Rozdział 1

Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawę stosuje się do państwowych szkół wyższych, z wyjątkiem szkół wyż- szych, których status określa ustawa o wyższym szkolnictwie wojskowym oraz ustawa o wyższych szkołach zawodowych. 2. Ustawę stosuje się do niepaństwowych szkół wyższych, jeżeli jej przepisy lub przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej. 3. Ustawy nie stosuje się do szkół wyższych i wyższych seminariów duchownych, prowadzonych przez Kościół Katolicki, z wyłączeniem Katolickiego Uniwersy- tetu Lubelskiego, a także do szkół wyższych i wyższych seminariów duchow- nych, prowadzonych przez inne kościoły i związki wyznaniowe, chyba że usta- wy albo umowy między Rządem a właściwymi władzami Kościoła Katolickiego lub właściwymi władzami innych kościołów i związków wyznaniowych stano- wią inaczej. Art. 2. 1. Szkoły wyższe, zwane dalej „uczelniami”, są organizowane i działają na zasa- dzie wolności badań naukowych, wolności twórczości artystycznej i wolności nauczania. 2. Występujące w ustawie pojęcia: 1) „nauka” i „badania naukowe” oznaczają także odpowiednio „sztukę” i „twór- czość artystyczną”, 2) „stopień naukowy doktora” i „stopień naukowy doktora habilitowanego” oznaczają także odpowiednio „stopień doktora sztuki” i „stopień doktora ha- bilitowanego sztuki”, 3) „tytuł naukowy profesora” oznacza także odpowiednio „tytuł profesora sztu- ki. Art. 3. 1. Uczelnie są częścią systemu nauki polskiej i systemu edukacji narodowej. 2. Podstawowymi zadaniami uczelni są: 1) kształcenie studentów w zakresie danej gałęzi wiedzy oraz ich przygotowanie do wykonywania określonych zawodów, 2) prowadzenie badań naukowych lub twórczej pracy artystycznej, 3) przygotowanie kandydatów do samodzielnej pracy naukowej, dydaktycznej lub działalności artystycznej, 4) kształcenie w celu uzupełnienia wiedzy ogólnej i specjalistycznej osób, które posiadają tytuły zawodowe i wykonują zawody praktyczne, 5) rozwijanie i upowszechnianie kultury narodowej oraz postępu technicznego, a także współdziałanie w szerzeniu wiedzy w społeczeństwie oraz dbanie o zdrowie i rozwój fizyczny studentów. 3. Zadaniami uczelni są również: 1) wychowanie studentów w duchu poszanowania praw człowieka, patriotyzmu, demokracji i odpowiedzialności za losy społeczeństwa i państwa, 2) podejmowanie starań, aby w środowisku akademickim panował kult prawdy i sumiennej pracy oraz atmosfera wzajemnej życzliwości. 4. Uczelnie medyczne i podstawowe jednostki organizacyjne innych uczelni działa- jące w dziedzinie nauk medycznych uczestniczą także w sprawowaniu opieki zdrowotnej, w zakresie nie naruszającym podstawowych zadań uczelni. 5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do podstawowych jednostek organizacyj- nych uczelni działających w dziedzinie nauk weterynaryjnych. 6. Uczelnie mogą prowadzić, za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne. Art. 4. 1. Wykłady w uczelni są otwarte, jeżeli statut uczelni nie stanowi inaczej. 1a. Zajęcia dydaktyczne w uczelni oraz sprawdziany wiedzy lub umiejętności, a tak- że egzaminy dyplomowe mogą być prowadzone w języku obcym w zakresie i na warunkach określonych w regulaminie studiów. W języku obcym mogą być również prowadzone sprawdziany wiedzy lub umiejętności w trakcie przyjęć na studia oraz przygotowywane prace dyplomowe. 1b. Uczelnia przyjmująca na studia osoby niebędące obywatelami polskimi organi- zuje dla tych osób zajęcia z języka polskiego. 2. W uczelni mogą być prowadzone jednolite studia magisterskie, studia wyższe zawodowe i uzupełniające studia magisterskie. Uczelnia może również prowa- dzić studia podyplomowe, studia doktoranckie oraz studia i kursy specjalne. Uczelnia może także prowadzić studia typu otwartego dla słuchaczy nie będą- cych studentami. 2a. W uczelniach medycznych w ramach kursów specjalnych, o których mowa w ust. 2 mogą być prowadzone również kursy szkoleniowe, określone programem specjalizacji odbywanej przez lekarzy, lekarzy stomatologów, farmaceutów oraz inne osoby wykonujące zawód medyczny, określone odrębnymi przepisami. 2b. W uczelni kształcącej nauczycieli studia zawodowe przygotowują nauczyciela do nauczania dwóch przedmiotów (rodzajów zajęć), z których jeden stanowi przedmiot główny, a drugi dodatkowy. 3. Studia mogą być prowadzone jako dzienne, wieczorowe, zaoczne i eksterni- styczne. Podstawowym systemem studiów są studia dzienne, chyba że statut uczelni stanowi inaczej. 3a. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii właściwych naczelnych organów samorządów zawodów medycznych określi, w drodze rozporządzenia, limit przyjęć na studia w poszczególnych uczelniach medycznych lub uczelniach prowadzących działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycz- nych, z uwzględnieniem poszczególnych kierunków i trybów kształcenia, uwzględniając możliwości dydaktyczne uczelni oraz zapotrzebowanie na absol- wentów tych uczelni. 4. Uczelnia ma prawo nadawania absolwentom tytułów zawodowych magistra, le- karza, inżyniera, magistra inżyniera i innych określonych na podstawie art. 149 ust. 2. 5. (uchylony) Art. 4a. 1. Nauczanie w uczelni odbywa się w ramach kierunków studiów, zgodnie z usta- lonymi standardami nauczania. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw: zdrowia, kultury i ochrony dziedzictwa na- rodowego oraz transportu i gospodarki morskiej, określa, w drodze rozporzą- dzenia: 1) warunki, jakie powinna spełniać uczelnia, aby utworzyć i prowadzić kierunek studiów na określonym poziomie kształcenia, uwzględniając w szczególności liczbę nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy lub stopień naukowy, zaliczanych do minimum kadrowego - wraz z formą zatrudnienia, a także proporcje tych pracowników do liczby studentów na danym kierunku studiów, 2) nazwy kierunków studiów, 3) standardy nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia, uwzględniając sylwetkę absolwenta, ramowe treści nauczania dla poszczególnych przedmiotów, zarówno w grupie przedmiotów ogólnych, podstawowych, jak i kierunkowych, 4) standardy kształcenia nauczycieli, uwzględniając sylwetkę absolwenta, przedmioty kształcenia pedagogicznego, przygotowanie w zakresie dwóch specjalności, a także w zakresie technologii informacyjnej, w tym wykorzy- stania jej w wyuczonych specjalnościach, oraz języka obcego w wymiarze zajęć umożliwiającym uzyskanie zaawansowanej znajomości języka obcego, a także wymiar i sposób organizacji praktyk oraz treści programowe i wyma- gane umiejętności, 5) szczegółowe warunki tworzenia i funkcjonowania zamiejscowego ośrodka dydaktycznego oraz tworzenia filii lub wydziału zamiejscowego uczelni, uwzględniając w szczególności obowiązek spełnienia przez filię lub wydział zamiejscowy, odrębnie dla każdego kierunku studiów, wymagań co do jego utworzenia i prowadzenia na określonym poziomie kształcenia. 3. Senat uczelni, o której mowa w art. 12 ust. 1, po uzyskaniu zgody Państwowej Komisji Akredytacyjnej, może podjąć uchwałę o utworzeniu i prowadzeniu kie- runku studiów innego niż określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 2. Art. 4b. 1. Uczelnia spełniająca warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 2 może uzyskać uprawnienie do prowadzenia studiów wyższych na określonym kierunku i poziomie kształcenia, na podstawie decyzji ministra wła- ściwego do spraw szkolnictwa wyższego wydanej po uzyskaniu opinii Pań- stwowej Komisji Akredytacyjnej. 2. Uczelnia, o której mowa w art. 12 ust. 1, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 2, może utworzyć i prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia, bez uzyskania decyzji, o której mowa w ust. 1. 3. Uczelnia niezwłocznie zawiadamia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o utracie warunków do prowadzenia studiów wyższych, w tym o zmianach w stanie zatrudnienia, wpływających na uprawnienie do prowadzenia studiów. Jeżeli w ciągu 6 miesięcy od ich utraty uczelnia nie spełni wymaga- nych warunków, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w drodze decyzji, zawiesza uprawnienia uczelni do prowadzenia studiów wyższych na określonym kierunku i poziomie kształcenia. 4. W przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komi- sję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w dro- dze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienie do prowadzenia studiów wyższych na danym kierunku i poziomie kształcenia. 5. W okresie zawieszenia uprawnień uczelni do prowadzenia studiów wyższych na zdanie drugie w art. danym kierunku i poziomie kształcenia zostaje wstrzymana rekrutacja studen- 5 skreślone tów na ten kierunek. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa termin, nie dłuższy niż trzy lata, w którym uczelnia obowiązana jest spełnić wa- runki do przywrócenia zawieszonych uprawnień, szczegółowe zasady kontynu- owania kształcenia przez studentów oraz przeprowadzania w tym okresie egza- minów dyplomowych. 6. Przywrócenie zawieszonego na podstawie ust. 4 uprawnienia do prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia następuje na zasadach i w trybie obowiązujących przy przyznawaniu uprawnienia. Art. 5. Uczelnia ma prawo nadawania tytułu doktora honoris causa na wniosek swojej jed- nostki organizacyjnej uprawnionej do nadawania stopnia naukowego doktora habili- towanego. Art. 6. 1. Nauczyciele akademiccy, studenci i pracownicy uczelni nie będący nauczycie- lami akademickimi tworzą samorządną społeczność akademicką. 2. Społeczność akademicka uczestniczy w zarządzaniu uczelnią przez wybieralne organy kolegialne i jednoosobowe. W organach kolegialnych reprezentowane są grupy społeczności akademickiej, o których mowa w ust. 1. 3. Istotne decyzje organów uczelni dotyczące poszczególnych grup społeczności akademickiej są podejmowane po zasięgnięciu opinii tych grup lub ich przed- stawicieli wybranych na zasadach określonych w statucie. Organy uczelni mogą przekazywać wybieralnym przedstawicielom poszczególnych grup społeczności akademickiej podejmowanie decyzji w określonych sprawach dotyczących danej grupy. Przepis ten dotyczy również części grup pracowników wymienionych w art. 75. 4. Przepis ust. 3 nie narusza uprawnień związków zawodowych, wynikających z innych ustaw. Art. 7. Organy administracji rządowej lub jednostek samorządu terytorialnego mogą podej- mować decyzje dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach. Art. 8. Uczelnia ma osobowość prawną. Art. 9. Szczegółowy ustrój uczelni oraz inne sprawy dotyczące jej funkcjonowania, nie ure- gulowane w ustawie, określa statut. Art. 10. 1. Utworzenie, przekształcenie i zniesienie uczelni państwowej oraz połączenie jej z inną uczelnią państwową następuje w drodze ustawy. 2. Ustawa o utworzeniu uczelni państwowej określa nazwę uczelni, siedzibę, ogól- ny kierunek działalności oraz naczelny lub centralny organ administracji rządo- wej sprawujący nad nią nadzór, zwany dalej „właściwym ministrem”. 3. Statut nowo utworzonej uczelni państwowej nadaje na okres jednego roku mini- ster właściwy do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. 4. Pierwszego rektora nowo utworzonej uczelni państwowej powołuje, na okres jednego roku, właściwy minister po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnic- twa Wyższego. 5. Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio do ustawy o przekształceniu uczelni państwowej lub jej połączeniu z inną uczelnią państwową. Art. 11. Statut uczelni państwowej uchwala senat większością co najmniej 2/3 głosów swoje- go statutowego składu po zasięgnięciu opinii związków zawodowych działających w uczelni. Art. 12. 1. W uczelni państwowej, która zatrudnia na podstawie mianowania co najmniej sześćdziesięciu nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy i w któ- rej co najmniej połowa podstawowych jednostek organizacyjnych ma uprawnie- nia do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego, statut wchodzi w życie z dniem określonym w uchwale senatu. 2. Tryb wejścia w życie statutu, określony w ust. 1, stosuje się do państwowej uczelni artystycznej, która zatrudnia co najmniej dwudziestu nauczycieli akade- mickich posiadających tytuł naukowy. 3. Jeżeli uczelnia państwowa straci uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, senat uczelni dostosuje w terminie sześciu miesięcy jej statut do zasad, o których mo- wa w art. 13 ust. 1, i przedstawi go właściwemu ministrowi do zatwierdzenia. Przepisy art. 13 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Art. 13. 1. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z innymi właściwymi ministrami może określić, w drodze rozporządzenia, zasady, jakim powinien odpowiadać statut uczelni państwowej nie spełniającej wymagań okre- ślonych w art. 12 ust. 1 i 2. 2. Statut uczelni państwowej, o której mowa w ust. 1, wchodzi w życie po zatwier- dzeniu przez właściwego ministra lub po upływie dwóch miesięcy od daty jego doręczenia właściwemu ministrowi, jeżeli minister w tym terminie nie odmówił zatwierdzenia statutu z powodu jego niezgodności z przepisami ustawowymi. 3. Statut państwowej wyższej szkoły teologicznej nie spełniającej wymagań okre- ślonych w art. 12 ust. 1 zatwierdza minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z władzami właściwych kościołów lub związków wyznaniowych. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 14. Przepisy art. 11, 12 i 13 stosuje się odpowiednio do zmian statutu uczelni państwo- wej. Art. 15. 1. Uczelnię niepaństwową może założyć osoba fizyczna lub osoba prawna, zwana dalej „założycielem”, na podstawie pozwolenia udzielonego przez ministra wła- ściwego do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej. 2. W pozwoleniu określa się założyciela, minimalną wielkość środków majątko- wych, które powinny być przeznaczone na utworzenie uczelni, nazwę uczelni, jej siedzibę i ogólny kierunek działalności. Pozwolenie może określać termin ważności pozwolenia. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporzą- dzenia, warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek o wydanie pozwolenia na utworzenie uczelni niepaństwowej. 4. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek osoby, której udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni niepaństwowej, w drodze decyzji, może przenieść to pozwolenie na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w pozwoleniu. Art. 16. 1. Oświadczenie woli o założeniu uczelni niepaństwowej, zwanej dalej „aktem za- łożycielskim”, składa się w formie aktu notarialnego. Akt założycielski określa w szczególności: założyciela uczelni, jej nazwę, siedzibę i ogólny kierunek dzia- łania, zgodnie z pozwoleniem, o którym mowa w art. 15, oraz źródła i sposób fi- nansowania uczelni. 2. (uchylony) 3. Pierwszego rektora uczelni niepaństwowej powołuje na okres jednego roku jej założyciel. 4. Uczelnia niepaństwowa uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do reje- stru prowadzonego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. 5. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia wpisania uczelni niepaństwowej do rejestru, jeżeli akt założycielski lub statut nadany przez zało- życiela jest niezgodny z przepisami ustawowymi lub z pozwoleniem, o którym mowa w art. 15. 6. Sposób prowadzenia rejestru, o którym mowa w ust. 4, określi, w drodze rozpo- rządzenia, Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego. 7. Akt założycielski uczelni niepaństwowej oraz postępowanie rejestrowe wolne są od opłat notarialnych i skarbowych. Art. 17. Przepisy art. 15 i 16 stosuje się odpowiednio do przekształcenia uczelni niepań- stwowej oraz do połączenia jej z inną uczelnią niepaństwową. Art. 18. 1. Statut uczelni niepaństwowej nadaje jej założyciel albo uchwala senat lub inny kolegialny organ uczelni wskazany w statucie, z zastrzeżeniem ust. 1a. 1a. Pierwszy statut uczelni niepaństwowej nadaje jej założyciel. 2. Sposób likwidacji uczelni niepaństwowej określa jej statut, z uwzględnieniem zobowiązań założyciela w przypadku likwidacji uczelni. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zatwierdza statut uczelni niepaństwowej po stwierdzeniu zgodności z przepisami ustawowymi i z udzie- lonym pozwoleniem. 4. Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio do zmian statutu uczelni niepaństwo- wej. Art. 19. (uchylony) Art. 20. Udzielenie i odmowa udzielenia pozwolenia na utworzenie, połączenie lub prze- kształcenie uczelni niepaństwowej, zatwierdzenie i odmowa zatwierdzenia jej statu- tu, wpis i odmowa wpisu do rejestru, zawieszenie działalności oraz nakaz likwidacji uczelni następują w drodze decyzji administracyjnej. Art. 21. Założyciel uczelni niepaństwowej może podejmować decyzje dotyczące uczelni tyl- ko w przypadkach przewidzianych w jej statucie.

Rozdział 2

Mienie i finanse uczelni Art. 22. 1. Mienie uczelni obejmuje własność i inne prawa majątkowe. 2. Grunt państwowy może być oddany uczelni w użytkowanie wieczyste. 3. Uczelnia jest zwolniona z opłat z tytułu użytkowania wieczystego z wyjątkiem opłat określonych w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Art. 23. 1. Uczelnia może uzyskiwać środki finansowe z: 1) budżetu państwa, 2) budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, 3) darowizn, zapisów, spadków oraz ofiarności publicznej, także pochodzenia zagranicznego. 2. Uczelnia może uzyskiwać środki finansowe także z innych tytułów, a w szcze- gólności z: 1) odpłatnej działalności badawczej, diagnostycznej, leczniczej, rehabilitacyjnej, artystycznej, sportowej i doświadczalnej oraz z opłat licencyjnych, 2) opłat za zajęcia dydaktyczne, z wyłączeniem zajęć dydaktycznych na studiach dziennych w uczelniach państwowych, chyba że są powtarzane z powodu niezadowalających wyników w nauce, 3) wydzielonej działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w pkt 1, jeżeli statut uczelni przewiduje prowadzenie takiej działalności, 4) udziałów w działalności przedsiębiorców. 3. Nie wykorzystane w danym roku środki finansowe pozostają w dyspozycji uczelni. Art. 24. 1. Uczelnia państwowa otrzymuje z budżetu państwa: 1) dotacje na działalność dydaktyczną uczelni, na kształcenie kadr oraz na bada- nia niezbędne dla prowadzenie działalności dydaktycznej i kształcenia kadr, jak również na utrzymanie uczelni, 1a) dotacje na pomoc materialną dla studentów, 2) dotacje na inwestycje budowlane uczelni, w tym realizowane z udziałem środków pochodzących z publicznych środków wspólnotowych w ramach kontraktów wojewódzkich, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz. 1206), 3) dotacje na badania własne, 4) środki na prowadzenie prac badawczych w określonych dyscyplinach i kie- runkach naukowych, 5) środki na prowadzenie określonych prac badawczych przez pracowników uczelni lub ich zespoły, 6) środki na cele szczególne, przyznane na podstawie odrębnych przepisów. 2. Uczelnia może otrzymać inne dotacje celowe z budżetu państwa. 3. Dotacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 1a i 2, przyznaje właściwy minister. 4. Dotacje i środki, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, przyznaje właściwy minister, jeżeli przepisy ustawowe regulujące finansowanie badań naukowych z budżetu państwa nie stanowią inaczej. 5. Zasady udziału uczelni w korzystaniu ze środków, o których mowa w ust. 1 pkt 5, określa senat uczelni. 6. Uczelnia samodzielnie dokonuje rozdziału dotacji na poszczególne cele, o któ- rych mowa w ust. 1 pkt 1 i 3. 7. Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego doko- nuje podziału dotacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1a. 8. W nowo utworzonej uczelni podziału dotacji dokonuje na okres roku rektor. Art. 24a. Uczelnia państwowa w ramach dotacji, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1a, może dofinansować remonty domów i stołówek studenckich. Art. 25. 1. Przepisy art. 24 mogą być stosowane odpowiednio do uczelni niepaństwowej. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporzą- dzenia, warunki i tryb występowania uczelni niepaństwowej o dotacje, o których mowa w art. 24, uwzględniając w szczególności liczbę jej własnej kadry dy- daktycznej, liczbę kształconych studentów, zaangażowanie własnych środków w rozwój bazy materialnej uczelni oraz osiągnięcia uczelni w dotychczasowym kształceniu, a w przypadku dotacji na pomoc materialną - również liczbę studen- tów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, może przyznać dotacje, o których mowa w ust. 2, określając ich wysokość i przeznaczenie. Art. 26. Uczelnia może otwierać i posiadać rachunki walutowe w bankach dewizowych, gromadzić na nich waluty obce, a także dysponować zgromadzonymi wpływami na cele statutowe. Art. 27. 1. Uczelnia jest zwolniona z podatków, z tym że z podatku od nieruchomości, po- datku rolnego i podatku leśnego na zasadach określonych w odrębnych usta- wach. 2. Zwolnieniu nie podlega działalność gospodarcza, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 3. Art. 27a. 1. Uczelnia tworzy fundusz pomocy materialnej dla studentów. 2. Fundusz, o którym mowa w ust. 1, tworzy się z: 1) dotacji, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1a, z wyłączeniem środków na sty- pendia ministra, o których mowa w art. 152 ust. 1 pkt 3 i 4, 2) opłat za korzystanie z domu studenckiego, 3) opłat za korzystanie ze stołówki studenckiej, 4) innych przychodów, w tym z opłat za wynajem pomieszczeń w domach i sto- łówkach studenckich. 3. Fundusz pomocy materialnej dla studentów w części, o której mowa w ust. 2 pkt 1, przeznacza się na wypłaty stypendiów i zapomóg oraz na remonty domów i stołówek studenckich. 4. Fundusz pomocy materialnej dla studentów w części, o której mowa w ust. 2 pkt 2-4, przeznacza się na pokrycie kosztów utrzymania domów i stołówek studenc- kich, a w przypadku uczelni państwowej także na wynagrodzenia pracowników uczelni zatrudnionych w tych domach i stołówkach oraz na odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, o którym mowa w art. 122, dla tych pracowni- ków. 5. Fundusz pomocy materialnej dla studentów w części, o której mowa w ust. 2 pkt 2-4, może być również przeznaczony na wypłatę stypendiów i zapomóg oraz remonty i modernizację domów i stołówek studenckich. 6. Niewykorzystane w danym roku budżetowym środki funduszu pomocy mate- rialnej dla studentów pochodzące ze źródła, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, prze- chodzą na rok następny do wykorzystania na cele określone w ust. 3, a środki pochodzące ze źródeł określonych w ust. 2 pkt 2-4, na cele określone w ust. 4 i 5. Art. 28. 1. Uczelnia może utworzyć ze środków innych niż określone w art. 24 ust. 1 pkt 1- 5 i ust. 2 własny fundusz stypendialny na stypendia dla pracowników i studen- tów. Stypendia z tego funduszu mogą być przyznawane, jeżeli statut uczelni tak stanowi, niezależnie od stypendiów, o których mowa w art. 152 ust. 1 i 2. 2. Stypendia, o których mowa w ust. 1, przyznawane są studentom przy udziale właściwego organu samorządu studenckiego, wskazanego w statucie uczelni. Art. 29. 1. Gospodarka finansowa uczelni jest prowadzona na podstawie planu rzeczowo- finansowego uchwalonego przez senat. 2. (uchylony) 3. (uchylony) Art. 30. Zasady gospodarki finansowej uczelni oraz zasady i tryb uzyskiwania przez uczelnię państwową wpływów, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2, określa Rada Mini- strów w drodze rozporządzenia.

Rozdział 1

Nadzór nad uczelniami państwowymi Art. 31. 1. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad uczel- nią w zakresie zgodności działania jej organów z przepisami ustawowymi i sta- tutem uczelni oraz może żądać od tych organów informacji i wyjaśnień. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego podejmuje w ciągu miesiąca decyzję o uchyleniu uchwały senatu lub decyzji rektora uczelni w przypadku stwierdzenia ich niezgodności z przepisami ustawowymi lub statutem uczelni. 3. Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w zakresie nadzoru przysługują odpowiednio innym właściwym ministrom w stosunku do nadzorowanych przez nich uczelni. 4. Państwowe wyższe szkoły teologiczne i wydziały teologiczne innych uczelni państwowych znajdują się ponadto, w zakresie określonym przez ich statuty, pod nadzorem władz właściwych kościołów i związków wyznaniowych. Art. 32. Właściwy minister, po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz opinii rektora i senatu uczelni, może nałożyć na nią, w drodze decyzji admini- stracyjnej, obowiązek realizacji określonego zadania w dziedzinie nauczania lub kształcenia kadr naukowych, zapewniając odpowiednie środki jego realizacji. Art. 33. 1. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu z właści- wymi ministrami, koordynuje współpracę uczelni z zagranicznymi instytucjami naukowymi w ramach umów międzynarodowych, o których treści informuje uczelnie. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, z zastrzeżeniem ust. 3, okre- śli, w drodze rozporządzenia, warunki kierowania osób za granicę w celach na- ukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególne ich uprawnienia, określając w szczególności: 1) formy kształcenia, na które mogą być kierowane osoby, i warunki, jakie mu- szą spełniać, aby ubiegać się o skierowanie, 2) formy pomocy materialnej dla osób skierowanych za granicę, w tym stypen- dia i zwrot kosztów przejazdów,

Rozdział 1a

Nadzór nad uczelniami niepaństwowymi Art. 34a. 1. Przepisy art. 31 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do uczelni niepaństwowych. 2. Jeżeli uczelnia niepaństwowa prowadzi działalność niezgodną z przepisami ustawy, statutem albo pozwoleniem, o którym mowa w art. 15 ust. 2, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego wzywa do usunięcia tych niezgodno- ści w oznaczonym terminie, a w razie ich nieusunięcia może zawiesić uprawnie- nia do prowadzenia studiów lub cofnąć pozwolenie, określając szczegółowe za- sady kontynuowania kształcenia przez studentów oraz przeprowadzania egzami- nów dyplomowych. 3. Jeżeli uczelnia niepaństwowa lub jej założyciel rażąco naruszają przepisy usta- wy, statutu albo pozwolenie, o którym mowa w art. 15 ust. 2, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego podejmuje decyzję o cofnięciu pozwolenia. 4. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego ogłasza w wydawanym przez siebie dzienniku urzędowym obwieszczenia o utworzeniu lub likwidacji uczelni niepaństwowych, a także informacje o zawieszeniu lub cofnięciu upraw- nień do prowadzenia studiów.

