descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt XXIII Zs 52/26

Postanowienie

Dnia 10 sierpnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:

Przewodniczący: SSO Monika Skalska

Sędziowie: SSO Renata Puchalska

SSO Alicja Dziekańska

Protokolant: sekr. sądowy Weronika Banach

SSO Renata Puchalska SSO Monika Skalska SSO Alicja Dziekańska

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2026 roku Krajowa Izba Odwoławcza w sprawie o sygn. akt (...) w pkt. 1 oddaliła odwołanie wykonawcy Zakłady (...) sp. z o. o. z siedzibą w O. w postępowaniu prowadzonym przez Skarb Państwa – Agencję Uzbrojenia z siedzibą w W., a w pkt. 2 kosztami postępowania obciążyła odwołującego i zaliczyła w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania.

Skargę na powyższe orzeczenie wniósł odwołujący zaskarżając go w całości

i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący w pierwszej kolejności wniósł o stwierdzenie nieważności postępowania odwoławczego, uchylenie zaskarżonego wyroku Izby i zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością postepowania, tj. w zakresie rozprawy z dnia 16 stycznia 2026 r., na której Przewodniczący składu izby odmówił udostępniania Odwołującemu dokumentu/pisma (znak (...)), zarejestrowanego przez Urząd Zamówień Publicznych dopiero w przerwie rozprawy, co miało w konsekwencji prowadzić do pozbawienia Skarżącego prawa do obrony przed utajnionymi zarzutami.

W przypadku zaś braku podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości i nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności wykluczenie Odwołującego z postępowania, a także nakazanie Zamawiającemu powtórzenie czynności badania i oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, w tym istnienia podstaw do wykluczenie Odwołującego z postępowania. Na wypadek zawarcia umowy o udzielenie zamówienia publicznego, Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi

w całości i stwierdzenie przez Sąd naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy. Ponadto skarżący wniósł o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania skargowego.

W odpowiedzi na skargę Zamawiający (Przeciwnik skargi) wniósł o jej oddalenie

w całości oraz o zasądzenie od Skarżącego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

(...) sp. z o. o. z siedzibą w Z. jako przystępujący do postępowania po stronie Przeciwnika skargi, pismem z dnia 2 czerwca 2026 r., wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania skargowego z uwagi na bezprzedmiotowość jego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2026 roku pełnomocnik Przeciwnika skargi oświadczył, że 30 marca 2026 r. została opublikowana na stronie internetowej postępowania informacja o unieważnieniu postępowaniu w części 1, 2 i 3, a zatem w całości. Czynności te zostały opublikowane, ale nie zostały zaskarżone. Postępowanie jest prawomocnie unieważnione. Z kolei pełnomocnik Skarżącego oświadczył, że postępowanie skargowe nie jest bezprzedmiotowe z uwagi na zarzuty materialne.

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Postępowanie skargowe podlegało umorzeniu.

Wskazać należy, iż wydając orzeczenie w sprawie Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w momencie orzekania. Podstawę i możliwe orzeczenia regulują w niniejszej sprawie przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, które w tym zakresie są decydujące.

W związku z tym przypomnieć należy, że Sąd oddala skargę wyrokiem, jeżeli jest ona bezzasadna (588 ust. 1 PZP). W przypadku uwzględnienia skargi sąd zmienia zaskarżone orzeczenie i orzeczeka wyrokiem co do istoty sprawy, a w pozostałych sprawach nakazuje wydanie postanowienia. Sąd przy rozpoznaniu skargi stosuje odpowiednio przepisy art. 553-557 i art. 563-567 PZP. Przy czym art. 386 § 4 k.p.c. nie stosuje się (art. 588 ust 2 PZP). Jeżeli odwołanie zostaje odrzucone albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd uchyla wyrok lub zmienia postanowienie oraz odrzuca odwołanie albo umarza postępowanie (art. 588 ust 3 PZP).

Art. 588 ust 2 PZP daje zatem sądowi podstawę prawną do odpowiedniego stosowania przepisu art. 554 ust. 1 PZP.

Przepis art. 554 ust. 1 PZP stanowi, iż Izba uwzględnia odwołanie w całości lub

w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców; 2) niezgodność projektowanego postanowienia umowy

z wymaganiami wynikającymi z przepisów ustawy.

Z kolei, jeżeli umowa została zawarta oraz zachodzi jedna z przesłanek, o której mowa w art. 457 ust. 1 PZP dochodzi do unieważnienia umowy (art. 554 ust. 3 pkt 2) PZP).

