Treść orzeczenia
Sygn. akt I ACa 42/25
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 7 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Roman Dziczek
Protokolant: Magdalena Kołakowska
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa L. R. przeciwko G. R. o rozwód na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt VII C 1489/20
1. oddala apelację;
2. zasądza od G. R. na rzecz L. R. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego;
3. przyznaje adw. L. B. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu G. R. w postępowaniu apelacyjnym.
Roman Dziczek
Uzasadnienie
(…)
IV. O wynagrodzeniu dla kuratora Sąd Apelacyjny orzekł stosownie do § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U.2018.536 z późn. zm.), zasądzając je od Skarbu Państwa – Sądu Okregowego w Warszawie. Przy czym Sąd Apelacyjny zasądził to wynagrodzenie w pełnej stawce minimalnej właściwej dla adwokatów w tego typu sprawie mając na uwadze arówno znaczny nakład pracy kuratora w postępowaniu apelacyjnym jak i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt SK 89/22, w myśl którego § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (obniżający stawkę wynagrodzenia kuratora do 40 % stawki należnej adwokatom), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyrok Trybunał Konstytucyjny pozbawia zakwestionowane przepisy waloru zgodności z Konstytucją, a zatem pierwszeństwo mają przepisy korzystające z domniemania zgodności z Konstytucją, tj. w realiach sprawy, stosowne przepisy rozporządzenia MS dotyczace wynagrodzenia adwokatów w postępowaniu cywilnym. Z kolei brak publikacji wyroków w Dzienniku Ustaw, która to czynność jest jedynie czynnością techniczną, nie wpływa na skuteczność tego wyroku od momentu ogłoszenia.
Przypomnieć należy, że już od 2016 r. Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdza, że publikacja jego wyroków w Dzienniku Ustaw jest jedynie czynnością techniczną, a wyroki wywołują skutki prawne od momentu ogłoszenia (por. wyroki z 9 marca 2016 r. (K 47/15) oraz z 11 sierpnia 2016 r. (K 39/16). Fakt, który ma miejsce w Polsce, że od marca 2024 r. Prezes Rady Ministrów mimo ciążącego na nim konstytucyjnego obowiązku, nie publikuje żadnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest irrelwantny prawnie, chociaż niewątpliwie utrudnia obywatelom możliwość dochodzenia ich konstytucyjnych praw i wolności oraz godzi w zasadę pewności prawa, na co uwagę zwrócił między innymi Rzecznik Praw Obywatelskich. Ostatecznie w dniu 23 września 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie P 3/25, w którym jednoznacznie stwierdził, zgodnie z wcześniejszą linią orzeczniczą, że działanie Prezesa Rady Ministrów jest bezprawne, a nieopublikowane wyroki TK wywołują skutki od momentu ich ogłoszenia na sali rozpraw.
Wyrok wydany przez Trybunał Konstytucyjny i ogłoszony na sali rozpraw, nawet jeśli nie został formalnie promulgowany w Dzienniku Ustaw, wywołuje skutki prawne i musi być bezwzględnie stosowany przez organy publiczne. Odnosi się to zarówno do sprawy, na kanwie ktorej zadano pytanie prawne, jak i w sprawach, w których wystąpi analogiczny stan prawny.
Roman Dziczek