Rozdział 2

Rada Główna Szkolnictwa Wyższego Art. 35. 1. Rada Główna Szkolnictwa Wyższego, zwana dalej „Radą”, jest wybieralnym organem przedstawicielskim szkolnictwa wyższego. 2. Rada współdziała z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego oraz innymi organami władzy publicznej w ustalaniu polityki edukacyjnej pań- stwa w zakresie szkolnictwa wyższego, a w szczególności: 1) wyraża z własnej inicjatywy opinie i przedstawia wnioski we wszystkich sprawach dotyczących szkolnictwa wyższego i nauki oraz może zwracać się w tych sprawach do organów władzy publicznej i uczelni, w tym o udzielenie wyjaśnień i informacji, 2) wyraża opinie w innych sprawach przedstawionych jej przez ministra wła- ściwego do spraw szkolnictwa wyższego, inne organy władzy publicznej oraz Państwową Komisję Akredytacyjną, 3) opiniuje projekty aktów prawnych, w tym projekty ustaw o utworzeniu, prze- kształceniu, zniesieniu i zmianie nazwy uczelni, zawieranych przez Rzeczpo- spolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących szkolnictwa wyższego i nauki, a także promocji nauki polskiej za granicą, 4) opiniuje projekt budżetu państwa w zakresie części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego oraz zasady przyznawa- nia uczelniom dotacji z budżetu państwa, 5) opiniuje projekty statutów uczelni nadawanych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. 3. Opinie w sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 3–5, Rada wyraża w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od otrzymania projektu przedstawionego przez właściwy organ. Art. 36. 1. Rada składa się z przedstawicieli: 1) nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego - w liczbie dwudziestu jeden, 2) nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy doktora – w licz- bie sześciu, 3) studentów – w liczbie trzech. 2. Kadencja Rady trwa trzy lata i rozpoczyna się 1 stycznia. 3. Rada działa na posiedzeniach plenarnych oraz przez swoje organy. Organizację i tryb działania Rady oraz jej organy i ich kompetencje określa statut, uchwalony przez Radę na posiedzeniu plenarnym. Art. 37. 1. Wyboru członków Rady, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2, dokonują elektorzy zgromadzeni na ogólnopolskich spotkaniach wyborczych. 2. Elektorów wybiera się w proporcji jeden elektor na każdą grupę pięćdziesięciu nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego, zatrudnionych w danej uczelni w pełnym wymiarze czasu pracy oraz jeden elektor na każdą grupę stu pięćdziesięciu po- zostałych nauczycieli akademickich, zatrudnionych w danej uczelni w pełnym wymiarze czasu pracy. 3. Wyboru elektorów w grupie, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, dokonują na- uczyciele akademiccy posiadający tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego, a w grupie, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, na- uczyciele akademiccy posiadający stopień naukowy doktora. 4. W uczelniach artystycznych wyboru elektorów w grupach nauczycieli akade- mickich, o których mowa w ust. 2, dokonuje się odpowiednio w proporcji: jeden elektor na każdą grupę dwudziestu oraz na każdą grupę pięćdziesięciu nauczy- cieli akademickich. 5. Uczelnie, w których zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2 i 3 nie może być dokonany wybór żadnego elektora w danej grupie, tworzą wspólne okręgi wy- borcze, zgodnie z regulaminem wyborczym, o którym mowa w ust. 9. 6. Bierne prawo wyborcze nie przysługuje nauczycielom akademickim pełniącym funkcje jednoosobowych organów uczelni oraz prorektora i prodziekana. Człon- kostwa w Radzie nie można łączyć z członkostwem w Państwowej Komisji Akredytacyjnej. 7. Wyboru przedstawicieli studentów do Rady dokonuje, na rok, Parlament Studen- tów Rzeczypospolitej Polskiej, w trybie określonym w jego regulaminie. 8. W przypadku wygaśnięcia mandatu członka Rady w trakcie jej kadencji, zwol- niony mandat obejmuje osoba, która w wyborach uzyskała kolejną, największą liczbę głosów. 9. Sposób i tryb wyboru elektorów oraz członków Rady określa uchwalony przez nią regulamin wyborczy.

Rozdział 3

Państwowa Komisja Akredytacyjna Art. 38. 1. Państwową Komisję Akredytacyjną, zwaną dalej „Komisją”, powołuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. 2. Komisja przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego opinie i wnioski dotyczące w szczególności: 1) utworzenia uczelni, przyznania uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych na określonym kierunku i poziomie kształcenia oraz utworzenia przez uczelnię zamiejscowej jednostki organizacyjnej, 2) dokonanej oceny kształcenia na danym kierunku, w tym kształcenia nauczy- cieli oraz przestrzegania warunków prowadzenia studiów wyższych. 3. W sprawach, o których mowa w ust. 2, Komisja może zwracać się do uczelni o udzielenie wyjaśnień i informacji oraz przeprowadzać wizytację uczelni. 4. Opinie w sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 1, Komisja wyraża w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od otrzymania wniosku. W przypadku niewyrażenia opinii w tym terminie minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego po- dejmuje decyzję bez tej opinii. Oceny, o których mowa w ust 2 pkt 2, wraz z wynikającymi z nich wnioskami Komisja przedstawia w terminie miesiąca od ich dokonania. 5. Komisja może współpracować z krajowymi i międzynarodowymi organizacjami, których przedmiotem działania jest ocena jakości kształcenia i akredytacja. Art. 39. 1. Członków Komisji powołuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego spośród kandydatów zgłoszonych przez Radę, senaty uczelni, stowarzyszenia naukowe, zawodowe, twórcze oraz organizacje pracodawców. Kandydatem uczelni może być nauczyciel akademicki posiadający co najmniej stopień na- ukowy doktora, zatrudniony w uczelni w pełnym wymiarze czasu pracy. 2. Komisja liczy nie mniej niż pięćdziesięciu i nie więcej niż siedemdziesięciu członków. 3. Kadencja Komisji trwa trzy lata i rozpoczyna się 1 stycznia. 4. Rektor, na wniosek członka Komisji, może zwolnić go całkowicie lub częściowo z obowiązku prowadzenia zajęć dydaktycznych. Art. 40. 1. Komisja działa na posiedzeniach plenarnych oraz przez swoje organy. 2. Organami Komisji są: 1) przewodniczący, 2) sekretarz, 3) prezydium. 3. W skład prezydium wchodzą: 1) przewodniczący Komisji, 2) sekretarz, 3) przewodniczący zespołów. 4. W skład Komisji wchodzą zespoły kierunków studiów: 1) humanistycznych, 2) przyrodniczych, 3) matematyczno-fizyczno-chemicznych, 4) rolniczych, leśnych i weterynaryjnych, 5) medycznych, 6) wychowania fizycznego, 7) technicznych, 8) ekonomicznych, 9) społecznych i prawnych, 10) artystycznych. 5. W skład zespołu wchodzi co najmniej pięciu członków Komisji, będących przedstawicielami grupy kierunków studiów, w tym co najmniej trzech posiada- jących tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie nauki lub dyscyplinie naukowej związanej z danym kierunkiem stu- diów. Art. 41. 1. Przewodniczącego Komisji oraz jej sekretarza powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. 2. Przewodniczący Komisji zwołuje posiedzenia plenarne Komisji, przewodniczy jej obradom, reprezentuje ją na zewnątrz oraz podpisuje uchwały Komisji. 3. Sekretarz zapewnia sprawne funkcjonowanie Komisji i wykonywanie przez nią zadań. 4. Przewodniczących zespołów wybierają ich członkowie spośród swego grona. Art. 42. 1. Prezydium podejmuje uchwały w sprawach, o których mowa w art. 38 ust. 2. 2. Strona niezadowolona z uchwały prezydium podjętej w sprawach, o których mowa w art. 38 ust. 2, może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek kieruje się do Komisji w terminie czternastu dni od dnia dorę- czenia uchwały. 3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, rozpatrywany jest na wspólnym posiedzeniu zespołu i prezydium Komisji w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia otrzymania wniosku. 4. Organizację i tryb działania Komisji, szczegółowe kompetencje jej organów, tryb dokonywania ocen, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2, oraz sposób wy- znaczania recenzentów określa statut uchwalony przez Komisję na posiedzeniu plenarnym. Art. 43. 1. Środki finansowe niezbędne do funkcjonowania Rady i Komisji zapewniane są w części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporzą- dzenia, sposób obsługi administracyjnej i finansowej prac Rady i Komisji, wy- sokość wynagrodzenia ich członków oraz warunki zwrotu kosztów podróży członkom Rady i Komisji i wyznaczanym przez nie recenzentom, uwzględniając w szczególności, że wysokość wynagrodzenia członków Rady i Komisji będzie ustalana w relacji do minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora zwyczajnego, określonej na podstawie art. 117a ust. 1. Art. 44. (uchylony) Art. 45. (uchylony)

