descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VI P 348/22

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 22 listopada 2023 r.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w W.

VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Iwona Krawczyk

Protokolant: Karolina Majdecka

Uzasadnienie

W dniu 29 sierpnia 2022r. P. B. wniósł o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 28 lipca 2022r., zawartej pomiędzy stronami na czas nieokreślony w dniu 20 grudnia 2021r., zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, a także zasądzenia zwrotu kosztów procesu.

Powód zarzucał wskazanej w wypowiedzeniu przyczynie brak prawdziwości i nierzeczywistość, gdyż w jego ocenie doszło do zmniejszenia zatrudnienia, ale nie w wyniku likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska – kierownika eksploatacji. Powód podniósł również brak poinformowania go o kryteriach doboru do zwolnienia.

(pozew k.4v, pismo powoda k.14)

(...) Sp. z o.o. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (odpowiedź na pozew k.38)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Strony zwarły umowę o pracę zawarta na czas określony, obejmujący okres od dnia 01 lipca 2021r. do 31 grudnia 2021r. Następnie, 20 grudnia 2021r. strony zawarły umowę o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy, wskazując jako dzień rozpoczęcia pracy 01 stycznia 2022r., wysokość wynagrodzenia zasadniczego – 8.600 zł brutto i kwartalnej premii uznaniowej – 2.100 zł brutto. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w dniu 31 sierpnia 2022r.

Pracodawca wskazał jako przyczynę wypowiedzenia likwidację stanowiska pracy.

Średnie wynagrodzenie wyliczone jako ekwiwalent za urlop powoda wyniosło 10.599,19 zł brutto.

P. B. zatrudniony był na stanowisku kierownika eksploatacji, którego celem jest zapewnienie funkcjonowania hali, jak i usług zewnętrznych adekwatnie do polityki zarządu firmy. W ramach wykonywanych zadań można wyszczególnić następujące obowiązki powoda: organizacja pracy na terenie hali, optymalizacja harmonogramu, ocena umiejętności i szkolenie zespołu, zapewnianie zgodności z instrukcjami (...).

W strukturze organizacyjnej spółki na dzień 04 lipca 2022r. stanowisko kierownika eksploatacji umiejscowione było poniżej stanowiska prezesa i dyrektora generalnego, w hierarchii równorzędnej z kierownikiem utrzymania ruchu, kierownikiem logistyki, technikiem eksploatacji i gospodarki odpadami, kierownikiem spraw zagospodarowania odpadów i przetargów handlowych, dyrektorem oddziału Ł., samodzielną księgową oraz specjalistą ochrony środowiska, jakości i bezpieczeństwa – struktura na dzień 04 lipca 2022r.

Po zmianie struktury organizacyjnej spółki, wyżej wskazany szczebel zarządczy podlegał prezesowi i dyrektorowi generalnemu, a tworzył go kierownik gospodarki odpadami i produkcji, kierownik utrzymania ruchu, kierownik logistyki i transportu, kierownik spraw zagospodarowania odpadów i przetargów handlowych, dyrektor regionalny na (...), samodzielna księgowa oraz specjalista ochrony środowiska, jakości i bezpieczeństwo.

W strukturze na dzień 10.01.2023r. w skład wyżej wskazanego szczebla organizacyjnego usytuowanego poniżej stanowiska prezesa i dyrektora generalnego, wchodził kierownik gospodarki odpadami i produkcji, kierownik logistyki i transportu, kierownik zagospodarowania odpadów i przetargów handlowych, dyrektor regionalny na (...), samodzielna księgowa, specjalista ochrony środowiska, jakości i bezpieczeństwa i regionalny kierownik działu handlowego.

Dowód: umowa o pracę z dnia 20.12.2021r. k.22, rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem k.9, zaświadczenie o dochodach k.91, zakres obowiązków k.10, umowa o pracę z dnia 30.03.2021r. k.25, schemat systemu zarządzania na dzień 04.07.2022r. k.73, schemat systemu zarządzania na dzień 10.08.2022r. k.74, schemat systemu zarządzania na dzień 10.01.2023r. k.75, zeznania powoda z dnia 25.10.2023r. k.162-164v

