Groźba karalna — grożenie popełnieniem przestępstwa, które wzbudza uzasadnioną obawę spełnienia — jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności. Uporczywe nękanie (stalking), wzbudzające poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie naruszające prywatność, zagrożone jest karą surowszą. Oba przestępstwa ścigane są co do zasady na wniosek pokrzywdzonego.
Groźba karalna
Groźbę karalną popełnia ten, kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w osobie zagrożonej uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Forma groźby jest obojętna — może paść słownie, w wiadomości, w komentarzu w internecie, a nawet wynikać z gestów.
Kluczowa jest uzasadniona obawa: sąd ocenia, czy w okolicznościach sprawy przeciętna osoba mogła potraktować groźbę poważnie. Nie jest konieczne, aby grożący rzeczywiście zamierzał groźbę spełnić. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego — trzeba więc przy zgłoszeniu wyrazić wolę ścigania sprawcy.
Stalking i kradzież tożsamości
Uporczywe nękanie polega na powtarzającym się, natrętnym naruszaniu spokoju drugiej osoby: nieustannych telefonach i wiadomościach, śledzeniu, wyczekiwaniu pod domem lub pracą, nachodzeniu, zamawianiu niechcianych usług. Przestępstwo zachodzi, gdy nękanie wzbudza u pokrzywdzonego uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jego prywatność.
Ten sam przepis obejmuje tzw. kradzież tożsamości — podszywanie się pod inną osobę i wykorzystywanie jej wizerunku lub danych osobowych w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej, np. zakładanie fałszywych kont. Stalking w typie podstawowym zagrożony jest karą pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do ośmiu lat, a jeżeli następstwem czynu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie — karą znacznie surowszą.
Jak się bronić — kroki pokrzywdzonego
Osoba nękana lub zastraszana powinna zabezpieczać dowody i możliwie szybko zawiadomić organy ścigania:
- zachowuj wiadomości, zrzuty ekranu, wykazy połączeń i notuj daty zdarzeń oraz świadków,
- złóż zawiadomienie na policji lub w prokuraturze wraz z wnioskiem o ściganie,
- w sytuacji bezpośredniego zagrożenia dzwoń pod numer alarmowy 112,
- możesz wnosić o środki zapobiegawcze wobec sprawcy, takie jak zakaz kontaktowania się i zbliżania,
- niezależnie od sprawy karnej możesz dochodzić ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia przed sądem cywilnym.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.