Treść orzeczenia
Sygn. akt I C 686/25
Wyrok zaoczny
W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 20 marca 2026 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
SSR Małgorzata Nowicka-Midziak
po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. w H. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Gminy Miasta H. przeciwko G. X., E. E., Ł. E., M. N. (2) o eksmisję
1. nakazuje pozwanym G. X., E. E., Ł. E., aby opuścili, opróżnili i wydali powodowi lokal położony w H. przy ul. (...) z uwagi na wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu i niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku;
2. ustala, że pozwanym G. X., E. E., Ł. E. nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego;
3. zasądza od pozwanych G. X., E. E., Ł. E. solidarnie na rzecz powoda kwotę 874,80 zł. (osiemset siedemdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty;
4. nakazuje pozwanej M. N. (2) aby opuściła, opróżniła i wydała powodowi lokal położony w H. przy (...);
5. ustala, że pozwanej M. N. (2) przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego;
6. nie obciąża pozwanej M. N. (2) kosztami procesu.
Sygnatura akt I C 686/25
Uzasadnienie
wyroku zaocznego z dnia 20 marca 2026 roku
w zakresie pkt 3., 4., 5. i 6.
Powódka Gmina Miasta H. wniosła pozew przeciwko G. X., E. E., Ł. E. i M. N. (2) o nakazanie pozwanym, aby opuścili, opróżnili z wszystkich rzeczy i wydali powódce (...) znajdujący się w budynku położonym w H. przy (...), a także o ustalenie, że pozwanym nie przysługuje prawo do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z uwagi na treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że jest właścicielką przedmiotowego lokalu, zaś pozwani nie posiadają do jego zajmowania żadnego tytułu prawnego. Najemcą tego lokalu był G. X.. Na przestrzeni lat najemcy wielokrotnie zalegali z zapłatą czynszu. W chwili wypowiedzenia umowy najmu zalegali z zapłatą należności w wysokości znacznie przekraczającej trzy okresy płatności. Wezwania do zapłaty nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Ponadto, pozwani używali lokalu w sposób sprzeczny z umową, wykraczając w sposób rażący i uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, co potwierdzają skargi innych lokatorów, dla których wspólne z pozwanymi zamieszkiwanie w jednym budynku stanowi poważną uciążliwość. Wzywanie do poprawnego zachowania okazało się bezskuteczne. Na skutek wypowiedzenia dokonanego na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (…) doszło do rozwiązania umowy najmu z dniem 31 maja 2024 roku. Od tego czasu pozwani zajmują lokal bez tytułu prawnego. Pomimo otrzymania wezwania do dobrowolnego wydania lokalu, pozwani dotąd nie wydali go powódce.
(pozew, k. 3-7)
Pozwani nie wnieśli odpowiedzi na pozew i nie zajęli stanowiska w sprawie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powódka Gmina Miasta H. jest właścicielką nieruchomości gruntowej położonej w H. przy (...), dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadzi (...) nr (...).
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o wydruk z (...) nr (...), k. 10)
Najemcą (...) znajdującego się w budynku położonym na przedmiotowej nieruchomości był G. X., który wstąpił w stosunek najmu po zmarłej w dniu 22 marca 2024 roku żonie P. X.. W przedmiotowym lokalu – poza najemcą – zamieszkuje m.in. jego wnuczka M. N. (1) (ur. 2007r.).
(dowód: stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu, k. 11-14, aneks do umowy najmu, k. 15, odpis zupełny aktu zgonu, k. 16)
Najemca oraz pełnoletni lokatorzy lokalu nr (...) od 2016 roku dopuszczali się wielokrotnie zakłócania porządku domowego pod wpływem alkoholu (m.in. z udziałem bezdomnych), zakłócania ciszy nocnej (awantury, puszczanie głośnej muzyki), niszczenia mienia, zanieczyszczali klatkę schodową oraz podwórze (brudzenie posadzki i ścian, wyrzucanie puszek po piwie), nie utrzymywali należytego stanu higienicznego w mieszkaniu (odór wydobywający się z mieszkania), pozostawiali różne przedmioty na korytarzu stanowiącym część wspólną nieruchomości (np. ławki). W lokalu nr (...) wielokrotnie interweniowała Policja, a także inne służby, organy i instytucje państwowe oraz samorządowe (Powiatowy Inspektor Sanitarny, MOPS). Lokatorzy sąsiednich lokali przez wiele lat kierowali do Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych skargi na zachowanie pozwanych. Powódka natomiast wielokrotnie wzywała najemcę oraz pozostałe zamieszkujące z nim osoby dorosłe do przestrzegania regulaminu porządku domowego.
