Ustawaz dnia 25 czerwca 1997 r.o cudzoziemcach
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Przekraczanie granicy
- Rozdział 3 - Zezwolenie za zamieszkanie na czas oznaczony lub osiedlenie się
- Rozdział 4 - Pobyt cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- Rozdział 5 - Status uchodźcy
- Rozdział 6 - Azyl
- Rozdział 7 - Wydalanie cudzoziemców
- Rozdział 8 - Ewidencja cudzoziemców
- Rozdział 9 - Odpowiedzialność przewoźnika
- Rozdział 10 - Rada do Spraw Uchodźców
- Rozdział 11 - Zasady postępowania i właściwość organów
- Rozdział 12 - Przepisy karne
- Rozdział 13 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 14 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.1 orzeczenie
1.
Ustawa określa zasady i warunki wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu
przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz właściwość organów w tych sprawach.
2.
Do spraw objętych przepisami ustawy, które uregulowane są postanowieniami umów i porozumień
międzynarodowych obowiązujących Rzeczpospolitą Polską, stosuje się postanowienia tych
umów i porozumień.
3.
Ustawy nie stosuje się, z wyjątkiem art. 5 i 96, do szefów i członków personelu misji
dyplomatycznych, kierowników urzędów konsularnych i członków personelu konsularnego
państw obcych oraz innych osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie
ustalonych zwyczajów międzynarodowych, pod warunkiem wzajemności i posiadania przez
te osoby odpowiednich dokumentów.
Art. 2.
Cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego.
Art. 3.
Cudzoziemca będącego obywatelem dwóch lub więcej państw traktuje się jako obywatela
tego państwa, którego dokument paszportowy stanowił podstawę wjazdu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 4.1 orzeczenie
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
dokumencie paszportowym - oznacza to każdy dokument wydany przez organ państwa obcego
lub organizację międzynarodową, uprawniający do przekroczenia granicy,
2)
wizie - oznacza to zezwolenie właściwego organu polskiego wydane cudzoziemcowi, uprawniające
go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium,
pobytu na nim i wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w czasie, w celu i
na warunkach w nim określonych,
3)
karcie czasowego pobytu - oznacza to dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał
zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
4)
karcie stałego pobytu - oznacza to dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie
na stałe zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „osiedleniem
się”,
5)
dokumencie podróży - oznacza to dokument wydany cudzoziemcowi przez właściwy organ
Rzeczypospolitej Polskiej, uprawniający do wielokrotnego przekraczania granicy,
6)
tymczasowym dokumencie podróży - oznacza to dokument wydany cudzoziemcowi przez właściwy
organ Rzeczypospolitej Polskiej, uprawniający do jednokrotnego przekroczenia granicy,
7)
Konwencji Genewskiej - oznacza to Konwencję dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. ,
8)
Protokole Nowojorskim - oznacza to Protokół dotyczący statusu uchodźców, sporządzony w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. ,
9)
kraju pochodzenia - oznacza to państwo, którego obywatelem jest cudzoziemiec, a w
wypadku cudzoziemca, którego obywatelstwa nie da się ustalić lub który nie posiada
obywatelstwa żadnego państwa - państwo, w którym zamieszkuje,
10)
bezpiecznym kraju pochodzenia - oznacza to taki kraj pochodzenia, w którym ze względu
na system prawa i jego stosowanie oraz ze względu na stosunki polityczne w nim panujące
nie występują prześladowania z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do
określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych i nikt nie jest poddawany torturom,
nie jest traktowany w sposób nieludzki lub poniżający ani nie jest w taki sposób karany,
11)
bezpiecznym kraju trzecim - oznacza to państwo nie będące krajem pochodzenia, które
ratyfikowało i stosuje Konwencję Genewską oraz Protokół Nowojorski, jak również Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzoną w Rzymie
dnia 4 listopada 1950 r. lub Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, otwarty do podpisu w Nowym
Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. , a w szczególności zapewnia dostęp do postępowania o nadanie statusu uchodźcy,
12)
granicy - oznacza to granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej .
Rozdział 2
Przekraczanie granicy
Art. 5.1 orzeczenie
Cudzoziemiec może przekroczyć granicę oraz przebywać na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, jeżeli posiada ważny dokument paszportowy oraz wizę, o ile przepisy niniejszej
ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 6.
1.
Cudzoziemiec wjeżdżający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej winien posiadać i
okazać na żądanie uprawnionego organu środki niezbędne do pokrycia kosztów wjazdu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na
nim i wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zezwolenie na wjazd do innego
państwa lub na powrót do kraju pochodzenia, jeżeli zezwolenie takie jest wymagane.
2.
Posiadanie środków, o których mowa w ust. 1, może być potwierdzone przez okazanie:
1)
waluty polskiej lub zagranicznych środków płatniczych, które mogą być w Rzeczypospolitej
Polskiej legalnie wymienione,
2)
dokumentów umożliwiających uzyskanie środków płatniczych,
3)
zaproszenia, o którym mowa w art. 15,
4)
dokumentu potwierdzającego rezerwację i opłacenie w Rzeczypospolitej Polskiej zakwaterowania
i wyżywienia.
3.
Posiadanie przez cudzoziemca środków niezbędnych do wyjazdu może być potwierdzone
także przez okazanie biletu uprawniającego do podróży do kraju pochodzenia lub innego
państwa albo przez posiadanie środka transportu.
Art. 7.
1.
Ustala się następujące rodzaje wiz:
1)
wiza pobytowa,
2)
wiza pobytowa z prawem do pracy,
3)
wiza repatriacyjna,
4)
wiza tranzytowa.
2.
Wiza może uprawniać do jednokrotnego lub wielokrotnego wjazdu.
3.
Wiza repatriacyjna uprawnia do jednokrotnego wjazdu.
4.
Wiza określa okres, w którym może nastąpić wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
oraz czas pobytu; może ona również określać miejsce, w którym powinno nastąpić przekroczenie
granicy, cel pobytu, a także inne warunki.
Art. 8.
1.
Wiza pobytowa uprawnia do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez prawa
do podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu .
2.
Wizę pobytową wydaje się na oznaczony czas pobytu, nie dłuższy niż 6 miesięcy.
3.
W okresie, o którym mowa w ust. 2, cudzoziemiec, który spełnia warunki określone w
art. 6 ust. 1, może wystąpić o wydanie kolejnej wizy pobytowej na czas nie dłuższy
niż 6 miesięcy, przy czym łączny czas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
na podstawie tych wiz nie może przekroczyć 12 miesięcy, licząc od dnia pierwszego
wjazdu.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do cudzoziemców przebywających na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umów i porozumień międzynarodowych przewidujących
częściowe albo całkowite zniesienie obowiązku wizowego.
Art. 9.
1.
Wiza pobytowa z prawem do pracy uprawnia do podjęcia zatrudnienia lub wykonywania
innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu
bezrobociu, w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Wizę, o której mowa w ust. 1, można wydać cudzoziemcowi, który przedstawi zezwolenie
na zatrudnienie lub podjęcie innej pracy zarobkowej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej. Zasady wydawania zezwoleń określają odrębne przepisy.
3.
Wizę, o której mowa w ust. 1, wydaje się na czas oznaczony w zezwoleniu, nie dłuższy
niż 12 miesięcy.
4.
Cudzoziemiec, który uzyskał przedłużenie zezwolenia, może wystąpić w okresie ważności
wizy o wydanie kolejnej wizy pobytowej z prawem do pracy, przy czym łączny okres nieprzerwanego
pobytu i zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej nie może być dłuższy
niż 12 miesięcy.
Art. 10.2 orzeczenia
1.
Wizę repatriacyjną wydaje się cudzoziemcowi narodowości polskiej lub pochodzenia polskiego,
który zamierza przesiedlić się na stałe do Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Wizę repatriacyjną wydaje się na czas oznaczony, nie dłuższy niż 12 miesięcy. W tym
czasie powinno nastąpić przekroczenie granicy.
3.
Od cudzoziemca przekraczającego granicę na podstawie wizy repatriacyjnej nie wymaga
się posiadania środków, o których mowa w art. 6, z wyjątkiem środków niezbędnych do
przyjazdu na miejsce osiedlenia się.
4.
Osobie, która przybyła do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy repatriacyjnej,
może być udzielona przez organy administracji rządowej lub samorządu terytorialnego
pomoc, zwłaszcza na zagospodarowanie i utrzymanie w pierwszym roku pobytu.
Art. 11.
1.
Wiza tranzytowa uprawnia do przejazdu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w
terminie 2 dni.
