descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt I C 710/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

3 marca 2026 roku

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodnicząca: sędzia Joanna Jank

Sygnatura akt I C 710/24

Uzasadnienie

(wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni z 3 marca 2026 roku)

Powód żądał zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kwoty 40 000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienia od 28 lipca 2022 roku do dnia zapłaty. Jako podstawę żądania wskazał nabycie przez powoda w drodze umowy cesji wierzytelności wynikających z dwóch umów pożyczek zawartych pomiędzy pozwaną a M. G. (1) i G. G. (1) na łączną kwotę 40 000 złotych.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o odrzucenie pozwu, co do kwoty 20 000 złotych, oddalenie pozwu co do pozostałych 20 000 złotych oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Pozwana wskazała, że zwróciła kwotę z jednej pożyczki w wysokości 20 000 złotych, natomiast z obowiązku zapłaty drugiej została zwolniona przez G. G. (1) co było przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w Gdyni o sygnaturze I C 300/20.

Stan faktyczny

Pozwana C. R. zawarła z M. G. (1) w formie pisemnej umowę pożyczki z 27 lipca 2012 roku na kwotę 20 000 złotych. Pozwana zobowiązana była do zwrotu pożyczki w dogodnych dla siebie ratach w terminie 10 lat tj. do 27 lipca 2022 roku.

(umowa pożyczki pomiędzy C. R. z M. G. (1) k.16-17)

Pozwana C. R. zawarła z G. G. (1) w formie pisemnej umowę pożyczki z 27 lipca 2012 roku na kwotę 20 000 złotych. Pozwana zobowiązana była do zwrotu pożyczki w dogodnych dla siebie ratach w terminie 10 lat tj. do 27 lipca 2022 roku.

(umowa pożyczki pomiędzy C. R. z G. G. (1) k.18-19)

Pozwana C. R. wraz z M. R. 14 lipca 2014 roku złożyli pisemne oświadczenie z którego wynikało, że samochód osobowy marki B. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) zarejestrowany na M. R. stanowi własność G. G. (1) i M. G. (1). W oświadczeniu tym wskazali, że przedmiotowy samochód zastał zakupiony przez M. R. 2 sierpnia 2012 roku za kwotę 65 200 złotych. Cena ta została uiszczona w gotówce należącej do G. G. (1) i M. G. (1) i od nich pochodzącej. Zakup został dokonany przez M. R. z uwagi na posiadaną przez niego zniżkę pracowniczą. Oświadczający C. R. i M. R. wskazali, że wartość samochodu w dniu zakupu wynosiła 83 000 złotych, jego doposażenie warte było 3 000 złotych natomiast pakiet ubezpieczenia AC i OC wyniósł 2 200 złotych co stanowi łącznie 88 200 złotych. Nadto w oświadczeniu wskazane zostały dwie wyceny samochodu, pierwsza na kwotę 37 500 złotych (brutto), z kolei druga na kwotę 36 550 złotych (brutto). W oświadczeniu zostało wskazane, że C. R. z M. R. przejęli 27 marca 2014 roku przedmiotowy samochód. Oświadczyli również, że sprzedali własny samochód za cenę 20 000 złotych, którą to kwotę przekazali w gotówce G. G. (1) i M. G. (1) na poczet spłaty przejętego samochodu marki B. (...) (2). Z uwagi na ciężką sytuację finansową i brak zdolności kredytowej wnieśli o rozłożenie ciążącego na nich zobowiązania w wysokości 20 000 złotych na 66 miesięcznych rat w wysokości 300 złotych każda. Wraz z powyższym pisemnym oświadczeniem C. R. wraz z M. R. dokonali zapłaty 300 złotych.

(oświadczenie z 14.07.14 r. k.69-70)

Powód B. D. zawarł z M. G. (1) oraz G. G. (1) umowę przelewu wierzytelności z 5 września 2017 roku. Na podstawie umowy B. D. nabył od cedentów wierzytelności wynikające między innymi z:

- umowy pożyczki pomiędzy C. R. a M. G. (1) z 27 lipca 2012 roku na kwotę 20 000 złotych oraz

- umowy pożyczki pomiędzy C. R. a G. G. (1) z 27 lipca 2012 roku na kwotę 20 000 złotych.

Zawarcie powyższej umowy miało być wynagrodzeniem dla B. D. za jego pracę i zaangażowanie jakie okazywał w udzielaniu cedentom swojej pomocy i opieki. Wraz z zawarciem przedmiotowej umowy cedenci przekazali B. D. umowy pożyczek zawarte z C. R..

(umowa przelewu wierzytelności pomiędzy B. D. a M. G. (1) i G. G. (1) k.20-22)

Pismem z 7 września 2017 roku G. G. (1) i M. G. (1) złożyli C. R. oświadczenie o zbyciu przysługujących im wierzytelności wynikających z dwóch umów pożyczek zawartych 27 lipca 2012 roku, każdej na kwotę 20 000 złotych na rzecz B. D..

(oświadczenie o przelaniu wierzytelności z 7 września 2017 roku k.23)

Pismem z 7 września 2022 roku pełnomocnik B. D. wezwał C. R. do zapłaty kwoty 40 000 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, z tytułu umów pożyczek zawartych pomiędzy C. R. a M. G. (2) i G. G. (3) z 27 lipca 2012 roku.

(ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty z 7 września 2022 roku k.24-25)

W sprawie I C 300/20 M. R. zezna, że pożyczka, z 2011 r., została zaciągnięta na potrzeby wykazania źródeł finansowania zakupu samochodu B. (...) (3).

/protokół – k 181 akt I C 300/20/

Ocena dowodów i kwalifikacja prawna

Powyższy stan faktyczny był bezsporny w zakresie zawarcia umów pożyczek pomiędzy C. R. a M. G. (1) na kwotę 20 000 zł oraz pomiędzy C. R. a G. G. (1) na kwotę 20 000 zł, zbycia wierzytelności przez M. G. (1) i G. G. (1) na rzecz B. D. oraz wezwanie C. R. do zapłaty 40 000 złotych na rzecz powoda. Okoliczności te wynikają z dołączonych do pozwu dokumentów – umów pożyczek, umowy cesji, wezwania do zapłaty. Dokumenty te nie były kwestionowane i nie wzbudziły wątpliwości sądu.

Do okoliczności spornych należało natomiast to czy i w jaki sposób pozwana wywiązała się z umów pożyczek względem swoich dziadków M. i G. G. (1) oraz, czy została zwolniona z obowiązku zwrotu jedne z pożyczek.

Linia obrony pozwanej opierała się zasadniczo na dwóch zarzutach Po pierwsze zarzucała, że sprawa dotycząca zapłaty jednej z pożyczek została prawomocnie osądzona w sprawie I C 300/20 Sadu Rejonowego w Gdyni. Po drugie twierdziła, że jedna z umów pożyczek została spłacona ze środków pochodzących ze sprzedaży samochodu.

Zgodnie z art. 6 k.c. fakty będące podstawą obu tych zarzutów powinna była udowodnić pozwana, ponieważ to ona wywodziła z nich korzystnie dla siebie skutki prawne.

Pierwszy z zarzutów okazał się bezzasadny i skutkował prawomocną odmową odrzucenia pozwu wobec ustalenia, że sprawa I C 300/20 dotyczyła innej pożyczki niż dochodzone w niniejszym postępowaniu.. Należy jedynie wskazać, że w odpowiedzi na pozew złożonej w niniejszej sprawie pozwana twierdziła, że została zwolniona z długu na spotkaniu rodzinnym w 2014 r i zwolnienie to obejmowało pożyczkę będącą przedmiotem postępowania w sprawie I C 300/20 (wg pozwanej tożsamą z jedną z pożyczek dochodzonych w niniejszej sprawie). Sprawa I C 300/20 dotyczyła pożyczek z 23 września 2011 r. oraz pożyczki wynikającej ze sprzedaży samochodu B. (...) (4) z 27 marca 2014r. Tym samym twierdzenia pozwanej o zwolnieniu jej z obowiązku spłaty pożyczki nie dotyczyły pożyczek objętych pozwem w niniejszej sprawie.

