Wpis w CEIDG wygasa z dniem śmierci przedsiębiorcy, a bez dodatkowych kroków firma przestaje istnieć jako podmiot prowadzący sprawy. Żeby zachować ciągłość — zatrudnienie, kontrakty, rachunek bankowy — można ustanowić zarząd sukcesyjny: zarządca tymczasowy prowadzi wtedy przedsiębiorstwo pod dotychczasowym NIP do czasu uregulowania spraw spadkowych.
Wygaśnięcie wpisu w CEIDG
Śmierć przedsiębiorcy jest odnotowywana w rejestrach stanu cywilnego i automatycznie przekazywana do CEIDG, co skutkuje wykreśleniem wpisu. Bez dodatkowych działań firma jako taka przestaje funkcjonować, a spadkobiercy nie mogą po prostu „przejąć" numeru NIP zmarłego — jest on przypisany wyłącznie do niego.
Zarząd sukcesyjny — utrzymanie firmy w ruchu
Zarządcę sukcesyjnego można ustanowić jeszcze za życia przedsiębiorcy — wtedy zarząd zaczyna działać automatycznie z chwilą śmierci — albo w ciągu dwóch miesięcy po śmierci, z udziałem małżonka mającego udział w przedsiębiorstwie, spadkobiercy ustawowego lub testamentowego, bądź zapisobiercy windykacyjnego. Ustanowienie zgłasza się do CEIDG.
Dzięki zarządowi sukcesyjnemu przedsiębiorstwo działa dalej pod dotychczasowym NIP: umowy z kontrahentami i pracownikami pozostają w mocy, rachunek bankowy firmy jest nadal obsługiwany, a zarządca może zaciągać nowe zobowiązania w zakresie zwykłego zarządu. To rozwiązanie ma charakter tymczasowy i kończy się z reguły po dwóch latach od śmierci przedsiębiorcy, chyba że sąd przedłuży ten okres z ważnych przyczyn.
Sprawy spadkowe i odpowiedzialność spadkobierców
Niezależnie od zarządu sukcesyjnego toczy się postępowanie spadkowe. Spadkobiercy decydują, czy przyjąć spadek wprost, z dobrodziejstwem inwentarza, czy go odrzucić — od tego wyboru zależy zakres ich odpowiedzialności za długi związane z prowadzoną wcześniej działalnością. Dopóki krąg spadkobierców i zasady dziedziczenia zobowiązań nie zostaną ustalone, wielu kontrahentów i pracowników pozostaje w niepewności co do dalszych rozliczeń.
Co dalej po zakończeniu zarządu
Po zakończeniu zarządu sukcesyjnego spadkobiercy mogą kontynuować biznes, rejestrując własną działalność albo zakładając spółkę, przenieść przedsiębiorstwo na wybraną osobę w drodze umowy, albo je zlikwidować. W każdym wariancie trzeba rozliczyć się z pracownikami, dokończyć bieżące kontrakty i uregulować zobowiązania podatkowe za okres do dnia zakończenia działalności zmarłego przedsiębiorcy.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.