(dowód: notatki służbowe, k. 35-37, 61, korespondencja, k. 38-94)
Pismem z dnia 17 sierpnia 2021 roku powódka poinformowała pozwanych o konieczności przestrzegania porządku domowego, wskazując, że jeśli nadal będą zgłaszane skargi w sprawie zakłócania zasad porządku domowego zostanie wdrożona procedura zmierzająca do rozwiązania umowy najmu. Przedmiotowe pismo zostało doręczone najemcy w dniu 23 sierpnia 2021 roku. Kolejne upomnienie skierowano w dniu 17 sierpnia 2023 roku (data doręczenia – 23 sierpnia 2023 roku). Pomimo wyżej wskazanych upomnień, pozwani nie zmienili swojego zachowania.
(dowód: pismo z dnia 17 sierpnia 2021r., k. 54 wraz z dowodem doręczenia, k. 55, pismo z dnia 17 sierpnia 2023r., k. 85 wraz z dowodem doręczenia, k. 86, korespondencja, k. 38-94)
Pismem z dnia 12 lutego 2024 roku powód wezwał najemcę do zapłaty zaległego czynszu najmu w kwocie 9.585,02 zł w terminie jednego miesiąca od dnia daty otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy najmu i skierowania do sądu pozwu o wydanie lokalu. Wezwanie zostało osobiście doręczone najemcy i pozostałym pełnoletnim lokatorom w dniu 15 lutego 2024 roku. Miesięczna wysokość czynszu najmu na początku 2024 roku wynosiła 898,50 zł.
(dowód: wezwanie do zapłaty i uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 12 lutego 2024r., k. 18-25 wraz z dowodem doręczenia, k. 26-29, dane syntetyczne, k. 33-34)
Wobec niezastosowania się do wyżej wskazanego wezwania, pismem z dnia 27 marca 2024 roku powód wypowiedział najemcy umowę najmu ze skutkiem na dzień 31 maja 2024 roku na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (…) z powodu wykraczania w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali oraz posiadania zaległości czynszowo – eksploatacyjnych znacznie przekraczających trzy pełne okresy płatności. Wypowiedzenie zostało osobiście doręczone najemcy w dniu 4 kwietnia 2024 roku.
(dowód: wypowiedzenie umowy najmu z dnia 27 marca 2024 r., k. 95 wraz z dowodem doręczenia, k. 96)
Po upływie okresu wypowiedzenia, pismami z dnia 30 sierpnia 2024 roku powódka wezwała G. X. do opróżnienia i opuszczenia przedmiotowego lokalu mieszkalnego w nieprzekraczalnym terminie 30 dni od doręczenia tego pisma. Wezwanie zostało doręczone w dniu 5 września 2024 roku.
(dowód: ostateczne wezwania do zdaniu lokalu wraz z dowodami doręczenia, k. 97-98)
Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 20 maja 2014 roku ograniczono władzę rodzicielską Ł. E. i I. N. nad małoletnią wówczas pozwaną M. N. (1) przez umieszczenie małoletniej w rodzinnej pieczy zastępczej. M. N. (1) osiągnęła pełnoletność w dniu 7 listopada 2025 roku i opuściła rodzinny dom dziecka.
Dotąd, pozwana M. N. (1) nie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w H., nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej ani też nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
(dowód: pismo MOPS, k. 116, 165, postanowienie Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 20 maja 2014r., k. 128, informacja (...), k. 150)
Sąd zważył, co następuje
Wyrok w niniejszej sprawie ma charakter zaoczny, albowiem – mimo skutecznego doręczenia pozwu per aviso – pozwani nie wnieśli w wyznaczonym terminie odpowiedzi na pozew (art. 339 § 1 k.p.c.). Doręczenie pozwu uznano za skuteczne w oparciu o informację Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gdyni Iwony Miotk z dnia 15 grudnia 2025 roku (k. 130), która ustaliła, że wszyscy pozwani: G. X., Ł. E., E. E. i M. N. (1) zamieszkują pod wskazanym przez powoda adresem.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 342 k.p.c. wyrok zaoczny sąd uzasadnia, gdy powództwo zostało oddalone w całości lub części, a powód zażądał uzasadnienia w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu wyroku. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie powyższy przepis należy interpretować w ten sposób, że powód może wnieść o uzasadnienie wyroku w razie jego przynajmniej częściowego oddalenia, ale również, że w takim wypadku sporządzone przez Sąd uzasadnienie dotyczy wyłącznie tej części wyroku, w której powództwo zostało oddalone. W przeciwnym wypadku przepis ten byłby wewnętrznie sprzeczny. Tym samym Sąd nie podziela poglądu części doktryny, iż w przypadku częściowego oddalenia powództwa uzasadnienie obejmuje całe rozstrzygnięcie.
Przechodząc natomiast do oceny wiarygodności przedstawionego przez stronę powodową materiału dowodowego, należy wskazać, że Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do kwestionowania autentyczności i wiarygodności dokumentów związanych z rozwiązaniem stosunku prawnego najmu, a także dotyczących skarg na zachowanie pozwanych i czynności przedsięwziętych m.in. przez powódkę w reakcji na zgłoszenia sąsiadów. Przedmiotowe dokumenty nie noszą bowiem żadnych śladów przerobienia, podrobienia, czy innej manipulacji, stąd nie ma żadnych podstaw, aby uznać, że zostały one stworzone wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Ustalenia faktyczne Sąd poczynił również na podstawie informacji przedłożonych przez wezwane organy i instytucje (PUP, MOPS), gdyż jako pochodzące od organów państwowych i samorządowych nie budzą żadnych wątpliwości co do ich wiarygodności.
Podstawę prawną roszczenia powódki Gminy Miasta H. o wydanie przedmiotowego lokalu stanowi przepis art. 222 § 1 k.c., zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela prawo do władania rzeczą. W świetle powołanego przepisu przesłankami roszczenia windykacyjnego są:
1)własność podmiotu podnoszącego roszczenie;
2)faktyczne władanie rzeczą przez podmiot, przeciwko któremu kierowane jest roszczenie;
3)brak skutecznego względem właściciela uprawnienia do władania rzeczą, które przysługiwałoby osobie, która rzeczą faktycznie włada (por. M. Gutowski (red.) Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz. Art. 1-449 11 , wyd. 1, 2016).
w zakresie punktu 4:
Zważywszy, iż pozwana M. N. (1) swój tytuł prawny do spornego lokalu mieszkalnego wywodziła – na podstawie norm prawnorodzinnych od matki i dziadka – to rozwiązanie stosunku prawnego najmu i utrata tytułu prawnego do zajmowania lokalu przez najemców skutkowała również utratą prawa do zamieszkiwania w lokalu przez M. N. (1). Z tego też względu przesłankowo należało rozważyć skuteczność wypowiedzenia umowy wobec najemcy, skoro było to warunkiem sine qua non zasadności powództwa wobec M. N. (2).
Sposób rozwiązania umowy najmu nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu. Powódka bowiem zastosowała procedurę przewidzianą w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 725 z późn. zm.). Jak stanowi przepis art. 11 ust. 1 powołanej ustawy jeżeli lokator jest uprawniony do odpłatnego używania lokalu, wypowiedzenie przez właściciela stosunku prawnego może nastąpić tylko z przyczyn określonych w ust. 2-5, art. 21 ust. 4-4b i 5 oraz art. 21a. Wypowiedzenie powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie oraz określać przyczynę wypowiedzenia. Zgodnie zaś z treścią art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokalu w sposób sprzeczny z umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali, zaś w myśl pkt 2 tego ustępu nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator, m.in. jest w zwłoce z zapłatą czynszu, innych opłat za używanie lokalu lub opłat niezależnych od właściciela pobieranych przez właściciela tylko w przypadkach, gdy lokator nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług, co najmniej za trzy pełne okresy płatności pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności.
