Treść orzeczenia
Sygn. akt III RC 163/25
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 11 marca 2026 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
Przewodniczący sędzia Marek Szcześniak
Protokolant st. sekr. sąd. Anna Pachniewska
Po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. w N.. na rozprawie sprawy z powództwa małoletnich U. i K. rodzeństwa O. działających przez matkę V. X. (1) przeciwko V. O. (1) o podwyższenie alimentów
I. zasądza od pozwanego V. O. (1) alimenty na rzecz małoletnich U. i K. rodzeństwa O. w miejsce ustalonych w kwocie po 650 zł miesięcznie dla każdego z małoletnich na mocy wyroku z dnia 23.06.2022r. w sprawie I C 2042/19 Sądu Okręgowego w Toruniu, w wysokości obecnie po 850 zł (osiemset pięćdziesiąt złotych) miesięcznie dla każdego z małoletnich to jest łącznie 1.700 zł (tysiąc siedemset złotych) miesięcznie, poczynając od dnia 24.02.2025r., płatne z góry do dnia 10-go każdego miesiąca, do rąk matki małoletnich V. X. (1), z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat,
II. oddala powództwa w pozostałej części,
III. zasądza od pozwanego V. O. (1) na rzecz małoletniej U. O. kwotę 423 zł (czterysta dwadzieścia trzy złote) i na rzecz małoletniego K. O. kwotę 423 zł (czterysta dwadzieścia trzy złote), to jest łącznie 846 zł (osiemset czterdzieści sześć złotych) tytułem zwrotu części kosztów procesu, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,
IV. nakazuje pobrać od pozwanego V. O. (1) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu części kosztów sądowych od których zapłaty zwolniona była strona powodowa, a w pozostałym zakresie kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Toruniu,
V. wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadnienie
V. O. (2) działając w imieniu małoletnich U. i K. rodzeństwa O. w dniu 24 lutego 2025 r. wniosła pozew przeciwko V. O. (1) domagając się podwyższenia alimentów z kwoty 650,00 zł miesięcznie na każde z dzieci, tj. łącznie 1.300,00 zł miesięcznie, do kwoty po 1.500,00 zł miesięcznie dla każdego z dzieci, tj. łącznie 3.000,00 zł miesięcznie, poczynając od dnia wniesienia pozwu, płatnych do dnia 10-ego każdego miesiąca do rąk matki małoletnich, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia którejkolwiek z rat.
W uzasadnieniu wskazano m.in., że od czasu uprawomocnienia się wyroku określającego alimenty w dotychczasowej wysokości zakres potrzeb dzieci uległ zwiększeniu. Ponadto, przy ustalaniu alimentów w 2022 r. pozwany w dużo większym stopniu angażował się w życie dzieci i oprócz alimentów przeznaczał na ich potrzeby dodatkowe pieniądze (np. na wakacje lub odzież. Obecnie pozwany nie wykorzystuje wszystkich terminów kontaktów określonych w wyroku rozwodowym, spędzając z dziećmi przeciętnie jeden weekend. Matka małoletnich powodów realizuje więc swój obowiązek alimentacyjny w większym stopniu niż dotychczas, nie tylko przez swoje starania i zapewnienie dzieciom opieki, lecz także przez większą partycypację w kosztach ich utrzymania. (k. 3-8)
Pozwany V. O. (1) w dniu 30 września 2025 r. w odpowiedzi na pozew wniósł o podwyższenie alimentów na rzecz U. i K. rodzeństwa O. do kwoty po 750,00 zł na rzecz każdego z dzieci, tj. łącznie 1.500 zł, płatnych z góry do rąk matki małoletnich powodów do 10-ego dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat.
