descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II Ca 1598/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 15 lipca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Uzasadnienie

Powód Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o. w D. wnosiło o zasądzenie od pozwanego T. E. kwoty 4.102,54 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot: 508,92 złotych od dnia 11 czerwca 2023 roku, 476,56 złotych od dnia 11 maja 2023 roku, 476,56 złotych od dnia 11 kwietnia 2023 roku, 476,56 złotych od dnia 11 marca 2023 roku, 476,56 złotych od dnia 11 lutego 2023 roku, 476,56 złotych od dnia 11 stycznia 2023 roku, 476,56 złotych od dnia 11 grudnia 2022 roku, 476,56 złotych od dnia 13 listopada 2022 roku, 257,70 złotych od dnia 11 października 2022 roku i obciążenie pozwanego kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazywał, że dochodzona należność stanowi nieuiszczony czynsz za najem lokalu mieszkalnego przy (...) w D..

Pozwany, reprezentowany przez kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu, wnosił o oddalenie powództwa wskazując, że roszczenie nie zostało udowodnione co do wysokości.

Wyrokiem z dnia 24 października 2024 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim w sprawie sygn. akt I C 1009/24 zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4 102,54 zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od daty wymagalności poszczególnych kwot wskazanych w pozwie do dnia zapłaty, zasądził na rzecz kuratora adw. C. Z. tytułem wynagrodzenia kwotę 442,80 zł. oraz kwotę 6,80 zł. tytułem zwrotu wydatków, które nakazał wypłacić z zaliczki i sum budżetowych Skarbu Państwa, jak również zasądził od pozwanego na rzecz powoda łącznie kwotę 1859,80 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany był najemcą lokalu mieszkalnego przy (...) w D., wstępując w stosunek najmu po zmarłej babci A. K.. Obowiązkiem najemcy było uiszczanie wynajmującemu czynszu, opłat za energię elektryczną, cieplną, wodę i inne świadczenia związane z odbiorem nieczystości stałych i płynnych, windę, antenę i światło w piwnicy. Za okres wskazany w pozwie pozwany tych powinności nie wypełnił i dług z tego tytułu wynosi 4102,54 złotych, Pozwany opuścił lokal mieszkalny, nie informując o tym powoda.

Z dalszych ustaleń Sądu I instancji wynika, że podstawą naliczania poszczególnych składowych części opłat eksploatacyjnych stanowiły uchwała nr (...) Rady Miasta D. z dnia 28 lutego 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zarządzenie nr (...) Burmistrza Miasta D. z dnia 23 stycznia 2022 r. w sprawie ustalenia stawki czynszu za l m 2 powierzchni użytkowej lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta D., zarządzenie nr (...) Burmistrza Miasta D. z dnia 9 maja 2022 r. w sprawie ustalenia stawki czynszu za l m 2 powierzchni użytkowej lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta D..

Pozwany T. E. dysponował w okresie objętym żądaniem pozwu (...) przy (...) w D. i w jego imieniu lokal mieszkalny zdał brat P. E., składając podpis na protokole zdawczo-odbiorczym, co w ocenie Sądu I instancji wskazywało, że nikt inny tylko pozwany chcąc uregulować sprawę z mieszkaniem zlecił bratu wydanie w jego imieniu lokalu. Pozwany zdając lokal nie rozliczył się z należności z tytułu opłat eksploatacyjnych, do których był zobowiązany.

Powód co miesiąc generuje wysokość opłat dla danego lokalu i zawiadomienie w przypadku zmiany ich wysokości umieszcza w skrzynce pocztowej danego lokalu. Powód zobligowany był dokonywać obliczeń miesięcznych opłat eksploatacyjnych w oparciu o akty prawa miejscowego i taką powinność realizował.

Z uwagi na powyższe Sąd uwzględnił powództwo w całości.

O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., obciążając nimi pozwanego. Wynagrodzenie pełnomocnika powoda ustalił na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokość 17 zł na podstawie części IV załącznika do ustawy z dnia 16.11.2006 roku o opłacie skarbowej ( Dz. U. z 2015 r., poz. 783, t.j. z późn. zm.). O kosztach zastępstwa prawnego kuratora sąd orzekł w oparciu o § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 poz. 1800).

Apelację od powyższego wyroku złożył kurator pozwanego, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu:

1. sprzeczność istotnych ustaleń sądu z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i błędne ustalenie, że powód udowodnił swoje twierdzenia oraz zasadność dochodzonego roszczenia w sytuacji gdy przedstawione dowody z dokumentów nie pozwalając na przyjęcie, że pozwany zobligowany był do zapłaty na rzecz powoda konkretnych kwot, w szczególności, że na wysokość opłat składają się nie tylko opłaty stale (czynsz), ale również opłaty eksploatacyjne (woda, ogrzewanie), których termin zapłaty różni się od terminu płatności czynszu,

2. naruszenie § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, polegające na błędnym ustaleniu wynagrodzenia kuratora w minimalnej kwocie, podczas gdy kurator uczestniczył w rozprawie, złożył sprzeciw od nakaz zapłaty, a wartość przedmiotu sporu jest bliska 5000 zł, czyli kolejnego progu wysokości wynagrodzenia z § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., co winno skutkować przyznaniem wynagrodzenia w podwyższonej niż minimalna stawce.

