Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ka 83/24
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 8 marca 2024r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
Sędzia SO Grażyna Jaszczuk
st. sekr. sądowy Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Sylwii Kiersnowskiej po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. sprawy K. G. oskarżonego z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 20 listopada 2023 r. sygn. akt II K 311/20
I. wyrok utrzymuje w mocy;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. C. 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym;
III. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 20 listopada 2023 roku,
Sygn. akt II K 311/20
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1. W oparciu o art. 438 pkt 2 k.p.k., obrazy przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenie art. 7 k.p.k. oraz 410 k.p.k. przejawiającą się w dowolnej, niewszechstronnej oraz niezgodnej z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania ocenie dowodów, czego wyrazem było:
a) nieuprawnione przyjęcie przez Sąd, iż opinia biegłego z zakresu badania dokumentów E. L. stanowi w pełni wiarygodny i niepodważalny dowód w niniejszej sprawie podczas gdy biegła sądowa nie dysponowała prawidłowym materiałem porównawczym, co częściowo przyznała w swojej ustnej uzupełniającej opinii, jak również w sytuacji gdy opinia biegłej E. L. zawierała odmienne wnioski i ustalenia od opinii trzech innych biegłych sądowych z zakresu badania dokumentów, wydających opinie w sprawie tych samych podpisów oskarżonego K. G., którzy dysponowali przynajmniej częściowo odmiennym materiałem porównawczym od biegłej opiniującej w niniejszej sprawie;
b) całkowicie pominięcie przez Sąd wniosków i ustaleń poczynionych przez biegłych sądowych z zakresu badania dokumentów (tj. biegłych C., S. i P.) którzy wydali opinie w przedmiocie ustalenia autentyczności podpisów oskarżonego pod tą samą umową, która była przedmiotem niniejszego postępowania, na potrzeby innych postępowań karnych prowadzonych z udziałem K. G.;
c) nieuzasadnione uznanie za niewiarygodne wyjaśnień oskarżonego K. G., które były spójne i logiczne, wyłącznie z uwagi na fakt, iż pozostawały one w sprzeczności z opinią biegłej E. L., która jak wskazano powyżej nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie.
2. W oparciu o art. 438 pkt 2 k.p.k., obrazy przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenie art. 201 k.p.k. oraz 170 § 2 k.p.k. czego wyrazem było oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu pisma ręcznego, który wydałby swoją opinię na podstawie prawidłowo zebranego materiału porównawczego zwierającego podpisy nieczytelne oskarżonego kreślone przez oskarżonego w różny sposób, tym samym środkiem pisarskim, którym została podpisana umowa rachunku bankowego;
3. W oparciu o art. 438 pkt 3 k.p.k., błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, będący następstwem naruszeń przepisów postępowania opisanych powyżej, polegający na przyjęciu, że oskarżony K. G., chcąc aby inna nieustalona osoba dokonała czynu zabronionego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegającego na doprowadzeniu pokrzywdzonego K. C. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez wprowadzenie go w błąd, ułatwił jej popełnienie czynu, udostępniając tej osobie dane do założonego przez siebie, na swoje nazwisko konta bankowego, czym wyczerpał znamiona art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza w sposób jednoznaczny, że to oskarżony założył rachunek bankowy, który posłużył do popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Wniesiony środek odwoławczy był bezzasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Okręgowy nie podzielił żadnego z argumentów przytoczonych przez obrońcę oskarżonego w uzasadnieniu zarzutów podnoszonych w apelacji. W ocenie Sądu II instancji, w trakcie ferowania zaskarżonego wyroku, nie doszło do wskazanych we wniesionym środku odwoławczym uchybień, ani też nie ujawniono w tracie kontroli instancyjnej innych uchybień o charakterze bezwzględnym, które mogłyby zobowiązać Sąd Odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i cofnięcia sprawy do stadium postępowania przed Sądem I instancji.
Sąd Okręgowy nie popiera zdania obrońcy oskarżonego, według którego Sąd I instancji w sposób nieuprawniony uznał opinię biegłego E. L. za w pełni wiarygodny dowód w niniejszej sprawie. Jak Sąd Rejonowy słusznie wskazał w uzasadnieniu wyroku, opinia biegłego z zakresu badania dokumentów jest obszerna, logiczna i jasna w swoim przekazie. Przy uważnej lekturze wydanej opinii nie sposób dopatrzeć się uchybień bądź sprzeczności. Odnosząc się do argumentu z apelacji, jakoby wnioski biegłej w niniejszym postępowaniu, jako odmienne od opinii trzech innych biegłych z zakresu badania dokumentów, świadczyły o jej niewiarygodności, należy wskazać, że zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji spełnił wszystkie obowiązki wynikające z art. 7 k.p.k oraz 410 k.p.k, czemu dodatkowo daje wyraz fakt, że Sąd Rejonowy wysłuchał biegłą na rozprawie. W trakcie ustnego opiniowania biegła odniosła się do opinii pozostałych biegłych i wyjaśniła, skąd wynikają rozbieżności i jakie jest jej stanowisko dotyczące wniosków biegłego S. oraz biegłego C.. Sąd Okręgowy w pełni aprobuje ocenę opinii biegłego E. L. przeprowadzoną przez Sąd I instancji i również stoi na stanowisku, że kwestionowana przez obrońcę oskarżonego, opinia biegłej jest w pełni wiarygodna.