Uzasadniając swoje stanowisko, pozwany wskazał, koszty utrzymania dzieci zostały mocno zawyżone przez stronę powodową, w szczególności poddano wątpliwość wysokość wydatków na wyżywienie (1500 zł miesięcznie), odzież (500 zł miesięcznie), wizyty u psychologa (160 zł miesięcznie) oraz ratę kredytu hipotecznego (618,89 zł miesięcznie). Ponadto, w kosztach utrzymania dzieci nie należy uwzględniać utrzymania samochodu, ponieważ dzieci uczęszczają do szkół położonych blisko ich miejsca zamieszkania. W wątpliwość poddano także osobiste starania matki małoletnich powodów o utrzymanie lub wychowanie dzieci, wskazując, że pracuje ona ok. 12-14 godzin dziennie. Zdaniem pozwanego, matka powinna wobec tego partycypować w kosztach utrzymania dzieci co najmniej w równym stopniu. Odnośnie możliwości zarobkowych i sytuacji majątkowej matki małoletnich powodów wskazano, że prowadzi ona własną działalność gospodarczą w branży(...), a także zawarła związek małżeński z V. X. (2), z którym wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe. O dobrej sytuacji finansowej V. X. (1) świadczą m.in. drogie prezenty kupowane dzieciom. Sytuacja finansowa pozwanego uległa natomiast pogorszeniu i jest on zatrudniony w (...) (...), Zakład (...) w N. na stanowisku (...) i osiąga z tego tytułu dochód ok. 4.700 zł netto miesięcznie. Pozwany zaprzeczył, jakoby uzyskiwał dodatkowy stały dochód z handlu używanymi samochodami i częściami.
Sądustaliłconastępuje
Małoletni K. O. urodził się w (...), natomiast małoletnia U. O. urodziła się w (...) Pochodzą ze związku małżeńskiego V. O. (1) i V. O. (2) (ob. X.).
Małżeństwo rodziców małoletnich powodów zostało rozwiązane wyrokiem z dnia 23 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie I C 2042/19 Sądu Okręgowego w (...). W tymże wyroku wysokość alimentów od V. O. (1) na rzecz mał. U. i K. rodzeństwa O. została określona na kwotę po 650,00 zł miesięcznie na każde z dzieci, tj. łącznie 1300,00 zł miesięcznie. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 30 czerwca 2022 r.
Małoletnia U. O. miała wówczas 11 lat i była uczennicą szkoły podstawowej. Jadała obiady w szkole, za które matka płaciła 60 zł miesięcznie. Po wyprowadzce ojca z domu korzystała z pomocy psychologa, u którego koszt jednej wizyty wynosił 150 zł. Ponadto uczęszczała na zajęcia A., których koszt wynosił 30 zł miesięcznie. Matka opłaciła także półkolonie letnie dla małoletniej córki, których koszt wyniósł 405 zł oraz półkolonie zimowe, których koszt wyniósł 425 zł.
Małoletni K. O. miał wówczas 9 lat i był uczniem szkoły podstawowej. Ojciec opłacał jego zajęcia A., których koszt wynosił 30 zł miesięcznie. Po wyprowadzce ojca z domu korzystał z pomocy psychologa, u którego koszt jednej wizyty wynosił 150 zł.
Matka małoletnich powodów V. X. (1) prowadziła działalność gospodarczą w branży (...) w Z. pod firmą (...). Korzystała z formy opodatkowania ryczałtem. Jej średni przychód wynosił 3.253,00 zł miesięcznie. Opłacała składki ZUS w kwocie 555,89 zł miesięcznie. W celu prowadzenia działalności gospodarczej wynajmowała lokal za 1000 zł miesięcznie. W okresie zamieszkiwania z dziećmi bez V. O. (1) ponosiła opłaty za czynsz, wynoszące od 450,60 do 512,09 zł miesięcznie.
V. O. (1) był wówczas zatrudniony w (...) (...) w F., Zakład (...) w N. i zarabiał ok. 3.000 zł netto miesięcznie. Czasem wykonywał dodatkowo pracę (...) w dni wolne od pracy. Pozyskiwał też dodatkowe środki ze sprzedaży (...), dokonywanej średnio raz na pół roku. W okresie wakacji w 2020 r. wyjechał z dziećmi na tydzień do S., na co wydał ok. 3.000 zł.
(dowód: akta sprawy I C 2042/19 SO w Toruniu)
Małoletnia U. O. ma obecnie 15 lat. Wymaga leczenia (...). Korzysta z pomocy psychologicznej. Miesięczne koszty jej utrzymania zostały przez stronę powodową oszacowane na 3.803,60 zł, w co wchodzą następujące wydatki:
1) wyżywienie – 1.500,00 zł,
2) odzież – 500,00 zł,
3) kieszonkowe – 75,00 zł,
4) wizyty u psychologa – 160,00 zł za jedną wizytę,
5) obiady w szkole – 160,00 zł,
6) leki, witaminy, suplementy – 75,00 zł,
7) środki czystości oraz higieny osobistej – 100,00 zł,
8) korepetycje z języka angielskiego i matematyki – 600,00 zł.
9) wypoczynek wakacyjny – 382,50 zł,
10) wycieczka szkolna – 104,17 zł,
11) składka na radę rodziców w szkole muzycznej – 8,30 zł,
12) składka na radę rodziców w szkole powszechnej – 8,30 zł,
13) składki klasowe – 8,30 zł,
14) warsztaty z K. Z. – 29,16zł,
15) dodatkowe książki i pomoce szkolne – 50,00 zł,
16) dietetyk – 16 zł,
17) udział w konkursach – 16,00 zł,
18) ubezpieczenie w (...) – 12,40 zł,
19) udział w zajęciach w (...) Domu (...) – 10,80zł.
Małoletni K. O. ma obecnie 13 lat. Wymaga leczenia (...) oraz (...) ze względu na (...), (...) oraz (...). Korzysta z pomocy psychologicznej. Miesięczne koszty jego utrzymania zostały przez stronę powodową oszacowane na 3.567,00 zł, w co wchodzą następujące wydatki:
1) wyżywienie – 1.500,00 zł,
2) odzież – 500,00 zł,
3) kieszonkowe – 75,00 zł,
4) wizyty u psychologa – 160,00 zł za jedną wizytę,
5) obiady w szkole – 160,00 zł,
6) leki, witaminy, suplementy – 75,00 zł,
7) środki czystości oraz higieny osobistej – 100,00 zł,
8) korepetycje z języka angielskiego i matematyki – 600,00 zł.
9) wypoczynek wakacyjny – 150,00 zł,
10) ferie zimowe – 10,80 zł,
11) wypoczynek letni – 150,00 zł,
12) wycieczka szkolna – 104,17 zł,
13) składka na radę rodziców w szkole muzycznej – 8,30 zł,
14) składka na radę rodziców w szkole powszechnej – 8,30 zł,
15) składki klasowe – 8,30 zł,
16) dodatkowe książki i pomoce szkolne – 50,00 zł,
17) ubezpieczenie szkolne i NW – 12,40 zł.
V. X. (1) ma obecnie 38 lat i prowadzi działalność gospodarczą w branży (...)pod firmą (...) w Z.. Pracuje od wtorku do soboty, od kilku do nawet kilkunastu godzin dziennie. Nie zatrudnia pracowników. W 2025 r. prowadziła warsztaty dla osób starszych z zakresu(...), na czym zarobiła 1.300 zł netto, jednak był to dochód jednorazowy. Jest właścicielką mieszkania w Z. przy ul. (...) oraz garażu w Z. przy ul. (...), a także samochodu I. (...) (1), który ma cztery lata. Czynsz za mieszkanie wyniósł w styczniu 2025 r. 707,91 zł, opłata za multimedia 161,42 zł, opłata za energię elektryczną 179,86 zł, opłata za telefony 172,65 zł. G. kilka polis ubezpieczeniowych, za które płaci łącznie 286,00 zł miesięcznie. Koszt ubezpieczenia AC samochodu wynosi 4.352,00 zł. Matka małoletnich powodów spłaca także kredyt, którego rata miesięczna wynosi 618,89 zł. Otrzymuje świadczenie 800+ na każde z dzieci. Zabezpiecza potrzeby materialne małoletnich powodów, kupując dla nich m.in. wyżywienie, odzież, pomoce dydaktyczne i lekarstwa oraz ponosząc opłaty na zajęcia dodatkowe (np. w okresie ferii w bibliotece łącznie 140,00 zł) i wyjazdy. Jej stan zdrowia jest dobry.
V. X. (1) mieszka z dwójką małoletnich oraz mężem V. X. (2), z którym zawarła związek małżeński (...) Nie ma innych dzieci poza małoletnimi powodami. V. X. (2) zarabia ok. 7.000 zł netto miesięcznie i partycypuje w kosztach utrzymania wspólnie zajmowanego mieszkania. Mąż matki małoletnich powodów posiada dwójkę dzieci z poprzedniego związku małżeńskiego, na które płaci alimenty w łącznej kwocie 2.000 zł miesięcznie.
(dowód: potwierdzenia przelewów k. 10-15, 17-19, 25-30, 37-38, 41
polisa ubezpieczenia – k. 20-22
faktury – k. 16, 31-36, 39, 42-44, 161-183, 185-186
rachunek – k. 40
zaświadczenie – k. 45
odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 64-64v
zrzuty ekranu – k. 124, 134
zaświadczenie lekarskie – k. 184
zeznania V. X. (1) – k. 193-194v)
V. O. (1) ma obecnie 40 lat. Nadal jest zatrudniony jako (...)w (...) (...) w F., Zakład (...) w N.. Po potrąceniach obowiązkowych jego wynagrodzenie w 2025 r. oscylowało w przedziale od 4.201,35 do 6.023,33 zł miesięcznie. W maju otrzymał nagrodę jubileuszową w wysokości 6.577,80 zł.
Uiszcza zasądzone alimenty, a ponadto partycypuje okazjonalnie dodatkowo w kosztach utrzymania małoletnich powodów, np. organizacja przyjęcia pierwszokomunijnego mał. K. za łącznie 5.120 zł, wyjścia do kina, zajęcia wokalne mał. U.. Na rozpoczęcie roku szkolnego we wrześniu 2025 r. przelał dla dzieci 800,00 zł. Pozwany utrzymuje kontakt z dziećmi.
Pozwany pozostaje obecnie w związku nieformalnym, nie ma innych dzieci poza małoletnimi powodami. Nie jest właścicielem żadnych nieruchomości, wynajmuje dom w X. przy ul. (...), za co płaci 2.200 zł miesięcznie. Ponadto, za energię elektryczną, gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz gaz ponosi opłaty od 488 do 887 zł miesięcznie, natomiast za usługi internetowe od 41,53 do 75,07 zł miesięcznie. Jest właścicielem samochodu marki Ł. (...) (1) rok produkcji 2016, którego ubezpieczenie kosztuje 2.680 zł rocznie.
Z jego wypłaty dokonywane są dobrowolne potrącenia na spłatę rat z zakładowego funduszu mieszkaniowego czy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, składkę na ubezpieczenie w (...) oraz ubezpieczenie medyczne, w łącznej wysokości 581,48 zł. Na fundusz emerytalny pozwany przeznacza 100 zł miesięcznie. W lipcu 2024 r. był na wycieczce w (...), na co przeznaczył przynajmniej 1.622,65 zł.
Pozwany zajmuje się naprawą motorów, które następnie sprzedaje. Obecnie ma dwa motory, które już naprawił: S. z 1985 r. oraz I. (...) (2) z 2002 r. Jako orientacyjną cenę ich sprzedaży pozwany podał łącznie 13.000 zł, natomiast zysk ma wynieść ok. 2.000 zł. W dniu 1 września 2025 r. sprzedał samochód Ł. (...) (2) za kwotę 27.900,00 zł. Samochód ten pozwany zakupił w stanie uszkodzenia w kwietniu 2024 r. za 16.000 zł. Na jego naprawę wydał co najmniej 6.800 zł.
(dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu k. 78
umowa najmu lokalu mieszkalnego – k. 79-81v
zestawienia kosztów związanych z najmem – k. 82-84
potwierdzenia przelewów – k. 86-96, 107-114, 117-119, 122,
potwierdzenie rezerwacji – k. 101
umowa sprzedaży – k. 141
korespondencja pozwanego z dziećmi – k. 148-160
zeznania V. O. (1) – k. 194, 194v-195
akta sprawy III Opm 199/23 SR w Toruniu)
Sądzważyłconastępuje
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron procesu, które uznano za wiarygodne gdyż były spójne, logiczne i znalazły potwierdzenie w stosownych dokumentach zebranych w sprawie. Ustalenia poczyniono również na podstawie dokumentów urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z art. 245 kodeksu postępowania cywilnego – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające z art. 244 kpc – nie zostały podważone.
Na podstawie art. 230 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte pozwie, odpowiedzi na pozew i innych pismach procesowych oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania stron, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym.