Rozdział 1

Organy uczelni Art. 46. 1. Organami kolegialnymi uczelni są senat i rady wydziałów. 2. Organami jednoosobowymi uczelni są rektor i dziekani. 3. Organami wyborczymi uczelni są kolegia elektorów, jeżeli statut je przewiduje. 4. Występujące w ustawie pojęcia „dziekan” lub „rada wydziału” oznaczają także odpowiednio „kierownika” lub „radę jednostki organizacyjnej” w rozumieniu art. 64 ust. 1. Art. 47. 1. W skład senatu wchodzą: 1) rektor jako przewodniczący, 2) prorektor lub prorektorzy, 3) dziekani, 4) wybrani przedstawiciele, w liczbie określonej przez statut uczelni: a) nauczycieli akademickich zatrudnionych na stanowisku profesora zwy- czajnego lub profesora nadzwyczajnego oraz innych nauczycieli aka- demickich posiadających stopień naukowy doktora habilitowanego, b) pozostałych nauczycieli akademickich, c) samorządu studenckiego, d) pracowników uczelni nie będących nauczycielami akademickimi, 5) a ponadto jeżeli statut uczelni tak stanowi: dyrektor administracyjny, kwestor, dyrektor biblioteki głównej, dyrektor ośrodka dokumentacji i informacji na- ukowej. 2. Przedstawiciele, o których mowa w ust. 1 pkt 4, są wybierani w trybie określo- nym w statucie uczelni, z tym że wymienieni w lit. b) i c) są wybierani w liczbie nie mniejszej niż po 10% składu senatu, a w lit. d) - w liczbie nie większej niż 10% składu senatu. 2a. W skład senatu mogą także wchodzić przedstawiciele uczestników studiów dok- toranckich wybrani na zasadach i w trybie określonych w statucie uczelni. 3. Nauczyciele akademiccy zatrudnieni na stanowisku profesora zwyczajnego lub profesora nadzwyczajnego oraz inni nauczyciele akademiccy posiadający sto- pień naukowy doktora habilitowanego stanowią ponad połowę, lecz nie więcej niż 3\5 składu senatu. 4. Osoby wymienione w ust. 1 pkt 5, jeżeli nie są członkami senatu, uczestniczą w jego posiedzeniach z głosem doradczym. W posiedzeniach senatu uczestniczą także z głosem doradczym przedstawiciele związków zawodowych działających w uczelni, po jednym z każdego związku. 5. Skład senatu uczelni jednowydziałowej lub bezwydziałowej ustala statut uczelni, kierując się odpowiednio przepisami ust. 1-4. Art. 48. 1. Do kompetencji senatu należy: 1) ustalanie ogólnych kierunków działalności uczelni, 2) tworzenie i znoszenie, na wniosek rady wydziału, kierunków studiów, 3) nadawanie tytułu doktora honoris causa, 4) wyrażanie zgody na zawieranie przez rektora umów z zagranicznymi instytu- cjami naukowymi, 5) wyrażanie zgody na prowadzenie przez uczelnię gimnazjum lub szkoły po- nadgimnazjalnej, 6) uchwalanie planu rzeczowo-finansowego uczelni, 7) ustalanie, na zasadach określonych w ustawie i statucie uczelni, pensum dy- daktycznego dla poszczególnych stanowisk, warunków jego obniżania oraz zasad obliczania godzin dydaktycznych, 8) wyrażanie zgody na: a) nabycie lub zbycie przez uczelnię składników mienia o wartości okre- ślonej w statucie uczelni, b) przyjęcie darowizny, spadku lub zapisu o wartości określonej w statucie uczelni, c) przystąpienie do spółki, spółdzielni lub innej organizacji gospodarczej oraz na utworzenie fundacji, 9) ocena działalności rektora oraz zatwierdzanie rocznych sprawozdań z działal- ności uczelni, 10) podejmowanie uchwał w innych sprawach określonych w ustawie lub statu- cie uczelni albo wymagających wypowiedzi społeczności akademickiej, 11) podejmowanie uchwał w sprawach określonych w przepisach o zakładach opieki zdrowotnej. 2. Senat uczelni, która nie spełnia wymagań określonych w art. 12 ust. 1 i 2, przed- stawia właściwemu ministrowi uchwałę w sprawach określonych w ust. 1 pkt 2. 3. Senat uczelni jednowydziałowej lub bezwydziałowej pełni również funkcje rady wydziału. Art. 49. 1. Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz. Rektor jest przełożonym pracowników oraz studentów uczelni. 2. Rektor podejmuje decyzje dotyczące funkcjonowania uczelni, nie zastrzeżone dla innych organów uczelni lub dyrektora administracyjnego. 3. Rektor w szczególności: 1) podejmuje decyzje dotyczące mienia i gospodarki uczelni, przekraczające za- kres zwykłego zarządu uczelnią, 2) sprawuje nadzór nad administracją i gospodarką uczelni w zakresie zwykłego zarządu, 3) wydaje, na wniosek dyrektora administracyjnego, regulamin organizacyjny uczelni, 4) dba o przestrzeganie prawa oraz bezpieczeństwo i porządek na terenie uczel- ni, 5) podejmuje decyzje w sprawach zastrzeżonych w ustawie do jego kompetencji, a także określonych w innych przepisach. Art. 50. 1. W skład rady wydziału wchodzą: 1) dziekan jako jej przewodniczący, 2) prodziekan lub prodziekani, 3) nauczyciele akademiccy zatrudnieni na stanowisku profesora zwyczajnego lub profesora nadzwyczajnego oraz inni nauczyciele akademiccy posiadający stopień naukowy doktora habilitowanego, zatrudnieni na wydziale, 4) wybrani przedstawiciele: a) pozostałych nauczycieli akademickich zatrudnionych na wydziale, b) samorządu studenckiego wydziału, c) pracowników uczelni zatrudnionych na wydziale, nie będących nauczy- cielami akademickimi. 2. Statut uczelni może stanowić, że przy określonej liczbie nauczycieli akademic- kich, o których mowa w ust. 1 pkt 3, w skład rady wydziału mogą wchodzić w ustalonej liczbie ich wybrani przedstawiciele. 3. Do wyboru przedstawicieli, o których mowa w ust. 1 pkt 4 oraz w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepis art. 47 ust. 2. 3a. W skład rady wydziału mogą także wchodzić przedstawiciele uczestników stu- diów doktoranckich wybrani na zasadach i w trybie określonym w statucie uczelni. 4. W posiedzeniu rady wydziału uczestniczą z głosem doradczym przedstawiciele związków zawodowych, których statutowa jednostka działa na wydziale, po jed- nym z każdego związku. 5. W posiedzeniu rady wydziału mogą uczestniczyć, z głosem doradczym, emery- towani nauczyciele akademiccy zatrudnieni na wydziale przed przejściem na emeryturę na stanowisku profesora zwyczajnego lub profesora nadzwyczajnego. Art. 51. Do kompetencji rady wydziału należy: 1) ustalanie ogólnych kierunków działania wydziału, 2) uchwalanie, po zasięgnięciu opinii wydziałowego organu uchwałodawczego samorządu studenckiego, programów nauczania i planów studiów, 3) uchwalanie planu rzeczowo-finansowego wydziału, 4) ocena działalności dziekana oraz zatwierdzanie rocznego sprawozdania dzie- kana z działalności wydziału, 5) podejmowanie uchwał w innych sprawach określonych w ustawie lub statucie uczelni. Art. 52. 1. Dziekan kieruje wydziałem i reprezentuje go na zewnątrz. Dziekan jest przeło- żonym pracowników i studentów wydziału. 2. Dziekan podejmuje decyzje dotyczące funkcjonowania wydziału, nie zastrzeżone dla innych organów uczelni lub dyrektora administracyjnego. 3. Dziekan ponadto: 1) sprawuje nadzór nad działalnością jednostek organizacyjnych wydziału, 2) dba o przestrzeganie prawa oraz bezpieczeństwo i porządek na terenie wy- działu, 3) podejmuje decyzje w innych sprawach określonych w ustawie lub statucie uczelni. Art. 53. 1. Tryb zwoływania posiedzeń i pracy organów kolegialnych uczelni określa statut uczelni. 2. Uchwały organów kolegialnych uczelni zapadają zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby ich członków, chyba że usta- wa lub statut uczelni określają wyższe wymagania. Art. 54. 1. Uchwały senatu, podjęte w sprawach należących do jego kompetencji, są wiążą- ce dla rektora i innych organów uczelni oraz wszystkich członków społeczności akademickiej. 2. Uchwały rady wydziału, podjęte w sprawach należących do jej kompetencji, są wiążące dla dziekana i wszystkich członków społeczności wydziału. Art. 55. 1. Od uchwały rady wydziału służy odwołanie do senatu. 2. Senat uchyla uchwałę rady wydziału niezgodną z przepisami ustawowymi lub statutem uczelni. 3. Senat może uchylić uchwałę rady wydziału naruszającą ważny interes uczelni. Art. 56. 1. W razie podjęcia przez senat uchwały niezgodnej z przepisami ustawowymi lub statutem uczelni, rektor zawiesza jej wykonanie i w terminie czternastu dni zwo- łuje posiedzenie senatu celem ponownego rozpatrzenia uchwały. Jeżeli senat nie zmieni albo nie uchyli uchwały, rektor przekazuje ją ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego lub innemu właściwemu ministrowi. 2. W razie podjęcia przez senat uchwały naruszającej ważny interes uczelni, rektor zawiesza jej wykonanie i w terminie czternastu dni zwołuje posiedzenie senatu w celu ponownego rozpatrzenia uchwały. Uchwała wchodzi w życie, jeżeli senat większością co najmniej 3\4 głosów, przy udziale co najmniej 2\3 swojego statu- towego składu, wypowie się za jej utrzymaniem. Art. 57. 1. Od decyzji dziekana służy odwołanie do rektora. 2. Rektor uchyla decyzję dziekana niezgodną z przepisami ustawowymi, statutem uczelni lub regulaminem studiów. 3. Rektor może uchylić decyzję dziekana naruszającą ważny interes uczelni. Art. 58. Skład kolegium elektorów określa statut uczelni. Art. 59. 1. Tryb wyboru jednoosobowych organów uczelni, przedstawicieli do organów ko- legialnych oraz na inne wybieralne stanowiska określa statut uczelni przy za- chowaniu następujących zasad: 1) czynne prawo wyborcze przysługuje pracownikom zatrudnionym w uczelni co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy oraz studentom uczelni, 2) bierne prawo wyborcze przysługuje pracownikom zatrudnionym w uczelni w pełnym wymiarze czasu pracy oraz studentom uczelni, 3) organy uczelni są wybierane przy udziale przedstawicieli wszystkich grup społeczności akademickiej, o których mowa w art. 6 ust. 1, 4) każdemu z wyborców przysługuje prawo zgłaszania kandydatów, 5) głosowanie jest tajne, 6) wybór następuje, gdy kandydat uzyskał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów, chyba że statut uczelni wymaga większości kwalifikowanej, 7) czas i miejsce przeprowadzenia wyborów podaje się do wiadomości w takim terminie i w taki sposób, aby wyborca miał możliwość wzięcia udziału w wy- borach, 8) wybory przeprowadzają komisje wyborcze powołane w trybie określonym w statucie uczelni. 2. W uczelniach artystycznych i wydziałach artystycznych innych uczelni bierne prawo wyborcze przysługuje także pracownikom zatrudnionym co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy. 3. Wybór przedstawicieli do kolegium elektorów odbywa się z zachowaniem zasad ust. 1, z tym że elektorów spośród nauczycieli akademickich wybierają wszyscy nauczyciele akademiccy. Art. 60. 1. Rektor wybierany jest przez kolegium elektorów albo przez senat spośród osób posiadających tytuł naukowy lub stopień doktora habilitowanego, także nie za- trudnionych w uczelni. Organ wybierający rektora oraz tryb jego wyboru określa statut uczelni. 2. W uczelni artystycznej rektor może być także wybrany spośród osób nie spełnia- jących wymagań określonych w ust. 1. 3. Przewodniczący właściwej komisji wyborczej wydaje akt stwierdzający wybór i niezwłocznie powiadamia o wyborze właściwego ministra. 4. Prorektora lub prorektorów, w liczbie określonej przez statut uczelni, wybiera organ, który dokonał wyboru rektora, na wniosek tego rektora. 5. Kandydatura prorektora do spraw studenckich wymaga zgody większości przed- stawicieli studentów w organie wybierającym. Art. 61. 1. Rektora lub prorektora może odwołać organ, który dokonał ich wyboru. 2. Wniosek o odwołanie rektora lub prorektora może być zgłoszony przez co naj- mniej 1\3 statutowego składu senatu. Wniosek o odwołanie prorektora do spraw studenckich może być zgłoszony również przez wszystkich przedstawicieli stu- dentów wchodzących w skład senatu. 3. Uchwała o odwołaniu rektora lub prorektora jest podejmowana większością co najmniej 3\4 głosów przy obecności co najmniej 2\3 statutowego składu organu, który dokonał wyboru. Art. 62. 1. Dziekan jest wybierany przez radę wydziału albo kolegium elektorów. Organ wybierający dziekana oraz tryb jego wyboru określa statut uczelni. 2. Prodziekana lub prodziekanów, w liczbie określonej przez statut uczelni, wybie- ra organ, który dokonał wyboru dziekana, na wniosek tego dziekana. Do wyboru prodziekana do spraw studenckich stosuje się odpowiednio przepis art. 60 ust. 5. 3. Dziekana lub prodziekana może odwołać organ, który dokonał ich wyboru. Do odwołania dziekana lub prodziekana stosuje się odpowiednio przepisy art. 61. Art. 63. 1. Kadencja kolegialnych i jednoosobowych organów uczelni trwa trzy lata, chyba że statut uczelni przewiduje krótszą kadencję danego organu. Kadencja rozpo- czyna się z dniem 1 września roku wyborów i kończy się z dniem 31 sierpnia, chyba że statut uczelni stanowi inaczej. 2. Czas trwania mandatu studentów w organach kolegialnych uczelni określa jej statut. 3. Statut uczelni określa przypadki wygaśnięcia mandatu członka organu kolegial- nego oraz jednoosobowego przed upływem kadencji oraz tryb dokonywania wy- borów uzupełniających. 4. Rektor, prorektor, dziekan lub prodziekan może być wybrany na tę samą funkcję nie więcej niż na dwie następujące po sobie kadencje. 5. Organy kolegialne uczelni pełnią swoje funkcje do czasu ukonstytuowania się organów nowej kadencji.

Rozdział 2

Organizacja uczelni Art. 64. 1. Podstawową jednostką organizacyjną uczelni jest wydział, chyba że statut sta- nowi inaczej. Podstawowa jednostka organizacyjna prowadzi jeden lub więcej kierunków studiów. Kierunek studiów może także być prowadzony wspólnie przez kilka podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni. 2. W uczelni, która spełnia wymagania określone w art. 12 ust. 1 i 2, podstawowe jednostki organizacyjne uczelni tworzy, przekształca i znosi senat, a w innej uczelni - właściwy minister na wniosek senatu uczelni, po zasięgnięciu opinii Komisji. 3. W uczelni mogą być tworzone inne jednostki organizacyjne, w szczególności ogólnouczelniane, międzywydziałowe i pozawydziałowe. 4. Uczelnia może tworzyć jednostki międzyuczelniane i jednostki wspólne z innymi podmiotami, w szczególności instytucjami naukowymi, w tym również zagra- nicznymi. 5. Uczelnia może utworzyć poza swoją siedzibą zamiejscową jednostkę organiza- cyjną w formie: 1) wydziału lub innej podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, 2) filii, w skład której wchodzą co najmniej dwie podstawowe jednostki organi- zacyjne uczelni, 3) zamiejscowego ośrodka dydaktycznego, w którym podstawowa jednostka or- ganizacyjna uczelni, posiadająca uprawnienie do nadawania stopnia nauko- wego doktora, realizuje zajęcia dydaktyczne w ramach programu prowadzo- nych studiów wyższych zawodowych. 6. Tworzenie, przekształcanie i znoszenie zamiejscowych jednostek organizacyj- nych w uczelni odbywa się na zasadach określonych w ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8. 7. Utworzenie, przekształcenie i zniesienie zamiejscowej jednostki organizacyjnej przez uczelnię niepaństwową wymaga pozwolenia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. 8. Utworzenie za granicą zamiejscowej jednostki organizacyjnej uczelni wymaga zgody ministra właściwego do spraw zagranicznych i ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. 9. Zagraniczne uczelnie mogą tworzyć jednostki organizacyjne z siedzibą na ob- szarze Rzeczypospolitej Polskiej po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Do tworzenia, prowadzenia działalności i likwida- cji jednostki organizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zakła- dania, prowadzenia działalności i likwidacji uczelni niepaństwowej. 10. W przypadku stwierdzenia, że uczelnia utworzyła zamiejscową jednostkę orga- nizacyjną niezgodnie z przepisami ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w drodze decyzji, nakazuje likwidację tej jednostki. Art. 65. 1. W skład uczelni wchodzi biblioteka główna, która jest ogólnouczelnianą jed- nostką organizacyjną o zadaniach naukowych, dydaktycznych i usługowych. 2. Biblioteka główna stanowi podstawę jednolitego systemu biblioteczno- informacyjnego uczelni, tworzonego na zasadach określonych w statucie, pełni funkcję ogólnodostępnej biblioteki naukowej, jest ogniwem ogólnokrajowej sie- ci dokumentacji i informacji naukowej oraz ogólnokrajowej sieci bibliotecznej. 3. Dostęp do zbiorów bibliotecznych jest organizowany w sposób nie naruszający przepisu art. 2 ust. 1.

