Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 18 października 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami
psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych
osób
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami
psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych
osób
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym
- Rozdział 3 - Postępowanie przed sądem
- Rozdział 4 - Nadzór prewencyjny
- Rozdział 5 - Pobyt w Ośrodku
- Rozdział 6 - Stosowanie przymusu bezpośredniego
- Rozdział 7 - Wypisanie z Ośrodka
- Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych
ustaw ,
2)
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt K 6/14 ,
3)
ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji
ustawy budżetowej na rok 2019 (Dz. U. poz. 2435)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 15 października 2019 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 49-53 ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami
psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych
osób , które stanowią:
„
Art. 49.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 15 w ust. 1 w pkt 3a lit. a otrzymuje brzmienie:
„
a)
w trybie i przypadkach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób ,
”
;
2)
w art. 20 ust. 2a otrzymuje brzmienie:
„
2a.
Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji
zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe, o następujących osobach, także bez
ich wiedzy i zgody:
1)
osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego;
2)
nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstwa
ścigane z oskarżenia publicznego;
3)
osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość;
4)
osobach stwarzających zagrożenie, o których mowa w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób;
5)
osobach poszukiwanych.
”
;
3)
w art. 21a w ust. 2:
a)
w pkt 1 w lit. d średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. e w brzmieniu:
„
e)
osób stwarzających zagrożenie, o których mowa w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób;
”
,
b)
w pkt 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
dane dotyczące osób, o których mowa w pkt 1 lit. a i e, obejmujące:
”
;
4)
w art. 21b pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze lub sądu - w przypadku analizy kwasu
dezoksyrybonukleinowego (DNA) przeprowadzonej w związku z postępowaniem karnym, postępowaniem
w sprawach nieletnich lub postępowaniem określonym w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób;
”
;
5)
w art. 21d ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Próbki biologiczne i informacje dotyczące wyników analizy kwasu dezoksyrybonukleinowego
(DNA) podejrzanych, oskarżonych lub skazanych w związku z popełnieniem zbrodni lub
występków określonych w rozdziałach XVI-XX, XXV i XXXV Kodeksu karnego, osób określonych w art. 94 § 1 Kodeksu karnego, a także osób stwarzających zagrożenie, o których mowa w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób, mogą być przechowywane w bazie danych DNA przez okres do 35 lat.
”
.
Art. 50.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 12 w pkt 9 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 10 w brzmieniu:
„
10)
art. 16 ust. 1 i art. 25 ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób
z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej
innych osób .
”
;
2)
art. 13a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 13a.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości oraz
ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób
i tryb finansowania z budżetu państwa świadczeń opieki zdrowotnej:
1)
udzielanych świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3,
2)
o których mowa w art. 12 pkt 2-6, 9 i 10, art. 12a oraz art. 26
- uwzględniając zasady i sposób wydatkowania środków publicznych oraz zapewnienie
skuteczności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
”
.
Art. 51.
W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych po art. 98 dodaje się art. 98a w brzmieniu:
„
Art. 98a.
W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób nie pobiera się opłat, a wydatki ponosi Skarb Państwa.
”
.
Art. 52.
W ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 37 po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„
4a.
Do Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym, o którym mowa w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób , przepisy ustawy stosuje się odpowiednio, z tym że przepisów art. 22, art. 29, art.
30, art. 34, art. 35, art. 36 ust. 3, art. 44, art. 45, art. 49 ust. 1 pkt 1 i art.
50 oraz przepisów oddziału 2 w rozdziale 3 działu II nie stosuje się.
”
;
2)
w art. 88 po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Pracownikom podmiotu leczniczego, o którym mowa w art. 37 ust. 4a, przysługuje oprócz
składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1, dodatek w wysokości od 10% do 50%
miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek przysługuje pracownikom, którzy przy
wykonywaniu swoich obowiązków mają bezpośredni kontakt z osobami, wobec których sąd
orzekł o umieszczeniu w tym podmiocie.
”
.
Art. 53.
W ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej w art. 3 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
„
7)
ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób .”.
”
;
”
;
2)
art. 29 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2015 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 63, art. 2 pkt 1 i 2, art. 3 pkt 1, art. 4 pkt 46 w zakresie art. 126 §
5 i 10 oraz art. 23 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 39 lit. a, art. 8 pkt 2 i art. 12, które wchodzą w życie po upływie 14
dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 31 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji
ustawy budżetowej na rok 2019 (Dz. U. poz. 2435), który stanowi:
„
Art. 31.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
”
.
a)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 627, 664, 908, 951 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 628, 675, 1351, 1635 i 1650. Tekst
jednolity nie uwzględnia zmian ogłoszonych w Dz. U. z 2011 r. Nr 217, poz. 1280 i
Nr 230, poz. 1371.
b)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r.
Nr 216, poz. 1367, Nr 225, poz. 1486, Nr 227, poz. 1505, Nr 234, poz. 1570 i Nr 237,
poz. 1654, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 26, poz. 157, Nr 38, poz.
299, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 800, Nr 98, poz. 817, Nr 111, poz. 918, Nr 118,
poz. 989, Nr 157, poz. 1241, Nr 161, poz. 1278 i Nr 178, poz. 1374, z 2010 r. Nr 50,
poz. 301, Nr 107, poz. 679, Nr 125, poz. 842, Nr 127, poz. 857, Nr 165, poz. 1116,
Nr 182, poz. 1228, Nr 205, poz. 1363, Nr 225, poz. 1465, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257,
poz. 1723 i 1725, z 2011 r. Nr 45, poz. 235, Nr 73, poz. 390, Nr 81, poz. 440, Nr
106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 113, poz. 657, Nr 122, poz. 696, Nr 138, poz.
808, Nr 149, poz. 887, Nr 171, poz. 1016, Nr 205, poz. 1203 i Nr 232, poz. 1378, z
2012 r. poz. 123, 1016, 1342 i 1548 oraz z 2013 r. poz. 154, 879, 983, 1290, 1623,
1646 i 1650.
c)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r.
Nr 152, poz. 1016 i Nr 197, poz. 1307, z 2011 r. Nr 92, poz. 531, Nr 106, poz. 622,
Nr 149, poz. 887, Nr 163, poz. 981 i Nr 240, poz. 1431, z 2012 r. poz. 1101 oraz z
2013 r. poz. 429.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje postępowanie wobec osób, które spełniają łącznie następujące przesłanki:
1)
odbywają prawomocnie orzeczoną karę pozbawienia wolności lub karę 25 lat pozbawienia
wolności, wykonywaną w systemie terapeutycznym,
2)
w trakcie postępowania wykonawczego występowały u nich zaburzenia psychiczne w postaci
upośledzenia umysłowego, zaburzenia osobowości lub zaburzenia preferencji seksualnych,
3)
stwierdzone u nich zaburzenia psychiczne mają taki charakter lub takie nasilenie,
że zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego
z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej,
zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 10
lat
- zwanych dalej „osobami stwarzającymi zagrożenie”.