W ocenie Sądu Rejonowego od chwili uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie I C 2042/19 doszło do istotnej zmiany stosunków, o której mowa w art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przez którą rozumieć należy zmianę przesłanek wymienionych w art. 133 § 1 i art. 135 kro określających wysokość alimentów.
Zgodnie z powołanymi przepisami kwota alimentów należnych dziecku, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie a nie posiada majątku przynoszącego dochód, zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości każdego z ich rodziców, albowiem obowiązek alimentacyjny spoczywa w odpowiednich częściach na obojgu rodzicach, stosownie do ich aktualnych możliwości finansowych.
Oznacza to, że również pozwany powinien ponosić odpowiednią część wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem swoich dzieci w postaci: zakupu wyżywienia, ubioru, wydatków dotyczących stanu zdrowia, oraz innych wydatków niezbędnych do jego prawidłowego rozwoju i wychowania.
Stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 9.11.1994r., sygn. akt III CZP 138/94, podstawę obliczenia wysokości alimentów stanowi dochód netto (a nie brutto) zobowiązanego (OSNC z 1995r., Nr 3, poz. 43, glosy aprobujące Tadeusz Smyczyński OSP z 1995r., Nr 9, poz. 194, oraz Zdzisław Krzemiński „Monitor Prawniczy” z 1995r., Nr 4, str. 113).
Analiza materiału procesowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wskazuje, że w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego znajduje się płacenie alimentów dla jego dzieci w wysokości po 850,00 zł miesięcznie, tj. łącznie 1.700,00 zł miesięcznie.
Poziom usprawiedliwionych potrzeb osób uprawnionych do alimentów określony jest m.in. wiekiem dzieci oraz stanem ich zdrowia. Małoletnia U. O. liczy obecnie 15 lat, natomiast małoletni K. 13 lat. Oboje pozostają pod opieką (...). Małoletnia U. korzysta ponadto z pomocy dietetyka, natomiast małoletni K. ma dolegliwości (...).
Należy zaznaczyć, że podawana przez matkę małoletnich powodów kwota przeznaczana na utrzymanie małoletnich ok. 7.000 zł miesięcznie jest zawyżona. Matka nie wykazała, aby nieletni musieli korzystać ze specjalistycznej diety, co uzasadniałoby określenie kosztów wyżywienia na aż 1.500 zł miesięcznie. Zbyt wysoko zostały także oszacowane koszty odzieży w kwocie 500 zł miesięcznie.
Ojciec małoletniego zarabia średnio 5.335,83 zł netto miesięcznie (nie uwzględniając potrąceń dobrowolnych). Osiąga ponadto dochód ze sprzedaży motorów, które naprawia po godzinach pracy. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację materialną pozwanego jest on w stanie płacić alimenty dla dzieci w łącznej kwocie po 1.700 zł miesięcznie, oraz ponosić wydatki związane ze swoim utrzymaniem.
Wydatki powyżej kwoty 1.700 zł miesięcznie powinny być finansowane przez matkę małoletniego – jako drugiego z rodziców – albowiem obowiązek alimentacyjny spoczywa na obojgu rodzicach, stosownie do ich aktualnej sytuacji materialnej.
Odnośnie sytuacji materialnej matki małoletnich powodów należy wskazać, że jej sytuacja materialna jest dobra. Prowadzi własny (...), jest właścicielką mieszkania oraz czteroletniego samochodu I. (...) (1).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 138 kro, orzeczono jak w punkcie I sentencji, podwyższając alimenty od dnia 24 lutego 2025 r., to jest od daty wniesienia powództwa do tut. Sądu.
W pozostałej części powództwo oddalono jako niezasadne, orzekając jak w punkcie II sentencji.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na zasadzie art. 100 kpc, stosunkowo je rozdzielając, o czym orzeczono w punkcie III sentencji.
O kosztach sądowych orzeczono na mocy art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jt. Dz.U. z 2022r., poz. 1125) w związku z art. 100 kpc, rozstrzygając jak w punkcie IV sentencji.
Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany wyrokowi – w części zasądzającej alimenty – z urzędu, na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc, o czym orzeczono w punkcie V sentencji.