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków w całości. Świadek K. K. dostarczył informacji w zakresie podnoszonych twierdzeń dyrektora M. G. odnośnie braku przydatności w firmie stanowiska kierownika eksploatacji, zakresu obowiązków powoda, polityki nadgodzin w firmie. Świadek M. S. naświetlił przyczynę zmian w strukturze pracodawcy, ukierunkowania dyrekcji na optymalizację kosztów, kompetencji językowej powoda w języku francuskim, struktury organizacyjnej spółki, sumiennej realizacji obowiązków przez powoda, podziale obowiązków powoda po zakończeniu stosunku pracy, polityki nadgodzin w firmie. Świadek J. C. wyjaśniła, że powód był jedyną osobą zwolnioną w 2022r., zlikwidowano stanowisko z uwagi na czynnik ekonomiczny, stanowisko powoda utworzono w 2021r., język angielski był wiodącym w firmie, a znajomość języka francuskiego nie była wymagana, obowiązki powoda zostały przekazane na inne osoby. Świadek R. W. zrelacjonowała przejęcie obowiązków ze stanowiska kierownika eksploatacji, wprowadzenie zmian organigramu wynikłe z praktyki, brak tożsamości stanowisk i zakresu czynności w strukturę polskiej i francuskiej, brak dodatkowych zatrudnień po zwolnieniu powoda. Świadek M. C. naświetlił kwestię organizacji pracy po zwolnieniu powoda, nadgodzin wynikających z zarządzania powoda, zlikwidowania generowania nadgodzin po wprowadzonych zmianach w strukturze. Świadek M. G. w zeznaniach przedstawił kwestie pogorszenia kondycji finansowej firmy, powielania przez powoda kompetencji wieloletnich pracowników, samodzielnego rozszerzania własnych obowiązków przez powoda, braku uregulowanego zakresu obowiązków powoda, braku kompetencji powoda do zajmowania się odpadami niebezpiecznymi, przeprowadzania przez powoda zbyt wielu prób pożarowych, konieczności unormowania struktury firmy, usunięcia stanowiska kierownika eksploatacji wobec nieprodukowanie w polskim oddziale paliw alternatywnych, konieczności zwolnienia powoda, podziale obowiązków powoda pomiędzy kilku pracowników, wprowadzeniu zmian strukturalnych po analizie czynności wykonywanych przez pracowników, redukcji wyłącznie stanowiska powoda, braku konieczności znajomości języka francuskiego, braku umiejętności zarządczych powoda, wynagradzania powoda za największą liczbę nadgodzin, zniwelowania liczby nadgodzin po zwolnieniu powoda, pozytywnej reakcji pracowników hali na wprowadzone zmiany.

Dowód: zeznania świadka K. K. z dnia 15.09.2023r. k.143v-144, zeznania świadka M. S. z dnia 15.09.2023r. k.144v-146, zeznania świadka J. C. z dnia 15.09.2023r. k.146-149v, zeznania świadka R. W. z dnia 15.09.2023r. k.150-150v, zeznania świadka M. C. z dnia 15.09.2023r. k.151-151v, zeznania świadka M. G. z dnia 15.09.2023r. k.151v-152, zeznania świadka M. G. z dnia 25.10.2023r. k.160-161v

Sąd zważył, co następuje

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

Zgodnie z art. 30 § 1 ust 2, § 4 i § 5 k.p. umowa o pracę ulega rozwiązaniu poprzez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia. W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, sporządzonym w formie pisemnej, powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie oraz powinno być zawarte pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.

Stosownie do art. 45 § 1 i 2 k.p. w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Jednocześnie z mocy wyraźnej dyspozycji art. 47 1 k.p. odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od dwóch tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Sąd badał, czy wypowiedzenie przez pozwaną umowy o pracę zawartej z powodem zostało dokonane w sposób skuteczny. W szczególności, czy w oświadczeniu wskazano przyczynę uzasadniającą dokonanie wypowiedzenia oraz czy przyczyna ta została sformułowana w sposób dostatecznie konkretny, zrozumiały dla pracownika – kwestia formalnego wskazania przyczyny uregulowana jest w art. 30 § 4 k.p., a wymogi odnośnie jej treści wynikają z art. 45 § 1 k.p. i art. 56 § 1 k.p.

Podanie w oświadczeniu wypowiadającym umowę o pracę nierzeczywistej pozornej przyczyny wypowiedzenia równoznaczne jest z brakiem jej wskazania. Sąd badając zasadność wypowiedzenia bierze pod uwagę przyczyny wskazane przez pracodawcę w wypowiedzeniu, ewentualnie w dacie wcześniejszej. W zakresie momentu ziszczenia się przyczyny, przyjmuje się, że rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę jest nie tylko przyczyna istniejąca w chwili złożenia wypowiedzenia, ale także przyczyna, która ma się spełnić w nieodległym terminie. Podanie przez pracodawcę innej przyczyny niż ta, która stanowiła podstawę jego decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy jest równoznaczne ze wskazaniem przyczyny „nierzeczywistej”, „pozornej”, „fikcyjnej”, „nieprawdziwa”. Przyczyna nieuzasadniająca wypowiedzenia, powoduje uznanie tego wypowiedzenia za nieuzasadnione. W kompetencji Sądu leży ocena, czy wskazana przez pracodawcę przyczyna dokonania wypowiedzenia umowy o pracę jest rzeczywista, czy też pozorna. (patrz. przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.02.1999r., I PKN 571/98; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.03.2001r., I PKN 325/00; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.02.2016r. II PK 363/14)

Sąd poddał ocenie, czy doszło do faktycznej likwidacji stanowiska pracy powoda, czy likwidacja stanowiska pracy była pozorna i posłużyła jako argument za dokonaniem wypowiedzenia umowy o pracę. Należy wskazać, że do kompetencji Sądu pracy nie należy ustalanie zasadności i celowości prowadzanych w strukturze organizacyjnej firmy zmian. Zasadność decyzji pozwanego w zakresie rozdzielenia na innych pracowników zadań ówcześnie wykonywanych przez powoda także nie podlega ocenie Sądu.

