Licencja na znak towarowy to umowa, w której uprawniony (licencjodawca) upoważnia inny podmiot (licencjobiorcę) do używania znaku — zwykle za wynagrodzeniem. Licencja może być wyłączna lub niewyłączna, pełna lub ograniczona co do terytorium, czasu czy towarów. Umowa wymaga formy pisemnej, a licencję można ujawnić w rejestrze prowadzonym przez Urząd Patentowy.
Na czym polega licencja
Rejestracja znaku daje uprawnionemu wyłączność jego używania, ale znak można też udostępniać innym: licencja to umowne upoważnienie do używania znaku bez przenoszenia samego prawa. Licencjodawca pozostaje właścicielem znaku, a licencjobiorca uzyskuje prawo do jego używania w uzgodnionym zakresie — np. do oznaczania produktów, w reklamie czy w sieci franczyzowej.
Licencja jest podstawowym narzędziem komercjalizacji marki: pozwala zarabiać na znaku bez własnej produkcji, budować sieci franczyzowe i porządkować używanie znaku w grupach kapitałowych. Wynagrodzenie (opłaty licencyjne) jest ustalane swobodnie — jako kwota ryczałtowa, procent od obrotu albo ich połączenie.
Rodzaje licencji i forma umowy
Umowa licencyjna wymaga zachowania formy pisemnej. W umowie określa się przede wszystkim zakres upoważnienia, i tak:
- licencja wyłączna — licencjodawca zobowiązuje się nie udzielać licencji innym podmiotom (a często także sam nie używać znaku w danym zakresie),
- licencja niewyłączna — znak może być używany równolegle przez wielu licencjobiorców,
- licencja pełna — licencjobiorca może korzystać ze znaku w takim zakresie jak uprawniony,
- licencja ograniczona — używanie zawężone np. do określonego terytorium, czasu, kanału sprzedaży lub części towarów i usług.
Wpis do rejestru i praktyczne zabezpieczenia
Licencję można na wniosek ujawnić w rejestrze znaków towarowych prowadzonym przez Urząd Patentowy RP. Wpis nie jest warunkiem ważności umowy, ale porządkuje sytuację wobec osób trzecich i ułatwia licencjobiorcy wykazywanie swoich uprawnień, w tym udział w dochodzeniu roszczeń przeciwko naruszycielom.
Dobra umowa licencyjna zabezpiecza też jakość: określa standardy towarów i usług oznaczanych znakiem oraz prawo licencjodawcy do kontroli. To ważne, bo używanie znaku przez licencjobiorcę za zgodą uprawnionego liczy się jako używanie znaku — pomaga więc utrzymać ochronę — ale niekontrolowane licencjonowanie może osłabić renomę marki. Przy umowach o większej wartości warto skorzystać z pomocy rzecznika patentowego lub prawnika.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.