Art. 2.
1.
W sprawach określonych w ustawie sądem właściwym w pierwszej instancji jest sąd okręgowy.
2.
Czynności określone w rozdziale 3 wykonuje sąd właściwy dla siedziby zakładu karnego,
czynności określone w rozdziale 4 - sąd właściwy dla miejsca stałego pobytu osoby
stwarzającej zagrożenie, a czynności określone w rozdziałach 5 i 7 - sąd właściwy
dla siedziby Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym.
3.
W postępowaniu sądowym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy, z tym
że do środków odwoławczych wnoszonych przez osobę, której dotyczy postępowanie uregulowane
w niniejszej ustawie, nie ma zastosowania art. 368 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
4.
Postępowanie określone w rozdziałach 3, 4 i 7 toczy się z udziałem prokuratora.
Art. 3.
Wobec osoby stwarzającej zagrożenie stosuje się nadzór prewencyjny albo umieszczenie
w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym.
Art. 3a2)Dodany przez art. 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r..
Ustawa ma zastosowanie do osób skazanych za czyn popełniony przed dniem wejścia w
życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych
ustaw .
Rozdział 2
Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym
Art. 4.
1.
Tworzy się Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym, zwany dalej „Ośrodkiem”.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia jest dla Ośrodka podmiotem tworzącym w rozumieniu
art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej .
3.
Zadaniem Ośrodka jest prowadzenie postępowania terapeutycznego wobec osób stwarzających
zagrożenie umieszczonych w Ośrodku.
Art. 5.
1.
Ośrodek jest jednostką budżetową podległą ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.
2.
Ośrodek jest podmiotem leczniczym, niebędącym przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
3.
Kierownika Ośrodka powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia.
Art. 6.
1.
W Ośrodku powołuje się służbę ochrony, której zadania są realizowane przez pracowników
wpisanych na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której mowa w
art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia .
2.
Do zadań służby ochrony należy ochrona osób przebywających w Ośrodku, ochrona mienia,
zapewnienie bezpieczeństwa i porządku na terenie Ośrodka, a także zapewnienie, aby
osoby stwarzające zagrożenie w nim umieszczone nie opuściły go i nie oddaliły się
samowolnie.
Art. 7.
1.
Teren Ośrodka i znajdujące się na nim pomieszczenia są wyposażone w urządzenia monitorujące,
umożliwiające stały nadzór nad osobami stwarzającymi zagrożenie umieszczonymi w Ośrodku
oraz kontrolę stosowania przymusu bezpośredniego.
2.
Monitorowany obraz lub dźwięk jest utrwalany.
3.
Obraz z monitoringu pomieszczeń lub ich części przeznaczonych do celów sanitarno-higienicznych
jest przekazywany w sposób uniemożliwiający ukazywanie intymnych części ciała ludzkiego
oraz intymnych czynności fizjologicznych.
4.
Zapis utrwalonego obrazu i dźwięku podlega ochronie określonej w przepisach o ochronie
danych osobowych. Dostęp do urządzeń monitorujących oraz do zapisu utrwalonego za
ich pomocą mają wyłącznie osoby upoważnione przez kierownika Ośrodka.
5.
Zapis z monitoringu przechowuje się przez 6 miesięcy. Po upływie terminu przechowywania
zapis usuwa się w sposób uniemożliwiający jego odzyskanie. Z usunięcia zapisu sporządza
się protokół, w którym należy wskazać datę tej czynności oraz imię i nazwisko osoby,
która dokonała usunięcia.
Art. 8.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości określi,
w drodze rozporządzenia:
1)
liczbę łóżek w Ośrodku przeznaczonych dla osób stwarzających zagrożenie umieszczonych
w Ośrodku,
2)
wymagania ogólnoprzestrzenne, sanitarne i instalacyjne, jakie muszą spełniać pomieszczenia
i urządzenia Ośrodka stosownie do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz
zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych,
3)
warunki zabezpieczenia Ośrodka,
4)
rodzaj i liczebność personelu mającego styczność z osobami stwarzającymi zagrożenie
umieszczonymi w Ośrodku,
5)
rodzaje urządzeń i środków technicznych służących do przekazywania, odtwarzania i
utrwalania obrazu lub dźwięku z monitoringu oraz sposób przechowywania, odtwarzania
i niszczenia zapisów oraz udostępniania ich uprawnionym podmiotom
- mając na względzie potrzebę zapewnienia odpowiedniego postępowania terapeutycznego,
bezpieczeństwa zdrowotnego osób stwarzających zagrożenie umieszczonych w Ośrodku,
zapobieżenia samowolnemu oddaleniu się tych osób poza Ośrodek oraz przeciwdziałania
zachowaniom zagrażającym życiu i zdrowiu ludzkiemu lub powodującym niszczenie mienia,
a także konieczność właściwego zabezpieczenia monitorowanego obrazu lub dźwięku przed
utratą, zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem.
Rozdział 3
Postępowanie przed sądem
Art. 9.
Jeżeli wydana w trakcie postępowania wykonawczego opinia psychiatryczna i psychologiczna
o stanie zdrowia osoby, o której mowa w art. 1 pkt 1, wskazuje, że osoba ta spełnia
przesłanki określone w art. 1 pkt 2 i 3, dyrektor zakładu karnego występuje do właściwego
sądu z wnioskiem o uznanie osoby, której dotyczy wniosek, za osobę stwarzającą zagrożenie.
Do wniosku dołącza się opinię, a także informację o wynikach dotychczas stosowanych
programów terapeutycznych i postępach w resocjalizacji.
Art. 10.
1.
Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 9, sąd niezwłocznie podejmuje czynności
zmierzające do ustalenia, czy osoba, której dotyczy wniosek, jest osobą stwarzającą
zagrożenie.
2.
Zakończenie odbywania kary pozbawienia wolności po złożeniu wniosku nie stanowi przeszkody
do wydania orzeczenia w przedmiocie określonym w ust. 1.
Art. 11.
W celu ustalenia, czy osoba, której dotyczy wniosek, wykazuje zaburzenia, o których
mowa w art. 1 pkt 3, w postaci upośledzenia umysłowego, zaburzenia osobowości lub
zaburzenia preferencji seksualnych, sąd, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku,
powołuje:
1)
dwóch biegłych lekarzy psychiatrów;
2)
w sprawach osób z zaburzeniami osobowości ponadto biegłego psychologa, a w sprawach
osób z zaburzeniami preferencji seksualnych - ponadto biegłego lekarza seksuologa
lub certyfikowanego psychologa seksuologa.
Art. 12.
1.
