Nowy przedsiębiorca może przez 6 miesięcy korzystać z ulgi na start, płacąc tylko składkę zdrowotną. Potem, nawet bez ulgi na start, może przez 24 miesiące opłacać preferencyjne, obniżone składki społeczne liczone od niskiej podstawy. Pełny ZUS — liczony od podstawy powiązanej z przeciętnym wynagrodzeniem — obowiązuje dopiero po wyczerpaniu obu okresów albo od razu, gdy przedsiębiorca nie spełnia warunków ulg.
Ulga na start — pół roku bez składek społecznych
Ulga na start z Prawa przedsiębiorców zwalnia początkującego przedsiębiorcę z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych — emerytalnego, rentowego, wypadkowego i chorobowego — przez 6 miesięcy od podjęcia działalności. W tym czasie płaci się wyłącznie składkę zdrowotną. Z ulgi może skorzystać osoba, która nie prowadziła działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy i nie wykonuje na rzecz byłego pracodawcy tych samych czynności, które robiła dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku.
Ulga na start jest dobrowolna — przedsiębiorca może z niej zrezygnować, żeby wcześniej zacząć budować staż ubezpieczeniowy i podstawę przyszłej emerytury, bo brak składek społecznych oznacza też brak tego okresu w stażu.
Preferencyjne składki przez 24 miesiące
Po zakończeniu ulgi na start — albo od razu, jeśli przedsiębiorca z niej nie skorzystał — można przez 24 miesiące opłacać obniżone, preferencyjne składki społeczne, liczone od zadeklarowanej podstawy nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Składka zdrowotna w tym czasie jest pełna, bo nie jest objęta ulgą.
Warunki są podobne jak przy uldze na start: preferencji nie może skorzystać osoba, która w ostatnich 60 miesiącach prowadziła inną działalność gospodarczą albo świadczy na rzecz byłego pracodawcy to, co robiła u niego na etacie.
Pełny ZUS i Mały ZUS Plus
Po wyczerpaniu preferencyjnego okresu przedsiębiorca przechodzi na pełny ZUS, liczony od podstawy stanowiącej co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Osoby z niższymi przychodami mogą jednak skorzystać z Małego ZUS Plus — składek zależnych od dochodu z poprzedniego roku, dostępnych przez ograniczoną liczbę miesięcy w cyklu rozliczeniowym, o ile przychód nie przekracza ustawowego progu.
Łącznie ulga na start i preferencyjny ZUS dają więc do 30 miesięcy obniżonych obciążeń składkowych na start działalności, zanim zacznie obowiązywać pełna stawka.
Co wybrać na start
Wybór zależy od planów: rezygnacja z ulgi na start przyspiesza budowanie stażu emerytalnego, ale podnosi bieżące koszty prowadzenia firmy. Przy niskich, niepewnych przychodach w pierwszych miesiącach zwykle opłaca się skorzystać z pełnej ścieżki ulg, a decyzję o rezygnacji z którejś z nich warto skonsultować z księgowym, biorąc pod uwagę planowaną wysokość przychodów i wiek przedsiębiorcy.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.