Ustawaz dnia 23 marca 2017 r.o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami 1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2014/17/UE z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych
z nieruchomościami mieszkalnymi i zmieniającą dyrektywy 2008/48/WE i 2013/36/UE oraz
rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 34, Dz. Urz.
UE L 246 z 23.09.2015, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 1).
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Obowiązki kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego i agenta przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny
- Rozdział 3 - Świadczenie usług doradczych
- Rozdział 4 - Umowa o kredyt hipoteczny
- Rozdział 5 - Spłata kredytu hipotecznego przed terminem
- Rozdział 6 - Odstąpienie od umowy o kredyt hipoteczny przez konsumenta
- Rozdział 7 - Wymogi dla pośredników kredytu hipotecznego, agentów oraz personelu kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta
- Rozdział 8 - Rejestr pośredników kredytowych
- Rozdział 9 - Świadczenie usług pośrednictwa kredytu hipotecznego w państwach członkowskich
- Rozdział 10 - Nadzór nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
- Rozdział 11 - Przepisy karne
- Rozdział 12 - Zmiany w przepisach
- Rozdział 13 - Przepisy epizodyczne, przejściowe, dostosowujące i końcowe
- Załącznik nr 1 - Formularz informacyjny dotyczący kredytu hipotecznego (wzór)
- Załącznik nr 2 - Wskazówki dotyczące wypełniania formularza informacyjnego kredytu hipotecznego
- Załącznik nr 3 - Sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania
- Załącznik nr 4 - Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego (wzór)
- Załącznik nr 5 - Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym (wzór)
- Załącznik nr 6 - Sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1)
zasady i tryb zawierania umów o kredyt hipoteczny;
2)
prawa i obowiązki kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego i agenta w zakresie
informacji udzielanych przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny oraz prawa i obowiązki
konsumenta, kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego i agenta w związku z zawartą
umową o kredyt hipoteczny;
3)
skutki uchybienia przez kredytodawcę, pośrednika kredytu hipotecznego i agenta obowiązkom,
o których mowa w pkt 2;
4)
zasady i tryb sprawowania nadzoru nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami.
Art. 2.
Ustawy nie stosuje się do:
1)
umowy o kredyt hipoteczny udzielany przez pracodawcę pracownikom w ramach jego działalności
dodatkowej, o ile kredyt jest nieoprocentowany lub oprocentowany według rzeczywistej
rocznej stopy oprocentowania niższej od powszechnie stosowanej na rynku i nie jest
oferowany ogółowi społeczeństwa;
2)
umowy o kredyt hipoteczny, w przypadku której kredyt jest udzielany bez oprocentowania
i opłat, z wyjątkiem opłat przeznaczonych na pokrycie kosztów bezpośrednio związanych
z zabezpieczeniem kredytu;
3)
umowy o kredyt hipoteczny w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym, który musi być
spłacony w terminie miesiąca;
4)
umowy o kredyt hipoteczny będącej wynikiem ugody sądowej oraz ugody będącej wynikiem
postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich, o którym mowa
w ustawie z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich ;
5)
umowy o kredyt hipoteczny dotyczącej odroczonej spłaty - bez żadnych opłat - istniejącego
zadłużenia, z wyjątkiem umowy o kredyt hipoteczny, w ramach której kredytodawca udziela
konsumentowi kredytu hipotecznego lub daje mu przyrzeczenie udzielenia kredytu hipotecznego
zabezpieczonego hipoteką lub innym prawem związanym z nieruchomością mieszkalną;
6)
umowy o odwrócony kredyt hipoteczny w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym ;
7)
umowy o kredyt niezabezpieczony hipoteką przeznaczony na remont nieruchomości mieszkalnej.
Art. 3.
1.
Przez umowę o kredyt hipoteczny rozumie się umowę, w ramach której kredytodawca udziela
konsumentowi kredytu lub daje mu przyrzeczenie udzielenia kredytu zabezpieczonego
hipoteką lub innym prawem związanym z nieruchomością mieszkalną lub przeznaczonego
na sfinansowanie niezwiązanego z działalnością gospodarczą lub prowadzeniem gospodarstwa
rolnego nabycia lub utrzymania:
1)
prawa własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną
nieruchomość, a także ich budowy lub przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 i 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ;
2)
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
3)
prawa własności nieruchomości gruntowej lub jej części;
4)
udziału we współwłasności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego
odrębną nieruchomość lub udziału w nieruchomości gruntowej.
2.
Za umowę o kredyt hipoteczny uważa się w szczególności umowę:
1)
pożyczki,
2)
kredytu w rozumieniu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ,
3)
o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego,
4)
o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument
zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia,
5)
o kredyt odnawialny
- o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Art. 4.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
agent - przedsiębiorcę w rozumieniu art. 431 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny , wykonującego czynności pośrednictwa kredytu hipotecznego, występującego w imieniu
i na rzecz wyłącznie jednego pośrednika kredytu hipotecznego;
2)
bazy danych - zbiory danych prowadzone dla celów oceny zdolności kredytowej przez
instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, oraz biura informacji gospodarczej, o których mowa w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie
danych gospodarczych ;
3)
całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta - sumę całkowitego kosztu kredytu hipotecznego
i całkowitej kwoty kredytu hipotecznego;
4)
całkowita kwota kredytu hipotecznego - maksymalną kwotę wszystkich środków pieniężnych
nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu hipotecznego, które kredytodawca udostępnia
konsumentowi na podstawie umowy o kredyt hipoteczny, a w przypadku umowy o kredyt
hipoteczny, dla której nie przewidziano tej maksymalnej kwoty - sumę wszystkich środków
pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu hipotecznego, które kredytodawca
udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt hipoteczny;
5)
całkowity koszt kredytu hipotecznego - wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany
ponieść w związku z umową o kredyt hipoteczny, w szczególności:
a)
odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane kredytodawcy,
b)
koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie
jest niezbędne do uzyskania kredytu hipotecznego lub do uzyskania go na oferowanych
warunkach
- z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych i opłat sądowych ponoszonych przez konsumenta;
6)
goszczące państwo członkowskie - państwo członkowskie inne niż macierzyste państwo
członkowskie, w którym kredytodawca lub pośrednik kredytowy ma oddział lub świadczy
usługi w zakresie kredytu hipotecznego;
7)
konsument - konsumenta w rozumieniu art. 221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny;
8)
kredytodawca:
a)
bank krajowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe,
b)
oddział banku zagranicznego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe,
c)
instytucję kredytową w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe prowadzącą działalność transgraniczną w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 21 tej ustawy,
d)
oddział instytucji kredytowej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe,
e)
spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową
- które w zakresie swojej działalności gospodarczej udzielają lub dają przyrzeczenie
udzielenia konsumentowi kredytu hipotecznego;
9)
macierzyste państwo członkowskie - państwo członkowskie, w którym kredytodawca lub
pośrednik kredytowy ma odpowiednio siedzibę albo miejsce zamieszkania;
10)
nieruchomość - nieruchomość w rozumieniu art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny oraz samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ;
11)
ocena zdolności kredytowej - ocenę zdolności konsumenta do spłaty zaciągniętego kredytu
hipotecznego wraz z odsetkami, w terminach określonych w umowie o kredyt hipoteczny,
dokonywaną przez kredytodawcę;
12)
państwo członkowskie - państwo członkowskie Unii Europejskiej;
13)
personel kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta:
a)
pracownika kredytodawcy lub pośrednika kredytu hipotecznego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy , bezpośrednio zaangażowanego w czynności objęte ustawą lub uczestniczącego w obsłudze
konsumenta w zakresie czynności objętych ustawą,
b)
pracownika agenta w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, bezpośrednio zaangażowanego w czynności objęte ustawą lub uczestniczącego w obsłudze
konsumenta w zakresie czynności objętych ustawą,
c)
osobę fizyczną, która bezpośrednio zarządza osobami, o których mowa w lit. a lub b,
lub sprawuje bezpośredni nadzór nad tymi osobami,
d)
osobę fizyczną, która świadczy usługi na rzecz kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego
lub agenta, wykonując czynności, o których mowa w lit. a lub b, na podstawie umowy
cywilnoprawnej;
14)
pośrednictwo kredytu hipotecznego - wykonywanie czynności, o których mowa w pkt 15;
15)
pośrednik kredytu hipotecznego - przedsiębiorcę w rozumieniu art. 431 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, niebędącego kredytodawcą, który w ramach wykonywanej działalności gospodarczej lub
zawodowej, za wynagrodzeniem w formie pieniężnej lub innej uzgodnionej formie korzyści
finansowej:
a)
przedstawia lub oferuje konsumentom umowy o kredyt hipoteczny, lub
b)
udziela konsumentom pomocy, podejmując prace przygotowawcze lub inne przedumowne działania
administracyjne inne niż wymienione w lit. a, polegające na obsłudze dokumentów, w
związku z umowami o kredyt hipoteczny, lub
c)
zawiera z konsumentami umowy o kredyt hipoteczny w imieniu kredytodawcy;
16)
powiązany pośrednik kredytu hipotecznego - pośrednika kredytu hipotecznego, który
działa w imieniu i na rzecz:
a)
wyłącznie jednego kredytodawcy,
b)
wyłącznie jednej grupy kredytodawców, którzy podlegają konsolidacji do celów sporządzania
skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ,
c)
określonej liczby kredytodawców lub grup kredytodawców, o których mowa w lit. b, które
nie stanowią co najmniej połowy liczby kredytodawców funkcjonujących na rynku usług
świadczonych w zakresie udzielania kredytów hipotecznych;
17)
rzeczywista roczna stopa oprocentowania - całkowity koszt kredytu hipotecznego ponoszony
przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu hipotecznego
w stosunku rocznym;
18)
sprzedaż łączona - oferowanie lub zawieranie umowy o kredyt hipoteczny wraz z innymi
odrębnymi produktami lub usługami finansowymi, w przypadku gdy umowa o kredyt hipoteczny
jest dla konsumenta dostępna również bez tych produktów lub usług, w tym na innych
warunkach niż łącznie z tymi produktami lub usługami;
19)
sprzedaż wiązana - oferowanie lub zawieranie umowy o kredyt hipoteczny w pakiecie
z innymi odrębnymi produktami lub usługami finansowymi, w przypadku gdy umowa o kredyt
hipoteczny nie jest dla konsumenta dostępna bez takich produktów lub usług;
20)
stała stopa oprocentowania kredytu hipotecznego - stopę oprocentowania określoną wyłącznie
w umowie o kredyt hipoteczny, przy wykorzystaniu określonej stałej wartości procentowej
wyrażonej na okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny lub w poszczególnych okresach
obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny;
21)
stopa oprocentowania kredytu hipotecznego - stopę oprocentowania wyrażoną jako stałe
lub zmienne oprocentowanie stosowane do wypłaconej kwoty na podstawie umowy o kredyt
hipoteczny w stosunku rocznym;
22)
trwały nośnik - materiał lub urządzenie służące do przechowywania i odczytywania informacji
przekazywanych konsumentowi w związku z umową o kredyt hipoteczny, przez okres odpowiedni
do celów, jakim informacje te służą, oraz pozwalające na odtworzenie tych informacji
w niezmienionej postaci;
23)
umowa o kredyt hipoteczny w walucie obcej - umowę o kredyt hipoteczny, w której kredyt
jest w walucie innej niż waluta, w której konsument otrzymuje dochód lub posiada aktywa,
z których kredyt hipoteczny ma zostać spłacony, lub w walucie innej niż waluta państwa
członkowskiego, w którym konsument ma miejsce zamieszkania;
24)
umowa o kredyt hipoteczny zawierana na odległość - umowę o kredyt hipoteczny będącą
umową zawartą na odległość w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ;
25)
usługa dodatkowa - usługę oferowaną konsumentowi łącznie z umową o kredyt hipoteczny;
26)
usługi doradcze - przedstawianie rekomendacji konsumentowi przez kredytodawcę, pośrednika
kredytu hipotecznego lub agenta w odniesieniu do co najmniej jednej umowy o kredyt
hipoteczny, stanowiące usługę odrębną od udzielenia kredytu hipotecznego i od czynności
pośrednictwa kredytu hipotecznego;
27)
wartość rynkowa nieruchomości - wartość rynkową nieruchomości w rozumieniu art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ;
28)
wskaźnik referencyjny - wskaźnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011
z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne
w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy
inwestycyjnych i zmieniającego dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie
(UE) nr 596/2014 .
Art. 5.
Działalność gospodarcza, której przedmiotem jest udzielanie lub dawanie przyrzeczenia
udzielenia konsumentowi kredytu hipotecznego, może być wykonywana wyłącznie przez
kredytodawców.
Art. 6.
1.
Kredyt hipoteczny może zostać udzielony wyłącznie w walucie lub indeksowany do waluty,
w której konsument uzyskuje większość swoich dochodów lub posiada większość środków
finansowych lub innych aktywów wycenianych w walucie udzielenia kredytu hipotecznego
lub walucie, do której kredyt hipoteczny jest indeksowany.
2.
W przypadku umowy o kredyt hipoteczny w walucie obcej kredytodawca, na wniosek konsumenta,
jest obowiązany dokonać zmiany waluty umowy o kredyt hipoteczny na inną walutę, jeżeli:
1)
konsument uzyskuje w tej walucie większość swoich dochodów lub posiada większość środków
finansowych lub innych aktywów wycenianych w tej walucie, według stanu na dzień dokonania
ostatniej oceny zdolności kredytowej w odniesieniu do tej umowy o kredyt hipoteczny,
lub
2)
waluta ta jest walutą państwa członkowskiego, w którym konsument miał miejsce zamieszkania
w dniu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny lub w którym ma miejsce zamieszkania w dniu
złożenia wniosku.
3.
Do zmiany, o której mowa w ust. 2, stosuje się średni kurs waluty ogłoszony przez
Narodowy Bank Polski w dniu złożenia wniosku.
Rozdział 2
Obowiązki kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego i agenta przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny
Art. 7.
1.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent w reklamach dotyczących kredytu
hipotecznego są obowiązani:
1)
zapewnić, aby wszelkie informacje o charakterze reklamowym i marketingowym dotyczące
kredytów hipotecznych były jednoznaczne, rzetelne, zrozumiałe i widoczne oraz nie
wprowadzały konsumenta w błąd;
2)
nie stosować dwuznacznych i nieprecyzyjnych sformułowań mogących stwarzać u konsumenta
fałszywe oczekiwania w zakresie dostępności lub całkowitego kosztu kredytu hipotecznego;
3)
zapewnić, aby czcionka oraz czas, w jakim są wyświetlane wszelkie informacje o charakterze
reklamowym i marketingowym, umożliwiały odczytanie tych informacji przez konsumenta.
2.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent w reklamach dotyczących kredytu
hipotecznego zawierających dane dotyczące całkowitego kosztu kredytu hipotecznego,
w szczególności stopę oprocentowania, podają konsumentowi w sposób zwięzły, jednoznaczny,
zrozumiały i widoczny:
1)
firmę (nazwę) kredytodawcy lub, w stosownych przypadkach, firmę pośrednika kredytu
hipotecznego lub agenta;
2)
stopę oprocentowania kredytu hipotecznego, w tym wskazują, czy jest to stała stopa
oprocentowania kredytu hipotecznego, zmienna, czy stanowiąca połączenie obu rodzajów
oprocentowania, wraz z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu
hipotecznego;
3)
całkowitą kwotę kredytu hipotecznego;
4)
rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która jest zamieszczana w materiałach reklamowych
w miejscu co najmniej tak widocznym jak w przypadku informacji dotyczących stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego;
5)
okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny;
6)
całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta;
7)
informację, czy umowa o kredyt hipoteczny będzie wymagała zabezpieczenia wierzytelności
wynikającej z tej umowy hipoteką lub zabezpieczenia prawem związanym z nieruchomością
mieszkalną;
8)
wysokość raty i liczbę rat do spłaty.
3.
Informacje, o których mowa w ust. 2, podaje się konsumentowi w sposób co najmniej
tak samo widoczny, czytelny i słyszalny jak w przypadku danych dotyczących całkowitego
kosztu kredytu hipotecznego.
4.
W przypadku kredytu hipotecznego w walucie obcej kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego
oraz agent w reklamach dotyczących tego kredytu podają w sposób zwięzły, jednoznaczny,
zrozumiały i widoczny informację, że wahania kursu wymiany walut mogą mieć wpływ na
całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta.
5.
W przypadku reklamy kredytu hipotecznego oprocentowanego zmienną stopą procentową
kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani do zamieszczenia
w niej w sposób zwięzły, jednoznaczny, zrozumiały i widoczny informacji o ryzyku zmiany
stopy procentowej.
6.
Jeżeli do uzyskania kredytu hipotecznego lub uzyskania go na warunkach określonych
w reklamie niezbędne jest zawarcie umowy dodatkowej, w szczególności umowy ubezpieczenia,
a nie jest możliwe określenie z góry kosztu takiej umowy, kredytodawca, pośrednik
kredytu hipotecznego oraz agent podają konsumentowi w sposób zwięzły, jednoznaczny,
zrozumiały i widoczny informację o tym obowiązku wraz z rzeczywistą roczną stopą oprocentowania.
7.
Pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent w reklamach dotyczących kredytu hipotecznego
podają konsumentowi w sposób zwięzły, jednoznaczny, zrozumiały i widoczny:
1)
zakres umocowania do dokonywania czynności faktycznych lub prawnych;
2)
informację, czy pośrednik kredytu hipotecznego jest powiązanym pośrednikiem kredytu
hipotecznego.
8.
W przypadku gdy pośrednik kredytu hipotecznego współpracuje z kredytodawcami, przekazuje
konsumentowi informację o firmach (nazwach) kredytodawców, z którymi współpracuje.
9.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent w reklamach dotyczących kredytu
hipotecznego innych niż reklamy, o których mowa w ust. 2, podają konsumentowi informację
o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania.
10.
Informację, o której mowa w ust. 9, podaje się konsumentowi w sposób co najmniej tak
samo widoczny, czytelny i słyszalny jak w przypadku pozostałych informacji przekazywanych
w reklamie.
Art. 8.
1.
Informacje, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2-7 oraz ust. 4 i 9, kredytodawca,
pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent podają na podstawie reprezentatywnego przykładu
na trwałym nośniku lub na swojej stronie internetowej. Informacje, o których mowa
w art. 7 ust. 2 pkt 2-7 oraz ust. 4 i 9, podawane w reklamie mogą odnosić się wyłącznie
do reprezentatywnego przykładu.
2.
Przy określaniu reprezentatywnego przykładu należy określić warunki umowy o kredyt
hipoteczny, na których kredytodawca spodziewa się zawrzeć co najmniej dwie trzecie
umów o kredyt hipoteczny przy uwzględnieniu w tych umowach średniego okresu kredytowania,
całkowitej kwoty kredytu hipotecznego i częstotliwości występowania na rynku umów
o kredyt hipoteczny.
Art. 9.
1.
Kredytodawca nie może dokonywać sprzedaży wiązanej w związku z zawarciem umowy o kredyt
hipoteczny, chyba że sprzedaż wiązana dotyczy prowadzonego bezpłatnie rachunku płatniczego
lub rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, którego jedynym celem jest:
1)
gromadzenie środków finansowych przeznaczonych na spłatę kredytu hipotecznego lub
2)
obsługa kredytu hipotecznego, lub
3)
zapewnienie kredytodawcy dodatkowego zabezpieczenia spłaty kredytu hipotecznego w
przypadku zaległości w spłacie tego kredytu hipotecznego.
2.
Kredytodawca może wymagać od konsumenta zawarcia lub posiadania umowy ubezpieczenia
dotyczącej umowy o kredyt hipoteczny lub przelewu wierzytelności z tej umowy ubezpieczenia
na kredytodawcę, informując jednocześnie konsumenta o możliwości wyboru oferty dowolnego
ubezpieczyciela odpowiadającej minimalnemu zakresowi ubezpieczenia akceptowanemu przez
kredytodawcę.
3.
Przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny kredytodawca informuje konsumenta o wymogach,
jakie musi spełnić umowa ubezpieczenia, o której mowa w ust. 2.
4.
Kredytodawca może dokonywać sprzedaży łączonej w związku z zawarciem umowy o kredyt
hipoteczny.
5.
W przypadku oferowania sprzedaży łączonej kredytodawca jest obowiązany przekazać konsumentowi,
na trwałym nośniku, informację, że kredyt hipoteczny dostępny jest dla konsumenta
również bez dodatkowych produktów lub usług finansowych.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, kredytodawca jednocześnie przekazuje konsumentowi
formularz informacyjny, o którym mowa w art. 11 ust. 2, dotyczący oferty kredytu hipotecznego
bez sprzedaży łączonej.
Art. 10.
1.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani udostępniać
konsumentowi w każdym czasie, na trwałym nośniku lub w postaci elektronicznej, precyzyjne
i zrozumiałe informacje ogólne dotyczące umowy o kredyt hipoteczny, obejmujące co
najmniej:
1)
firmę (nazwę), siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres podmiotu publikującego informację;
2)
cele, na które kredyt hipoteczny może zostać wykorzystany;
3)
formy zabezpieczenia, w tym wskazanie możliwości, że przedmiot zabezpieczenia może
znajdować się w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, o ile taka
możliwość jest przewidziana;
4)
okres, na jaki może być zawarta umowa o kredyt hipoteczny;
5)
w przypadku umów o kredyt hipoteczny, w których stosuje się jako odniesienie wskaźnik
referencyjny - nazwy wskaźników referencyjnych i ich administratorów, o których mowa
w art. 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011
z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne
w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy
inwestycyjnych i zmieniającego dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie
(UE) nr 596/2014, oraz informację o potencjalnych konsekwencjach dla konsumenta;
6)
rodzaje dostępnej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego ze wskazaniem, czy jest
to stała stopa oprocentowania kredytu hipotecznego, zmienna, czy stanowiąca połączenie
obu rodzajów oprocentowania, wraz z krótką charakterystyką stałej stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego i stopy zmiennej, w tym informacją o związanych z tym konsekwencjach
dla konsumenta;
7)
w przypadku umów o kredyt hipoteczny w walucie obcej - wskazanie danej waluty wraz
z informacją o konsekwencjach denominowania lub indeksowania tego kredytu dla konsumenta
oraz ryzyku walutowym związanym z tym kredytem;
8)
reprezentatywny przykład całkowitej kwoty kredytu hipotecznego, całkowitego kosztu
kredytu hipotecznego, całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta oraz rzeczywistej
rocznej stopy oprocentowania;
9)
wskazanie możliwych innych kosztów nieujętych w całkowitym koszcie kredytu hipotecznego,
które konsument może ponieść w związku z umową o kredyt hipoteczny, i prognozowaną
maksymalną wysokość tych kosztów;
10)
poszczególne warianty spłaty kredytu hipotecznego oferowane przez kredytodawcę, w
tym liczbę, częstotliwość i wysokość regularnie spłacanych rat;
11)
opis warunków bezpośrednio związanych z przedterminową spłatą kredytu hipotecznego;
12)
wskazanie, czy jest konieczna wycena nieruchomości i czy wiąże się to z kosztami dla
konsumenta, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, oraz wskazanie, kto odpowiada za
zapewnienie dokonania wyceny nieruchomości;
13)
wskazanie usług dodatkowych, które konsument jest zobowiązany nabyć, aby uzyskać kredyt
hipoteczny lub uzyskać go na reklamowanych warunkach, oraz, w stosownych przypadkach,
wyjaśnienie, że usługi dodatkowe mogą być nabywane u usługodawcy innego niż kredytodawca;
14)
ostrzeżenie dotyczące możliwych konsekwencji niewykonania lub nienależytego wykonania
zobowiązań związanych z umową o kredyt hipoteczny;
15)
w przypadku gdy umowa o kredyt hipoteczny dotyczy kredytu hipotecznego objętego wsparciem
udzielanym ze środków publicznych - wskazanie warunków, kryteriów i ograniczeń oraz
wymaganych dokumentów związanych z otrzymaniem takiego wsparcia.