W przedmiotowym oświadczeniu wypowiadającym umowę o pracę wskazano na przyczynę jaką jest likwidacja stanowiska pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdziło prawdziwość i rzeczywistość wskazanej w oświadczeniu przyczyny, uzasadniającej dokonanie przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia.

W sprawach dotyczących uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenia pracownika do pracy, bądź zasądzenia na jego rzecz odszkodowania, ciężar udowodnienia zasadności przyczyny stanowiącej podstawę oświadczenia o wypowiedzeniu obciąża pracodawcę, natomiast pracownik dochodzący świadczeń przewidzianych ustawą powinien udowodnić, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyny fikcyjnej i pozornej.

Pozwany pracodawca udowodnił, że doszło do faktycznej likwidacji stanowiska pracy, na którym zatrudniony był powód.

W ocenie Sądu, dokonanej w świetle zebranego materiału dowodowego sprawy, przyczyna wypowiedzenia stosunku pracy z powodem wskazana przez pozwaną była prawdziwa, a także uzasadniona z uwagi na rzeczywistość przeprowadzonych w strukturze organizacyjnej pozwanej spółki zmian. Stanowiska świadków wyrażone w przedmiocie kwestii spornej pozwoliły Sądowi rozstrzygnąć o bezzasadności powództwa. Podczas wewnętrznej analizy dokonanej przez M. G. doszło do ustalenia istotnych różnic w działalności oddziału francuskiego i polskiego, uzasadniających niemożność funkcjonowania tożsamych struktur organizacyjnych, szczególnie z uwagi na nieprodukowanie w polskim oddziale paliw alternatywnych. Przeprowadzane działania wykazały brak efektywności związanej ze stanowiskiem kierownika eksploatacji, duplikowanie przez powoda obowiązków przypisanych do innych pracowników, brak kompetencji zarządczych powoda. Świadek jednocześnie wskazał na dążenie do eliminacji ze struktury pozwanej zbędnego stanowiska pracy, a nie zwolnienia konkretnego pracownika personalnie. Sąd zwrócił również uwagę na przytoczony aspekt ekonomiczny, jakim jest pogorszenie kondycji finansowej spółki. Poprzez likwidację stanowiska pracy powoda i jego sposobu zarządzania zasobami ludzkimi doszło do optymalizacji kosztów pracowniczych w ten sposób, że suma wypłaconych wynagrodzeń za nadgodziny zmniejszyła się z kwoty 37 tysięcy złotych, w tym 11 tysięcy złotych wypłacanych na rzecz powoda, do 100 złotych wypłaconych za nadgodziny zarejestrowane po zakończeniu stosunku pracy z powodem.

W ocenie Sądu, stanowisko pracy powoda zostało zlikwidowane w ramach reorganizacji struktury organizacyjnej pozwanej spółki. Na stanowisku dotychczas zajmowanym przez powoda, nie został zatrudniony nowy pracownik, pozwany nie utworzył pozornie nowego stanowiska pracy, na którym to zakres obowiązków pracowniczych byłby tożsamy lub pokrywający się w znacznej mierze z zakresem obowiązków na dotychczasowym stanowisku powoda, lecz pod zmienioną nazwą, zakresu obowiązków powoda nie przejął wyłącznie jeden pracownik.

W ramach przeprowadzonej zmiany organizacyjnej w strukturze pozwanej, doszło do faktycznej i rzeczywistej likwidacji stanowiska pracy – kierownik eksploatacji, zatem nie sposób mówić o braku prawdziwości i nierzeczywistość likwidacji stanowiska pracy powoda.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji punktu I wyroku.

Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. zgodnie z zawartą w tym przepisie zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, z której wynika, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowej obrony swych praw. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 180,00 zł na podstawie § 9 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tj. Dz.U. z 2015r., poz. 1804.

W oparciu o art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 300, Sąd postanowił przejąć na rachunek Skarbu Państwa opłatę sądową od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony, bowiem nie zachodziły podstawy do obciążenia nią którejkolwiek ze stron. Z niniejszych względów orzeczono jak w sentencji punktu III wyroku.

Zarządzenie:

(...)