2.
Wiza tranzytowa może być wydana, gdy cudzoziemiec posiada już prawo wjazdu do innego
państwa.
Art. 12.2 orzeczenia
Cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem
terminów, o których mowa w art. 8 ust. 2 i 3, art. 9 ust. 3 i 4 oraz art. 11 ust.
1, chyba że uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony.
Art. 13.3 orzeczenia
1.
Cudzoziemcowi odmawia się wydania wizy, wydaną wizę unieważnia lub odmawia wjazdu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:
1)
został wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a od daty wykonania decyzji
o wydaleniu upłynęło mniej niż 2 lata, zaś w wypadku pokrycia kosztów wydalenia przez
Skarb Państwa - mniej niż 5 lat,
2)
został skazany prawomocnym wyrokiem:
a)
w Rzeczypospolitej Polskiej za przestępstwo umyślne na karę co najmniej 3 lat pozbawienia
wolności,
b)
za granicą za przestępstwo stanowiące zbrodnię pospolitą również w rozumieniu prawa
polskiego,
3)
istnieje uzasadnione podejrzenie, że prowadzi działalność mającą na celu pozbawienie
niepodległości, oderwanie części terytorium, obalenie przemocą ustroju lub osłabienie
mocy obronnej Rzeczypospolitej Polskiej, w działalności takiej uczestniczy, organizuje
ją bądź jest członkiem organizacji prowadzącej taką działalność,
4)
istnieje uzasadnione podejrzenie, że prowadzi działalność terrorystyczną, w działalności
takiej uczestniczy, organizuje ją bądź jest członkiem organizacji prowadzącej taką
działalność,
5)
istnieje uzasadnione podejrzenie, że przewozi lub przenosi przez granicę, bez wymaganego
zezwolenia, broń, materiały wybuchowe, materiały promieniotwórcze lub środki odurzające
bądź psychotropowe, w działalności takiej uczestniczy, organizuje ją bądź jest członkiem
organizacji prowadzącej taką działalność,
6)
istnieje uzasadnione podejrzenie, że prowadzi działalność polegającą na umożliwianiu
innym osobom przekraczania wbrew przepisom granicy, w działalności takiej uczestniczy,
organizuje ją bądź jest członkiem organizacji prowadzącej taką działalność,
7)
istnieje uzasadnione podejrzenie, że jego wjazd lub pobyt na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej mają inny cel niż deklarowany,
8)
jego pobyt zagroziłby zdrowiu publicznemu,
9)
jego wjazd lub pobyt są niepożądane ze względu na inne zagrożenia dla bezpieczeństwa
i obronności państwa albo z uwagi na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego.
2.
Odmawia się wydania wizy, jeżeli od daty uprzedniej odmowy upłynęło mniej niż 12 miesięcy,
a wnioskodawca nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających jej wydanie.
3.
Cudzoziemcowi można odmówić wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli
nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 1.
4.
Cudzoziemcowi można określić czas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpowiednio
do ilości posiadanych przez niego środków, o których mowa w art. 6 ust. 1.
5.
Wydanie decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, odnotowuje się w dokumencie
paszportowym cudzoziemca.
6.
Decyzje, o których mowa w ust. 1-4, podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Art. 14.1 orzeczenie
Cudzoziemcowi, wobec którego zachodzą okoliczności określone w art. 13 ust. 1, można,
w szczególnie uzasadnionym wypadku, wydać wizę pobytową na oznaczony czas pobytu.
W takim wypadku przepisu art. 8 ust. 3 nie stosuje się.
Art. 15.
1.
Zaproszenie może być wystawione przez:
1)
obywatela polskiego zamieszkałego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej,
3)
osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, mającą
siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Zaproszenie powinno zawierać dane zapraszającego, dane osoby zapraszanej, określenie
czasu jej pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej oraz zobowiązanie się zapraszającego
do pokrycia wszelkich kosztów związanych z jej pobytem, w tym kosztów ewentualnego
leczenia lub wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Zaproszenie uzyskuje ważność z chwilą wpisania go do ewidencji zaproszeń i jest ważne
przez 12 miesięcy.
4.
Odmawia się dokonania wpisu do ewidencji zaproszeń, jeżeli:
1)
zapraszanym jest cudzoziemiec, w wypadku którego zachodzi którakolwiek z okoliczności
określonych w art. 13 ust. 1,
2)
warunki materialne i mieszkaniowe zapraszającego wskazują, że nie będzie on w stanie
zadośćuczynić obowiązkom przyjętym na siebie w zaproszeniu,
3)
zapraszający w przeszłości nie wypełnił przyjętego na siebie zobowiązania, o którym
mowa w ust. 2.
5.
Odmowa dokonania wpisu do ewidencji zaproszeń lub stwierdzenie jego nieważności następuje
w drodze decyzji.
6.
W wypadku niewywiązywania się zapraszającego z przyjętego na siebie zobowiązania,
o którym mowa w ust. 2, koszty poniesione przez Skarb Państwa, związane z pobytem
cudzoziemca i opuszczeniem przez niego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ściąga
od zapraszającego w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej należności pieniężnych
organ, który dokonał wpisu do ewidencji zaproszeń. Zobowiązanemu nie doręcza się upomnienia
przewidzianego w tych przepisach.
Rozdział 3
Zezwolenie za zamieszkanie na czas oznaczony lub osiedlenie się
Art. 16.1 orzeczenie
Cudzoziemcowi można udzielić:
1)
zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,
2)
zezwolenia na osiedlenie się.
Art. 17.1 orzeczenie
Zezwolenia, o którym mowa w art. 16 pkt 1, można udzielić, jeżeli cudzoziemiec wykaże,
że zachodzą okoliczności uzasadniające jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Okolicznościami takimi mogą być w szczególności:
1)
uzyskanie zezwolenia na zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej,
2)
prowadzenie działalności gospodarczej,
3)
podjęcie nauki,
4)
zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim albo cudzoziemcem posiadającym
zezwolenie na osiedlenie się.
Art. 18.1 orzeczenie
1.
Zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się na okres do 2 lat z możliwością
przedłużenia, nie dłużej jednak niż do 10 lat.
2.
Wniosek o przedłużenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinien być złożony co
najmniej na 60 dni przed upływem terminu, na który zostało ono udzielone.
Art. 19.3 orzeczenia
1.
Zezwolenie na osiedlenie się może być udzielone cudzoziemcowi, jeżeli łącznie spełnia
następujące warunki:
1)
wykaże istnienie trwałych więzów rodzinnych lub ekonomicznych z Rzecząpospolitą Polską,
2)
ma zapewnione w Rzeczypospolitej Polskiej mieszkanie i utrzymanie,
3)
bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej
przez 3 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
2.
Cudzoziemcowi można odmówić udzielenia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli
okaże się, że ma on zobowiązania wobec kraju pochodzenia lub osób w nim zamieszkałych.
3.
Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się za spełnione, jeżeli cudzoziemiec
ma dochody lub mienie wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania jego samego i członków
rodziny pozostających na jego utrzymaniu lub ma w Rzeczypospolitej Polskiej członka
bądź członków rodziny zobowiązanych do łożenia na jego utrzymanie i będących w stanie
wywiązać się z tego obowiązku, a także wskaże lokal mieszkalny, w którym zamierza
przebywać, i przedstawi tytuł prawny do jego zajmowania.
4.
Zezwolenia na osiedlenie się udziela się na czas nie oznaczony.
Art. 20.
1.
Cudzoziemcowi, który otrzymał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, wydaje
się kartę czasowego pobytu.
2.
Cudzoziemcowi, który otrzymał zezwolenie na osiedlenie się, wydaje się kartę stałego
pobytu. Karta stałego pobytu jest ważna przez 10 lat od daty jej wydania i po upływie
tego okresu podlega wymianie.
Art. 21.
1.
Karta czasowego pobytu i karta stałego pobytu stwierdzają tożsamość cudzoziemca podczas
jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Karta czasowego pobytu i karta stałego pobytu uprawniają, wraz z dokumentem paszportowym,
do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy.
3.
Do kart, o których mowa w ust. 1, wpisuje się przebywające na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej małoletnie dzieci cudzoziemca oraz osoby pozostające pod jego opieką, a także
potwierdzenie dopełnienia przez niego obowiązku meldunkowego określonego w art. 26.
4.
Cudzoziemiec jest obowiązany zwrócić posiadaną kartę organowi, który ją wydał, w wypadku
nabycia obywatelstwa polskiego, cofnięcia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,
cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się lub wyjazdu na stałe za granicę.