Dokonane przez powódkę czynności w pełni zadość czynią powyższym obowiązkom. Przede wszystkim, pismem z dnia 12 lutego 2024 roku powódka skierowała do najemcy wezwanie do zapłaty zadłużenia w kwocie 9.585,02 zł, wyznaczając dodatkowy miesięczny termin na uiszczenie należności z zagrożeniem wypowiedzenia umowy w przypadku braku spłaty zadłużenia w tym terminie. Następnie, wobec braku spłaty zadłużenia, pismem z dnia 27 marca 2024 roku wypowiedziała umowę. Wypowiedzenie doręczono najemcy w dniu 4 kwietnia 2024 roku, a stosunek prawny ustał z dniem 31 maja 2024 roku. Bezsporne było również, że najemca posiadał zadłużenie znacznie przekraczające trzy pełne okresy płatności (miesięczna wysokość czynszu najmu na początku 2024 roku wynosiła 898,50 zł, a zadłużenie z tytułu czynszu oraz pozostałych opłat w lutym 2024 roku przekraczało kwotę 9.500 zł). W świetle przedstawionej obszernej dokumentacji uzasadnione były również twierdzenia odnośnie wykraczania najemcy i jego pełnoletnich domowników w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu. W związku z tym – wobec skutecznego rozwiązania umowy najmu, również pozwana jako domowniczka najemcy utraciła tytuł prawny do zajmowania lokalu.
W ocenie Sądu brak było podstaw do zastrzeżenia w treści wyroku, że utrata tytułu prawnego pozwanej M. N. (2) nastąpiła ze względu na wykraczanie przez nią w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu i niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, o co wnosiła strona powodowa w pozwie w odniesieniu do wszystkich pozwanych. Z treści notatki służbowej z dnia 26 czerwca 2024 roku wynika, że niezgodne z porządkiem domowym zachowania osób zajmujących lokal mieszkalny (...) miały występować od 2016 roku (k. 35). Jednakże, małoletnia wówczas pozwana M. N. (1) w tym czasie nie przebywała w lokalu. Zważyć bowiem należy, iż na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 20 maja 2014 roku ograniczono władzę rodzicielską Ł. E. i I. N. nad pozwaną M. N. (1) przez umieszczenie małoletniej w rodzinnej pieczy zastępczej. Zatem, bezsprzecznie małoletnia pozwana nie była uczestnikiem ekscesów opisywanych przez pracowników (...) w notatkach służbowych, albowiem przebywała wówczas w pieczy zastępczej, poza lokalem.
w zakresie pkt 5:
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Przepis art. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733) ma zastosowanie w sprawach o opróżnienie lokalu przeciwko osobom, które były lokatorami w rozumieniu ustawy (zob. uchwała SN z dnia 15 listopada 2001r., III CZP 66/01, Legalis).
Bez wątpienia pozwana M. N. (1) posiada status byłego lokatora, albowiem wywodziła swój tytuł od najemcy - jako członek jego najbliższej rodziny - na podstawie przepisów prawa rodzinnego. W niniejszej sprawie nie zachodziły obligatoryjne przesłanki do przyznania pozwanej lokalu socjalnego. Bezsprzecznie pozwana nie była w dacie wyrokowania osobą małoletnią, emerytem lub rencistą spełniającym kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, nie posiada statusu bezrobotnego ani orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Nie ma też żadnych danych o tym, aby była w ciąży, czy też była osobą obłożnie chorą. Sąd również nie dysponował wiedzą odnośnie wysokości dochodu pozwanej i nie był w stanie stwierdzić, czy pozwana spełnia przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały.
Niemniej, Sąd zdecydował o przyznaniu pozwanej M. N. (2) prawa do lokalu socjalnego na podstawie przepisu art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725), który stanowi, że Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.
Zdaniem Sądu, sytuacja pozwanej jest szczególna w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Przede wszystkim należało mieć na względzie, że pozwana osiągnęła pełnoletność niespełna cztery miesiące przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie. Konsekwencją uzyskania pełnoletności było ustanie pieczy zastępczej i powrót do domu rodzinnego. Ma to niewątpliwie doniosłe konsekwencje. Przede wszystkim oznacza to powrót do środowiska patologicznego, gdzie alkohol, awantury i inne podobne ekscesy są na porządku dziennym, co dobitnie wynika z załączonej do pozwu dokumentacji. Pozwana znajduje się dopiero na początku dorosłego życia, musi znaleźć pracę, ewentualnie podjąć naukę, ułożyć sobie życie. W tych okolicznościach utrata dachu nad głową z dnia na dzień tylko skomplikuje i tak niełatwą dla niej sytuację. W dotychczasowym 18 – letnim życiu pozwana już wiele wycierpiała: najpierw dorastała w patologicznym środowisku, później przebywała przez kilka lat w pieczy zastępczej. Orzeczenie natychmiastowej eksmisji groziłoby pozwanej bezdomnością. Bezdomne, młode kobiety stanowią łatwy cel dla grup przestępczych zajmujących się np. procederem sutenerstwa czy handlu ludźmi. Ustalenie pozwanej prawa do lokalu socjalnego daje chociaż cień szansy, że pozwana uniknie takiego losu i podejmie próbę ułożenia swojego życia na normalnych zasadach (tym bardziej, że orzeczono eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego co do pozostałych domowników, którzy uporczywie wykraczali przeciwko porządkowi domowemu). Jednocześnie należy z całą mocą podkreślić, że pozwana nie ponosi winy za utratę tytułu prawnego do lokalu. M. N. (1) w okresie, w którym powstały zaległości będące podstawą wypowiedzenia umowy, była osobą małoletnią i przebywała w pieczy zastępczej. Nie była ona zobowiązana do uiszczania czynszu najmu ani też nie dopuszczała się niewłaściwych zachowań, na które powołuje się powódka.
Nie wykazano w toku niniejszego postępowania, że pozwana posiada tytuł prawny do innego lokalu, stąd nie zachodziły przesłanki negatywne, uniemożliwiające ustalenie prawa do lokalu socjalnego.
w zakresie punktu 6:
Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążania pozwanej M. N. (2) kosztami procesu. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 102 k.p.c. urzeczywistnia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Zważyć jednak należy, iż nieskonkretyzowanie w tym przepisie „wypadków szczególnie uzasadnionych” oznacza, że to sądowi rozstrzygającemu sprawę została pozostawiona ocena, czy całokształt okoliczności pozwala na uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, przemawiający za nieobciążaniem strony przegrywającej spór kosztami procesu w całości lub w części. Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie. W wyroku z dnia 2 października 2015r. I (...) LEX nr (...) Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził, że sposób skorzystania z przepisu art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór. Ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą "wypadki szczególnie uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, która następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w postanowieniu z dnia 22 lutego 2011r. II PZ 1/11 trudna sytuacja życiowa, majątkowa, zdrowotna, osobista, która uniemożliwia pokrycie przez stronę kosztów procesu należnych przeciwnikowi, należy do okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. Dokonując tej oceny sąd orzekający winien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości, a podważenie oceny tego sądu wymaga wykazania że jest ona wadliwa. Nadto, należy zwrócić uwagę, że zastosowanie przepisu art. 102 k.p.c. nie wymaga osobnego wniosku od strony przegrywającej. Powinno ono być ocenione w całokształcie okoliczności konkretnego przypadku, z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego do kręgu tych okoliczności zalicza się między innymi ciężką sytuację strony przegrywającej (zob. wyrok SN z dnia 17 listopada 1972r., I PR 423/72, OSNC 1973, Nr 7-8, poz. 138).
W okolicznościach niniejszej sprawy obciążenie pozwanej M. N. (2) kosztami procesu byłoby nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego. Sąd miał na względzie, że pozwana dopiero niedawno opuściła rodzinny dom dziecka, stąd nie posiada żadnego majątku, z którego mogłaby pokryć koszty procesu. Nadto, koszty postępowania zostały de facto spowodowane postępowaniem dorosłych domowników (G. X., Ł. E., E. E.), którzy dali podstawy do wypowiedzenia umowy najmu (brak ponoszenia opłat, nieprzestrzeganie porządku domowego), a później nie reagowali na wezwania do dobrowolnego wydania lokalu. Pozwana do listopada 2025 roku była osobą małoletnią, przebywającą w pieczy zastępczej. Dopiero w toku niniejszego postępowania wróciła do przedmiotowego lokalu.
w zakresie punktu 3:
O kosztach procesu pomiędzy powódką a pozostałymi pozwanymi tj. G. X., E. E. i Ł. E. Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. przy zastosowaniu § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądził od przegrywających niniejszy spór pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 874,80 zł. Na zasądzoną kwotę składają się: opłata sądowa od pozwu (200 zł), wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (480 zł), a także koszty doręczeń za pośrednictwem komornika (106,68 zł, 88,12 zł). Od sumy tych kosztów na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.