Sąd z urzędu ustanawia pełnomocnika osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli nie ma ona
pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, ustanowionego z wyboru.
2.
Pełnomocnik może podejmować działania w trakcie postępowania uregulowanego w tym rozdziale
oraz przez cały okres, kiedy reprezentowana przez niego osoba jest uznana za osobę
stwarzającą zagrożenie.
Art. 13.
1.
Jeżeli biegli lekarze psychiatrzy zgłoszą taką konieczność, badanie psychiatryczne
może być połączone z obserwacją w zakładzie psychiatrycznym.
2.
O obserwacji sąd orzeka w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku biegłych, określając
miejsce i czas jej trwania oraz termin jej rozpoczęcia. Czas trwania obserwacji nie
może przekroczyć 4 tygodni. Na postanowienie o zarządzeniu obserwacji przysługuje
zażalenie, które sąd rozpoznaje niezwłocznie.
3.
Jeżeli osoba, której dotyczy wniosek, nie przebywa w zakładzie karnym i nie stawi
się na obserwację, powiadomiona o terminie jej rozpoczęcia, sąd może zarządzić poszukiwanie,
zatrzymanie i doprowadzenie tej osoby przez Policję.
4.
Koszty obserwacji są pokrywane przez Ministra Sprawiedliwości.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości wskaże,
w drodze rozporządzenia, zakład psychiatryczny wykonujący obserwację orzeczoną przez
sąd, uwzględniając warunki, jakimi powinien dysponować zakład psychiatryczny, w celu
zapewnienia bezpieczeństwa innych osób oraz sprawnego przeprowadzenia obserwacji.
Art. 14.
1.
Sąd dokonując oceny, czy jest konieczne zastosowanie wobec osoby stwarzającej zagrożenie
nadzoru prewencyjnego albo umieszczenie jej w Ośrodku, bierze pod uwagę całokształt
okoliczności ustalonych w sprawie, a w szczególności uzyskane opinie biegłych, a także
wyniki prowadzonego dotychczas postępowania terapeutycznego oraz możliwość efektywnego
poddania się przez tę osobę postępowaniu terapeutycznemu na wolności.
2.
Sąd orzeka o zastosowaniu wobec osoby stwarzającej zagrożenie nadzoru prewencyjnego,
jeżeli charakter stwierdzonych zaburzeń psychicznych lub ich nasilenie wskazują, że
zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez tę osobę czynu zabronionego
z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej,
zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 10
lat.
3.
Sąd orzeka o umieszczeniu w Ośrodku osoby stwarzającej zagrożenie, jeżeli charakter
stwierdzonych zaburzeń psychicznych lub ich nasilenie wskazują, że jest to niezbędne
ze względu na bardzo wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem
przemocy lub groźbą jej użycia przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej, zagrożonego
karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 10 lat.
4.
Nadzór prewencyjny i umieszczenie w Ośrodku orzeka się bez określenia terminu.
Art. 15.
1.
Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje postanowienie o uznaniu osoby za stwarzającą
zagrożenie i zastosowaniu wobec niej nadzoru prewencyjnego albo o umieszczeniu jej
w Ośrodku albo postanowienie o uznaniu, że osoba, której dotyczy wniosek, nie jest
osobą stwarzającą zagrożenie. Sąd orzeka na rozprawie w składzie trzech sędziów zawodowych.
Udział prokuratora i pełnomocnika jest obowiązkowy.
2.
Sąd poleca doprowadzenie z zakładu karnego osoby, której dotyczy wniosek, a jeżeli
po skierowaniu wniosku, o którym mowa w art. 9, osoba ta opuściła zakład karny, wzywa
ją do stawiennictwa na rozprawie. Jeżeli jednak osoba ta odmówi udziału w rozprawie
albo nie stawi się, powiadomiona o terminie, a sąd uzna jej stawiennictwo za konieczne,
można zarządzić jej poszukiwanie, zatrzymanie i doprowadzenie przez Policję.
Art. 16.
1.
Orzekając o zastosowaniu nadzoru prewencyjnego, sąd może nałożyć na osobę stwarzającą
zagrożenie obowiązek poddania się odpowiedniemu postępowaniu terapeutycznemu. W postanowieniu
sąd wskazuje podmiot leczniczy, w którym postępowanie terapeutyczne ma być prowadzone.
2.
Kierownik podmiotu leczniczego, o którym mowa w ust. 1, informuje sąd i komendanta
Policji sprawującego nadzór prewencyjny o uchylaniu się od obowiązku poddania się
postępowaniu terapeutycznemu przez osobę stwarzającą zagrożenie.
Art. 17.
Wydając postanowienie o uznaniu osoby za osobę stwarzającą zagrożenie, sąd zarządza:
1)
pobranie od tej osoby wymazu ze śluzówki policzków w celu przeprowadzenia analizy
kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA);
2)
pobranie od tej osoby odcisków linii papilarnych;
3)
wykonanie zdjęć, szkiców i opisów wizerunku tej osoby;
4)
umieszczenie wyników analizy DNA, odcisków linii papilarnych, zdjęć, szkiców i opisów
wizerunków w odpowiednich bazach i zbiorach danych, o których mowa w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji .
Art. 18.
1.
Odpis prawomocnego postanowienia o umieszczeniu osoby stwarzającej zagrożenie w Ośrodku
albo o obowiązku poddania się przez nią postępowaniu terapeutycznemu wraz z kopiami
opinii biegłych przesyła się do Ośrodka albo do podmiotu leczniczego wskazanego w
postanowieniu, o którym mowa w art. 16 ust. 1.
2.
Dyrektor zakładu karnego niezwłocznie przekazuje do Ośrodka albo do podmiotu leczniczego
wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 16 ust. 1, kopie dokumentacji medycznej
i innych posiadanych opinii psychiatrycznych i psychologicznych dotyczących osoby
stwarzającej zagrożenie.
Art. 19.
1.
Osoba stwarzająca zagrożenie, wobec której orzeczono o umieszczeniu w Ośrodku, a która
nie przebywa w zakładzie karnym, jest obowiązana stawić się w Ośrodku w terminie nie
dłuższym niż 3 dni od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia. Jeżeli zachodzi obawa,
że osoba ta nie stawi się w Ośrodku, sąd zarządza jej zatrzymanie i doprowadzenie
do Ośrodka przez Policję.
2.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, nie stawi się w Ośrodku lub nie zostanie doprowadzona,
sąd zarządza jej poszukiwanie, zatrzymanie i doprowadzenie do Ośrodka przez Policję.
3.
Jeżeli osoba stwarzająca zagrożenie, wobec której orzeczono o umieszczeniu w Ośrodku,
przebywa w zakładzie karnym, odpis postanowienia przesyła się do dyrektora zakładu
karnego wraz z poleceniem przetransportowania tej osoby do Ośrodka z dniem wykonania
kary.