W toku postępowania dowodowego świadkowie wnioskowani przez pozwaną (N. D. (1), M. R.) i ona sama usiłowali wykazać, że obie pożyczki były umowami pozornymi, zaciągniętymi wyłącznie w celu udokumentowania pochodzenia środków na zakup samochodu w salonie marki F., w którym zatrudniony był M. R., a który to samochód miał zostać zakupiony za pieniądze G. i M. G. (1), z ich środków, miał stanowić faktycznie ich własność, zaś M. R. jedynie formalnie figurował jako jego właściciel po to, aby jako pracownik salonu samochodowego, mógł nabyć go po bardzo preferencyjnej cenie. Zeznania te Sąd uznał za niewiarygodne. Po pierwsze, należy zauważyć, że argumentacja odnośnie pozorności umów pożyczek w ogóle nie pojawiła się w odpowiedzi na pozew złożonej przez pozwaną, a o pozorności umów po raz pierwszy w swoich zeznaniach wspomniał N. D. (1). Jego zeznania zostały następnie powielone na kolejnej rozprawie przez pozwaną i M. R.. Podkreślić należy że M. R. i pozwana przesłuchiwani byli na kolejnej rozprawie, a wiec znając zeznania N. D. (2), byli w stanie podjąć próbę dostosowania do nich swojej wersji zeznań. W świetle wskazanych zeznań rodzi się zasadnicze i podstawowe pytanie: skoro umowy pożyczek miały być pozorne, tzn. nikt nie oczekiwał ich spłaty, dlaczego w odpowiedzi na pozew pojawia się argumentacja wyłącznie o spłacie jednej z pożyczek i zwolnieniu z długu odnośnie drugiej z nich? Logicznym jest przecież, że jeżeli w rodzinie, pomiędzy pozwaną, jej ówczesnym mężem a małżonkami G. ustalono, że umowy są fikcyjne i mają służyć jedynie wykazaniu pochodzenia środków na zakup samochodu przez M. R. (dla małżonków G.), to z jakich przyczyn pożyczki miałyby być po pierwsze spłacane (z zeznań pozwanej wynikało, że spłacała pożyczkę w ratach, jednak nie zawsze to było dokumentowane, poza tym pożyczka miała być spłacona ze środków pochodzących ze sprzedaży samochodu). A po drugie – z jakiego długu G. G. (1) miałaby zwalniać pozwaną na spotkaniu rodzinnym, czy po sprzedaży garażu (zeznania (...) D.), skoro dług nigdy nie powstał? Argumentacja pozwanej jest zatem wewnętrznie sprzeczna i wzajemnie się wykluczająca.

Dowody wnioskowane przez pozwaną są całkowicie niewiarygodne. Zeznania N. D. (1) są niejasne, niespójne i noszą wręcz cechy mataczenia,. Świadek zeznając unikał odpowiedzi na pytania sądu, a przymuszany do ich udzielenia kolejnymi pytaniami na bieżąco wymyślał stan faktyczny. Tak właśnie ocenić należy fragment zeznań o sprzedaży garażu i zwolnieniu pozwanej z długu (bez świadków), z uwagi na to, że N. D. (1) korzystnie sprzedał garaż, nie wziął za to prowizji , dzięki czemu zadowolona G. G. (1) miała zwolnić pozwaną z długu. Znamienne, że miało się to odbyć pod nieobecność świadka, który na ponawiane kilkakrotnie pytanie, skąd posiada wiedzę o zwolnieniu pozwanej z długu odpowiedział po namyśle, że miało to mieć miejsce w czasie podróży świadka z G. G. (1) po towar. Zaznaczyć przy tym należy że wskazana przez N. D. (1) wersja zwolnienia z długu pozwanej nie pojawia się ani w twierdzeniach zawartych w odpowiedzi na pozew, ani w zeznaniach samej pozwanej czy M. R.. Zeznania w omawianym fragmencie są zatem kompletnie niewiarygodne Podobnie zresztą, jak ich pozostała część, zwłaszcza w zakresie pozorności umowy pożyczki (skoro umowa była pozorna, to po co zwalniać pozwaną z długu i to co najmniej dwukrotnie), jak i w zakresie, w jakim świadek twierdził, że jego córka nie miała wcale zwracać pożyczek z uwagi „na zaangażowanie jej i jej męża oraz pomoc w sklepie”. Ponownie brak tu jakiejkolwiek logiki. Albo pożyczka jest realnie zaciągnięta, a następnie dłużnik zostaje z niej zwolniony z jakichś powodów (np. za zaangażowanie i pomoc w sklepie) albo umowa jest pozorna i obowiązek jej zwrotu w ogóle nie powstaje, a więc nie ma długu z którego można by pożyczkobiorcę zwolnić. Dalej przedstawiona przez świadka wersja spłaty pożyczki udzielonej przez M. G. (1) ze środków pochodzących ze sprzedaży samochodu i przekazania tych pieniędzy G. G. (2) bez pokwitowania z uwagi na stosunek zaufania pomiędzy babcią a wnuczką pozostaje w sprzeczności z treścią zeznań samej pozwanej, M. R. oraz oświadczenia spisanego w 2014 r., z którego wprost wynika, że kwota 20 000 zł ze sprzedaży samochodu została przekazana małżonkom G.. Dalej świadek zeznawał, że kwota 20 00 zł została spłacona w ratach po 300 zł, ale wycofał się z tych zeznań po okazaniu mu oświadczenia znajdującego się na k. 69 – 70 akt, twierdząc, że mogło mu się pomylić. Reasumując, zeznania świadka N. D. (1) są tak sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, nielogicznie i wzajemnie się wykluczające, że Sąd odmówił im wiary w całości.