Rozdział 3

Przepisy szczególne Art. 74. Przepisy niniejszego działu stosuje się do uczelni niepaństwowej w zakresie nie ure- gulowanym przez statut uczelni, z zastrzeżeniem art. 64 ust. 6.

Rozdział 1

Przepisy ogólne Art. 75. 1. Uczelnia zatrudnia nauczycieli akademickich i pracowników nie będących na- uczycielami akademickimi. 2. Nauczycielami akademickimi są: 1) pracownicy naukowo-dydaktyczni zatrudnieni na stanowiskach: a) profesora zwyczajnego, b) profesora nadzwyczajnego, c) adiunkta, d) asystenta, 2) pracownicy dydaktyczni zatrudnieni na stanowiskach: a) starszego wykładowcy, b) wykładowcy, c) lektora, d) instruktora, 3) pracownicy naukowi zatrudnieni na stanowiskach określonych w pkt 1. 3. Senat uczelni może ustalić inne nazwy stanowisk, o których mowa w ust. 2 pkt 2. 4. Pracownikami uczelni nie będącymi nauczycielami akademickimi są: 1) pracownicy naukowo-techniczni, 2) pracownicy biblioteczni oraz dokumentacji i informacji naukowej, 3) pozostali pracownicy uczelni. Art. 76. 1. Pracownikami naukowo-dydaktycznymi są osoby zatrudnione w uczelni w celu prowadzenia badań naukowych i pracy dydaktycznej. 2. Pracownikami naukowymi są osoby zatrudnione w uczelni w celu prowadzenia badań naukowych. 3. Pracownikami dydaktycznymi są osoby zatrudnione w uczelni w celu prowadze- nia pracy dydaktycznej. Art. 77. 1. Przepisy dotyczące pracowników naukowo-dydaktycznych stosuje się odpo- wiednio do pracowników wymienionych w art. 75 ust. 4 pkt 2 i mających uprawnienia bibliotekarzy dyplomowanych oraz dyplomowanych pracowników dokumentacji i informacji naukowej, zatrudnionych na stanowiskach: starszego kustosza i starszego dokumentalisty dyplomowanego, kustosza i dokumentalisty dyplomowanego, adiunkta bibliotecznego i adiunkta dokumentacji i informacji naukowej oraz asystenta bibliotecznego i asystenta dokumentacji i informacji naukowej, jeżeli ustawa lub przepisy szczególne nie stanowią inaczej. 2. Przepisy dotyczące pracowników dydaktycznych stosuje się odpowiednio do pracowników bibliotecznych oraz dokumentacji i informacji naukowej, zatrud- nionych na stanowiskach: kustosza bibliotecznego, starszego bibliotekarza i starszego dokumentalisty, jeżeli ustawa lub przepisy szczególne nie stanowią in- aczej. Art. 78. Pracownikami naukowo-technicznymi są osoby zatrudnione w uczelni w celu wyko- nywania prac pomocniczych w badaniach naukowych, świadczenia pomocy w przy- gotowywaniu i prowadzeniu zajęć dydaktycznych oraz wykonywania prac usługo- wo-badawczych.

Rozdział 2

Powstanie i ustanie stosunku pracy nauczycieli akademickich Art. 79. Nauczycielem akademickim może zostać osoba, która: 1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych, 2) nie została ukarana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z niskich po- budek, 3) nie została ukarana karą dyscyplinarną wymienioną w art. 127 ust. 1 pkt 5 lub 6, 4) korzysta z praw publicznych, 5) posiada kwalifikacje określone w ustawie. Art. 80. 1. Na stanowisku profesora zwyczajnego można zatrudnić osobę, która posiada ty- tuł naukowy. 2. Na stanowisku profesora nadzwyczajnego można zatrudnić osobę, która posiada tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego. 3. Na stanowisku adiunkta można zatrudnić osobę, która posiada stopień naukowy. 4. Na stanowisku asystenta można zatrudnić osobę, która posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny tytuł zawodowy. 5. Statut uczelni może określić dodatkowe wymagania co do kwalifikacji zawodo- wych osób kandydujących na stanowiska, o których mowa w ust. 1-4. Art. 81. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządze- nia, specjalności, w których na stanowisku profesora nadzwyczajnego można zatrud- nić osobę nie spełniającą warunków, o których mowa w art. 80 ust. 2, a posiadającą wybitne twórcze osiągnięcia w pracy zawodowej poza uczelnią, oraz tryb postępo- wania przy jej zatrudnianiu w uczelni, uwzględniając w szczególności jednostki or- ganizacyjne uczelni, w których osoby te mogą być zatrudnione, oraz jednostki uczestniczące w postępowaniu i ich kompetencje. Art. 82. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządze- nia: 1) warunki, jakie powinien spełniać kandydat na dyplomowanego bibliotekarza oraz na dyplomowanego pracownika dokumentacji i informacji naukowej, 2) zasady oraz tryb postępowania kwalifikacyjnego przyznającego uprawnienia bibliotekarza dyplomowanego i dyplomowanego pracownika dokumentacji i informacji naukowej, 3) zasady awansowania dyplomowanego bibliotekarza i dyplomowanego pra- cownika dokumentacji i informacji naukowej. Art. 83. 1. Kwalifikacje zawodowe, jakie powinna posiadać osoba zatrudniana na stanowi- sku dydaktycznym, określa statut uczelni. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporzą- dzenia, kwalifikacje zawodowe, jakie powinna posiadać osoba zatrudniona na jednym ze stanowisk, o których mowa w art. 77 ust. 2, uwzględniając staż pracy i praktyki zawodowe. Art. 84. 1. Powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy w charakterze nauczyciela akademickiego lub zadań, o których mowa w art. 76, następuje bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. 2. Przy zatrudnianiu osoby, o której mowa w ust. 1, a także obywatela polskiego, który stopień naukowy, stopień w zakresie sztuki lub tytuł zawodowy uzyskał za granicą, można odstąpić od warunków określonych w art. 80. 3. Osoba, o której mowa w ust. 1, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotne- go oraz ubezpieczeń społecznych, a także korzysta z uprawnień przewidzianych w ustawie i innych uprawnień - na zasadach obowiązujących obywateli polskich pozostających w stosunku pracy. Art. 85. 1. Stosunek pracy z nauczycielem akademickim nawiązuje się na podstawie mia- nowania, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. 2. Mianowanie po raz pierwszy na dane stanowisko w uczelni pracownika nauko- wo-dydaktycznego i naukowego oraz starszego wykładowcy i wykładowcy na- stępuje po zakwalifikowaniu w drodze konkursu otwartego. 3. Kryteria kwalifikacyjne oraz tryb przeprowadzania konkursu określa statut uczelni. Art. 86. 1. Na stanowisko profesora zwyczajnego mianuje właściwy minister na wniosek rektora, złożony za zgodą właściwej rady wydziału oraz senatu. 2. Na stanowisko profesora nadzwyczajnego mianuje rektor na wniosek dziekana, złożony za zgodą właściwej rady wydziału, po zasięgnięciu opinii senatu. 3. Na inne stanowiska nauczycieli akademickich na wydziałach lub w innych pod- stawowych jednostkach organizacyjnych uczelni mianuje rektor na wniosek dziekana, zaopiniowany przez właściwą radę wydziału. 4. Na pozostałe stanowiska nauczycieli akademickich mianuje rektor na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej określonej w statucie uczelni. 5. Akt mianowania nauczyciela akademickiego powinien w szczególności określić: 1) stanowisko i miejsce pracy, 2) termin rozpoczęcia pracy, 3) rodzaj i okres mianowania, 4) wynagrodzenie lub zasady jego ustalania. Art. 87. 1. Mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego lub profesora nadzwyczajne- go osoby mającej tytuł naukowy następuje na stałe. 2. Pierwsze mianowanie osoby nie posiadającej tytułu naukowego na stanowisko profesora nadzwyczajnego następuje na okres pięciu lat, a następne - na czas nie określony. 3. Jeżeli po upływie okresu lub okresów zatrudnienia osoby nie mającej tytułu na- ukowego na stanowisku profesora nadzwyczajnego osoba ta nie jest mianowana na to stanowisko, wraca na poprzednio zajmowane stanowisko, jeżeli nie była pracownikiem uczelni, mianuje się ją na stanowisko adiunkta lub starszego wy- kładowcy. Art. 88. 1. Na stanowisko adiunkta mianuje się na czas nie określony. 2. Okres zatrudnienia na stanowisku adiunkta osoby nie mającej stopnia naukowe- go doktora habilitowanego nie powinien przekroczyć dziewięciu lat, chyba że statut uczelni określi dłuższy okres. Art. 89. 1. Na stanowisko asystenta mianuje się na czas nie określony. 2. Osobę, która nie odbyła stażu asystenckiego w trybie art. 151, mianuje się po raz pierwszy na stanowisko asystenta na okres jednego roku. 3. Łączny okres zatrudnienia na stanowisko asystenta osoby nie mającej stopnia naukowego doktora nie powinien przekroczyć ośmiu lat. Art. 90. Bieg terminów, o których mowa w art. 88 ust. 2 i art. 89 ust. 3, ulega zawieszeniu na czas trwania urlopu macierzyńskiego i wychowawczego, urlopu dla poratowania zdrowia i urlopu uzyskanego w związku z zatrudnieniem poza uczelnią w celu naby- cia umiejętności praktycznych przydatnych do wykonywania obowiązków pracow- ników naukowo-dydaktycznych oraz na czas trwania służby wojskowej. Art. 91. Na pozostałe stanowiska nauczycieli akademickich oraz na stanowiska określone w art. 77 mianuje się na czas nie określony. Art. 92. Nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem akademickim, który ma być zatrudniony w uczelni jako dodatkowym miejscu pracy, w niepełnym wymiarze czasu pracy albo też dla wykonania określonych zadań, następuje w drodze umowy o pracę. Umowę o pracę zawiera rektor, na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej określonej w statucie uczelni, po zasięgnięciu opinii właściwej rady wydziału. Art. 92a. 1. Rektor, na wniosek nauczyciela akademickiego, wystawia nauczycielowi aka- demickiemu legitymację służbową. 2. Rektor może pobierać opłaty za wydanie legitymacji w wysokości nieprzekra- czającej kosztów wytworzenia dokumentu. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporzą- dzenia, wzór oraz tryb wystawiania legitymacji służbowej, o której mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności potrzebę poświadczenia zatrudnienia na sta- nowisku nauczyciela akademickiego, a także termin, w jakim rektor zobowiąza- ny jest do wydania legitymacji. Art. 93. 1. Stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim może być rozwiąza- ny: 1) na mocy porozumienia stron, 2) z końcem roku akademickiego przez oświadczenie pracownika o wypowie- dzeniu, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. 2. Stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim może być rozwiąza- ny na mocy decyzji właściwego organu w razie: 1) czasowej niezdolności do pracy nauczyciela spowodowanej jego chorobą, je- żeli okres tej nieobecności przekracza jeden rok, a w razie stwierdzenia przez lekarza prowadzącego badania okresowe lub kontrolne poprawy stanu zdro- wia i możliwości powrotu do pracy - jeżeli okres ten przekracza dwa lata; rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić bez zachowania okresu wypowie- dzenia, 2) nie usprawiedliwionego niezgłoszenia się nauczyciela na badanie przez leka- rza prowadzącego badania okresowe lub kontrolne, o którego przeprowadze- nie wniosła uczelnia, po zasięgnięciu opinii lekarza; rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić bez zachowania okresu wypowiedzenia, 3) zniesienia uczelni lub przekształcenia jej struktury w sposób uniemożliwiają- cy dalsze zatrudnienie na dotychczas zajmowanym stanowisku; rozwiązanie stosunku pracy następuje z końcem roku akademickiego, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. 3. Stosunek pracy z nauczycielem akademickim mianowanym na czas nie określo- ny może być rozwiązany również z innych ważnych przyczyn z końcem roku akademickiego na mocy decyzji właściwego organu, po uzyskaniu zgody organu kolegialnego wskazanego w statucie uczelni. Okres wypowiedzenia stosunku pracy z nauczycielem akademickim wynosi sześć miesięcy. Art. 94. 1. Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim nastę- puje na mocy decyzji właściwego organu: 1) bez zachowania okresu wypowiedzenia - w razie orzeczenia przez lekarza orzecznika w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych trwałej niezdolności nauczyciela do pracy na zaj- mowanym stanowisku; badanie nauczyciela przez lekarza może nastąpić na wniosek nauczyciela akademickiego lub uczelni, 2) z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia z końcem roku aka- demickiego - w razie otrzymania przez nauczyciela dwukrotnie, w odstępie nie krótszym niż jeden rok, a nie dłuższym niż dwa lata, negatywnej oceny, o której mowa w art. 104. 2. Rozwiązanie stosunku pracy z adiunktem lub asystentem mianowanym na czas nie określony następuje na mocy decyzji właściwego organu z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia z końcem roku akademickiego, w któ- rym upłynął okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 88 ust. 2 i art. 89 ust. 3. Art. 95. 1. Stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim wygasa z mocy pra- wa w razie: 1) stwierdzenia, że mianowanie nastąpiło na podstawie fałszywych lub nieważ- nych dokumentów, 2) porzucenia pracy, 3) prawomocnego ukarania karą dyscyplinarną zwolnienia z pracy lub wydalenia z zawodu nauczycielskiego, 4) prawomocnego skazania na karę utraty praw publicznych lub prawa wyko- nywania zawodu nauczyciela, 5) upływu trzymiesięcznego okresu nieobecności w pracy z powodu odbywania kary pozbawienia wolności, 6) upływu okresu, na który nastąpiło mianowanie. 2. Stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim wygasa z końcem roku akademickiego, w którym: 1) nauczyciel akademicki ukończył 65 lat życia, jeżeli okres zatrudnienia umoż- liwia nabycie prawa do emerytury; jeżeli z ukończeniem 65 lat życia nauczy- ciel akademicki nie nabył prawa do emerytury, wygaśnięcie stosunku pracy następuje z końcem roku akademickiego, w którym nabył to prawo lub w któ- rym ukończył 70 lat życia, 2) nauczyciel akademicki zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego lub profesora nadzwyczajnego ukończył 70 lat życia. Art. 96. Organem właściwym do rozwiązania lub do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pra- cy z mianowanym nauczycielem akademickim jest organ uprawniony do mianowa- nia na właściwe stanowisko. Art. 97. 1. W zakresie roszczeń mianowanego nauczyciela akademickiego z tytułu niezgod- nego z prawem rozwiązania przez uczelnię stosunku pracy za wypowiedzeniem stosuje się odpowiednio przepisy działu drugiego, rozdziału II, oddziału 4 Ko- deksu pracy. 2. W zakresie roszczeń mianowanego nauczyciela akademickiego z tytułu niezgod- nego z prawem rozwiązania przez uczelnię stosunku pracy bez wypowiedzenia lub stwierdzenia jego wygaśnięcia stosuje się odpowiednio przepisy działu dru- giego, rozdziału II, oddziału 6 Kodeksu pracy. Art. 98. Rozwiązanie i wygaśnięcie umowy o pracę z nauczycielem akademickim następuje na zasadach określonych w Kodeksie pracy, z tym że rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem następuje z końcem roku akademickiego.