Art. 20.
Zatrzymanie i doprowadzenie przez Policję następuje w obecności lekarza, pielęgniarki
lub zespołu ratownictwa medycznego.
Art. 21.
1.
Sąd może, na wniosek komendanta Policji sprawującego nadzór prewencyjny lub z urzędu,
orzec o umieszczeniu w Ośrodku osoby stwarzającej zagrożenie, wobec której zastosowano
nadzór prewencyjny, jeżeli osoba ta uchyla się od obowiązku poddania się postępowaniu
terapeutycznemu lub od obowiązków wynikających ze sprawowanego nad nią nadzoru prewencyjnego.
2.
Sąd orzeka o umieszczeniu w Ośrodku osoby stwarzającej zagrożenie, wobec której zastosowano
nadzór prewencyjny, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 14 ust. 3.
Rozdział 4
Nadzór prewencyjny
Art. 22.
1.
Celem nadzoru prewencyjnego jest ograniczenie zagrożenia życia, zdrowia lub wolności
seksualnej innych osób ze strony osoby stwarzającej zagrożenie, która nie została
umieszczona w Ośrodku.
2.
Nadzór prewencyjny jest sprawowany przez komendanta powiatowego (miejskiego, rejonowego)
Policji, na obszarze właściwości którego osoba stwarzająca zagrożenie ma miejsce stałego
pobytu. Odpis prawomocnego postanowienia o zastosowaniu nadzoru prewencyjnego doręcza
się właściwemu miejscowo komendantowi Policji.
3.
Osoba stwarzająca zagrożenie, wobec której zastosowano nadzór prewencyjny, ma obowiązek
każdorazowego informowania komendanta Policji sprawującego nadzór prewencyjny o zmianie
miejsca stałego pobytu, miejsca zatrudnienia, imienia lub nazwiska, a jeżeli komendant
Policji tego zażąda, również udzielania informacji o miejscu aktualnego i zamierzonego
pobytu oraz o terminach i miejscach wyjazdów.
Art. 23.
1.
Policja, dla zrealizowania celów nadzoru prewencyjnego, może prowadzić czynności operacyjno-rozpoznawcze
dotyczące osoby stwarzającej zagrożenie, wobec której zastosowano nadzór prewencyjny,
a także weryfikować, gromadzić i przetwarzać informacje udzielane przez tę osobę oraz
uzyskane w wyniku czynności operacyjno-rozpoznawczych.
2.
Jeżeli weryfikowanie informacji, o których mowa w ust. 1, napotyka trudności lub jeżeli
zachodzi uzasadniona obawa, że osoba, wobec której zastosowano nadzór prewencyjny,
czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, zagrożonego
karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, lub przestępstwa
przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, sąd może, w drodze postanowienia, na
pisemny wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, po uzyskaniu pisemnej zgody prokuratora
okręgowego właściwego ze względu na siedzibę komendy wojewódzkiej Policji, zarządzić
kontrolę operacyjną.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera w szczególności:
1)
numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został jej nadany;
2)
wskazanie okoliczności uzasadniających potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej,
w tym stwierdzonej bezskuteczności lub nieprzydatności innych środków; do wniosku
załącza się materiały, które stanowiły podstawę ustalenia tych okoliczności;
3)
dane osoby lub inne dane pozwalające na jednoznaczne określenie podmiotu lub przedmiotu,
wobec którego stosowana będzie kontrola operacyjna, ze wskazaniem miejsca lub sposobu
jej stosowania;
4)
określenie celu, czasu i rodzaju prowadzonej kontroli operacyjnej.
4.
Kontrolę operacyjną zarządza się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Sąd może, na
pisemny wniosek Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji,
złożony po uzyskaniu pisemnej zgody właściwego prokuratora, o którym mowa w ust. 2,
wydać postanowienie o jednorazowym przedłużeniu kontroli operacyjnej na okres nie
dłuższy niż kolejne 3 miesiące, jeżeli nie ustały przyczyny tej kontroli.
5.
Kontrola operacyjna może być zarządzana ponownie w przypadku wystąpienia okoliczności
określonych w ust. 2.
6.
Zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej materiały niezawierające informacji,
o których mowa w art. 22 ust. 3, dowodów mających znaczenie dla ustalenia okoliczności
określonych w art. 14 ust. 3 lub dowodów stanowiących podstawę do wszczęcia postępowania
karnego, podlegają niezwłocznemu, protokolarnemu i komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie
materiałów zarządza organ Policji, który wnioskował o zarządzenie kontroli operacyjnej.
7.
Przepisy art. 19 ust. 6, 11-16, 17a, 20 i 22 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 19 ust. 21 tej ustawy stosuje się
odpowiednio.
Art. 24.
1.
Sąd uchyla nadzór prewencyjny, jeżeli nie zachodzą już okoliczności, o których mowa
w art. 14 ust. 2, albo jeżeli osoba stwarzająca zagrożenie została umieszczona w Ośrodku.
2.
Komendant Policji sprawujący nadzór prewencyjny składa wniosek o uchylenie nadzoru
prewencyjnego niezwłocznie po uzyskaniu informacji wskazujących, że nie zachodzą już
okoliczności, o których mowa w art. 14 ust. 2.
3.
Wniosek o uchylenie nadzoru prewencyjnego może zostać złożony przez osobę, wobec której
zastosowano nadzór prewencyjny, lub przez jej pełnomocnika nie wcześniej niż po upływie
6 miesięcy od dnia zastosowania nadzoru. Ponowne złożenie wniosku może nastąpić po
upływie 6 miesięcy od dnia rozpatrzenia poprzedniego wniosku.
4.
Przed uchyleniem nadzoru prewencyjnego sąd wysłuchuje biegłych, o których mowa w art.
11.
Rozdział 5
Pobyt w Ośrodku
Art. 25.
Osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku zostaje objęta odpowiednim postępowaniem
terapeutycznym, którego celem jest poprawa stanu jej zdrowia i zachowania w stopniu
umożliwiającym funkcjonowanie w społeczeństwie w sposób niestwarzający zagrożenia
życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób. Kierownik Ośrodka sporządza indywidualny
plan terapii dla każdej osoby stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku.
Art. 26.
1.
Osobie stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku nie przysługuje prawo wyboru
lekarza i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, świadczeniodawcy udzielającego
ambulatoryjnych świadczeń opieki zdrowotnej, lekarza dentysty oraz szpitala, określone
w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych .
2.
Świadczenia zdrowotne, których nie można udzielić w Ośrodku, są udzielane osobie stwarzającej
zagrożenie umieszczonej w Ośrodku w pierwszej kolejności przez podmioty lecznicze
dla osób pozbawionych wolności.
3.
Podmioty lecznicze inne niż te, o których mowa w ust. 2, współdziałają w zapewnieniu
osobie stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku świadczeń zdrowotnych, gdy jest
konieczne:
1)
natychmiastowe udzielenie świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub
zdrowia osoby stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku;
2)
przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia, pielęgnacji lub rehabilitacji.
4.
Świadczenia zdrowotne są udzielane osobie stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku
w obecności upoważnionych pracowników Ośrodka, chyba że kierownik Ośrodka, w uzasadnionych
przypadkach, zdecyduje inaczej.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania świadczeń zdrowotnych
osobom stwarzającym zagrożenie umieszczonym w Ośrodku, mając na uwadze konieczność
zapewnienia tym osobom świadczeń opieki zdrowotnej, w tym gdy jest konieczne natychmiastowe
udzielenie świadczenia zdrowotnego ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia albo
przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia, pielęgnacji lub rehabilitacji.
Art. 27.
1.
Od osoby stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku nie pobiera się opłat za świadczenia
opieki zdrowotnej udzielane przez świadczeniodawcę, który zawarł umowę o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
2.
Osobie stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku przysługują ponadto, bez pobierania
od niej opłat, wyroby, o których mowa w ustawie z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych , oraz produkty lecznicze.
Art. 28.
1.
Osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku nie może posiadać przedmiotów,
które mogą posłużyć do zakłócenia porządku lub bezpieczeństwa w Ośrodku.
2.
W każdym czasie można przeprowadzić kontrolę przedmiotów posiadanych przez osobę stwarzającą
zagrożenie umieszczoną w Ośrodku oraz pomieszczeń, w których ta osoba przebywa. W
razie konieczności jest dopuszczalne naruszenie plomb gwarancyjnych, uszkodzenie kontrolowanych
przedmiotów w niezbędnym zakresie, a także użycie psów specjalnych wyszkolonych w
zakresie wyszukiwania środków odurzających i substancji psychotropowych lub materiałów
wybuchowych.
3.
Znalezione w czasie kontroli przedmioty, których osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona
w Ośrodku nie może posiadać, podlegają zatrzymaniu. Przedmioty, których posiadanie
poza Ośrodkiem nie jest zabronione, przekazuje się do depozytu albo przesyła się na
koszt osoby stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku wskazanej przez nią osobie.
4.
Zarządzenia w sprawach, o których mowa w ust. 2 i 3, wydaje kierownik Ośrodka.
5.
Z zatrzymania przedmiotów sporządza się protokół, w którym należy wskazać w szczególności
datę zatrzymania przedmiotów, datę sporządzenia protokołu oraz imię i nazwisko osoby,
która dokonała zatrzymania przedmiotów.
Art. 29.
1.
Osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku ma prawo, za zgodą kierownika Ośrodka,
do kontaktu z innymi osobami za pośrednictwem telefonu lub za pomocą środków komunikacji
elektronicznej, a także prawo do kontaktu osobistego z osobami ją odwiedzającymi.
2.
Kierownik Ośrodka może odmówić zgody lub cofnąć zgodę na określony sposób kontaktu
lub kontakt z określonymi osobami, jeżeli kontakt taki może spowodować wzrost zagrożenia
niebezpiecznymi zachowaniami ze strony osoby stwarzającej zagrożenie umieszczonej
w Ośrodku albo zakłócić prowadzone postępowanie terapeutyczne.
3.
Nie można odmówić ani cofnąć zgody na kontakt z przedstawicielem ustawowym, ustanowionym
pełnomocnikiem, Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego ani Rzecznikiem
Praw Obywatelskich.
4.
Jeżeli osobie stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku odmówiono zgody na kontakt
za pośrednictwem telefonu lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do przedmiotów
umożliwiających taki kontakt przepis art. 28 stosuje się odpowiednio.
Art. 30.
1.
Na zarządzenia kierownika Ośrodka w sprawach, o których mowa w art. 28 ust. 2 i 3
i art. 29 ust. 2, przysługuje zażalenie do sądu. Sąd rozpoznaje zażalenie w składzie
jednego sędziego.
2.
Zażalenie może wnieść osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku, której dotyczy
zarządzenie, jej przedstawiciel ustawowy oraz ustanowiony dla niej pełnomocnik w terminie
21 dni od dnia powiadomienia tej osoby o zarządzeniu.
Art. 31.
1.
Zatrudnione w Ośrodku osoby niewykonujące zawodu lekarza ani pielęgniarki są obowiązane
do zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych w związku z zatrudnieniem, których
ujawnienie mogłoby naruszyć prawem chronione dobra osoby umieszczonej w Ośrodku.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, są zwolnione z obowiązku zachowania tajemnicy w wypadkach
wskazanych w ustawie oraz w stosunku do:
1)
osób wykonujących zawód lekarza lub pielęgniarki, sprawujących opiekę nad osobą umieszczoną
w Ośrodku;
2)
osób upoważnionych pisemnie przez kierownika właściwej jednostki organizacyjnej Policji,
prowadzących czynności operacyjno-rozpoznawcze na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 32.
1.
Osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku może w każdym czasie złożyć do
sądu wniosek o ustalenie przez sąd potrzeby jej dalszego pobytu w Ośrodku. Na postanowienie
oddalające wniosek przysługuje zażalenie, jeżeli od wydania orzeczenia w przedmiocie
poprzedniego wniosku upłynęło co najmniej 6 miesięcy.
2.
Osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku ma prawo do pomocy w ochronie swoich
praw, w szczególności do:
1)
kierowania ustnych i pisemnych skarg dotyczących naruszenia jej praw;
2)
uzyskania informacji o rozstrzygnięciu zgłoszonej sprawy.
3.
Do ochrony praw osób stwarzających zagrożenie umieszczonych w Ośrodku stosuje się
odpowiednio art. 10b, art. 43 i art. 44 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego .
Art. 33.
Jeżeli osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku samowolnie opuści Ośrodek,
kierownik Ośrodka niezwłocznie powiadamia o tym Policję, która podejmuje czynności
w celu poszukiwania, zatrzymania i doprowadzenia tej osoby do Ośrodka. Przepis art.
20 stosuje się.
Rozdział 6
Stosowanie przymusu bezpośredniego
Art. 34.
1.
Wobec osoby stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku można zastosować przymus
bezpośredni.
2.
Przymusu bezpośredniego nie można stosować dłużej niż wymaga tego potrzeba.
3.
Przed zastosowaniem przymusu bezpośredniego uprzedza się o tym osobę, wobec której
ma być zastosowany przymus bezpośredni, chyba że natychmiastowe zastosowanie przymusu
bezpośredniego jest niezbędne dla zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia.
W przypadku stosowania przymusu bezpośredniego należy wybierać przymus możliwie najmniej
uciążliwy dla tej osoby, zachowując szczególną ostrożność i dbałość o dobro tej osoby.
Art. 35.
1.
Przymus bezpośredni można zastosować, gdy osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona
w Ośrodku:
1)
dopuszcza się zamachu na życie lub zdrowie własne lub innej osoby;
2)
dopuszcza się zamachu na bezpieczeństwo powszechne;
3)
w sposób gwałtowny niszczy lub uszkadza przedmioty znajdujące się w jej otoczeniu;
4)
zachowuje się w sposób powodujący poważne zakłócenia w funkcjonowaniu Ośrodka;
5)
próbuje samowolnie opuścić Ośrodek;
6)
nawołuje inne osoby umieszczone w Ośrodku do zachowań określonych w pkt 1-5;
7)
próbuje oddalić się samowolnie, gdy przebywa poza terenem Ośrodka w związku z udzielaniem
jej świadczeń zdrowotnych.
2.
Przymus bezpośredni można zastosować prewencyjnie:
1)
w celu zapobieżenia samowolnemu oddaleniu się osoby pozostającej pod nadzorem służby
ochrony poza Ośrodkiem;
2)
jeżeli zachowanie osoby stwarzającej zagrożenie wskazuje, że jest to niezbędne dla
zapobieżenia jej agresji lub autoagresji.
Art. 36.
1.
Wobec osób stwarzających zagrożenie umieszczonych w Ośrodku można stosować przymus
bezpośredni polegający na:
1)
przytrzymaniu;
2)
przymusowym zastosowaniu produktów leczniczych;
3)
założeniu pasów obezwładniających lub kaftana bezpieczeństwa;
4)
izolacji;
5)
użyciu:
a)
kajdanek,
b)
pałki służbowej,
c)
ręcznego miotacza substancji obezwładniających.
2.
Nie stosuje się prewencyjnie przymusu bezpośredniego określonego w ust. 1 pkt 3 oraz
w pkt 5 lit. b i c.
Art. 37.
1.
Przytrzymanie polega na doraźnym, krótkotrwałym unieruchomieniu osoby z użyciem siły
fizycznej.
2.
Przymusowe zastosowanie produktów leczniczych polega na doraźnym lub przewidzianym
w planie postępowania leczniczego wprowadzeniu produktów leczniczych do organizmu
osoby bez jej zgody.
3.
Użycie pasa obezwładniającego lub kaftana bezpieczeństwa nie może utrudniać oddychania
ani tamować obiegu krwi.
4.
Izolacja polega na umieszczeniu osoby, pojedynczo, w zamkniętym i odpowiednio przystosowanym
pomieszczeniu.
5.
Pałki służbowej używa się do obezwładnienia osoby przez zadanie bólu fizycznego lub
do zablokowania kończyn. Pałką służbową nie zadaje się uderzeń i pchnięć w głowę,
szyję, brzuch i nieumięśnione oraz szczególnie wrażliwe części ciała, chyba że zachodzi
konieczność odparcia zamachu stwarzającego bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia
ludzkiego.
6.
Kajdanek używa się w celu częściowego unieruchomienia kończyn, zakładając je na ręce
trzymane z tyłu; w przypadku osób agresywnych można użyć ponadto kajdanek zakładanych
na nogi albo kajdanek zespolonych. W przypadku prewencyjnego użycia kajdanek można
założyć je na ręce trzymane z przodu.
7.
Ręcznego miotacza substancji obezwładniających używa się w celu obezwładnienia, jeżeli
użycie pałki lub kajdanek jest niemożliwe albo może okazać się nieskuteczne.
Art. 38.
1.
W pierwszej kolejności należy stosować przymus bezpośredni określony w art. 36 ust.
1 pkt 1-4.
2.
Przymus bezpośredni określony w art. 36 ust. 1 pkt 1-4 stosuje lekarz lub pielęgniarka,
a przymus bezpośredni określony w art. 36 ust. 1 pkt 1 i 5 stosuje pracownik służby
ochrony.
3.
Przymusu bezpośredniego określonego w art. 36 ust. 1 pkt 5 lit. b i c nie stosuje
się wobec osób o widocznej niepełnosprawności, kobiet o widocznej ciąży oraz osób
powyżej 70. roku życia.
Art. 39.
1.
O zastosowaniu przymusu bezpośredniego określonego w art. 36 ust. 1 pkt 1 decyduje
lekarz albo pracownik służby ochrony; w przypadku różnicy zdań rozstrzyga decyzja
lekarza.
2.
O zastosowaniu przymusu bezpośredniego określonego w art. 36 ust. 1 pkt 2-4 decyduje
lekarz.
3.
O zastosowaniu przymusu bezpośredniego określonego w art. 36 ust. 1 pkt 5 decyduje
pracownik służby ochrony.
4.
Jeżeli nie jest możliwe uzyskanie natychmiastowej decyzji lekarza, o zastosowaniu
przymusu bezpośredniego decyduje pielęgniarka, która jest obowiązana niezwłocznie
zawiadomić o tym lekarza. Lekarz, po osobistym badaniu osoby, wobec której zastosowano
przymus bezpośredni, podejmuje decyzję w przedmiocie dalszego stosowania przymusu
bezpośredniego.
5.
Osoba decydująca o zastosowaniu przymusu bezpośredniego określa jego rodzaj oraz osobiście
stosuje przymus bezpośredni lub nadzoruje jego stosowanie.
6.
Każdy przypadek zastosowania przymusu bezpośredniego i uprzedzenia o możliwości jego
zastosowania odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości określi,
w drodze rozporządzenia, sposób dokumentowania przypadków zastosowania przymusu bezpośredniego,
uwzględniając potrzebę skutecznej oceny zasadności stosowania tego przymusu.
Art. 40.
1.
Przymus bezpośredni określony w art. 36 ust. 1 pkt 3 jest stosowany w pomieszczeniu
jednoosobowym.
2.
W przypadku braku możliwości umieszczenia osoby, wobec której zastosowano przymus
bezpośredni określony w ust. 1, w pomieszczeniu jednoosobowym przymus bezpośredni
stosuje się w sposób umożliwiający oddzielenie tej osoby od innych osób przebywających
w tym samym pomieszczeniu oraz zapewniający poszanowanie jej godności i intymności,
w szczególności przez wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych bez obecności innych osób.
Art. 41.
1.
Izolację oraz założenie pasów obezwładniających lub kaftana bezpieczeństwa zleca się
na czas nie dłuższy niż 4 godziny.
2.
Lekarz, po osobistym badaniu osoby, wobec której zastosowano przymus bezpośredni określony
w ust. 1, może przedłużyć stosowanie tego przymusu na następne dwa okresy nie dłuższe
niż 6-godzinne.
3.