Za niewiarygodne uznał Sąd również zeznania M. R., który w niniejszym postępowaniu zeznawał o pozorności obu umów pożyczek z 2012 r. i ich zawarciu jedynie w celu udokumentowania pochodzenia środków na zakup samochodu dla małżonków G., jednak w sprawie I C 300/20 złożył zeznania analogicznej treści, tyle, że dotyczyły one umowy pożyczki z 2011 r., której wersja pisemna została złożona do akt). W tamtym postępowaniu twierdził jeszcze, że de facto pożyczka była darowizną. Następnie zaś w 2014 r. podpisał oświadczenie, z którego wynika, że zakupiony ze zniżką pracowniczą samochód B. miał być w całości własnością G. i M. G. (1) i został zakupiony za ich pieniądze. Ewidentnie widać zatem, że świadek dostosowuje wersje swoich zeznań do aktualnych potrzeb danego postępowania, co czyni je w całości niewiarygodnymi.

Zeznania świadków oraz pozwanej o pozorności umów z 2012 r., ewentualnie spłacie jednej z pożyczek (nie wiadomo której) ze środków pochodzących ze sprzedaży samochodu pozwanej i jej małżonka nie wytrzymują również konfrontacji z oświadczeniem z lipca 2014 r (k 69), z którego wynika jedynie tyle, że M. R. zakupił samochód ze zniżka pracowniczą na rzecz małżonków G. i za ich środki. Następnie zaś małżonkowie R. „odkupili ten samochód wart ok. 37 000 zł od małżonków G., a cenę pokryli częściowo w kwocie 20 000 zł ze środków pozyskanych ze sprzedaży swojego auta, zaś resztę ceny mieli spłacać w ratach po300 zł. Oświadczenie to nie ma nic wspólnego z jakąkolwiek z umów pożyczek z 2012 r. w szczególności zaś nie potwierdza spłaty żadnej z nich.

Zeznania T. D. nie wniosły do sprawy informacji istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia, ponieważ świadek nie posiadała własnej wiedzy z okresu zdarzeń, które miały znaczenie w sprawie, jako, że w rodzinie pojawiła się w 2016 r. Wszystkie przekazane przez nią informacje były zasłyszane i bardzo ogólne, dlatego nie mogły stanowić podstawy ustaleń faktycznych sądu. Podobnie należy się odnieść do zeznań B. D. które w dużej mierze nie dotyczyły okoliczności zawarcia umów pożyczek, O. ich zawarcia i ich ewentualnej spłaty, ponieważ powód nie posiadał wiedzy w tym zakresie. Znaczna cześć jego zeznań dotyczyła relacji rodzinnych, nieistotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia.

Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 kpc pominął wniosek dowodowy pozwanej z faktury z 2012 roku na okoliczność zakupu samochodu zgodnie z oświadczeniem M. i C. R. z 14 lipca 2014 roku z uwagi to, że zmierzał on jedynie do przedłużenia postępowania.

Kwalifikacja prawna

Powództwo zasługuje na uwzględnieniu w całości.

Powód dochodził zapłaty wierzytelności nabytych w wyniku cesji zawartej 5 września 2017 roku z M. G. (1) oraz G. G. (1), której przedmiotem były dwie umowy pożyczek na kwoty 20 000 złotych zawarte 27 lipca 2012 roku pomiędzy C. R. a M. G. (1) oraz G. G. (1).

Zgodnie z art. 720 § 1 kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Zgodnie z § 2 umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.

Zgodnie z art. 509 § 1 i 2 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony (art. 511 kc).

Zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 6 kc powód w sposób w pełni należyty wykazał swoje roszczenie co do zasady i wysokości. Sąd nie miał wątpliwości co do istnienia wierzytelności wynikających z umów pożyczek między C. R. a M. G. (1) z 27 lipca 2012 roku na kwotę 20 000 złotych oraz pomiędzy C. R. a G. G. (1) z 27 lipca 2012 roku na kwotę 20 000 złotych. Wątpliwości nie budził również fakt nabycia powyższych wierzytelności przez powoda w drodze umowy cesji zawartej pomiędzy powodem a M. G. (1) oraz G. G. (1) z 5 września 2017 roku. Nadto wskazać należy, że zarówno umowy pożyczek jak i umowa cesji zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Sąd stosownie do art. 481 § 1 kc zasądził od pozwanej na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie od daty wymagalności zwrotu pożyczek (tj. od 28 lipca 2022 roku – dzień następujący po dniu, kiedy pożyczki miały zostać zwrócone) do dnia ich zapłaty.

Koszty procesu

Sąd w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 k.p.c.zasądził od pozwanej na rzecz powoda 5617 złotych tytułem kosztów procesu. Na wskazane koszty złożyło się:

- 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa,

- 2000 złotych tytułem opłaty od pozwu ustalone w oparciu o przepis art. 13 ust. 2 i art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,

- 3600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalone w oparciu o przepis § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.