5.
W razie zgonu cudzoziemca obowiązek zwrotu karty spoczywa na osobach obowiązanych
do zgłoszenia zgonu, stosownie do przepisów o aktach stanu cywilnego.
Art. 22.
1.
Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,
jeżeli:
1)
nie spełnia wymagań określonych w art. 17,
2)
zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 1.
2.
Cudzoziemcowi cofa się udzielone zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony albo
odmawia się przedłużenia tego zezwolenia, jeżeli:
1)
ustała przyczyna, dla której zostało udzielone,
2)
wystąpi którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 1.
3.
W decyzjach wydawanych w sprawach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy określić
termin opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 23.3 orzeczenia
Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, jeżeli:
1)
nie spełnia warunków określonych w art. 19,
2)
zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 1.
Art. 24.
1.
Cudzoziemcowi można cofnąć zezwolenie na osiedlenie się i nakazać opuszczenie terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w określonym terminie, jeżeli:
1)
został skazany prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej za przestępstwo umyślne
na karę co najmniej 3 lat pozbawienia wolności,
2)
wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrona porządku
publicznego.
2.
Cudzoziemcowi można cofnąć zezwolenie na osiedlenie się, jeżeli opuścił na stałe terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozdział 4
Pobyt cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 25.2 orzeczenia
Cudzoziemiec podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma takie same
prawa i obowiązki jak obywatel polski, o ile przepisy niniejszej ustawy lub innych
ustaw nie stanowią inaczej.
Art. 26.
Cudzoziemiec podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega obowiązkowi
meldunkowemu, stosownie do przepisów o ewidencji ludności.
Art. 27.
Cudzoziemiec, który utracił dokument paszportowy, jest obowiązany niezwłocznie zgłosić
ten fakt Policji.
Art. 28.
1.
Cudzoziemcowi posiadającemu zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, który utracił swój dokument paszportowy albo którego dokument paszportowy
uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, wydaje się, na jego wniosek, dokument podróży,
jeżeli uzyskanie przez niego nowego dokumentu paszportowego nie jest możliwe.
2.
Dokument podróży wydaje się na taki sam okres, na jaki została wydana karta stałego
pobytu.
3.
Cudzoziemiec jest obowiązany zwrócić dokument podróży w wypadku uzyskania dokumentu
paszportowego.
Art. 29.
Cudzoziemcowi posiadającemu zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony albo osiedlenie
się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który podczas pobytu za granicą utracił
swój dokument paszportowy lub dokument podróży albo którego dokument uległ zniszczeniu
bądź utracił ważność, wydaje się, na jego wniosek, tymczasowy dokument podróży uprawniający
go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli uzyskanie przez niego
nowego dokumentu paszportowego nie jest możliwe.
Art. 30.
Cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie posiadającemu
dokumentu paszportowego albo którego dokument paszportowy uległ zniszczeniu bądź utracił
ważność, wydaje się, na jego wniosek albo z urzędu, tymczasowy dokument podróży uprawniający
go do wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli uzyskanie przez niego
nowego dokumentu paszportowego nie jest możliwe.
Art. 31.
Tymczasowy dokument podróży wydaje się na czas oznaczony, nie dłuższy niż 7 dni.
Rozdział 5
Status uchodźcy
Art. 32.
Cudzoziemcowi może być nadany w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy w rozumieniu
Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego, o ile nie uzyskał on tego statusu
w innym państwie, które zapewnia mu rzeczywistą ochronę.
Art. 33.
Cudzoziemca ubiegającego się o nadanie statusu uchodźcy należy pouczyć, w zrozumiałym
dla niego języku, o trybie i zasadach postępowania oraz o przysługujących mu prawach
i ciążących na nim obowiązkach.
Art. 34.
1.
Postępowanie o nadanie statusu uchodźcy wszczyna się na wniosek złożony osobiście
przez cudzoziemca. Wniosek nie może być złożony przez pełnomocnika.
2.
Wniosek o nadanie statusu uchodźcy powinien zawierać dane osobowe wnioskodawcy, towarzyszącego
mu małżonka i małoletnich dzieci oraz informację o kraju pochodzenia wnioskodawcy,
a także wskazywać zasadnicze okoliczności uzasadniające nadanie statusu uchodźcy.
3.
Jeżeli wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 2 i nie ma możliwości jego uzupełnienia,
pozostawia się go bez rozpoznania.
4.
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania następuje w drodze decyzji.
5.
O skutkach niewłaściwego sporządzenia wniosku, o których mowa w ust. 3, należy cudzoziemca
pouczyć.
Art. 35.1 orzeczenie
1.
Wszczęcie postępowania o nadanie statusu uchodźcy następuje w drodze postanowienia.
2.
Jeżeli wniosek został złożony przez cudzoziemca nie spełniającego warunku określonego
w art. 32, odmawia się wszczęcia postępowania.
3.
Wszczęcia postępowania należy także odmówić, jeżeli cudzoziemiec przybył na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej z bezpiecznego kraju pochodzenia lub bezpiecznego kraju
trzeciego, a złożony przez niego wniosek jest oczywiście bezzasadny.
4.
Odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze decyzji.
5.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, lub decyzja, o której mowa w ust. 4, powinny
być wydane, z zastrzeżeniem art. 36, niezwłocznie po złożeniu wniosku.
Art. 36.
1.
Jeżeli zachodzi konieczność sprawdzenia okoliczności wskazanych we wniosku cudzoziemca,
który przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z bezpiecznego kraju pochodzenia
lub bezpiecznego kraju trzeciego, albo potrzeba wyjaśnienia, czy cudzoziemiec składający
wniosek o nadanie statusu uchodźcy nie podał fałszywych danych, informacji lub okoliczności,
można odroczyć wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania o nadanie statusu uchodźcy
lub decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na okres nie przekraczający 7 dni i nakazać
cudzoziemcowi przebywanie w tym czasie w określonym miejscu.
2.
Jeżeli po sprawdzeniu okaże się, że złożony wniosek jest oczywiście bezzasadny, należy
odmówić wszczęcia postępowania. W innych wypadkach należy postępowanie wszcząć.
3.
Jeżeli po sprawdzeniu okaże się, że cudzoziemiec podał we wniosku fałszywe dane, informacje
lub okoliczności, o których mowa w art. 34 ust. 2, można odmówić wszczęcia postępowania
i odmówić mu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli przebywał on legalnie
na tym terytorium, można wydać decyzję o jego wydaleniu.
Art. 37.
1.
Wniosek o nadanie statusu uchodźcy składa się podczas przekraczania granicy, z zastrzeżeniem
ust. 2-4.
2.
Cudzoziemiec, który uprawdopodobni, że nie złożył wniosku podczas przekraczania granicy
wskutek uzasadnionej obawy o swoje życie lub zdrowie, powinien złożyć go w terminie
14 dni od przekroczenia granicy.
3.
Cudzoziemiec, który nielegalnie przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powinien
złożyć wniosek niezwłocznie po przekroczeniu granicy. Złożenie wniosku nie zwalnia
cudzoziemca od odpowiedzialności za przekroczenie granicy bez wymaganego zezwolenia.
4.
Cudzoziemiec przebywający legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinien
złożyć wniosek w terminie 14 dni od uzyskania wiadomości o zaistnieniu w jego kraju
pochodzenia okoliczności uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy.
Art. 38.
1.
Cudzoziemiec, który złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, jest obowiązany poddać
się:
1)
czynnościom zmierzającym do jego identyfikacji lub stwierdzenia tożsamości, polegającym
w szczególności na pobraniu odcisków linii papilarnych i fotografowaniu,
2)
w uzasadnionych wypadkach, a zwłaszcza jeżeli zachodzi podejrzenie choroby zakaźnej
- badaniom lekarskim, pobraniu krwi, wydzielin i wydalin oraz niezbędnym zabiegom
sanitarnym ciała i odzieży.
2.
Koszty oględzin, badań i innych czynności, o których mowa w ust. 1, ponosi Skarb Państwa.
3.
W razie odmowy poddania się czynnościom, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wniosek o
nadanie statusu uchodźcy pozostawia się bez rozpoznania. Przepisy art. 34 ust. 4 i
5 stosuje się odpowiednio.
4.
W razie odmowy poddania się czynnościom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, cudzoziemiec
nie może być umieszczony w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy.
Art. 39.
1.
Cudzoziemcowi, w sprawie którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania o nadanie
statusu uchodźcy, wydaje się wizę pobytową. Przepisów art. 8 ust. 2 i 3 nie stosuje
się.