Po 16 godzinach stosowania przymusu bezpośredniego określonego w ust. 1 każde dalsze
przedłużenie stosowania tego przymusu bezpośredniego na kolejny okres, nie dłuższy
niż 6-godzinny, jest dopuszczalne wyłącznie po osobistym badaniu przez lekarza osoby,
wobec której zastosowano ten przymus, oraz uzyskaniu opinii innego lekarza.
Art. 42.
1.
Pielęgniarka nie rzadziej niż co 15 minut kontroluje stan fizyczny osoby izolowanej
lub osoby, której założono pasy obezwładniające lub kaftan bezpieczeństwa, również
w czasie snu tej osoby, za każdym razem odnotowując wynik tej kontroli.
2.
W czasie kontroli, o której mowa w ust. 1, pielęgniarka:
1)
ocenia prawidłowość stosowania przymusu, w szczególności sprawdza, czy pasy lub kaftan
bezpieczeństwa nie są założone zbyt luźno albo zbyt ciasno;
2)
nie rzadziej niż co 4 godziny zapewnia krótkotrwałe częściowe albo całkowite uwolnienie
osoby od pasów lub kaftana bezpieczeństwa w celu zmiany pozycji lub zaspokojenia potrzeb
fizjologicznych i higienicznych.
3.
O każdym zagrożeniu zdrowia lub życia osoby, której założono pasy obezwładniające
lub kaftan bezpieczeństwa, albo osoby izolowanej pielęgniarka natychmiast zawiadamia
lekarza.
Art. 43.
1.
Jeżeli w wyniku zastosowania przymusu bezpośredniego nastąpiło zranienie lub inne
uszkodzenie ciała osoby lub wystąpiły inne widoczne objawy zagrożenia życia lub zdrowia
ludzkiego, pracownik służby ochrony udziela niezwłocznie pierwszej pomocy lub zapewnia
udzielenie kwalifikowanej pierwszej pomocy lub medycznych czynności ratunkowych.
2.
Pracownik służby ochrony może odstąpić od udzielenia pierwszej pomocy, jeżeli:
1)
mogłoby to zagrozić jego życiu lub zdrowiu albo życiu lub zdrowiu innej osoby;
2)
inna osoba udzieliła osobie poszkodowanej pierwszej pomocy.
3.
W przypadku określonym w ust. 1, a także jeżeli w wyniku zastosowania przymusu bezpośredniego
nastąpiła śmierć człowieka, pracownik służby ochrony zabezpiecza miejsce zdarzenia,
a kierownik Ośrodka niezwłocznie powiadamia o zdarzeniu właściwą miejscowo jednostkę
organizacyjną Policji.
4.
W przypadku określonym w ust. 3 pracownik Ośrodka lub służby ochrony, wskutek działania
którego doszło do następstw określonych w ust. 1 lub śmierci człowieka albo zagrożenia
życia lub zdrowia ludzkiego, otrzymuje pomoc psychologiczną, a także pomoc prawną
polegającą na zwrocie kosztów poniesionych na ochronę prawną do wysokości wynagrodzenia
jednego obrońcy, jeżeli postępowanie karne przeciwko temu pracownikowi o czyn popełniony
w związku z użyciem przymusu bezpośredniego, którego następstwem była śmierć, zranienie
lub inne uszkodzenie ciała osoby, zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym
albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa lub
braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
Art. 44.
1.
Pracownik służby ochrony dokumentuje w notatce służbowej każde zastosowanie przymusu
bezpośredniego, po czym przekazuje notatkę w celu umieszczenia w dokumentacji medycznej.
2.
W przypadku zastosowania przymusu bezpośredniego, którego skutkiem było zranienie
lub inne uszkodzenie ciała, wystąpienie innych widocznych objawów zagrożenia życia
lub zdrowia albo śmierć człowieka, notatka zawiera:
1)
służbowe dane identyfikacyjne pracownika;
2)
określenie czasu i miejsca zastosowania przymusu bezpośredniego;
3)
następujące dane osoby, wobec której zastosowano przymus bezpośredni:
a)
imię, nazwisko i datę urodzenia,
b)
serię i numer dokumentu tożsamości lub numer PESEL;
4)
określenie celu zastosowania przymusu bezpośredniego;
5)
informację o przyczynie zastosowania przymusu bezpośredniego;
6)
określenie rodzaju zastosowanego przymusu bezpośredniego;
7)
opis czynności zrealizowanych przed zastosowaniem przymusu bezpośredniego i po zastosowaniu
tego przymusu;
8)
opis skutków zastosowania przymusu bezpośredniego;
9)
informację o udzieleniu pierwszej pomocy i jej zakresie lub zapewnieniu udzielenia
kwalifikowanej pierwszej pomocy lub medycznych czynności ratunkowych;
10)
następujące dane ustalonych świadków zdarzenia:
a)
imię i nazwisko oraz serię i numer dokumentu tożsamości lub numer PESEL albo
b)
służbowe dane identyfikacyjne, jeżeli świadkiem zdarzenia był pracownik służby ochrony
albo funkcjonariusz posługujący się takimi danymi;
11)
podpis stosującego przymus bezpośredni.
3.
W przypadkach innych niż określone w ust. 2 notatka zawiera tylko informacje, o których
mowa w ust. 2 pkt 1-6 oraz 11.
Art. 45.
1.
O zastosowaniu przymusu bezpośredniego niezwłocznie zawiadamia się kierownika Ośrodka.
2.
W terminie 3 dni od dnia zastosowania przymusu bezpośredniego kierownik Ośrodka ocenia
jego zasadność, odnotowując tę ocenę w dokumentacji medycznej.
Rozdział 7
Wypisanie z Ośrodka
Art. 46.
15)Utracił moc z dniem 29 grudnia 2016 r., na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt K 6/14 (Dz. U. poz. 2205), w zakresie, w jakim przewiduje sporządzanie opinii w sprawie niezbędności dalszego pobytu w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym tylko przez jednego lekarza psychiatrę..
Nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy sąd, na podstawie opinii lekarza psychiatry oraz
wyników postępowania terapeutycznego, ustala, czy jest niezbędny dalszy pobyt w Ośrodku
osoby stwarzającej zagrożenie.
2.
Kierownik Ośrodka co 6 miesięcy przesyła do sądu opinię lekarza psychiatry o stanie
zdrowia osoby stwarzającej zagrożenie umieszczonej w Ośrodku i o wynikach postępowania
terapeutycznego; opinię taką jest obowiązany przesłać bezzwłocznie, jeżeli w związku
ze zmianą stanu zdrowia tej osoby uzna, że jej dalszy pobyt w Ośrodku nie jest konieczny.
Za sporządzenie opinii nie przysługuje wynagrodzenie.
3.
Z ustalenia, o którym mowa w ust. 1, sporządza się notatkę do akt sprawy.
Art. 47.
1.