Rozdział 3

Obowiązki i prawa nauczycieli akademickich Art. 99. 1. Pracownicy naukowo-dydaktyczni są obowiązani: 1) prowadzić badania naukowe, rozwijać twórczość naukową albo artystyczną oraz podnosić swoje kwalifikacje, 2) kształcić studentów oraz innych uczestników studiów i kursów prowadzonych przez uczelnię, 3) uczestniczyć w pracach organizacyjnych uczelni. 2. Pracownicy naukowi mają obowiązki określone w ust. 1 pkt 1 i 3. 3. Do obowiązków pracowników naukowo-dydaktycznych i naukowych zatrudnio- nych na stanowisku profesora zwyczajnego lub profesora nadzwyczajnego nale- ży również kształcenie młodej kadry naukowej. 4. Pracownicy dydaktyczni są obowiązani: 1) kształcić studentów oraz innych uczestników studiów i kursów prowadzonych przez uczelnię, 2) podnosić swoje kwalifikacje zawodowe, 3) uczestniczyć w pracach organizacyjnych uczelni. Art. 100. 1. Nauczyciele akademiccy zatrudnieni w uczelniach medycznych lub w uczelni prowadzącej działalność w dziedzinie nauk medycznych uczestniczą w sprawo- waniu opieki zdrowotnej poprzez wykonywanie zadań dydaktycznych i badaw- czych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w szpitalach kli- nicznych będących zakładami opieki zdrowotnej lub oddziałach innych zakła- dów opieki zdrowotnej (szpitali), udostępnianych uczelniom na zasadach okre- ślonych w przepisach o zakładach opieki zdrowotnej. 1a. Nauczyciele, o których mowa w ust. 1 i 1a, są zatrudniani na podstawie umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej na udzielanie świadczeń zdrowotnych, za- wartej ze szpitalem klinicznym albo innym zakładem opieki zdrowotnej (szpita- lem). 2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podstawowych jednostek organizacyj- nych uczelni działających w zakresie nauk weterynaryjnych. Art. 101. 1. Czas pracy nauczyciela akademickiego jest określony zakresem jego obowiąz- ków dydaktycznych, naukowych i organizacyjnych. 2. Rodzaje zajęć dydaktycznych rozliczanych w ramach pensum i wymiar pensum w granicach określonych w ust. 3 i 4 ustala senat uczelni. Pensum może być również wykonywane poza uczelnią, a w szczególności w szkole ponadpodsta- wowej, gimnazjum lub szkole ponadgimnazjalnej, na zasadach określonych przez senat. 3. Dla pracowników naukowo-dydaktycznych minimalny wymiar pensum wynosi 120 godzin obliczeniowych rocznie, a maksymalny - 210 godzin obliczeniowych rocznie. 4. Dla starszych wykładowców i wykładowców oraz osób zatrudnionych na stano- wiskach równorzędnych minimalny wymiar pensum wynosi 240 godzin oblicze- niowych rocznie, a maksymalny - 360 godzin obliczeniowych rocznie; dla lekto- rów i instruktorów oraz osób zatrudnionych na stanowiskach równorzędnych minimalny i maksymalny wymiar pensum wynosi odpowiednio 300 i 540 godzin obliczeniowych rocznie. 5. Rozkład zajęć, o którym mowa w ust. 1, ustala kierownik jednostki organizacyj- nej określonej w statucie uczelni. 6. Obowiązkowy wymiar czasu pracy pracowników, o których mowa w art. 75 ust. 2 pkt 3 oraz art. 77 ust. 1 i 2, wynosi 36 godzin tygodniowo. Art. 102. 1. W szczególnych przypadkach, uzasadnionych koniecznością realizacji programu nauczania, nauczyciel akademicki może być zobowiązany do prowadzenia zajęć dydaktycznych w godzinach ponadwymiarowych. Ilość tych godzin nie może przekraczać dla pracowników naukowo-dydaktycznych 1\4, a dla pracowników dydaktycznych 1\2 pensum. 2. Nauczyciela akademickiego w ciąży lub wychowującego dziecko do jednego ro- ku nie można zatrudniać w godzinach ponadwymiarowych bez jego zgody. Art. 103. Nauczyciel akademicki zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, podejmując dodatkowe zatrudnienie w ramach stosunku pracy, ma obowiązek zawiadomić o tym rektora. Art. 104. 1. Wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, stosownie do za- kresu obowiązków, o których mowa w art. 99. 2. Oceny nauczyciela akademickiego dokonuje się co cztery lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej uczelni. Oceny dokonuje się także przed upływem okresu, na który nauczyciel akademicki został zatrudniony. 3. W przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego oceny negatywnej, dodatkową ocenę przeprowadza się po upływie roku. 4. Podstawowe kryteria oceny i tryb okresowego oceniania nauczycieli akademic- kich określa statut uczelni. Art. 105. 1. Wynagrodzenie nauczyciela akademickiego składa się z wynagrodzenia zasadni- czego i innych składników. 2. (uchylony) 3. Wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za staż pracy i dodatek funkcyjny są wypła- cane nauczycielowi akademickiemu miesięcznie z góry. 4. Prawo do wynagrodzenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca kalendarzowego, w którym ustał stosunek pracy. 5. Nauczyciel akademicki zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas usprawie- dliwionej nieobecności w pracy. 5a. Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną nauczyciel akademicki zachowuje prawo do wynagrodzenia obliczanego na zasadach przewidzianych w art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.³⁾), z tym że prawo do dodatku funkcyjnego nauczycieli akademickich zachowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy. 6. Nauczycielowi akademickiemu przysługuje dodatek za staż pracy w wysokości 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy rok pracy, wypłacany w okresach miesięcznych, poczynając od czwartego roku pracy, z tym że dodatek ten nie może przekroczyć 20% wynagrodzenia zasadniczego. 7. (uchylony)

Rozdział 4

Emerytury i renty nauczycieli akademickich Art. 112. 1. (utracił moc) 2. Mianowany nauczyciel akademicki może na swój wniosek przejść na emeryturę, jeżeli ukończył 60 lat życia i przepracował 30 lat, w tym 20 lat w szkolnictwie lub instytucjach naukowych - w przypadku mężczyzny oraz ukończył 55 lat ży- cia i przepracował 25 lat, w tym 20 lat w szkolnictwie lub instytucjach nauko- wych - w przypadku kobiety. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r. Art. 113. Podstawę wymiaru emerytury lub renty dla nauczyciela akademickiego ustala się na zasadach ogólnych, określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracow- ników i ich rodzin, z tym że do podstawy tej wlicza się również wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, dodatki oraz wszystkie nagrody uzyskane przez nauczy- ciela akademickiego za osiągnięcia zawodowe w okresie, z którego wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru emerytury lub renty.

Rozdział 5

Pracownicy nie będący nauczycielami akademickimi Art. 115. Pracownika uczelni nie będącego nauczycielem akademickim zatrudnia się na pod- stawie umowy o pracę. Umowę o pracę zawiera, stosownie do postanowień statutu uczelni, rektor, dziekan lub dyrektor administracyjny.