2.
Cudzoziemcowi, o którym mowa w ust. 1, nie posiadającemu dokumentu paszportowego lub
którego dokument paszportowy uległ zniszczeniu albo utracił ważność, wydaje się tymczasowe
zaświadczenie tożsamości cudzoziemca.
Art. 40.
1.
Cudzoziemcowi, w sprawie którego wszczęto postępowanie o nadanie statusu uchodźcy,
można, w razie potrzeby, na czas niezbędny do wydania decyzji ostatecznej, a w szczególnie
uzasadnionych wypadkach na okres do 3 miesięcy od daty jej wydania, zapewnić:
1)
zakwaterowanie,
2)
wyżywienie,
3)
opiekę medyczną,
4)
pomoc rzeczową,
5)
pomoc pieniężną stałą lub jednorazową.
2.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1, mogą być realizowane przez umieszczenie cudzoziemca
w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy.
Art. 41.1 orzeczenie
Wydanie decyzji o nadaniu lub odmowie nadania statusu uchodźcy powinno nastąpić nie
później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Art. 42.
Cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli:
1)
nie spełnia warunków określonych w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim lub
uzyskał status uchodźcy w innym państwie, które zapewnia mu rzeczywistą ochronę,
2)
organ innego państwa będącego bezpiecznym krajem trzecim złożył wniosek o jego wydanie
jako podejrzanego o popełnienie przestępstwa.
Art. 43.
Cudzoziemcowi, któremu nadano status uchodźcy, wydaje się dokument podróży przewidziany
w Konwencji Genewskiej oraz udziela zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Art. 44.
Małżonkowi oraz małoletnim dzieciom cudzoziemca, któremu nadano status uchodźcy, jeżeli
przebywają wraz z nim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się status uchodźcy
oraz wydaje dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej, a także udziela
zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Art. 45.
1.
Zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, wydane cudzoziemcowi, o którym mowa
w art. 43 i 44, nie może być cofnięte bez uprzedniego pozbawienia go statusu uchodźcy.
W tym wypadku terminu 10 lat, o którym mowa w art. 18 ust. 1, oraz przepisu art. 22
nie stosuje się.
2.
Zezwolenie na osiedlenie się, wydane cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 43 i 44,
nie może być cofnięte bez uprzedniego pozbawienia go statusu uchodźcy.
Art. 46.
1.
Jeżeli w czasie trwania postępowania o nadanie statusu uchodźcy została wydana decyzja
o wydaleniu cudzoziemca, wykonanie tej decyzji ulega wstrzymaniu z mocy prawa na czas
trwania tego postępowania.
2.
Jeżeli wszczęcie postępowania o nadanie statusu uchodźcy nastąpiło po wydaniu wobec
cudzoziemca decyzji o jego wydaleniu, wykonanie tej decyzji ulega wstrzymaniu z mocy
prawa na czas trwania tego postępowania.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli decyzja o wydaleniu została wydana w
związku z wystąpieniem którejkolwiek z okoliczności wymienionych w art. 32 i 33 Konwencji
Genewskiej.
Art. 47.
W okolicznościach określonych w art. 46 cudzoziemca umieszcza się w strzeżonym ośrodku,
o którym mowa w art. 59 ust. 1. Przepisy art. 59 ust. 2 i 4 oraz art. 60 stosuje się
odpowiednio.
Art. 48.
1.
Cudzoziemca można pozbawić statusu uchodźcy, jeżeli zajdzie którakolwiek z okoliczności
wymienionych w Konwencji Genewskiej, uzasadniających pozbawienie uchodźcy ochrony
przewidzianej w tej konwencji.
2.
W decyzji o pozbawieniu statusu uchodźcy można postanowić o wygaśnięciu zezwolenia
na zamieszkanie na czas oznaczony albo skrócić okres, na który udzielono zezwolenia.
W takim wypadku należy w decyzji określić termin opuszczenia przez cudzoziemca terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 49.
1.
Cudzoziemiec, ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy albo któremu nadano ten status,
może swobodnie kontaktować się z przedstawicielem Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów
Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, a w szczególności w każdej chwili zwracać się do
niego z prośbą o pomoc.
2.
Przedstawiciel Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców,
na swój wniosek i za pisemną zgodą cudzoziemca, o którym mowa w ust. 1, ma prawo do
uzyskiwania od organów prowadzących postępowanie o nadanie lub pozbawienie statusu
uchodźcy, informacji o jego przebiegu, a w szczególności o wydanych decyzjach i postanowieniach.
O prawie wyrażenia zgody należy cudzoziemca pouczyć w chwili składania wniosku o nadanie
statusu uchodźcy.
3.
Informacje, a w szczególności dane osobowe, uzyskiwane w trybie niniejszego artykułu,
mogą być wykorzystywane wyłącznie do celów, o których mowa w art. 35 Konwencji Genewskiej.
4.
Organy Rzeczypospolitej Polskiej będą podejmowały wszelkie działania w celu ułatwienia
Wysokiemu Komisarzowi Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców wypełnienia jego zadań
zgodnie z art. 35 Konwencji Genewskiej.
Rozdział 6
Azyl
Art. 50.
1.
Cudzoziemiec może, na swój wniosek, otrzymać azyl w Rzeczypospolitej Polskiej, gdy
jest to niezbędne dla zapewnienia mu ochrony oraz gdy przemawia za tym ważny interes
Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Cudzoziemcowi, któremu udzielono azylu, wydaje się zezwolenie na osiedlenie się.
Art. 51.
1.
Cudzoziemca można pozbawić azylu, jeżeli:
1)
ustały przyczyny, dla których azyl został udzielony,
2)
prowadzi on działalność skierowaną przeciwko obronności, bezpieczeństwu państwa lub
porządkowi publicznemu.
2.
Decyzja o pozbawieniu azylu powoduje wygaśnięcie zezwolenia na osiedlenie się. W decyzji
tej należy określić termin opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Rozdział 7
Wydalanie cudzoziemców
Art. 52.
1.
Cudzoziemiec może być wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:
1)
przebywa na nim bez wymaganego zezwolenia na wjazd lub pobyt,
2)
zajdzie którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 1,
3)
nie posiada środków niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu,
4)
podjął zatrudnienie lub wykonywał inną pracę zarobkową, nie posiadając na to wymaganego
zezwolenia lub zgody, albo podjął inną działalność bez uzyskania wymaganego zezwolenia.
2.
Cudzoziemca, któremu udzielono azylu lub zezwolenia na osiedlenie się, można wydalić
tylko po uprzednim pozbawieniu azylu lub cofnięciu zezwolenia.
3.
Cudzoziemca posiadającego status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej można
wydalić tylko po uprzednim pozbawieniu go tego statusu, chyba że zachodzą okoliczności,
o których mowa w art. 32 Konwencji Genewskiej.
Art. 53.
Cudzoziemca nie wolno wydalić do państwa, w którym mógłby być poddany prześladowaniom
z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej,
przekonań religijnych lub być poddany torturom, traktowany w sposób nieludzki lub
poniżający albo w taki sposób karany.
Art. 54.
1.
W decyzji o wydaleniu określa się termin opuszczenia przez cudzoziemca terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. W decyzji można również określić trasę i miejsce przekroczenia
granicy.
2.
Wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1, odnotowuje się w dokumencie paszportowym
cudzoziemca albo w dokumencie podróży.
3.
Decyzji o wydaleniu może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, z wyjątkiem
wypadku wydalania cudzoziemca posiadającego status uchodźcy.
4.
Decyzja o wydaleniu powoduje z mocy prawa unieważnienie wizy, cofnięcie zezwolenia
na zamieszkanie na czas oznaczony oraz na zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy
zarobkowej przez cudzoziemca. W wypadku wydalenia cudzoziemca posiadającego status
uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej, bez pozbawienia go tego statusu, przepisu
art. 45 ust. 1 nie stosuje się.
Art. 55.
1.
W decyzji o wydaleniu można wyznaczyć cudzoziemcowi miejsce zamieszkania do czasu
jej wykonania i zobowiązać go do zgłaszania się w określonych odstępach czasu do organu
wskazanego w decyzji.
2.
Cudzoziemiec nie może opuścić miejsca zamieszkania bez zgody organu, który wydał decyzję
o wydaleniu.
Art. 56.
Od cudzoziemca, wobec którego wydano decyzję o wydaleniu, pobiera się odciski linii
papilarnych oraz sporządza jego fotografię.
Art. 57.
Cudzoziemiec, wobec którego wydano decyzję o wydaleniu, może być niezwłocznie odstawiony
do granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej, granicy lub portu lotniczego albo
morskiego państwa, do którego następuje wydalenie, jeżeli:
1)
wymagają tego względy obronności, bezpieczeństwa państwa lub ochrona porządku publicznego,
2)
nie opuścił on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji
o wydaleniu.
Art. 58.
1.
Cudzoziemca, w stosunku do którego zachodzą okoliczności uzasadniające jego wydalenie,
albo który nie zastosuje się do wymagań określonych w decyzji o wydaleniu, można zatrzymać
na czas nie dłuższy niż 48 godzin. Zatrzymanemu cudzoziemcowi przysługują uprawnienia
przewidziane w Kodeksie postępowania karnego dla osoby zatrzymanej.
2.
Niezwłocznie po zatrzymaniu cudzoziemca należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji
o jego wydaleniu albo przystąpić do wykonania obowiązku odstawienia go do granicy,
a w razie zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 lub 2, wystąpić
z wnioskiem o umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku albo o zastosowanie aresztu
w celu wydalenia.
3.
Jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania nie doręczono cudzoziemcowi odpisu
postanowienia o umieszczeniu w strzeżonym ośrodku albo o zastosowaniu aresztu w celu
wydalenia, należy cudzoziemca niezwłocznie zwolnić.
Art. 59.
1.
Jeżeli niezwłoczne odstawienie cudzoziemca do granicy nie jest możliwe i zachodzi
uzasadniona obawa, że cudzoziemiec będzie uchylać się od wykonania decyzji o wydaleniu,
można umieścić go w strzeżonym ośrodku do czasu wykonania tej decyzji.
2.
Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że cudzoziemiec nie podporządkuje się zasadom obowiązującym
w strzeżonym ośrodku, albo jeżeli cudzoziemiec przebywający w tym ośrodku opuści go
bez zezwolenia, można zastosować areszt w celu wydalenia na czas niezbędny do wykonania
decyzji o wydaleniu.
3.
Jeżeli cudzoziemiec nielegalnie przekroczył granicę i nie posiada dokumentu paszportowego,
należy umieścić go w strzeżonym ośrodku, a jeżeli zachodzą okoliczności określone
w ust. 2 - w areszcie w celu wydalenia na czas niezbędny do ustalenia jego tożsamości
lub wykonania decyzji o wydaleniu.
4.
Cudzoziemca przebywającego w strzeżonym ośrodku albo w areszcie w celu wydalenia należy
niezwłocznie zwolnić, jeżeli ustały przyczyny uzasadniające stosowanie tych środków
albo jeżeli w ciągu 90 dni od chwili jego zatrzymania nie wykonano decyzji o wydaleniu.
Art. 60.
1.
Cudzoziemca nie umieszcza się w strzeżonym ośrodku albo w areszcie w celu wydalenia,
jeżeli może to spowodować poważne zagrożenie dla jego życia lub ciężkie skutki dla
jego rodziny.
2.
Jeżeli stan zdrowia cudzoziemca, przebywającego w strzeżonym ośrodku albo w areszcie
w celu wydalenia, tego wymaga, należy umieścić go w odpowiednim zakładzie leczniczym.
3.
Wydając postanowienie o umieszczeniu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku albo o zastosowaniu
aresztu w celu wydalenia, należy:
1)
zawiadomić właściwe przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny - na wniosek
cudzoziemca, którego to dotyczy,
2)
zawiadomić sąd opiekuńczy, jeżeli zachodzi potrzeba ustanowienia opieki nad jego dziećmi,
3)
zawiadomić osobę wskazaną przez cudzoziemca,
4)
przedsięwziąć niezbędne czynności w celu ochrony jego mienia.
4.
Cudzoziemca należy powiadomić w zrozumiałym dla niego języku, w formie pisemnej, o
przysługujących mu prawach, dokonanych wystąpieniach oraz wydanych zarządzeniach.
Art. 61.
1.
Cudzoziemcowi, wobec którego zastosowano oczywiście niesłuszne zatrzymanie, umieszczenie
w strzeżonym ośrodku albo areszt w celu wydalenia, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie
za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
2.
Sprawy, o których mowa w ust. 1, prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących odszkodowania za niesłuszne skazanie, aresztowanie lub zatrzymanie.
Art. 62.
1.
Koszty związane z wydaleniem ponosi cudzoziemiec, z zastrzeżeniem ust. 3 oraz art.
15 ust. 2 i 6.
2.
Do kosztów, o których mowa w ust. 1, zalicza się w szczególności:
1)
koszty przejazdu cudzoziemca do granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej lub portu
lotniczego albo morskiego państwa, do którego cudzoziemiec się udaje lub zostaje odstawiony,
2)
koszty związane z konwojowaniem cudzoziemca,
3)
koszty administracyjne związane z wydaleniem.
3.
Jeżeli wydalenie cudzoziemca następuje na skutek podjęcia przez niego zatrudnienia
lub wykonywania innej pracy zarobkowej bez wymaganego zezwolenia i zgody, koszty,
o których mowa w ust. 1, ponosi pracodawca.
4.
Koszty, o których mowa w ust. 1 i 3, ściąga organ wydający decyzję o wydaleniu w trybie
przepisów o egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Zobowiązanemu nie doręcza
się upomnienia przewidzianego w tych przepisach.
Art. 63.
Jeżeli koszty, o których mowa w art. 15 ust. 6 i art. 62, nie mogą być ściągnięte,
pokrywa je Skarb Państwa.
Rozdział 8
Ewidencja cudzoziemców
Art. 64.
1.
Dane cudzoziemców, wobec których zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych
w art. 13 ust. 1, gromadzi się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, zwanym dalej „wykazem”.
2.
W wykazie zamieszcza się dane osobowe cudzoziemca oraz podstawę prawną i faktyczną
wpisu.
Art. 65.
1.
Dane umieszczone w wykazie mogą być udostępnione organom, o których mowa w art. 90
ust. 2 pkt 1-3, i organom je nadzorującym oraz sądowi i prokuratorowi prowadzącemu
postępowanie przygotowawcze o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, a także
Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
2.
Dane osobowe cudzoziemca umieszczone w wykazie mogą być udostępnione wojewodzie oraz
kierownikowi polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego.
3.
Dane umieszczone w wykazie nie mogą być udostępniane do celów statystyki publicznej.
Art. 66.
Dane osobowe cudzoziemców, którym nadano status uchodźcy, udzielono azylu, oraz cudzoziemców
ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy lub o udzielenie azylu podlegają ochronie
na zasadach określonych w odrębnych przepisach, z tym że dane te nie mogą być, bez
pisemnej zgody zainteresowanego, udostępniane władzom oraz instytucjom publicznym
krajów pochodzenia.
Art. 67.
Właściwe organy prowadzą w sprawach cudzoziemców:
1)
rejestry złożonych wniosków wizowych i wydanych w tych sprawach decyzji,
2)
rejestry decyzji o wydaleniu oraz osób wydalonych z Rzeczypospolitej Polskiej,
3)
rejestry złożonych wniosków o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony
i wydanych w tych sprawach decyzji,
4)
rejestr złożonych wniosków o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się i wydanych w
tych sprawach decyzji,
5)
rejestr złożonych wniosków o nadanie statusu uchodźcy i wydanych w tych sprawach decyzji,
6)
rejestr złożonych wniosków o udzielenie azylu i wydanych w tych sprawach decyzji,
7)
ewidencję zaproszeń, o których mowa w art. 15.
Rozdział 9
Odpowiedzialność przewoźnika
Art. 68.
1.
Cudzoziemcowi, który przybył na pokładzie statku powietrznego lub morskiego, a któremu
nie zezwolono na wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przewoźnik jest obowiązany
zapewnić, bez zbędnej zwłoki, wyjazd na jego koszt, a jeżeli cudzoziemiec nie posiada
na to środków - na koszt przewoźnika.
2.
Cudzoziemcowi, o którym mowa w ust. 1, można wydać zakaz opuszczania statku bądź nakaz
opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na pokładzie innego statku.
3.
Jeżeli bezzwłoczny wyjazd cudzoziemca jest niemożliwy lub szczególnie utrudniony,
można nakazać cudzoziemcowi, któremu nie zezwolono na wjazd na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, przebywanie do czasu wyjazdu w określonym miejscu.
4.
Decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3, podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
5.
Koszty pobytu cudzoziemca, o którym mowa w ust. 3, pokrywa przewoźnik, o ile cudzoziemiec
nie spełnia warunków wjazdu określonych w art. 5 lub nie posiada zezwolenia, o którym
mowa w art. 6 ust. 1. W pozostałych wypadkach koszty te ponosi Skarb Państwa.
6.
Na przewoźnika, który przywiózł na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca
nie spełniającego warunków wjazdu określonych w art. 5 lub nie posiadającego zezwolenia,
o którym mowa w art. 6 ust. 1, nakłada się karę administracyjną w wysokości do 5000
zł za każdą przywiezioną osobę.
Rozdział 10
Rada do Spraw Uchodźców
Art. 69.
Rada do Spraw Uchodźców, zwana dalej „Radą”, jest organem odwoławczym od decyzji i
postanowień wydawanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawach
o nadanie lub pozbawienie statusu uchodźcy.
Art. 70.
1.
W sprawach pozostających w kompetencjach Rady przysługują jej uprawnienia organu wyższego
stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
2.
Rada orzeka także w sprawach wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia
nieważności wydanych przez siebie decyzji.
Art. 71.
1.
W skład Rady wchodzi 12 członków powoływanych na pięcioletnią kadencję przez Prezesa
Rady Ministrów, w tym po czterech spośród kandydatów przedstawianych przez Ministra
Spraw Zagranicznych i Ministra Sprawiedliwości. Każdy z ministrów przedstawia 8 kandydatów.
2.
Członkiem Rady może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie i korzystająca z pełni
praw publicznych.
3.
Członków Rady powołuje się spośród osób wyróżniających się wiedzą teoretyczną lub
doświadczeniem praktycznym w zakresie problematyki uchodźców. Co najmniej połowa członków
Rady musi posiadać wyższe wykształcenie prawnicze.
Art. 72.
1.
Prezes Rady Ministrów odwołuje członka Rady wyłącznie w wypadku:
1)
zrzeczenia się przez niego swej funkcji,
2)
choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie funkcji,
3)
skazania prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z winy umyślnej.
2.
W wypadku odwołania członka Rady lub jego śmierci Prezes Rady Ministrów powołuje nowego
członka Rady na okres do końca danej kadencji.
Art. 73.
1.
Pracami Rady kieruje przewodniczący.
2.
Przewodniczącego Rady wybierają członkowie Rady ze swego grona większością głosów.
W tym samym trybie mogą go odwołać.
3.
Rada orzeka w składach trzyosobowych, wyznaczanych przez przewodniczącego.
4.
Orzeczenia zapadają większością głosów. Członek składu orzekającego nie może wstrzymać
się od głosu.
5.
Przy składaniu podpisu przegłosowany członek składu orzekającego ma prawo zaznaczyć
na orzeczeniu swoje zdanie odrębne, podając, w jakiej części i w jakim kierunku kwestionuje
orzeczenie.
Art. 74.
1.
Pracodawca zatrudniający członka Rady udzieli mu, na jego wniosek, urlopu bezpłatnego
na czas sprawowania funkcji.
2.
Pracownikom urzędów państwowych oraz urzędnikom służby cywilnej przysługuje po zakończeniu
pracy w Radzie prawo powrotu na zajmowane poprzednio stanowisko, a jeżeli będzie to
niemożliwe - na stanowisko równorzędne.
Art. 75.
1.
Obsługę administracyjną i kancelaryjną Rady zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
2.
Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, nadaje Radzie statut organizacyjny
i regulamin czynności wewnętrznych, a także określa zasady wynagradzania jej członków.
Rozdział 11
Zasady postępowania i właściwość organów
Art. 76.
1.
Postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
2.
Postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie, a należących do właściwości kierowników
polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych, prowadzi się według
przepisów ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej , o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 77.1 orzeczenie
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy,
jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrona porządku
publicznego.
Art. 78.
1.
Kontroli posiadania przez cudzoziemca dokumentów paszportowych, zezwoleń i środków,
o których mowa w art. 5 i 6, dokonuje Straż Graniczna, a w wypadku, o którym mowa
w art. 8 ust. 3 - wojewoda.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w porozumieniu z Ministrem Finansów i
Ministrem Spraw Zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, wielkość środków,
o których mowa w art. 6 ust. 1, oraz szczegółowe zasady dokumentowania ich posiadania
przez cudzoziemca.
3.
Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić wobec cudzoziemców - obywateli
niektórych państw obowiązek uiszczenia opłaty związanej z wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz określić wysokość tej opłaty i organy właściwe do jej pobierania, o
ile jest niezbędne dla zachowania zasady wzajemności w stosunkach z tymi państwami.
Art. 79.
1.
Wizy pobytowe oraz wizy tranzytowe wydają za granicą kierownicy polskich przedstawicielstw
dyplomatycznych i urzędów konsularnych, w kraju - wojewodowie właściwi ze względu
na miejsce pobytu cudzoziemca, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach - komendanci
granicznych placówek kontrolnych Straży Granicznej.
2.
Wizy pobytowe z prawem do pracy wydają kierownicy polskich przedstawicielstw dyplomatycznych
i urzędów konsularnych właściwi ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca. W
wypadku określonym w art. 9 ust. 4 wizę wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce
zatrudnienia cudzoziemca.
3.
Wizy repatriacyjne wydają kierownicy polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i
urzędów konsularnych właściwi ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca, po uzyskaniu
zgody Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
4.
Wizy pobytowe w wypadku, o którym mowa w art. 14, wydają organy wymienione w ust.
1 po uzyskaniu zgody Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
5.
Od decyzji o odmowie wydania wizy, podjętej przez kierownika polskiego przedstawicielstwa
dyplomatycznego lub urzędu konsularnego, albo przez komendanta granicznej placówki
kontrolnej Straży Granicznej, odwołanie nie przysługuje.
6.
Wizy pobytowe, o których mowa w art. 39 ust. 1, wydaje Minister Spraw Wewnętrznych
i Administracji.
7.
Cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w razie utraty
dokumentu paszportowego, jego zniszczenia lub utraty ważności, wizę, w miejsce utraconej,
zamieszcza w nowym dokumencie, na wniosek cudzoziemca, organ, który ją wydał. Wizę,
którą uprzednio wydało polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne, urząd konsularny
lub komendant granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej, zamieszcza wojewoda
właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
Art. 80.1 orzeczenie
Decyzje:
1)
o odmowie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydają komendanci granicznych
placówek kontrolnych Straży Granicznej,
2)
o unieważnieniu wizy wydają wojewodowie właściwi ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca
lub komendanci granicznych placówek kontrolnych Straży Granicznej,
3)
o określeniu czasu pobytu, o którym mowa w art. 13 ust. 4, wydają komendanci granicznych
placówek kontrolnych Straży Granicznej.
Art. 81.
Wpisu zaproszenia do ewidencji zaproszeń dokonuje lub decyzję o odmowie wpisu wydaje
wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę zapraszającego.
Art. 82.
1.
Zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z wyjątkiem przewidzianym w art. 85
ust. 6, udziela albo odmawia jego udzielenia, a także kartę czasowego pobytu wydaje
wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamierzonego pobytu cudzoziemca.
2.
Cudzoziemiec przebywający za granicą składa wniosek o udzielenie zezwolenia, o którym
mowa w ust. 1, za pośrednictwem polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu
konsularnego właściwego ze względu na miejsce jego pobytu; cudzoziemiec przebywający
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składa wniosek do wojewody właściwego ze względu
na miejsce jego pobytu.
3.
Wojewoda, który udzielił zezwolenia określonego w ust. 1, jest właściwy w sprawach
jego przedłużenia lub cofnięcia.
4.
Decyzje, o których mowa w ust. 1 i 3, wojewoda wydaje po zasięgnięciu opinii właściwego
komendanta wojewódzkiego Policji.
5.
Zezwolenia na osiedlenie się udziela, odmawia udzielenia zezwolenia lub cofa je, a
także kartę stałego pobytu wydaje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
6.
Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 5, za pośrednictwem
wojewody właściwego ze względu na miejsce zamierzonego osiedlenia się.
Art. 83.
1.
Dokument podróży wydaje albo odmawia jego wydania wojewoda właściwy ze względu na
miejsce pobytu cudzoziemca, a jeżeli przemawia za tym ważny interes cudzoziemca -
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
2.
Tymczasowy dokument podróży wydaje albo odmawia jego wydania:
1)
za granicą - kierownik polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego,
2)
w kraju - wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, a w szczególnie
uzasadnionych wypadkach - komendant granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej.
Art. 84.
Decyzje o nakazaniu cudzoziemcowi przebywania w określonym miejscu, na podstawie art.
36 ust. 1, wydaje organ uprawniony do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania
o nadanie statusu uchodźcy.
Art. 85.
1.
Decyzje w sprawach o nadanie lub pozbawienie statusu uchodźcy oraz w sprawach, o których
mowa w art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 2 i 3 oraz w art. 38 ust. 3, wydaje Minister Spraw
Wewnętrznych i Administracji.
2.
Cudzoziemiec składa wniosek o nadanie statusu uchodźcy, z zastrzeżeniem ust. 4, komendantowi
granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej w miejscu przekroczenia granicy,
a cudzoziemiec, o którym mowa w art. 37 ust. 3, składa wniosek komendantowi granicznej
placówki kontrolnej Straży Granicznej najbliższej miejsca przekroczenia granicy. Cudzoziemiec,
o którym mowa w art. 37 ust. 2 i 4, składa wniosek bezpośrednio do Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji.
3.
Czynności, o których mowa w art. 38 ust. 1, wykonuje lub zleca ich wykonanie organ
właściwy do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania o nadanie statusu uchodźcy.
4.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczy, w drodze rozporządzenia, komendantów
granicznych placówek kontrolnych Straży Granicznej uprawnionych do przyjmowania wniosków
o nadanie statusu uchodźcy oraz do prowadzenia postępowań w sprawach o wszczęcie postępowania
o nadanie statusu uchodźcy, w tym zwłaszcza przesłuchiwania osób ubiegających się
o ten status i kontroli ich dokumentów, a także do wykonywania czynności, o których
mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1, i upoważni ich do wydawania postanowień, o których mowa
w art. 35 ust. 1, oraz wydawania wiz pobytowych, o których mowa w art. 39 ust. 1.
5.
Tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca wydaje organ, który wydał postanowienie
o wszczęciu postępowania o nadanie statusu uchodźcy.
6.
Cudzoziemcowi, który uzyskał status uchodźcy dokument podróży przewidziany w Konwencji
Genewskiej wydaje oraz zezwolenia na zamieszkanie na czas określony udziela, i je
przedłuża, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
7.
Od decyzji i postanowień Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydanych w sprawach
o nadanie lub cofnięcie statusu uchodźcy przysługuje odwołanie do Rady.
8.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, wysokość,
a także tryb i szczegółowe zasady przyznawania oraz wstrzymywania świadczeń, o których
mowa w art. 40 ust. 1.
9.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych
i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób wykonywania
badań, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2.
10.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w drodze zarządzenia, tworzy i likwiduje
ośrodki dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy.
11.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, warunki,
jakim powinny odpowiadać ośrodki dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy,
oraz regulamin pobytu w tych ośrodkach.
Art. 86.
Decyzje w sprawach udzielania i pozbawiania azylu w Rzeczypospolitej Polskiej wydaje
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych.
Art. 87.
1.
Decyzje o wydaleniu cudzoziemca wydaje, z urzędu albo na wniosek właściwego szefa
delegatury Urzędu Ochrony Państwa, komendanta wojewódzkiego Policji lub komendanta
oddziału Straży Granicznej, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
2.
Czynności, o których mowa w art. 56, wykonują organy występujące o wydalenie cudzoziemca,
a gdy decyzję wydaje z urzędu wojewoda - właściwy komendant wojewódzki Policji.
3.
Wykonanie obowiązku odstawienia cudzoziemca do granicy albo do portu lotniczego lub
morskiego państwa, do którego następuje wydalenie, spoczywa na komendancie wojewódzkim
Policji właściwym ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
Art. 88.
1.
Zatrzymanie, o którym mowa w art. 58, stosuje Policja albo Straż Graniczna.
2.
Postanowienie o umieszczeniu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku albo w areszcie w celu
wydalenia wydaje sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę wojewody właściwego
do wydania decyzji o wydaleniu, na wniosek wojewody lub wniosek Policji bądź Straży
Granicznej.
3.
Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje w terminie 7 dni zażalenie do
właściwego sądu wojewódzkiego. Sąd rozpatruje zażalenie niezwłocznie.
4.
Postępowanie, o którym mowa w ust. 2 i 3, prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania karnego.
Art. 89.
1.
Strzeżone ośrodki dla cudzoziemców tworzy i likwiduje, w drodze zarządzenia, Minister
Spraw Wewnętrznych i Administracji, określając równocześnie w zarządzeniu komendanta:
wojewódzkiego Policji albo oddziału Straży Granicznej, któremu ośrodek ma podlegać.
2.
Areszt w celu wydalenia jest wykonywany w pomieszczeniach, które wyznacza, w drodze
zarządzenia, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
3.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, warunki,
jakim powinny odpowiadać strzeżone ośrodki i areszty w celu wydalenia, oraz regulamin
pobytu w tych ośrodkach i aresztach.
4.
Nadzór nad prawidłowością wykonania postanowienia o umieszczeniu cudzoziemca w strzeżonym
ośrodku lub o zastosowaniu aresztu w celu wydalenia sprawuje prokurator.
Art. 90.
1.
Wykaz, o którym mowa w art. 64, prowadzi Komendant Główny Straży Granicznej.
2.
Wpisu do wykazu oraz jego wykreślenia dokonuje Komendant Główny Straży Granicznej
z urzędu lub na wniosek:
1)
Komendanta Głównego Policji,
2)
Szefa Urzędu Ochrony Państwa,
3)
Szefa Wojskowych Służb Informacyjnych,
4)
kierownika polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego.
3.
W celu dokonania wpisu do wykazu:
1)
sąd, który skazał cudzoziemca za przestępstwo, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt
2 lit. a), zawiadamia organ prowadzący wykaz, przesyłając odpis prawomocnego wyroku,
2)
wojewoda, który wydał decyzję o wydaleniu, zawiadamia organ prowadzący wykaz, przesyłając
odpis ostatecznej decyzji o wydaleniu.
Art. 91.
Rejestry, o których mowa w art. 67 pkt 1-6, oraz ewidencję, o której mowa w art. 67
pkt 7, prowadzą organy wydające decyzje w tych sprawach w pierwszej instancji.
Art. 92.
1.
Decyzje w sprawach, o których mowa w art. 68 ust. 2 i 3, wydaje właściwy komendant
granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej.
2.
W razie gdy zachowanie cudzoziemca, któremu odmówiono wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, uzasadnia przypuszczenie, że może on spowodować zagrożenie bezpieczeństwa
w międzynarodowej komunikacji lotniczej lub morskiej, komendant właściwej granicznej
placówki kontrolnej Straży Granicznej, na wniosek upoważnionego przedstawiciela przewoźnika
i na koszt przewoźnika, zapewnia konwój na pokładzie statku powietrznego lub morskiego.
3.
Karę pieniężną, o której mowa w art. 68 ust. 6, nakłada na przewoźnika wojewoda na
wniosek komendanta granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej, w której odmówiono
cudzoziemcowi wjazdu.
Art. 93.
1.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach:
1)
wiz, zaproszeń i pobytu bezwizowego,
2)
zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony oraz na osiedlenie się,
3)
dokumentów podróży i tymczasowych dokumentów podróży,
4)
statusu uchodźcy,
5)
azylu,
6)
wydalania cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
7)
prowadzenia wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
jest niepożądany,
8)
prowadzenia rejestrów i ewidencji.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych
określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wzory wiz, zaproszenia, karty stałego i czasowego pobytu, dokumentu podróży, tymczasowego
dokumentu podróży oraz tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca oraz wniosków
o ich wydanie,
2)
wzory ewidencji zaproszeń, rejestrów, o których mowa w art. 67 pkt 1-6 oraz wykazu,
o którym mowa w art. 64.
Art. 94.
1.
Karty stałego i czasowego pobytu, dokumenty podróży, tymczasowe dokumenty podróży,
dokumenty podróży przewidziane w Konwencji Genewskiej oraz tymczasowe zaświadczenia
tożsamości cudzoziemca wydaje się po uiszczeniu należnych opłat.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Finansów określi,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłat pobieranych w kraju za wydanie dokumentów,
o których mowa w ust. 1, tryb ich uiszczania, warunki i zakres stosowania ulg oraz
zwolnień od opłat, warunki podwyższania opłat w razie zawinionej utraty albo zniszczenia
dokumentu, a także dokumenty wymagane do uzyskania ulg i zwolnień.
Art. 95.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, listy państw uznawanych za bezpieczne
kraje pochodzenia i bezpieczne kraje trzecie.
Art. 96.
1.