Sąd, uwzględniając wniosek, o którym mowa w art. 32 ust. 1, wniosek kierownika Ośrodka
albo z urzędu może w każdym czasie postanowić o wypisaniu osoby z Ośrodka, jeżeli
wyniki postępowania terapeutycznego i zachowanie tej osoby uzasadniają przypuszczenie,
że jej dalszy pobyt w Ośrodku nie jest konieczny. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
2.
Przed wydaniem postanowienia o wypisaniu z Ośrodka sąd wysłuchuje biegłych, o których
mowa w art. 11.
3.
Orzekając o wypisaniu osoby z Ośrodka, sąd orzeka o zastosowaniu nadzoru prewencyjnego,
jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 14 ust. 2.
4.
Uczestnikiem postępowania jest również kierownik Ośrodka.
Art. 48.
Postanowienie o wypisaniu z Ośrodka jest wykonywane z dniem jego uprawomocnienia.
Rozdział 8
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 49-53.
(pominięte)6)Zamieszczone w obwieszczeniu.
Rozdział 9
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 54.
Do czasu spełnienia przez Ośrodek warunków określonych w rozporządzeniu wydanym na
podstawie art. 8 oraz w przepisach odrębnych, jednakże przez okres nie dłuższy niż
18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, można umieszczać w Ośrodku osoby stwarzające
zagrożenie, jeżeli zapewniono właściwe zabezpieczenie Ośrodka i możliwość udzielania
świadczeń terapeutycznych.
Art. 55.
1.
Do czasu powołania służby ochrony, o której mowa w art. 6, jednakże przez okres nie
dłuższy niż 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, Dyrektor Generalny Służby
Więziennej, na wniosek Ministra Sprawiedliwości, deleguje do wykonywania jej zadań
funkcjonariuszy Służby Więziennej.
2.
Funkcjonariusz Służby Więziennej może być delegowany do Ośrodka na okres do 6 miesięcy.
Ponowne lub dalsze delegowanie wymaga zgody funkcjonariusza.
3.
Minister Sprawiedliwości wypłaca delegowanym funkcjonariuszom świadczenia, należności
oraz ich równoważniki przewidziane w art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej . Do celów związanych z pełnieniem służby w Służbie Więziennej oraz obliczania uposażenia
i innych należności pieniężnych funkcjonariusza w okresie oddelegowania, Dyrektor
Generalny zalicza stanowisko służbowe zajmowane w Ośrodku do odpowiedniej grupy uposażenia
zasadniczego funkcjonariuszy oraz ustala stopień Służby Więziennej, do którego zaszeregowuje
to stanowisko, przy czym uposażenie funkcjonariusza obliczone w ten sposób nie może
być niższe od dotychczas otrzymywanego.
4.
Do delegowania funkcjonariusza Służby Więziennej do Ośrodka nie stosuje się art. 74-78 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
5.
Funkcjonariusze Służby Więziennej delegowani na podstawie ust. 1 mają w zakresie stosowania
przymusu bezpośredniego uprawnienia i obowiązki przewidziane w niniejszej ustawie
dla pracowników służby ochrony.
Art. 56.
1.
W latach 2013-2022 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będący skutkiem finansowym
ustawy wynosi:
1)
w 2013 r. - 0 zł,
2)
w 2014 r. - 5 000 000 zł,
3)
w 2015 r. - 7 000 000 zł,
4)
w 2016 r. - 7 000 000 zł,
5)
w 2017 r. - 7 000 000 zł,
6)
w 2018 r. - 7 000 000 zł,
7)
w 2019 r. - 7 000 000 zł,
8)
w 2020 r. - 7 000 000 zł,
9)
w 2021 r. - 7 000 000 zł,
10)
w 2022 r. - 7 000 000 zł
- pod warunkiem, że liczba osób skierowanych do Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom
Dyssocjalnym nie przekroczy 10.
2.
Jeżeli liczba osób, o której mowa w ust. 1, zostanie przekroczona, wówczas, począwszy
od kolejnego roku (rok X), maksymalny limit wydatków budżetu państwa będący skutkiem
finansowym ustawy wynosi:
1)
w roku X - 15 000 000 zł;
2)
w roku X + 1 - 35 000 000 zł;
3)
w roku X + 2 - 30 600 000 zł;
47)W brzmieniu ustalonym przez art. 29 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019 (Dz. U. poz. 2435), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.)
w roku X + 3 - 59.370.000 zł;
5)
w roku X + 4 - 20 000 000 zł;
6)
w roku X + 5 - 20 000 000 zł;
7)
w roku X + 6 - 20 000 000 zł;
8)
w roku X + 7 - 20 000 000 zł;
9)
w roku X + 8 - 20 000 000 zł;
10)
w roku X + 9 - 20 000 000 zł;
11)
w roku X + 10 - 20 000 000 zł.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia monitoruje wykorzystanie zaplanowanych na dany
rok wydatków i dokonuje, co najmniej cztery razy w roku, według stanu na koniec każdego
kwartału, analizy stopnia wykorzystania zaplanowanych na dany rok wydatków.
4.
W przypadku gdy wartość planowanych wydatków, o których mowa w ust. 1 albo 2, w danym
roku, przypadająca proporcjonalnie na okres od początku roku kalendarzowego do końca
danego kwartału, została przekroczona:
1)
po pierwszym kwartale - co najmniej o 15%,
2)
po dwóch kwartałach - co najmniej o 10%,
3)
po trzech kwartałach - co najmniej o 5%
- minister właściwy do spraw zdrowia stosuje mechanizm korygujący, polegający na ograniczeniu
tych wydatków.
Art. 57.
Akty wykonawcze wydane na podstawie art. 13a ustawy, o której mowa w art. 50 oraz
art. 88 ust. 9 ustawy, o której mowa w art. 52, zachowują moc do dnia wejścia w życie
odpowiednio aktów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13a ustawy, o której mowa
w art. 50, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz art. 88 ust. 9 ustawy, o której
mowa w art. 52, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 58.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia8)Ustawa został ogłoszona w dniu 7 stycznia 2014 r..
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 1469, 1495, 1649, 1655, 1798, 1802 i 1818.
2)
Dodany przez art. 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396), która weszła w życie z dniem 1 lipca
2015 r.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 125, 1091, 1556, 1608, 1635 i 1726.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 1394, 1590, 1694, 1726, 1818 i 1905.
5)
Utracił moc z dniem 29 grudnia 2016 r., na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt K 6/14 (Dz. U. poz. 2205), w zakresie, w jakim
przewiduje sporządzanie opinii w sprawie niezbędności dalszego pobytu w Krajowym Ośrodku
Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym tylko przez jednego lekarza psychiatrę.
6)
Zamieszczone w obwieszczeniu.
7)
W brzmieniu ustalonym przez art. 29 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o szczególnych
rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019 (Dz. U. poz. 2435),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
8)
Ustawa został ogłoszona w dniu 7 stycznia 2014 r.