W przypadku zaś, gdy umowa nie została zawarta możliwe jest, o co wnosił Skarżący, nakazanie wykonania lub powtórzenia czynności zamawiającego albo nakazanie unieważnienia czynności zamawiającego (art. 554 ust. 3). Z kolei w przypadku zawarcia umowy w o okolicznościach dopuszczonych w ustawie, możliwe jest stwierdzenie naruszenie przepisów ustawy (art. 554 ust. 3 pkt 3) PZP), o co Skarżący wniósł na wypadek, gdyby umowa została zawarta. W niniejszej sprawie umowa nie została zawarta. Wydanie jednakże orzeczenia merytorycznie rozpoznającego skargę nie było ani możliwe, ani też dopuszczalne. Zamawiający bowiem unieważnił całe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Doszło zatem do zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Mając powyższe na uwadze godzi się w pierwszej kolejności zauważyć, że – jak wskazane zostało powyżej - Sąd Zamówień Publicznych może wydać orzeczenie tylko takie, jakie wynika z prawa zamówień publicznych. Przy czym sąd ma obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów art. 553-557 PZP. Jeżeli sąd uzna skargę za bezprzedmiotową, to oddali ją wyrokiem. Rozstrzygnięcie sądu będzie przy tym zależne od tego czy w postępowaniu doszło już do zawarcia umowy. Mając zaś na uwadze fakt, że w niniejszej sprawie umowy nie zawarto, wobec prawomocnego unieważnienia postępowania przez Zamawiającego, konieczna do ustalenia była okoliczność czy Sąd Zamówień Publicznych, mając na uwadze ww. przepisy, może wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, tj. co do istoty sprawy (wydając wyrok o oddaleniu skargi bądź jej uwzględnieniu), czy też wydać stosowne postanowienie. Jeżeli bowiem skarga nie zostaje oddalona, czy nie zostało też zmienione zaskarżone orzeczenie i sąd nie orzekł co do istoty sprawy, to brak jest podstaw do wydania przez sąd rozstrzygnięcia w formie wyroku. Stosownie bowiem do treści art. 588 ust. 2 PZP w rozumieniu orzekania w pozostałych sprawach” Sąd wydaje postanowienie.

Wskazać kolejno należy, iż jak wynika z oświadczenia pełnomocnika Skarżącego złożonego na rozprawie z dnia 10 sierpnia 2026 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie

w dniu 30 marca 2026 r. na stronie postępowania pojawiła się informacja, że zostało ono unieważnione w całości. Oznacza to, że przedmiotowe postępowania zostało unieważnione już po wydaniu przez Izbę w dniu 21 stycznia 2026 roku skarżonego orzeczenia. Co zaś istotne, bezsporna jest między stronami okoliczność, że od decyzji o unieważnieniu nie zostało wniesione odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej przez żadnego z uczestników postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i jest w związku z tym decyzja ta prawomocna. Istotną okoliczność w niniejszej sprawie było zatem to, jakie orzeczenie Sąd Okręgowy może wydać w przypadku, gdy następuje prawomocne unieważnienie postępowania. Wskazać bowiem należy, że jak wynika z art. 254 pkt. 2 Pzp na skutek unieważnienia postępowania postępowanie o udzielenie zamówienia kończy się. To zaś oznacza, że z tym momentem zamawiający nie może już zmienić żadnej ze swoich wcześniejszych czynności podjętych w unieważnionym postępowaniu. Unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego niweczy bowiem wszelkie czynności podjęte w toku postępowania, niweluje również skutki tych czynności. „Unieważnienie postępowania wywiera skutek ex tunc i znosi wszystkie czynności dokonane w postępowaniu przez zamawiającego”(tak: M. Winiarz ”Zamówienia publiczne” str. 446, Wolters Kluwer, Warszawa 2025, wyrok KIO z dnia 8.12.2025r., KIO 2610/15).

Mając powyższe na uwadze Sąd Zamówień Publicznych doszedł do przekonania, że ewentualne naruszenia, na które powołuje się Skarżący, nie mogłyby mieć wpływu na wynik przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, gdyż postępowanie to nie toczy się już wobec ostateczności jego unieważnienia. Nie może być także mowy

o niezgodności czynności zamawiającego z ustawą Pzp, skoro na skutek unieważnienia postępowania nie ma również tejże czynności. Tym samym za jedyne możliwe rozstrzygnięcie należało uznać umorzenia postępowania (art. 588 ust. 3 PZP), gdyż merytoryczne rozpoznanie skargi stało się zbędne i bezprzedmiotowe. Postępowanie skargowe podlega bowiem umorzeniu z uwagi na unieważnienie przez zamawiającego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Z tą chwilą bezprzedmiotowa jest kontrola sądu czynności podejmowanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, które przestało istnieć w obrocie prawnym (por. Postanowienie SO

w Warszawie z 10.12.2021 r., XXIII Zs 107/21, Legalis nr 2682521; Postanowienie SO

w Warszawie z 1.4.2022 r., sygn.. XXIII Zs 30/22; Postanowienie SO

w Warszawie z 20.4.2022 r., sygn. XXIII Zs 33/22)

Umorzenie postępowania w trybie art. 588 ust. 3 PZP stanowi przy tym samodzielną podstawę rozstrzygnięcia tutejszego Sądu. Godzi się bowiem w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 579 ust. 2 PZP w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o apelacji, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Oznacza to, że tylko w sprawach nieuregulowanych w Prawie zamówień publicznych możliwe jest stosowanie przepisów k.p.c. o apelacji i w konsekwencji także przepisów przed Sądem I instancji. Tym samy podstawy do umorzenia postępowania nie stanowi art. 355 k.p.c., gdyż umorzenie postępowania zostało uregulowane w PZP. Sąd Zamówień Publicznych podziela bowiem stanowisko, że unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego stanowiącego przedmiot skargi, od którego zostało wniesione odwołanie, stanowi podstawę do umorzenia postępowania skargowego (zob. komentarzu do Prawa Zamówień Publicznych pod redakcją Huberta Nowaka i Mateusza Winiarza (wydany przez Urząd Zamówień Publicznych 2021).

Postępowanie skargowe podlegało zatem umorzeniu z uwagi na unieważnienie przez Zamawiającego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Z tą chwilą bezprzedmiotowa stała się kontrola Sądu czynności podejmowanych w postępowaniu

o udzielenie zamówienia publicznego, które przestało istnieć w obrocie prawnym. Skoro bowiem postepowanie o udzielenia zamówienia zostało unieważnione, to nawet hipotetyczne stwierdzenie nieprawidłowości po stronie Zamawiającego nie mogłoby doprowadzić do przywrócenia Skarżącemu możliwości ubiegania się o udzielenie tego zamówienia,

a w szczególności do zmiany wyniku postępowania. Innymi słowy, merytoryczne rozpoznanie skargi nie mogłoby wywołać żadnych realnych skutków prawnych w odniesieniu do stron postępowania.

W konsekwencji Sąd Okręgowy zważył, że kontrola wyroku KIO poprzez merytoryczne rozpoznanie skargi jest zbędna i bezprzedmiotowa, stąd na podstawie art. 588 ust. 3 orzekł jak w pkt 1. sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania skargowego znajduje swoją podstawę prawną w art.589 ust. l PZP. Zgodnie z jego dyspozycją strony ponoszą koszy postępowania stosownie do jego wyniku. W przedmiotowym stanie faktycznym do merytorycznego rozpoznania skargi, a tym samym do zbadania jej zasadności nie doszło, z uwagi na unieważnienie postępowania. W związku powyższym, przy braku cofnięcia skargi, Sąd nie ma podstaw do przyjęcia, że którakolwiek ze stron tego postępowania, czy to skarżący czy też jego przeciwnik są wygrywającymi lub przegrywającymi sprawę. Z przyczyn formalnych, jak już wskazano, Sąd umorzył postępowanie w sprawie w całości skargi, a nie tylko w części. Przepis, który został zacytowany przez Sąd, nie rozróżnia części postępowania skargowego na część dotyczącą meritum sprawy i część dotyczącą kosztów. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej odnoszący się do kosztów postępowania odwoławczego z oczywistych powodów jest immanentnie związany z badaniem, czy odwołanie było zasadne czy też nie. Natomiast skoro Sąd umarza postępowanie skargowe, nie bada tym samym czy odwołanie, które było przedmiotem postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, były właściwe czy też niewłaściwe, czy były słusznie nieuwzględnione czy też niesłusznie nieuwzględnione, ponieważ cała skarga nie była rozpoznana przez Sąd Okręgowy we wszystkich jej aspektach. Sąd w całości umarza postępowanie skargowe. I taka, a nie inna była przyczyna dla której Sąd w punkcie drugim ustalił, że koszty postępowania skargowego stronę ponoszą zgodnie ze swoim udziałem w sprawie. Przypomnieć bowiem należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej rozstrzygniecie o kosztach postępowania następuje stosownie do zasad odpowiedzialności za wynik postępowania. Skoro zaś w niniejszej sprawie postępowanie zakończyło się rozstrzygnięciem o charakterze formalnym, to brak było podstaw do przyjęcia, że którakolwiek ze stron postępowania je wygrała, albowiem nie doszło do merytorycznego rozpoznania skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej. Okoliczności sprawy nie pozwalają zatem na uznanie którejkolwiek ze stron na wygrywającą postępowanie wywołane skargą. Należy jeszcze raz podkreślić, że przyczyną nierozpoznania merytorycznego skargi, nie były czynności podejmowane w trakcie postępowania przez zamawiającego, a bezprzedmiotowość owego postępowania z uwagi na unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd okręgowy orzekł na podstawie powołanych wyżej przepisów, jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.

SSO Renata Puchalska SSO Monika Skalska SSO Alicja Dziekańska