Argumenty skarżącego dotyczące pierwszoinstancjnej oceny wyjaśnień oskarżonego stanowiły jednostronne podkreślanie okoliczności dla niego korzystnych, z pomięciem i przemilczeniem wszystkiego tego, co go obciążało. Wyjaśnienia oskarżonego w których zaprzecza on swojemu sprawstwu nie wytrzymały konfrontacji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w postaci opinii biegłego z zakresu badania dokumentów E. L., informacji z Urzędu Miasta P. oraz odpisów notatników funkcjonariuszy policji.
Zdaniem Sądu Okręgowego, wyjaśnienia oskarżonego K. G. zostały słusznie uznane za niewiarygodne i wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego, podstawą takiej oceny nie był wyłącznie fakt sprzeczności wyjaśnień z opinią biegłej. Jak wynika z uważnej lektury uzasadnienia pierwszoinstancyjnego, na ocenę wiarygodności twierdzeń oskarżonego miały wpływ także inne okoliczności, w szczególności fakt, że przy zawieraniu umowy rachunku bankowego użyto dowodu osobistego K. G., na podstawie którego oskarżony był legitymowany już po dacie zawarcia umowy, a ponadto przy zawieraniu umowy rachunku bankowego zostały wskazane dane, które mogły być znane jedynie oskarżonemu, tj. numer telefonu jego siostry, a także adres domu, w którym w przeszłości mieszkał i stanowił jego własność. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy w pełni aprobuje ocenę wiarygodności oskarżonego, bowiem została ona przeprowadzona rzetelnie, zgodnie z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania, mając na uwadze wszystkie inne zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności.
Należy ponownie podkreślić, że Sąd Rejonowy dokonał trafnej oceny dowodów, uwzględniając całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, a stanowisko swe w zakresie sprawstwa K. G. właściwie uzasadnił. Tok rozumowania przedstawiony w pisemnych motywach wyroku jest zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, pozbawiony luk, czytelny i poprawny logicznie, wobec tego, zdaniem Sądu Okręgowego, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. należy uznać za niezasadny.
Odpowiadając na drugi zarzut zawarty w apelacji, Sąd Okręgowy w ramach kontroli instancyjnej nie stwierdził naruszenia art. 201 k.p.k oraz 170 §2 k.p.k, na które powołuje się obrońca oskarżonego. Jego zdaniem naruszenie polegało na niesłusznym oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu pisma ręcznego. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwaloną już w orzecznictwie tezą wyrażoną w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2004 r., III KK 282/03, LEX nr 84462, w razie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zagadnienie zasięgania kolejnych opinii normuje w całości art. 201 k.p.k. i nie powinno się tu stosować art. 170 §2 k.p.k., gdyż prowadziłoby to do sytuacji, że strona niezadowolona z opinii biegłego mogłaby raz po raz żądać kolejnych biegłych, aż któryś z nich złożyłby opinię wykazującą to, co strona zamierza udowodnić. Oczywiście, w kwestii uznania opinii za jasną i pełną w rozumieniu art. 201 k.p.k. decydujące znaczenie ma ocena sądu a nie stron.
Odnosząc powyższą tezę do okoliczności niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił opinię biegłego E. L., która dysponowała obszernym materiałem porównawczym i która na łamach swojej opinii zwróciła uwagę na zbiór cech osobniczych podpisu oskarżonego, który sprawił, że biegła wydała kategoryczną opinie w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu II instancji, mając na uwadze wszystkie okoliczności, powoływanie kolejnej opinii biegłego do sprawy byłoby niecelowe i prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania. Wobec powyższego, analizowany zarzut nie zasługuje na uznanie.
Bezzasadny jest również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych sformułowany w apelacji. Zdaniem obrońcy oskarżonego, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza w sposób jednoznaczny, że to oskarżony założył rachunek bankowy, który posłużył do popełnienia przestępstwa. Twierdzenie to, zdaniem Sądu Okręgowego jest oczywiście błędne, bowiem jak wskazano już wielokrotnie w niniejszym wywodzie, Sąd I instancji nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, wobec tego brak jest również podstaw do skutecznego kwestionowania poczynionych ustaleń.
Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2019 roku, I DO 39/19, OSNID 2020, nr 3, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, nie może się sprowadzać do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz powinien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej przez siebie ocenie materiału dowodowego.
W apelacji inicjującej postępowanie przed Sądem II instancji nie zostały sformułowane uchybienia w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego, których miałby się dopuścić Sąd I instancji ferując w niniejszej sprawie. Ponownie należy podkreślić, że zdaniem Sądu Okręgowego, ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne i mocne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Nie ma wątpliwości co do tego, iż oskarżony dopuścił się pomocnictwa do przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.
Sąd I instancji wyrokując co do kary, w sposób niebudzący zastrzeżeń Sądu II instancji, uwzględnił wszystkie dyrektywy jej wymiaru wynikające z art. 53 k.k. w szczególności, wziął pod uwagę zasadę proporcjonalności kary do stopnia społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące. Mając na względzie, iż oskarżony działał w warunkach recydywy, Sąd Okręgowy aprobuje wymiar kary zasadniczej określony przez Sąd I instancji, a także skorzystanie z instytucji orzeczenia obowiązku naprawienia szkody.
Wniosek
Na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. i art. 437 § 1 i 2 k.p.k. o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego K. G. oraz o zasądzenie na rzecz obrońcy oskarżonego wynagrodzenia za sprawowanie obrony z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości.
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II, III
Sąd Okręgowy na podstawie § 17 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2631 z późn. zm.), zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. C. 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym, jednocześnie Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa.
7. PODPIS
a1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
Obrońca oskarżonego
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Cały wyrok
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana