Porzucenie pracy nie kończy umowy — jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracownika. Pracodawca może rozwiązać umowę dyscyplinarnie, co zostaje odnotowane w świadectwie pracy, a także dochodzić odszkodowania za wyrządzoną szkodę. Zamiast porzucać pracę, lepiej rozwiązać umowę za porozumieniem stron, za wypowiedzeniem albo — w uzasadnionych przypadkach — bez wypowiedzenia.
Porzucenie pracy nie rozwiązuje umowy
W polskim prawie pracy nie istnieje już odrębna instytucja porzucenia pracy — zniknęła z Kodeksu pracy w latach dziewięćdziesiątych. Samo zaprzestanie przychodzenia do pracy nie kończy więc stosunku pracy: umowa trwa nadal, a każdy dzień nieobecności jest nieusprawiedliwiony. Pracownik nie nabywa za ten czas wynagrodzenia, a pracodawca może wyciągać konsekwencje.
Zwolnienie dyscyplinarne i jego skutki
Nieusprawiedliwiona, samowolna nieobecność jest w orzecznictwie klasycznym przykładem ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Pracodawca może więc rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika — w ciągu miesiąca od powzięcia wiadomości o naruszeniu.
Tryb rozwiązania umowy trafia do świadectwa pracy, które pracownik przedstawia kolejnym pracodawcom. „Dyscyplinarka" może też odsunąć w czasie prawo do zasiłku dla bezrobotnych i realnie utrudnić dalszą karierę, zwłaszcza w mniejszych branżach, gdzie opinie krążą szybko.
Odpowiedzialność finansowa wobec pracodawcy
Jeżeli nagłe zniknięcie pracownika wyrządziło pracodawcy szkodę — przestój, kary umowne wobec kontrahentów, koszty pilnego zastępstwa — pracodawca może dochodzić odszkodowania na zasadach odpowiedzialności materialnej z Kodeksu pracy. Przy winie nieumyślnej odszkodowanie jest ograniczone do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika, ale za szkodę wyrządzoną umyślnie pracownik odpowiada w pełnej wysokości.
Legalne sposoby szybkiego odejścia
Zamiast porzucać pracę, można zaproponować rozwiązanie umowy za porozumieniem stron — pozwala ono zakończyć umowę nawet z dnia na dzień, jeśli obie strony się zgodzą. Zawsze dostępne jest też zwykłe wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
W szczególnych sytuacjach pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy: gdy praca szkodzi jego zdrowiu, co potwierdza orzeczenie lekarskie, a pracodawca nie przeniósł go do innej pracy, albo gdy pracodawca ciężko naruszył swoje podstawowe obowiązki — na przykład uporczywie nie wypłaca wynagrodzenia. Wtedy to pracownikowi przysługuje odszkodowanie, a rozstanie jest w pełni legalne.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.