Minister Spraw Zagranicznych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji
określi, w drodze rozporządzenia, dokumenty, o których mowa w art. 1 ust. 3, jak również
tryb i szczegółowe zasady udzielania wiz osobom wymienionym w tym przepisie oraz organy
właściwe do udzielania wiz.
2.
Minister Spraw Zagranicznych, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji
może, w drodze rozporządzenia, zwolnić osoby określone w art. 1 ust. 3 od obowiązku
uzyskania wizy.
Art. 97.
1.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb udzielania
przez organy administracji rządowej osobom przybywającym do Rzeczypospolitej Polskiej,
na podstawie wizy repatriacyjnej, pomocy, o której mowa w art. 10 ust. 4.
2.
Tryb udzielania pomocy przez organy samorządu terytorialnego określają rady gmin.
Art. 98.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych,
może określić, w drodze rozporządzenia, warunki, w których ze względu na szczególne
okoliczności cudzoziemiec może przekroczyć granicę Rzeczypospolitej Polskiej mimo
niespełnienia obowiązków określonych w art. 5 i 6.
Art. 99.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami,
może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż przewidziane w niniejszej ustawie
warunki przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej i przebywania na jej terytorium
dla cudzoziemców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym, cudzoziemców przybywających
do Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonania określonych czynności zawodowych, a
także dla żołnierzy oraz członków personelu cywilnego sił zbrojnych państw obcych.
Art. 100.
1.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji sprawuje nadzór nad sprawami wjazdu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim
i wyjazdu cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Minister Spraw Zagranicznych sprawuje nadzór nad sprawami, o których mowa w ust. 1,
należącymi do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych.
3.
Od decyzji wydawanych przez komendantów granicznych placówek kontrolnych Straży Granicznej
w sprawach określonych w ustawie przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Straży
Granicznej.
Art. 101.
W sprawach, o których mowa w niniejszej ustawie, nie stosuje się art. 8 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji
ogólnej .
Art. 102.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, do dnia 31 marca każdego roku, przedstawia
Sejmowi informację o stosowaniu ustawy w zakresie repatriacji oraz realizacji zobowiązań
Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego.
Rozdział 12
Przepisy karne
Art. 103.
Kto zabiera w celu przywłaszczenia lub przywłaszcza sobie należący do cudzoziemca
dokument paszportowy, kartę stałego pobytu, kartę czasowego pobytu, dokument podróży,
tymczasowy dokument podróży, tymczasowe zaświadczenie tożsamości albo dokument podróży
przewidziany w Konwencji Genewskiej lub takiego dokumentu używa, podlega grzywnie,
karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 104.
1.
Kto narusza przepisy art. 12, 21 ust. 4 i 5 lub art. 27 albo nakazy lub zakazy określone
w decyzji, o której mowa w art. 54, lub nie opuszcza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
w terminie określonym w decyzji wydanej na podstawie art. 22 lub 24 ust. 1, podlega
karze grzywny.
2.
Orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
3.
Nakaz karny wydany w postępowaniu nakazowym jest natychmiast wykonalny.
Rozdział 13
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 105.1 orzeczenie
W ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 8 w ust. 1 i w art. 9 w ust. 1 po wyrazach „w Polsce” dodaje się wyrazy „na podstawie zezwolenia na osiedlenie się,”;
2)
w art. 12 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Repatriantem jest osoba, która przybyła do Polski na podstawie wizy repatriacyjnej.
Tryb i zasady udzielania wizy repatriacyjnej określają przepisy ustawy z dnia 25 czerwca
1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 114, poz. 739).
”
;
3)
po art. 18 dodaje się art. 18a w brzmieniu:
„
Art. 18a.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady i tryb postępowania w sprawach o nadanie lub zmianę obywatelstwa polskiego
oraz wzory zaświadczeń i wniosków.
”
Art. 106.
W ustawie z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w art. 23 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
udziela wiz pobytowych, pobytowych z prawem do pracy, repatriacyjnych i tranzytowych
cudzoziemcom, którzy zamierzają udać się do Rzeczypospolitej Polskiej.
”
Art. 107.
W ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach wprowadza się następujące zmiany:
1)
skreśla się art. 14;
2)
w art. 15 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych
określi, w drodze rozporządzenia, wzory oraz tryb wydawania paszportów, dokumenty
wymagane do ich otrzymania, a także tryb postępowania funkcjonariuszy Straży Granicznej
w przypadku ujawniania w czasie kontroli granicznej wad w paszportach.
”
Art. 108.
W ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w art. 19 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„
5)
wiz i zezwoleń na przekroczenie przez cudzoziemca granicy państwa oraz zgód na ich
wydanie, zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, azylu i wydalania z terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem przypadków dotyczących cudzoziemców przebywających
legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
”
.
Rozdział 14
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 109.4 orzeczenia
1.
Cudzoziemiec, który przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia
1 stycznia 1992 r. do dnia 31 grudnia 1996 r., na podstawie uzyskanego przed przyjazdem
zezwolenia na pobyt stały wydanego na podstawie art. 13 ustawy, o której mowa w art.
112, i przebywa na nim nieprzerwanie, może w okresie do dnia 31 grudnia 1998 r. złożyć
wniosek o uznanie go za obywatela polskiego.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
3.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyda decyzję o uznaniu cudzoziemca za
obywatela polskiego, jeżeli wnioskodawca spełnia łącznie następujące warunki:
1)
jest narodowości polskiej lub ma pochodzenie polskie,
2)
ma w Rzeczypospolitej Polskiej zapewnione mieszkanie i utrzymanie; w takim wypadku
przepis art. 19 ust. 3 stosuje się odpowiednio,
3)
nie zachodzi w jego wypadku żadna z okoliczności określonych w art. 13 ust. 1 pkt
2-6.
4.
Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, o której mowa w ust. 3, nie
przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
5.
W wypadku nabycia przez oboje rodziców obywatelstwa polskiego w trybie określonym
w ust. 1 obywatelstwo polskie nabywają również ich dzieci. Jeżeli obywatelstwo polskie
w trybie określonym w ust. 1 nabywa tylko jedno z rodziców, dzieci nabywają obywatelstwo
polskie jedynie za zgodą drugiego z rodziców, wyrażoną w odpowiednim oświadczeniu
złożonym przed wojewodą albo kierownikiem polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego
lub urzędu konsularnego.
6.
Nabycie obywatelstwa, zgodnie z ust. 5, przez dziecko, które ukończyło szesnaście
lat, następuje za jego zgodą.
7.
Osobie, która nabyła obywatelstwo polskie w trybie określonym w ust. 3, przysługują
wszelkie uprawnienia, jakie przepisy prawa wiążą z uzyskaniem obywatelstwa polskiego
w drodze repatriacji lub uznaniem za repatrianta.
8.
Osoba, która utraciła obywatelstwo polskie nabyte w trybie określonym w niniejszym
artykule, nie może nabyć go ponownie w drodze repatriacji.
9.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania w sprawach,
o których mowa w niniejszym artykule, wzór wniosku oraz dokumenty, które powinny być
do niego dołączone.
Art. 110.2 orzeczenia
1.
Dokumenty i zezwolenia wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność
przez czas, na jaki zostały wydane, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Cudzoziemiec posiadający zezwolenie na stały pobyt z dniem wejścia w życie ustawy
uzyskuje zezwolenie na osiedlenie się. Osobie tej okres pobytu na podstawie karty
stałego pobytu zalicza się do okresu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim . Karty stałego pobytu wydane przed wejściem w życie ustawy podlegają wymianie w terminie
6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
3.
Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o zezwoleniu na stały pobyt, należy
przez to rozumieć zezwolenie na osiedlenie się.
4.
W okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy przepisu art. 19 ust. 1 pkt 3 nie stosuje
się. W tym okresie cudzoziemiec może uzyskać zezwolenie na osiedlenie się na podstawie
udokumentowanego nieprzerwanego trzyletniego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Art. 111.1 orzeczenie
1.
Postępowania wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zakończone
do tego dnia toczą się według przepisów dotychczasowych.
2.
Postępowania w sprawach o nadanie lub pozbawienie statusu uchodźcy, wszczęte przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zakończone do tego dnia, toczą się do
zakończenia w danej instancji według przepisów dotychczasowych.
Art. 112.
1.
Traci moc ustawa z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach .
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak
niż przez 6 miesięcy, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie
ustawy, o której mowa w ust. 1, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
Art. 113.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 85 ust. 1, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 69-75 oraz art. 85 ust. 7, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.