Treść orzeczenia
Sygn. akt V Ca 140/25
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
23 października 2025 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: sędzia (del.) Aleksandra Koman-Rykowska
po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W. przeciwko (...) z siedzibą w K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 16 września 2024 roku, sygn. akt VI C 1029/24
1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie pierwszym oddala powództwo, a w punkcie trzecim zasądza od (...) z siedzibą w W. na rzecz (...) z siedzibą w K. kwotę 917 (dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;
2. zasądza od (...) z siedzibą w W. na rzecz (...) z siedzibą w K. kwotę 650 zł (sześćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.
Aleksandra Koman-Rykowska
Uzasadnienie
Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym i Sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego, stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. ograniczono uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Apelacja pozwanej okazała się zasadna i skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że opóźnienie w przylocie nie kreuje po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (art. 5 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego (vide: ETS w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C 432/07).
Wobec powyższego przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c i art. 7 rozporządzenia nr 261/2004, wówczas gdy dowiedzie, że odwołanie lub opóźnienie lotu wynika z nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
W ocenie Sądu Okręgowego pozwany przewoźnik lotniczy wykazał i udowodnił, że opóźnienie lotu wynikało z nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te stanowiła burza występująca w dniu wykonania lotu nad lotniskiem w K., która uniemożliwiła przylot samolotom na wskazane lotnisko.
Bezpośrednią przeszkodą w odbyciu lotu był czynnik atmosferyczny w postaci burzy z piorunami, która występowała na trasie zaplanowanego lotu. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż w sytuacji, w której kontrola lotów nie wydaje pozwolenia na start nie jest możliwe rozpoczęcie przedmiotowego lotu.
W niniejszej sprawie z uwagi na burze z piorunami, która zagrażała bezpieczeństwu lotu nie było żadnej możliwości wykonania lądowania. W takich okolicznościach z całą pewnością żadna kontrola lotu nie wydałaby pozwolenia na lądowanie. Analizując powyższe rozważania uznać należy, iż zarzut podniesiony przez powoda, polegający na naruszeniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 należało uznać za zasadny.
W ocenie Sądu Okręgowego pozwany, kwestionując swoją odpowiedzialność za opóźnienie lotu skutecznie powoływał się na niezależne od siebie okoliczności skutkujące odwołaniem lotu na trasie M. – K. i przekierowaniem tego lotu na lotnisko w W., to jest warunki atmosferyczne w postaci burzy z piorunami oraz silnymi opadami deszczu wraz z towarzyszącą wyładowaniom gęstą pokrywą chmur powodujące utrudnienia pracy obsługi naziemnej lotniska.
W ocenie Sądu Okręgowego pozwany przewoźnik dostatecznie wykazał, iż nie mógł podjąć żadnych działań bowiem nastąpiła konieczność oczekiwania na ustąpienie burzy, tym samym pozwany nie miał możliwości zapewnienia bezpiecznego lądowania na lotnisku w K..
Wskazane przez pozwanego wydruki z komunikatów (...) (k. 52) wskazują niewątpliwie, że w czasie zbliżonym do planowego przylotu samolotu panowały bardzo niekorzystne warunki atmosferyczne, które w razie podjęcia decyzji o lądowaniu stwarzałyby niebezpieczeństwo dla podróżujących i załogi samolotu. Toteż po uzyskaniu informacji o warunkach pogodowych kierownictwo przewoźnika podjęło decyzję o kontynuowaniu lotu i podejściu do lądowania na innym lotnisku – w W. – co stanowiło uzasadnioną, daleko posuniętą ostrożność w celu uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia pasażerów i załogi.
W ocenie Sądu podawana przez powoda okoliczność wylądowania dwóch innych samolotów w zbliżonym czasie do planowanego lądowania nie wskazywała na istnienie korzystnych warunków atmosferycznych tego dnia.
Trafnie wskazywał pozwany, że wartością absolutnie nadrzędną jest bezpieczeństwo podróżnych oraz załóg samolotów i obsługi lotnisk, a zgodnie z motywem 1 rozporządzenia nr 261/2004 nie należy zachęcać przewoźników lotniczych do rezygnacji z podejmowania środków jakie są wymagane wobec zaistnienia takiego zdarzenia, co prowadziłoby do przedkładania zachowania punktualności lotów nad troskę o zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów. Przy czym punktualność należy w ocenie Sądu oceniać jako wymóg drugorzędny, zawsze ustępujący bezpieczeństwu pasażerów.
Podkreślić należy, że wszystkie działania pozwanego winny być oceniane przez pryzmat tego, iż priorytetem dla przewoźnika jest zapewnienie osobom podróżującym odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa przelotu, nawet jeśli ma się to odbyć kosztem punktualności realizowanych rejsów.
W ocenie Sądu Odwoławczego opóźnienie lotu, które nastąpiło wobec panujących warunków atmosferycznych jest niewątpliwie nadzwyczajną okolicznością, a ocena związku przyczynowo - skutkowego przy rotacji lotów została przez pozwanego wykazana.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że decyzja kierownictwa lotów o wstrzymaniu spornego lotu ze względu na panujące warunki pogodowe, nie może być uznana inaczej, niż za nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004. Podkreślić należy, że decyzje kierownictwa lotów danego lotniska mają charakter zewnętrzny, niezależny od przewoźnika lotniczego i pozostający poza jego kontrolą. Przewoźnik ma niewątpliwie obowiązek do zastosowania się do tego rodzaju decyzji i ograniczeń. Przeciwne stanowisko, i tym samym wykonanie połączenia lotniczego wbrew jego odwołaniu czy przesunięciu godziny odlotu przez kontrolę lotów prowadziłoby bez wątpienia do bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa pasażerów.
W świetle powyższego, Sąd Okręgowy uznał, iż w realiach niniejszej sprawy przewoźnik wykazał przesłanki określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/04 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., wyłączające jego odpowiedzialność za opóźniony lot, tj. wystąpienie okoliczności nadzwyczajnej oraz podjęcie wszelkich racjonalnych środków celem uniknięcia skutków tego nadzwyczajnego zdarzenia.
Dlatego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 1. sentencji i zmieniając zaskarżony wyrok oddalił powództwo.
Wydanie orzeczenia reformatoryjnego skutkowało również koniecznością modyfikacji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem Rejonowym.
Wobec oddalenia powództwa w całości Sąd Okręgowy orzekł o tych kosztach w oparciu o art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. (a o należnych od nich odsetkach – na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.), zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, obciążając nimi w całości stronę powodową. Zasądzoną od powodowej spółki na rzecz strony pozwanej kwotę 917 zł stawowi wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej będącego radcą prawnym, którego wysokość (900 zł) Sąd Okręgowy ustalił na podstawie § 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), powiększone o kwotę 17 zł tj. opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
O kosztach procesu w instancji odwoławczej orzeczono w pkt 2. sentencji na podstawie tych samych przepisów co o kosztach postępowania przed Sądem I instancji w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przy czym na zasądzoną kwotę 650 zł składają się: opłata od apelacji – 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego – 450 zł, którego wysokość Sąd Okręgowy ustalił na podstawie § 2 pkt 3) w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1) powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.
Aleksandra Koman-Rykowska
ZARZĄDZENIE
(...).
Aleksandra Koman-Rykowska