Rozdział 6

Przepisy wspólne dla pracowników uczelni

Rozdział 7

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich Art. 126. Mianowany nauczyciel akademicki podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie uchybiające obowiązkom nauczyciela akademickiego lub godności zawodu nauczycielskiego. Art. 127. 1. Karami dyscyplinarnymi są: 1) upomnienie, 2) nagana, 3) nagana z ostrzeżeniem, 4) nagana z pozbawieniem na okres od jednego roku do trzech lat prawa pełnie- nia funkcji kierowniczych w uczelni, 5) zwolnienie z pracy połączone z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim w okresie trzech lat od ukarania, 6) wydalenie z zawodu nauczycielskiego połączone z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim. 2. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem włącza się do akt osobowych nauczycie- la akademickiego. Art. 128. 1. Za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi rektor może ukarać nauczyciela akademickiego upomnieniem na piśmie. 2. Na wniosek pracownika ukaranego upomnieniem przez rektora sprawa rozpo- znawana jest przez komisję dyscyplinarną w trybie art. 129 ust. 1 pkt 1 lit. a). W takim przypadku komisja może co najwyżej utrzymać karę upomnienia. Art. 129. 1. W sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich orzekają: 1) w pierwszej instancji - komisja dyscyplinarna uczelni w składzie: a) trzech członków, gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł o zastosowanie ka- ry określonej w art. 127 ust. 1 pkt 1-4, b) pięciu członków, gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł o zastosowanie ka- ry określonej w art. 127 ust. 1 pkt 5 i 6, 2) w drugiej instancji - komisja dyscyplinarna przy Radzie Głównej w składzie: a) trzech członków, gdy rozpatrywana jest sprawa, co do której orzeczono karę określoną w art. 127 ust. 1 pkt 1-4, b) pięciu członków, gdy rozpatrywana jest sprawa, co do której orzeczono karę określoną w art. 127 ust. 1 pkt 5 i 6, z których co najmniej jeden powinien posiadać wykształcenie prawnicze. 2. Przewodniczącym składu orzekającego powinien być nauczyciel akademicki za- trudniony na stanowisku nie niższym niż obwiniony. 3. Komisja dyscyplinarna uczelni pochodzi z wyboru. Tryb wyboru określa statut uczelni. 4. Komisję dyscyplinarną przy Radzie Głównej wybiera Rada Główna. Tryb wybo- ru określa regulamin uchwalony przez Radę. 5. Komisje dyscyplinarne są niezawisłe w zakresie orzecznictwa dyscyplinarnego. 6. Komisje dyscyplinarne rozstrzygają samodzielnie wszelkie zagadnienia faktycz- ne oraz prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego skazującego wyroku sądu. Art. 130. 1. Rzeczników dyscyplinarnych uczelni powołuje rektor, a rzeczników komisji dyscyplinarnej przy Radzie Głównej - minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego spośród mianowanych nauczycieli akademickich. Rzecznik dyscypli- narny jest związany zaleceniami organu, który go powołał. 2. Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające na polecenie od- powiednio rektora lub ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i in- formuje go następnie o dokonanych ustaleniach. 3. Postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje rzecznik dys- cyplinarny, a zatwierdza odpowiednio rektor uczelni lub minister. W razie od- mowy zatwierdzenia postanowienia, rektor uczelni lub minister może polecić innemu rzecznikowi wniesienie wniosku o ukaranie. Powtórne postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o umorzeniu postępowania wyjaśniającego jest osta- teczne. Art. 131. 1. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna uczelni na wnio- sek rzecznika dyscyplinarnego. 2. Wymierzenie za ten sam czyn kary w postępowaniu karnym lub w postępowaniu w sprawach o wykroczenia nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania przed komisją dyscyplinarną. 3. Komisja dyscyplinarna wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy. 4. Obwiniony ma prawo korzystania z pomocy wybranego przez siebie obrońcy. W przypadku gdy rzecznik dyscyplinarny wnosi o orzeczenie kary zwolnienia z pracy lub wydalenia z zawodu nauczycielskiego, a obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, przewodniczący składu orzekającego wyznacza obrońcę z urzędu spo- śród pracowników uczelni. 5. Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej uczelni każda ze stron może odwołać się do komisji dyscyplinarnej przy Radzie Głównej w ciągu czternastu dni od dorę- czenia orzeczenia. Art. 132. 1. Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie czterech miesię- cy od dnia powzięcia przez właściwy organ uczelni wiadomości o popełnieniu czynu uzasadniającego nałożenie kary i po upływie trzech lat od popełnienia te- go czynu. Jeżeli jednak czyn stanowi przestępstwo, okres ten nie może być krót- szy od okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa. 2. Ustanie stosunku pracy po popełnieniu czynu nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz wymierzenia kary dyscyplinarnej. Art. 133. 1. Kary dyscyplinarne określone w art. 127 ust. 1 pkt 1-4 ulegają zatarciu, a odpis orzeczenia o ukaraniu, dołączony do akt osobowych nauczyciela akademickiego, podlega zniszczeniu po upływie trzech lat od dnia doręczenia mu prawomocne- go orzeczenia o ukaraniu, jeżeli w tym okresie nie został on ukarany dyscypli- narnie lub sądownie. 2. Kara dyscyplinarna określona w art. 127 ust. 1 pkt 5 może być zatarta przez ko- misję dyscyplinarną przy Radzie Głównej, na wniosek ukaranego lub rzecznika dyscyplinarnego, po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia. 3. Obowiązki wynikające z przepisu ust. 1 spoczywają na organie uprawnionym do mianowania nauczyciela akademickiego. Art. 134. 1. Organ uprawniony do mianowania nauczyciela akademickiego może zawiesić w pełnieniu obowiązków zawodowych nauczyciela akademickiego, przeciwko któ- remu wszczęto postępowanie karne, jeżeli ze względu na powagę i wiarygod- ność wysuniętych zarzutów celowe jest odsunięcie go od wykonywania obo- wiązków w uczelni. 2. Organ uprawniony do mianowania nauczyciela akademickiego, po zasięgnięciu opinii rzecznika dyscyplinarnego, może zawiesić w pełnieniu obowiązków za- wodowych nauczyciela akademickiego także w toku postępowania wyjaśniają- cego, jeżeli: 1) obwinionemu przedstawiony został wiarygodny zarzut popełnienia przewi- nienia rażąco sprzecznego z jego obowiązkami zawodowymi bądź z etyką zawodu nauczycielskiego, 2) obwiniony podjął działania, które mogłyby uniemożliwić trafne ustalenie istotnych okoliczności sprawy bądź w inny sposób utrudniałyby przeprowa- dzenie postępowania. 3. Nauczycielowi akademickiemu zawieszonemu w pełnieniu obowiązków zawo- dowych przysługuje odwołanie do komisji dyscyplinarnej uczelni, a w przypad- ku gdy decyzję o zawieszeniu wydał minister - do komisji dyscyplinarnej przy Radzie Głównej. Komisja podejmuje decyzję nie później niż w terminie tygo- dnia od dnia otrzymania odwołania. 4. Nauczyciel akademicki zostaje z mocy prawa zawieszony w pełnieniu obowiąz- ków w przypadku jego tymczasowego aresztowania lub pozbawienia wolności w związku z postępowaniem karnym. 5. Zawieszenie w pełnieniu obowiązków nie może trwać dłużej niż sześć miesięcy, chyba że przeciwko nauczycielowi akademickiemu nadal toczy się postępowa- nie karne. 6. Wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela akademickiego w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków może ulec ograniczeniu, a tymczasowo aresztowanego ulega ograniczeniu, najwyżej do połowy, w zależności od stanu rodzinnego na- uczyciela akademickiego, począwszy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzo- wego następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zawieszenie. W okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nie przysługują dodatki oraz wynagrodze- nie za godziny ponadwymiarowe. W okresie odbywania kary pozbawienia wol- ności nauczycielowi akademickiemu nie przysługuje wynagrodzenie. 7. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne lub karne zakończy się umorzeniem z braku dowodów winy albo wydaniem orzeczenia lub wyroku uniewinniającego, na- uczycielowi akademickiemu należy wypłacić pozostałą część pełnego wynagro- dzenia. Art. 135. Od prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 129 ust. 1 pkt 2, służy stronom odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Do odwołania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o apelacji. Od orzeczenia Sądu Apela- cyjnego nie służy kasacja. Art. 136. Do wzywania i przesłuchiwania obwinionego, świadków i biegłych oraz przeprowa- dzania innych dowodów w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinarnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Art. 137. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady i tryb postępowania wyja- śniającego i postępowania dyscyplinarnego oraz wykonania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia.

Rozdział 8

Przepisy szczególne Art. 138. Statut uczelni niepaństwowej może ustanowić inne niż określone w ustawie stanowi- ska pracownicze oraz kwalifikacje wymagane do ich objęcia, a także odmienne ure- gulowanie praw i obowiązków pracowników. Art. 139. Stosunek pracy z nauczycielem akademickim w uczelni niepaństwowej nawiązuje się w drodze umowy o pracę. Umowę o pracę zawiera i rozwiązuje w imieniu uczel- ni organ wskazany w jej statucie.

Rozdział 1

Przyjęcie na studia. Prawa i obowiązki studentów Art. 140. 1. Do studiowania w uczelni, z wyłączeniem studiów typu otwartego, może być dopuszczona wyłącznie osoba posiadająca świadectwo dojrzałości. Dotyczy to również studiowania w charakterze wolnego słuchacza. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może określić, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów na kierunkach zgodnych z uzdolnieniami, zasady zaliczania tych zajęć, w tym również po przyjęciu na stu- dia, określając w szczególności: tryb składania wniosków dotyczących uczestni- czenia uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów, warunek zgody ro- dziców lub prawnych opiekunów ucznia, uprawnienia i obowiązki uczniów bio- rących udział w zajęciach oraz zakres i tryb zaliczania odbytych zajęć. Art. 141. 1. Senat uczelni, na wniosek rady wydziału, uchwala warunki i tryb rekrutacji na studia oraz zakres egzaminu wstępnego, z zastrzeżeniem ust. 1a. Szczegółowe zasady przyjmowania na studia laureatów oraz finalistów olimpiad stopnia cen- tralnego senat uchwala na okres co najmniej trzech lat. Uchwała Senatu jest po- dawana do publicznej wiadomości w sposób określony w statucie uczelni nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy. 1a. Jeżeli warunki rekrutacji przewidują egzaminy wstępne z przedmiotów zdawa- nych przez kandydata na egzaminie maturalnym, podstawę przyjęcia na studia, w ramach miejsc dostępnych w danej uczelni, stanowią wyniki egzaminu matu- ralnego. W tym przypadku senat ustala, jakie wyniki egzaminu maturalnego sta- nowią podstawę przyjęcia na studia. 2. Do uchwały, o której mowa w ust. 1, podjętej przez senat uczelni nie spełniającej wymagań określonych w art. 12 ust. 1 i 2, właściwy minister może zgłosić umo- tywowane zastrzeżenie w terminie jednego miesiąca od otrzymania uchwały. W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń uchwała jest podawana do publicznej wiado- mości po uwzględnieniu zastrzeżeń ministra. 3. W przypadkach gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez dziekana wydziału lub inny organ wskaza- ny w statucie uczelni. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawie przy- jęcia na studia. 4. Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne. 5. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od daty otrzymania decyzji o nieprzyjęciu na studia, do uczelnianej komisji rekru- tacyjnej, powołanej w trybie określonym przez statut uczelni. Decyzję podejmu- je rektor zgodnie z wnioskiem uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rekto- ra jest ostateczna. 6. Osoby ubiegające się o przyjęcie na studia wnoszą opłatę ustaloną przez rektora uczelni. Wysokość opłaty nie może przewyższać planowanych kosztów związa- nych z przeprowadzeniem postępowania rekrutacyjnego. 7. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporzą- dzenia, maksymalną wysokość opłaty, o której mowa w ust. 6, uwzględniając zakres egzaminu, w tym konieczność przeprowadzenia testów dotyczących szczególnych wymogów stawianych kandydatom. Art. 142. Przyjęcie w poczet studentów następuje z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowa- nia, którego treść określa statut uczelni. Art. 143. 1. Prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin stu- diów. 2. Student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu z innymi właściwymi ministrami i po zasięgnięciu opinii ogólnopolskiego przedstawiciel- stwa samorządów studenckich, może określać, w drodze rozporządzenia, zasady, jakim powinny odpowiadać postanowienia regulaminu studiów uczelni nie speł- niających wymagań określonych w art. 12 ust. 1 i 2. Art. 144. 1. Regulamin studiów uchwala senat uczelni co najmniej na pięć miesięcy przed początkiem roku akademickiego. 2. Regulamin wchodzi w życie z początkiem roku akademickiego, jeżeli uczelniany organ uchwałodawczy samorządu studenckiego wyrazi zgodę na jego treść. Je- żeli w ciągu trzech miesięcy od uchwalenia przez senat regulaminu studiów se- nat i uczelniany organ samorządu studenckiego nie dojdą do porozumienia w sprawie treści regulaminu studiów, regulamin wchodzi w życie z mocy uchwały senatu podjętej większością co najmniej 2/3 głosów jego statutowego składu. 3. W uczelniach nie spełniających wymagań określonych w art. 12 ust. 1 i 2 regu- lamin studiów wchodzi w życie po zatwierdzeniu przez właściwego ministra. Minister odmawia zatwierdzenia regulaminu z powodu jego niezgodności z przepisami ustawowymi lub statutem. 4. Do zmian regulaminu studiów stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1-3. Art. 145. 1. Student może uzyskać urlop od zajęć w uczelni w trybie i na zasadach określo- nych w regulaminie studiów. 2. W okresie korzystania z urlopu student zachowuje prawa studenckie, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 152 ust. 3 stanowią inaczej. Art. 146. 1. Plan studiów może przewidywać obowiązek odbycia przez studenta praktyk za- wodowych. 2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, obowiązki organów uczelni i zakładów pracy związane z odbywaniem przez studentów praktyk zawodowych. Art. 147. 1. Student może się przenieść z innej szkoły wyższej, w tym także z zagranicznej szkoły wyższej, za zgodą dziekana wydziału uczelni przyjmującej, jeżeli wypeł- nił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w szkole wyż- szej, którą opuszcza. 2. Student może studiować poza swoim kierunkiem podstawowym na dowolnej liczbie kierunków lub dowolne przedmioty także w różnych uczelniach, jeżeli wypełnia wszystkie obowiązki związane z tokiem studiów na kierunku podsta- wowym. Zasady i tryb podejmowania przez studenta tego rodzaju studiów okre- śla regulamin studiów. 3. Student może studiować według indywidualnego planu i programu studiów na zasadach ustalonych przez radę wydziału lub inny organ wskazany w statucie uczelni. Art. 148. Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych w re- gulaminie studiów. Od decyzji wydanej w tej sprawie służy odwołanie do rektora uczelni. Art. 149. 1. Absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kie- runku. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporzą- dzenia, rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzory dyplomów wyda- wanych przez uczelnie, uwzględniając rodzaje i kierunki studiów. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczegól- ności niezbędną do udokumentowania przebiegu studiów dokumentację oraz za- kres danych w niej zawartych, określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowa- dzenia przez uczelnie dokumentacji przebiegu studiów, w tym: 1) dokumenty przechowywane w teczce osobowej studenta, 2) zasady wydawania indeksu i legitymacji studenckiej oraz wzory tych doku- mentów, 3) sposób dokumentowania przebiegu studiów w dokumentach uczelni, 4) sposób wydawania absolwentom dyplomu ukończenia studiów, 5) zasady dokonywania sprostowań treści dokumentów, 6) zasady dokonywania legalizacji dokumentów i organy uprawnione do doko- nywania legalizacji, 7) zasady postępowania z dokumentami osób nieprzyjętych na studia, 8) sposób prowadzenia albumu studenta, 9) sposób wydawania duplikatów indeksu, legitymacji studenckiej i dyplomu ukończenia studiów, 10) dokumenty, za wydanie których są pobierane opłaty, oraz wysokość tych opłat. Art. 150. 1. Zasady uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za gra- nicą za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w kraju określają umowy międzynarodowe. 2. W przypadku braku umów międzynarodowych dyplomy ukończenia studiów wyższych uzyskane za granicą mogą być uznane, w drodze nostryfikacji, za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w kraju, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 1 i 3. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporzą- dzenia: 1) tryb nostryfikacji, w tym możliwość zwalniania z całości lub części postępo- wania, 2) organy przeprowadzające postępowanie nostryfikacyjne, 3) warunki, w których dla celów dalszego kształcenia dyplomy mogą być uzna- wane bez przeprowadzania postępowania nostryfikacyjnego. Art. 151. Student podczas jednego z dwóch ostatnich lat studiów może przygotowywać się w charakterze asystenta-stażysty do podjęcia obowiązków nauczyciela akademickiego, na zasadach określonych w statucie uczelni. Za wykonywanie czynności asystenta- stażysty studentowi przysługuje stypendium przyznawane na warunkach określonych przez senat. Art. 152. 1. Student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: 1) stypendium socjalnego, 1a) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 2) stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, 3) stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, 4) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, 5) zapomogi. 2. Student może ubiegać się o zakwaterowanie w domu studenckim uczelni i wy- żywienie w stołówce studenckiej uczelni. 3. Student może ubiegać się o zakwaterowanie w domu studenckim uczelni mał- żonka i dziecka.

