Najpierw w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku składa się wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia (tzw. zapowiedź apelacji). Następnie apelację wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem — do sądu, który wydał wyrok. Apelacja od wyroku sądu okręgowego musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
Terminy — najpierw zapowiedź, potem apelacja
Procedura apelacyjna ma dwa etapy. W terminie zawitym siedmiu dni od ogłoszenia wyroku strona składa wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Bez tego kroku droga do apelacji co do zasady się zamyka — dlatego wniosek warto złożyć nawet wtedy, gdy decyzja o zaskarżeniu jeszcze nie zapadła.
Po otrzymaniu wyroku z uzasadnieniem biegnie czternastodniowy termin na wniesienie apelacji. Apelację składa się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, a ten przekazuje ją sądowi odwoławczemu. Terminy są nieprzekraczalne; w razie ich uchybienia z przyczyn niezależnych od strony można wnosić o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody.
Co musi zawierać apelacja
Apelacja jest pismem procesowym, w którym wskazuje się zaskarżony wyrok, zakres zaskarżenia (w całości lub w części), zarzuty stawiane rozstrzygnięciu oraz wnioski — o zmianę wyroku albo o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Typowe zarzuty to:
- obraza przepisów prawa materialnego, np. błędna kwalifikacja czynu,
- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła mieć wpływ na treść wyroku,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku,
- rażąca niewspółmierność kary lub środka karnego.
Przymus adwokacki i skutki apelacji
Apelacja od wyroku sądu okręgowego jako sądu pierwszej instancji objęta jest tzw. przymusem adwokackim — musi być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. W sprawach rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd rejonowy oskarżony może wnieść apelację samodzielnie, choć profesjonalne przygotowanie zarzutów zwykle zwiększa szanse powodzenia.
Wniesienie apelacji wstrzymuje uprawomocnienie się wyroku w zaskarżonym zakresie. Ważną gwarancją jest zakaz pogarszania sytuacji oskarżonego: jeżeli apelację wniesiono wyłącznie na jego korzyść, sąd odwoławczy nie może orzec na jego niekorzyść. Sąd odwoławczy może wyrok utrzymać w mocy, zmienić go albo uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.