descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt IV RC 388/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 2 grudnia 2025r.

Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Jerzy Cisowski

Protokolant: Sandra Wieczorek

Uzasadnienie

wyroku z 2 grudnia 2025 roku

Małoletni powód O. S. (1) działający przez matkę O. S. (2), pozwem wniesionym 30 czerwca 2025 roku domagał się zasądzenia od pozwanego F. F. (1) alimentów w wysokości 1200 zł miesięcznie, płatnych z góry do rąk matki, do dnia 10-go dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku zwłoki w płatności każdej z rat, począwszy od 3 lutego 2025 roku.

W uzasadnieniu żądania wskazano, że matka małoletniego samotnie wychowuje i utrzymuje syna. Od urodzenia dziecka pozwany ma okresy w których uczestniczy w jego życiu, a gdy coś nie jest zgodne z jego wolą urywa kontakt. Finansowy wkład w utrzymanie dziecka zależy wyłącznie od pozwanego. Zdarza się, że kupuje dziecku niezbędne rzeczy, jednakże działania te nie mają charakteru stałej pomocy finansowej. (k. 3-6).

W odpowiedzi na pozew F. F. (2) wniósł o oddalenie powództwa ponad kwotę 600 zł miesięcznie i oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, że uznaje swój obowiązek w zakresie dostarczania małoletniemu środków utrzymania z tym że dotychczas spełniał ten obowiązek dobrowolnie, również w okresie objętym pozwem. (k. 67-68).

Postanowieniem z 14 sierpnia 2025 r. Sąd udzielił zabezpieczenia powództwa zobowiązując pozwanego do łożenia na rzecz małoletniego powoda alimentów po 800 zł miesięcznie (k. 91)

Na rozprawie w dniu 21 listopada 2025 roku Sąd wysłuchał strony, które ostatecznie podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe w sprawie. (k. 55)

Sąd ustalił:

Małoletni powód O. S. (1) urodzony (...) w Z. pochodzi ze związku nieformalnego (...) (...) i pozwanego F. F. (1).

Po urodzeniu dziecka początkowo w akcie urodzenia dziecka jako ojciec wpisany był były mąż matki powoda - P. S. (1) z uwagi na zbyt krótki upływ czasu od orzeczenia rozwodu do narodzin dziecka. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z 8 stycznia 2025 r., sygn. IV RC 447/24 ustalono, że P. S. (1) nie jest ojcem małoletniego. Następnie pozwany uznał ojcostwo dziecka przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w dniu 3 lutego 2025 r.

Dowód : odpis zupełny aktu urodzenia małoletniego powoda – k. 7

Obecnie małoletni ma 1,5 roku. Pieczę nad dzieckiem sprawuje matka, która osobiście wychowuje i zajmuje się synem. Ma ona również dwie córki z poprzedniego związku (...) lat 23 oraz P. S. (2) lat 17.

Matka powoda prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnim synem oraz młodszą córką P.. Początkowo wynajmowała kawalerkę o powierzchni 29 m2, ale po urodzeniu syna starała się o mieszkanie do remontu z (...) w Z., chcąc polepszyć w ten sposób warunki bytowe swoich dzieci. Rata kredytu na remont mieszkania wynosi 1059 zł miesięcznie.

Na średniomiesięczne koszty gospodarstwa domowego składają się:

a) 1010 zł – czynsz;

b) 50 zł – prąd;

c) 60 zł - gaz;

d) 60 zł – telefon;

e) 40 zł - ubezpieczenie samochodu (480 zł rocznie)

f) 200 zł – paliwo;

Łącznie: 1420 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym wynosi ok. 473 zł

Małoletni powód wymaga większej uwagi i cierpliwości niż inne dzieci. W. orzeczenie o niepełnosprawności od urodzenia, wydane na okres do 30 czerwca 2030 roku. U małoletniego została stwierdzona duża wada wzroku. Od 4 miesiąca życia nosi okulary. Koszt okularów to ok. 1000 zł, a w ostatnim czasie szkła były wymieniane na mocniejsze oraz z uwagi na ich zniszczenie przez dziecko. Dodatkowo małoletni co 4 miesiące jeździ również do kliniki okulistycznej w E..

Na średniomiesięczne usprawiedliwione potrzeby małoletniego składają się obecnie:

a) 473 zł - udział małoletniego we wspólnych kosztach gospodarstwa domowego

b) 400 zł - wyżywienie;

c) 120 zł - pampersy i mokre chusteczki;

d) 50 zł - środki higieniczne

e) 250 zł - karnet na basen;

f) 200 zł - leki i witaminy, kosmetyki ochronne, pampersy na basen;

g) 150 zł - zabawki edukacyjne, książki

Łącznie: 1643 zł

Matka małoletniego jest zatrudniona w (...) Sp. z o.o. na stanowisku pracownik biurowy i z tego tytułu otrzymuje średnio 3511,91 zł netto miesięcznie (3991,57 zł brutto). Matka małoletniego dba o wszelkie potrzeby małoletniego powoda. W przyszłości będzie się starać o świadczenie pielęgnacyjne na dziecko. Z uwagi na stan zdrowia dziecka koniecznym będzie również przejście na urlop wychowawczy.

Dowód : umowa o remont lokalu mieszkalnego k. 8-14, umowa pożyczki gotówkowej k. 15-25, rachunki i faktury k. 26-42, umowa najmu lokalu k. 43-46, umowa najmu mieszkania komunalnego po remoncie k. 47-48, zawiadomienie o wysokości opłat k. 49, zaświadczenie o dochodach k. 50, orzeczenie o niepełnosprawności k. 51, protokół przesłuchania matki powoda k.101-101v

Pozwany jest obecnie zatrudniony w (...) Sp. z o.o. na stanowisku operator maszyn i z tego tytułu otrzymuje ok. 5042,53 zł netto miesięcznie (7096,19 zł brutto).

Koszty mieszkaniowe i opłaty pozwanego w ujęciu średniomiesięcznym obejmują:

a) 1314 zł – czynsz;

b) 30 zł – telefon;

c) 43 zł - Internet;

d) 130 zł – prąd (260 zł co 2 miesiące)

e) 400 zł – utrzymanie zwierząt (koty)

Łącznie: 1917 zł

Małoletni powód jest jedynym dzieckiem pozwanego. Dotychczas pozwany partycypował w utrzymaniu małoletniego przekazując dobrowolnie na jego rzecz kwotę 600 zł. Pozwany spłaca liczne kredyty i pożyczki, m.in. 835 zł – kredyt na mieszkanie, 300 zł – raty za rower, 114 zł – raty za telefon, czy 93 zł - raty za zmywarkę i pralkę. Łącznie zobowiązania finansowe pozwanego wynoszą ok. 1342 zł. Pozwany musiał również zapożyczyć się, żeby spłacić zaległości za tymczasowo zasądzone alimenty. Obecnie jest na bieżąco z płatnościami.

Dowód : zaświadczenie o zatrudnieniu k. 68, zawiadomienie o stawce czynszu k. 69, harmonogram spłaty pożyczki k. 70-71, umowa dotycząca energii elektrycznej k. 72-73, umowa o kredyt na zakup towaru / usług k. 74, k. 75, harmonogram spłat kredytu ratalnego k. 76potwierdzenia transakcji oraz zakupów k. 77-86, protokół przesłuchania pozwanego k.101-101v

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wymienione wyżej i przeprowadzone w sprawie dowody ze źródeł osobowych i dokumentów, które co do zasady nie były kwestionowane przez strony.

Strony nie składały dalszych wniosków dowodowych, a przeprowadzone postępowanie Sąd uznał za wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył.

Materialno-prawną podstawę żądania pozwu stanowią przepisy art. 133 i art. 135 k.r.o.

Zgodnie z regulacją art. 133 § 1 k.r.o. każdy z rodziców obowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres świadczeń alimentacyjnych ustawodawca określił w art. 135 § 1 k.r.o., uzależniając go z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć te, których zaspokojenie zapewni podmiotowi uprawnionemu do alimentów odpowiedni rozwój fizyczny i duchowy. Będą to zatem nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji lecz również te, których celem jest stworzenie warunków bytowania stosownie do wieku uprawnionego, stanu jego zdrowia i innych okoliczności, których uprawniony nie jest w stanie własnymi siłami sobie zapewnić.

Należy przy tym podkreślić, że opisane, usprawiedliwione potrzeby w przypadku dziecka uprawnionego do alimentów powinny być przy tym oceniane całościowo, a zatem nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych podmiotów zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku.

Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można przy tym - co jednoznacznie wskazano w orzecznictwie Sądu Najwyższego - odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te (usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i możliwości majątkowe oraz zarobkowe zobowiązanego) w praktyce pozostają bowiem we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustaleniu przez sąd wysokości alimentów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 roku, III CRN 350/69, OSNPG 1970/2/15). Konkludując powyższe, przy ocenie zakresu obowiązku alimentacyjnego należy brać pod uwagę zatem również usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1975 roku, III CRN 330/75, LEX nr 7777).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione zasadniczo na podstawie dowodu z zeznań stron oraz korespondujących z nimi dokumentów. W dużej części okoliczności faktyczne sprawy nie były sporne. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że małoletni powód jest niesamodzielnym dzieckiem i nie ma możliwości, aby poczynić starania w celu samodzielnego utrzymania. Małoletni ukończył pierwszy rok życia, nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem, który mógłby stanowić jego źródło utrzymania. Dlatego też całość kosztów utrzymania małoletniego obciąża jego rodziców. Miesięczne koszty utrzymania uprawnionego ustalono na poziomie ok. 1650 zł. Na usprawiedliwione potrzeby uprawnionego składają się opłaty za wyżywienie, ubranie, artykuły kosmetyczne, rozrywkę, jak i rachunki i opłaty w proporcjonalnej części związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w którym mieszka wspólnie razem z matką i przyrodnią siostrą. Matka ponosi podwyższone wydatki związane z ujawnioną wadą wzorku i ponosi wydatki z wymianą okularów i wizytami lekarskimi.

Należy podkreślić, iż matka małoletniego powoda swój obowiązek alimentacyjny względem syna wykonuje głównie poprzez osobiste starania o jego wychowanie i opiekę. Matka małoletniego sprawuje w przeważającej części czasu pieczę nad synem. Aktualnie pracuje zawodowo i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w średniej wysokości 3500 zł netto miesięcznie. Z uwagi na stan zdrowia syna planuje przejście na urlop wychowawczy. Będzie również starać się o świadczenie pielęgnacyjne na dziecko.

Z kolei możliwości zarobkowe pozwanego (jak wynika z zaświadczenia z zakładu pracy pensja pozwanego to ok. 5000 zł netto) kształtują się obecnie na wyższym poziomie aniżeli matki małoletniego. Sąd dostrzegł również, iż pozwany nie posiada innych dzieci na swoim utrzymaniu, bowiem małoletni jest jego jedynym dzieckiem. Co istotnie pozwany posiada liczne zadłużenia w postaci kredytów oraz pożyczek. W tym zakresie podnieść należy, iż wszelkie zobowiązania finansowe rodziców uprawnionego, wynikające z zaciągniętych kredytów czy pożyczek nie mogą wyprzedzać obowiązku alimentacyjnego względem dziecka.

Powyższe nie zmienia jednak faktu, że alimenty co do zasady powinny służyć zaspokajaniu bieżących i usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Zatem zważywszy na rzeczywisty koszt utrzymania małoletniego oraz stan jego zdrowia, jak aktualną sytuację ekonomiczną obojga rodziców oraz fakt częściowego uznania przez pozwanego powództwa, Sąd na podstawie art. 133 § 1 k.r.o. i art. 135 § 1 k.r.o., zasądził od pozwanego na rzecz małoletniego powoda alimenty w kwocie po 900 zł miesięcznie, w pozostałej części oddalając powództwo. Datę początkową obowiązku ustalono zgodnie z żądaniem zawartym w pozwie tj. od 3 lutego 2025 roku (daty uznania ojcostwa przez pozwanego).

Sąd doszedł do przekonania, że żądanie alimentów na rzecz małoletniego powoda jest częściowo uzasadnione, zważając na aktualne potrzeby dziecka oraz dotychczasowy nieregularny udział pozwanego w utrzymaniu syna. W ocenie Sądu dopiero zasądzone alimenty w wysokości po 900 zł miesięcznie, przy dodatkowym wsparciu finansowym matki małoletniego, pozwolą w pełni zaspokoić wszystkie bieżące i usprawiedliwione potrzeby dziecka. Ustalając wysokość raty alimentacyjnej Sąd nie brał pod uwagę kosztów związanych z zobowiązaniami finansowymi, zarówno matki powoda, jak i pozwanego. Sąd nie mógł również uwzględnić zgłaszanych przez matkę potencjalnych wydatków, które być może pojawią się w przyszłości, albowiem alimenty służą zaspokajaniu bieżących potrzeb dziecka.

O odsetkach na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych orzeczono w myśl przepisu art. 481 § 1 i 2 k.c., natomiast o natychmiastowej wykonalności punktu 1 wyroku Sąd orzekł na mocy art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności jeżeli zasądza alimenty, o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Natomiast Sąd stosownie do art. 102 k.p.c. Sąd zwolnił pozwanego z kosztów postępowania, o czym orzeczono jak w punkcie 4 sentencji wyroku, uznając, że pozwany w pierwszej kolejności winien regulować zasądzone alimenty.

Z., dnia 16 stycznia 2026 roku sędzia Jerzy Cisowski