Wskazując na powyższe zarzuty, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i przyznanie kuratorowi wynagrodzenia w wysokości 100% stawki określonej zgodnie z § 1 ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, powiększonego o należny podatek od towarów i usług w kwocie 1 107 zł. brutto. Wnosił także o zasądzenie wynagrodzenia kuratora za pomoc prawna świadczoną pozwanemu w postępowaniu odwoławczym

Powód w odpowiedzi na apelację wnosił o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania odwoławczego.

SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE

Apelacja jedynie w części zasługiwała na uwzględnienie, tj. w zakresie należnego kuratorowi pozwanego wynagrodzenia za czynności podejmowane w postępowaniu przed sądem I instancji. W pozostałym zakresie odnoszącym się do merytorycznego rozstrzygnięcia o zasadności zgłoszonego powództwa, z uwagi na charakter podniesionych zarzutów, nie zasługiwała na uwzględnienie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzuty sprzeczności ustaleń Sądu I instancji z materiałem dowodowym przy ocenie zasadności wniesionego powództwa o zapłatę należności z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, należy zauważyć, iż postępowanie niniejsze toczy się w trybie przepisów ar. 505 1 k.p.c. i następne, objętych Działem VI Postępowanie uproszczone. Ograniczenia dotyczące tego trybu postępowania odnoszą się również do postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 505 9 § 1 1 k.p.c. apelację złożoną w postępowaniu uproszczonym można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego poprzez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym, nie ma możliwości podnoszenia zarzutów dotyczących samej podstawy faktycznej, bez wyraźnego wskazania przepisów postępowania, których naruszenie może wiązać się z powyższymi ustaleniami i oddziaływać na wynik sprawy. Skarżąca kwestionując ustalenia faktyczne nie przytoczyła żadnych przepisów postępowania z nim związanych, zatem zarzut w tym zakresie nie podlegał rozpoznaniu.

Zasadny natomiast okazał się zarzut dotyczący wysokości należnego kuratorowi wynagrodzenia za czynności podejmowane w postępowaniu przed sądem I instancji.

Sąd Rejonowy ustalając wynagrodzenie kuratora oparł się na regulacji przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536). Przyznając wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł. (w tym podatek Vat 82,80 zł.), ustalił je na poziomie 40% stawki minimalnej przewidzianej za czynności adwokackie, przy wartości przedmiotu sporu do 5 000 zł. wynoszącej 900 zł.

Z powyższym rozstrzygnięciem sądu nie sposób się zgodzić. Trzeba bowiem zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt SK 89/22, uznał § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej za niezgodne z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Dotychczas nie wydano przepisów wykonawczych, które regulowałyby wysokość wynagrodzenia kuratorów w sprawie cywilnej. Nie ma zatem uzasadnienia redukowanie należnego kuratorowi wynagrodzenia do 40% stawki wynagrodzenia adwokata bądź radcy prawnego. W świetle obecnych tendencji oraz przyjętych regulacji prawnych, nie ma podstawy do różnicowania stawek wynagrodzenia adwokata w zależności od tego, czy występuje w roli pełnomocnika procesowego, czy kuratora procesowego ustanowionego przez sąd. Ustawodawca zaniechał również różnicowania stawek wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników, zależnie od tego jakim rodzajem pełnomocnictwa (z wyboru, z urzędu) legitymuje się pełnomocnik oraz czy zobowiązany do pokrycia kosztów pełnomocnika procesowego z urzędu jest przeciwnik procesowy, czy też Skarb Państwa.

W apelacji skarżąca słusznie podniosła kwestię zaniżenia wynagrodzenia kuratora, domagając się przyznania go w wysokości pełnej stawki wynagrodzenia należnego za czynności adwokata. Na podobną wykładnię przepisów wskazuje również orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych (por. wyrok SN z 19 września 2024 r., III CZ 158/24; uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 1 sierpnia 2024 r. w sprawie I AGa 71/24). Z tych względów kwestionowane w apelacji wynagrodzenie kuratora należało podwyższyć do wysokości stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, bez jego obniżenia do 40% stawki.

Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zatem zaskarżony wyrok w punkcie 2 i przyznał kuratorowi pozwanego kwotę 1107 zł brutto z tytułu wynagrodzenia za pełnioną funkcję, w tym kwotę 207 zł. z tytułu podatku VAT. Jednocześnie na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację w pozostałym zakresie jako niezasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwany przegrał sprawę przed Sądem Odwoławczym w zakresie powództwa głównego, zaś zmiana orzeczenia w zakresie wynagrodzenia kuratora nie zmienia jego pozycji w procesie względem powoda. Stąd należało zasądzić od niego na rzecz powoda kwotę 450 złotych z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym, ustalonego na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

O wynagrodzeniu kuratora pozwanego orzeczono na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) z uwzględnieniem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, w zw. z § 2 pkt 3 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.