Rozdział 2

Samorząd i organizacje studenckie Art. 156. 1. Studenci uczelni tworzą samorząd studencki. Samorząd studencki działa na pod- stawie regulaminu uchwalonego przez uczelniany organ uchwałodawczy tego samorządu. Regulamin wchodzi w życie po stwierdzeniu przez senat jego zgod- ności ze statutem uczelni. 2. Organy samorządu studenckiego są jedynym reprezentantem ogółu studentów. 3. Organy samorządu studenckiego decydują w sprawach rozdziału środków prze- znaczonych przez organy uczelni na cele studenckie. 4. Rektor uchyla uchwałę organu samorządu studenckiego niezgodną z przepisami ustawowymi, statutem uczelni, regulaminem studiów lub regulaminem samorzą- du. 5. Organy uczelni zapewniają niezbędne środki materialne na funkcjonowanie or- ganów samorządu studenckiego. 6. Samorząd studencki prowadzi na terenie uczelni działalność w zakresie spraw socjalno-bytowych i kulturalnych studentów. Art. 157. 1. Przedstawiciele samorządów studenckich uczelni tworzą ogólnopolskie przed- stawicielstwo samorządów studenckich. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zapewnia roczny przydział środków finansowych niezbędnych dla działania ogólnopolskiego przedstawi- cielstwa samorządów studenckich. 3. Ogólnopolskiemu przedstawicielstwu samorządów studenckich przysługuje pra- wo opiniowania projektów aktów normatywnych dotyczących studentów, a w szczególności projektów aktów wydawanych na podstawie niniejszej ustawy w zakresie dotyczącym studentów. Projekty aktów normatywnych przedstawia ogólnopolskiemu przedstawicielstwu samorządów studenckich minister właści- wy do spraw szkolnictwa wyższego. 4. Termin wyrażania opinii, o której mowa w ust. 3, wynosi dwa miesiące od dnia przedłożenia. Art. 158. 1. Studenci, poza uprawnieniami wynikającymi z ustawy - Prawo o stowarzysze- niach, mają prawo do zrzeszania się w uczelnianych organizacjach studenckich, w szczególności w kołach naukowych, artystycznych i sportowych, na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie. 2. Uczelniana organizacja studencka oraz stowarzyszenie zrzeszające wyłącznie studentów lub studentów i nauczycieli akademickich działające w uczelni ma prawo występowania z wnioskami do organów uczelni oraz organów samorządu studenckiego w sprawach dotyczących studiów i funkcjonowania uczelni. 3. Organy uczelni mogą przeznaczyć środki materialne dla organizacji studenckich, o których mowa w ust. 1. Art. 159. 1. Uczelniana organizacja studencka podlega rejestracji. Rejestr uczelnianych orga- nizacji studenckich jest jawny. 2. Organem rejestrującym i prowadzącym rejestr uczelnianych organizacji studenc- kich jest rektor, od którego decyzji w tym zakresie przysługuje odwołanie do właściwego ministra. 3. Warunkiem rejestracji uczelnianej organizacji studenckiej jest zgodność statutu (regulaminu, deklaracji założycielskiej) z przepisami ustawowymi i statutem uczelni. 4. Rektor uchyla uchwałę organu uczelnianej organizacji studenckiej niezgodną z przepisami ustawowymi, statutem uczelni lub statutem organizacji. 5. Senat, na wniosek rektora, rozwiązuje uczelnianą organizację studencką, jeżeli jej działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie przepisów ustawo- wych, statutu uczelni lub statutu organizacji. Art. 160. 1. Samorząd studencki, stowarzyszenie zrzeszające studentów lub organizacja stu- dencka, której terenem działania jest dana uczelnia, może dla poparcia swych żądań, gdy są one przedmiotem sporu zbiorowego i dotyczą istotnych spraw i in- teresów studentów, podjąć akcję protestacyjną. 2. Decyzję o rozpoczęciu i formie akcji protestacyjnej podejmuje bezwzględną większością głosów, w zależności od zasięgu akcji, uczelniany lub wydziałowy organ uchwałodawczy samorządu studenckiego, stowarzyszenia lub organizacji studenckiej. O decyzji tej właściwy organ powiadamia rektora lub dziekana z dwudziestoczterogodzinnym wyprzedzeniem. 3. Strajk studencki (powstrzymanie się od uczęszczania na zajęcia z możliwością pozostania na uczelni) może być podjęty wyłącznie przez samorząd studencki lub stowarzyszenie o zasięgu ogólnokrajowym, zrzeszające wyłącznie studen- tów, jeżeli wcześniejsze negocjacje z rektorem uczelni lub inne niż strajk formy akcji protestacyjnej nie doprowadziły do rozwiązania konfliktu. 4. Nikt nie może być przymuszony ani do udziału, ani do odmowy udziału w akcji protestacyjnej. Udział w akcji protestacyjnej podjętej i prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy nie stanowi naruszenia obowiązków studenta. 5. Organizator akcji protestacyjnej obowiązany jest zapewnić taki jej przebieg, aby działania podejmowane w jej ramach nie zagrażały życiu i zdrowiu ludzkiemu, nie powodowały zniszczenia lub uszkodzenia mienia ani nie naruszały upraw- nień pracowników uczelni oraz studentów nie biorących udziału w akcji. Art. 161. 1. Do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenc- kich, a tak¿e w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy Ko- deksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskar¿aniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje wydane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. 2. Przepis ust. 1 zdanie pierwsze stosuje się tak¿e do decyzji podjętych przez komi- sję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 152a ust. 3 i art. 152b ust. 3.

Rozdział 3

Odpowiedzialność dyscyplinarna studentów Art. 162. 1. Za postępowanie uchybiające godności studenta oraz naruszenie przepisów obo- wiązujących w uczelni student ponosi odpowiedzialność przed komisjami dys- cyplinarnymi lub przed sądem koleżeńskim samorządu studenckiego, zwanym dalej „sądem koleżeńskim”. 2. Rektor uczelni przekazuje sprawę do komisji dyscyplinarnej lub do sądu kole- żeńskiego po zasięgnięciu opinii organu samorządu studenckiego, wskazanego w regulaminie samorządu. Rektor może przekazać sprawę do sądu koleżeńskie- go na wniosek uczelnianego organu tego samorządu. 3. Za przewinienie mniejszej wagi rektor uczelni albo dziekan wymierza karę upo- mnienia, z pominięciem komisji dyscyplinarnej lub sądu koleżeńskiego. Ukara- ny może jednak żądać przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego lub po- stępowania przed sądem koleżeńskim. W takim przypadku komisja dyscyplinar- na lub sąd koleżeński mogą wymierzyć jedynie karę upomnienia. Art. 163. Karami dyscyplinarnymi są: 1) upomnienie, 2) nagana, 3) nagana z ostrzeżeniem, 4) zawieszenie w korzystaniu z określonych praw studenta na okres do jednego roku, 5) wydalenie z uczelni. Art. 164. Sąd koleżeński nie może wymierzać kar wymienionych w art. 163 pkt 4 i 5. Art. 165. Za ten sam czyn student nie może być ukarany przez komisję dyscyplinarną i przez sąd koleżeński. Art. 166. Do wszczęcia postępowania przed komisją dyscyplinarną lub sądem koleżeńskim stosuje się odpowiednio przepis art. 131 ust. 2. Art. 167. 1. W postępowaniu dyscyplinarnym orzekają komisje dyscyplinarne oraz odwo- ławcze komisje dyscyplinarne powołane w składzie i w trybie określonym w sta- tucie uczelni spośród nauczycieli akademickich oraz studentów uczelni. 2. Kandydatów do komisji dyscyplinarnej spośród studentów przedstawia uczelnia- ny organ uchwałodawczy samorządu studenckiego. 3. Komisje dyscyplinarne są niezawisłe w orzekaniu. 4. Komisja dyscyplinarna orzeka w składzie złożonym z przewodniczącego składu orzekającego, którym jest nauczyciel akademicki, oraz, w równej liczbie, z na- uczycieli akademickich i studentów. Art. 168. 1. Postępowanie wyjaśniające prowadzi rzecznik dyscyplinarny, powołany przez rektora spośród nauczycieli akademickich uczelni. 2. Rzecznik dyscyplinarny pełni funkcję oskarżyciela przed komisją dyscyplinarną i jest związany poleceniami rektora. Art. 169. 1. Obwinionemu studentowi służy prawo do obrony i wyboru obrońcy. 2. W przypadku gdy rzecznik dyscyplinarny wnosi o zastosowanie kary wydalenia z uczelni, jeżeli obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, przewodniczący składu orzekającego wyznacza obrońcę spośród nauczycieli akademickich lub studen- tów uczelni. Art. 170. 1. Do wzywania i przesłuchiwania obwinionego, świadków i biegłych oraz prze- prowadzania innych dowodów w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinar- nym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. 2. Rektor lub komisja dyscyplinarna, po wysłuchaniu opinii rzecznika dyscyplinar- nego, może zawiesić studenta w prawie do studiowania w przypadku uporczy- wego nie usprawiedliwionego niestawiennictwa na postępowanie wyjaśniające lub na posiedzenie komisji dyscyplinarnej, mimo prawidłowego zawiadomienia. Art. 171. 1. Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej i orzeczenia sądu koleżeńskiego stronom przysługuje odwołanie. 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia orzeczenia odpo- wiednio do sądu koleżeńskiego wyższej instancji lub odwoławczej komisji dys- cyplinarnej. 3. Od prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego odwoławczej komisji dyscypli- narnej dla studentów służy skarga do sądu administracyjnego. Art. 172 (uchylony) Art. 173. 1. Postępowanie przed sądem koleżeńskim i komisją dyscyplinarną jest jawne. 2. Komisja dyscyplinarna wyłącza jawność całości lub części postępowania, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre obyczaje lub gdy wymaga tego ważny interes obwinionego, osób trzecich lub uczelni. Ogłoszenie orzeczenia jest jawne. Art. 174. 1. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie sześciu miesięcy od dnia uzyskania przez właściwy organ wiadomości o popełnieniu czynu lub trzech lat od jego popełnienia. Jeżeli czyn stanowi przestępstwo, okres ten po- krywa się z okresem przedawnienia dla tego przestępstwa, przewidzianego w Kodeksie karnym. 2. Przedawnienie orzekania następuje również po upływie roku od opuszczenia uczelni przez studenta. Art. 175. 1. Zatarcie kary dyscyplinarnej następuje z mocy prawa po upływie trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu. 2. Organ, który orzekł karę dyscyplinarną, może nie wcześniej jednak niż po upły- wie jednego roku od wydania orzeczenia o ukaraniu, na wniosek ukaranego lub rzecznika dyscyplinarnego, orzec zatarcie lub darowanie kary. Art. 176. 1. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporzą- dzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego. 2. Szczegółowe zasady i tryb postępowania przed sądem koleżeńskim określa regu- lamin samorządu studenckiego.

Rozdział 4

Przepisy szczególne Art. 177. Przepisy art. 141-144 stosuje się do uczelni niepaństwowych w zakresie nie uregu- lowanym przez statut uczelni.