2.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego ani agent nie mogą pobierać opłat od
konsumenta za przekazywanie informacji w związku z obowiązkami informacyjnymi określonymi
w ustawie.
Art. 11.
1.
Przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego
oraz agent są obowiązani przekazać konsumentowi, na trwałym nośniku, zindywidualizowane
informacje niezbędne do porównania kredytów hipotecznych dostępnych na rynku, oceny
konsekwencji ich zaciągnięcia i podjęcia przez konsumenta świadomej decyzji dotyczącej
zawarcia umowy o kredyt hipoteczny.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1, kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego
oraz agent przekazują na formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu hipotecznego,
którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy.
3.
Formularz informacyjny, o którym mowa w ust. 2, sporządza się zgodnie ze wskazówkami
co do wypełniania tego formularza, stanowiącymi załącznik nr 2 do ustawy.
4.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent przekazują konsumentowi formularz
informacyjny, o którym mowa w ust. 2, niezwłocznie po otrzymaniu od niego wymaganych
informacji o jego potrzebach, sytuacji finansowej i osobistej, preferencjach oraz
celach, nie później jednak niż przed złożeniem przez konsumenta wniosku, o którym
mowa w art. 14 ust. 1.
5.
Termin ważności informacji zawartych w formularzu informacyjnym, o którym mowa w ust.
2, wynosi co najmniej 14 dni. Informacje zawarte w formularzu informacyjnym, o którym
mowa w ust. 2, są wiążące dla kredytodawcy, jeżeli w terminie ich ważności konsument
złoży wniosek, o którym mowa w art. 14 ust. 1.
Art. 12.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent mogą przekazać konsumentowi
przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny, na trwałym nośniku, dodatkowo inne dane
niż określone w art. 11 ust. 1, łącznie z formularzem informacyjnym, o którym mowa
w art. 11 ust. 2.
Art. 13.
W przypadku umowy o kredyt hipoteczny zawieranej na odległość kredytodawca, pośrednik
kredytu hipotecznego oraz agent przekazują konsumentowi informacje, o których mowa
w art. 11 ust. 1, przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny, na formularzu informacyjnym,
o którym mowa w art. 11 ust. 2.
Art. 14.
1.
W celu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny konsument występuje z wnioskiem do kredytodawcy.
2.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani przekazać konsumentowi
decyzję w sprawie udzielenia kredytu hipotecznego (decyzja kredytowa), na trwałym
nośniku, w dwudziestym pierwszym dniu od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w
ust. 1, w celu umożliwienia porównania warunków umów o kredyt hipoteczny oferowanych
przez innych kredytodawców, chyba że konsument wyrazi zgodę na wcześniejsze przekazanie
decyzji kredytowej.
3.
Kredytodawca jest obowiązany poinformować konsumenta o możliwości przekazania decyzji
kredytowej przed terminem, o którym mowa w ust. 2.
4.
Decyzja kredytowa stanowi ofertę w rozumieniu art. 66 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
5.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani przekazać wraz
z decyzją kredytową formularz informacyjny, o którym mowa w art. 11 ust. 2, w przypadku
gdy konsument nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 1, w terminie, o którym mowa
w art. 11 ust. 5.
6.
Decyzja kredytowa wraz z formularzem informacyjnym, o którym mowa w art. 11 ust. 2,
jest wiążąca dla kredytodawcy przez okres co najmniej 14 dni od dnia jej przekazania.
W przypadku przekazania decyzji kredytowej przed dwudziestym pierwszym dniem od dnia
złożenia przez konsumenta wniosku, o którym mowa w ust. 1, okres związania kredytodawcy
tą decyzją wraz z formularzem informacyjnym, o którym mowa w art. 11 ust. 2, ulega
wydłużeniu o okres, o jaki został skrócony 21-dniowy termin.
7.
W terminie, o którym mowa w ust. 6, kredytodawca nie może wymagać, aby konsument podjął
ostateczną decyzję co do warunków zawarcia umowy o kredyt hipoteczny określonych w
przedstawionej decyzji kredytowej.
8.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani zaproponować
konsumentowi przekazanie łącznie z decyzją kredytową projektu umowy o kredyt hipoteczny,
sporządzonego zgodnie z warunkami określonymi w decyzji kredytowej.
Art. 15.
Opłaty i inne koszty uiszczone przez konsumenta przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny
podlegają niezwłocznie zwrotowi, w przypadku gdy umowa o kredyt hipoteczny nie została
zawarta lub kwota kredytu hipotecznego nie została wypłacona przez kredytodawcę w
terminie wskazanym w umowie o kredyt hipoteczny.
Art. 16.
1.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani do przyjęcia
i stosowania zasad dobrych praktyk w zakresie świadczenia usług związanych z kredytem
hipotecznym.
2.
Zasady dobrych praktyk, o których mowa w ust. 1, określają co najmniej procedury wewnętrzne
umożliwiające weryfikację:
1)
czy sposób wynagradzania personelu kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego oraz
agenta zajmującego się obsługą konsumenta w procesie udzielania i pośredniczenia przy
udzielaniu kredytów hipotecznych jest uczciwy i przejrzysty oraz czy uwzględnia interesy
konsumentów;
2)
spełniania wymogów informacyjnych określonych w ustawie;
3)
spełniania wymogów dotyczących wynagradzania osób wykonujących czynności związane
z oceną zdolności kredytowej.
3.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent, którzy świadczą usługi doradcze,
zapewniają, aby struktura wynagrodzenia ich personelu umożliwiała działanie w najlepszym
interesie konsumenta, w tym nie była uzależniona od osiągnięcia określonych celów
w zakresie sprzedaży.
4.
Wynagrodzenie podstawowe oraz zmienne składniki wynagrodzenia personelu kredytodawcy
wykonującego jakiekolwiek czynności związane z oceną zdolności kredytowej nie mogą
być zależne od zaakceptowanych wniosków o udzielenie kredytu hipotecznego.
5.
Polityka ustalania wynagrodzeń, o których mowa w ust. 4, powinna być zgodna z polityką
zarządzania ryzykiem obowiązującą u kredytodawcy, z wewnętrznymi standardami kredytowymi
oraz ze strategią biznesową kredytodawcy.
Art. 17.
1.
Pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent, przed rozpoczęciem świadczenia usług w
zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego, są obowiązani przekazać konsumentowi,
na trwałym nośniku, następujące informacje:
1)
firmę oraz siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres pośrednika kredytu hipotecznego;
2)
numer wpisu pośrednika kredytu hipotecznego do rejestru pośredników kredytowych wraz
z adresem strony internetowej, na której jest dostępny ten rejestr;
3)
czy pośrednik kredytu hipotecznego jest powiązanym pośrednikiem kredytu hipotecznego,
a jeżeli tak - firmy (nazwy) kredytodawców, w imieniu i na rzecz których działa;
4)
czy pośrednik kredytu hipotecznego oferuje usługi doradcze;
5)
o procedurach składania skarg na pośredników kredytu hipotecznego w trybie wewnętrznym
i sposobie korzystania z pozasądowych procedur wnoszenia skarg i odwołań;
6)
o prowizji oraz innych wynagrodzeniach w formie pieniężnej lub innej uzgodnionej formie
korzyści finansowej, a także ich wysokości, o ile jest znana, przekazywanych przez
kredytodawcę lub inne podmioty pośrednikowi kredytu hipotecznego lub agentowi, w tym
wynagrodzeniach związanych z zawarciem z konsumentem umowy o kredyt hipoteczny;
7)
o opłatach ponoszonych bezpośrednio przez konsumenta na rzecz pośrednika kredytu hipotecznego
lub agenta za świadczone usługi, a w przypadku niemożności ustalenia tej opłaty -
informację o sposobie jej obliczania.
2.
W przypadku gdy wysokość prowizji i innych wynagrodzeń, o których mowa w ust. 1 pkt
6, nie jest znana w chwili przekazywania informacji, konsument otrzymuje, na trwałym
nośniku, informację, że kwota prowizji oraz innych wynagrodzeń zostanie podana w formularzu
informacyjnym, o którym mowa w art. 11 ust. 2.
3.
Przed rozpoczęciem świadczenia usług pośrednik kredytu hipotecznego zapewnia, aby
agent poinformował konsumenta, jaką pełni funkcję i którego pośrednika kredytu hipotecznego
reprezentuje.
Art. 18.
Przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego
oraz agent w sposób jednoznaczny, zrozumiały i precyzyjny udzielają konsumentowi wyjaśnień
dotyczących co najmniej:
1)
treści informacji, o których mowa w art. 11 ust. 1 - w przypadku kredytodawców;
2)
treści informacji, o których mowa w art. 11 ust. 1 i art. 17 - w przypadku pośredników
kredytu hipotecznego oraz agentów;
3)
głównych cech proponowanego kredytu hipotecznego oraz proponowanych usług dodatkowych;
4)
skutków, jakie proponowany kredyt hipoteczny może mieć dla konsumenta, w tym konsekwencji
zalegania przez konsumenta ze spłatą;
5)
możliwości, warunków i skutków rezygnacji z usług dodatkowych - w przypadku gdy usługi
te są łączone z umową o kredyt hipoteczny;
6)
skutków dotyczących spłaty części lub całości kredytu hipotecznego przed terminem
określonym w umowie o kredyt hipoteczny.
Art. 19.
1.
Kredytodawca ustala rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do
zapłaty przez konsumenta na podstawie informacji uzyskanych od konsumenta dotyczących
składników preferowanego przez konsumenta kredytu hipotecznego, w szczególności co
do okresu obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny i całkowitej kwoty kredytu hipotecznego.
2.
Pośrednik kredytu hipotecznego przekazuje kredytodawcy informacje o pobieranych od
konsumenta opłatach uwzględnianych przy ustalaniu rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania.
3.
Jeżeli konsument nie udzieli informacji zgodnie z ust. 1, kredytodawca ustala rzeczywistą
roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta na podstawie
reprezentatywnego przykładu.
4.
Do ustalania reprezentatywnego przykładu przepis art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 20.
1.
Kredytodawca, ustalając rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, uwzględnia:
1)
całkowity koszt kredytu hipotecznego, z wyłączeniem opłat z tytułu niewykonania przez
konsumenta zobowiązań wynikających z umowy o kredyt hipoteczny;
2)
koszty prowadzenia rachunku, z którego są realizowane spłaty, koszty transakcji płatniczych
w zakresie poleceń przelewu z tego rachunku i wpłat na ten rachunek oraz inne koszty
związane z tymi transakcjami, chyba że otwarcie rachunku nie jest obowiązkowe, a koszty
rachunku zostały w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny podane w umowie o kredyt
hipoteczny lub w innej umowie zawartej z konsumentem.
2.
Jeżeli z postanowień umowy o kredyt hipoteczny wynika możliwość zmiany stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego i opłat uwzględnianych przy ustalaniu rzeczywistej rocznej stopy
oprocentowania kredytu hipotecznego, których nie można określić w chwili jej ustalania,
rzeczywistą roczną stopę oprocentowania ustala się przy założeniu, że stopa oprocentowania
kredytu hipotecznego i opłaty te pozostaną niezmienione przez okres obowiązywania
umowy o kredyt hipoteczny. W takim przypadku kredytodawca przedstawia konsumentowi
w formularzu informacyjnym, o którym mowa w art. 11 ust. 2, dodatkową, przykładową
rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która obrazuje ryzyka związane ze znacznym
wzrostem stopy oprocentowania kredytu hipotecznego.
3.
Sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania określa załącznik nr 3
do ustawy.
4.
Kredytodawca zapewnia jednolity sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania
dla umów o kredyt hipoteczny.
5.
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania jest weryfikowana przez kredytodawcę przynajmniej
raz na 12 miesięcy.
6.
Obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania dokonuje się przy założeniu,
że umowa o kredyt hipoteczny będzie obowiązywać przez uzgodniony okres, a kredytodawca
i konsument wywiążą się ze swoich zobowiązań określonych w umowie o kredyt hipoteczny.
7.
W przypadku umów o kredyt hipoteczny ze stałą stopą oprocentowania kredytu hipotecznego
w odniesieniu do co najmniej 5-letniego początkowego okresu, po którym kredytodawca
i konsument dokonują ustalenia nowej stałej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego
na dalszy okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny, kredytodawca przedstawia
konsumentowi w formularzu informacyjnym, o którym mowa w art. 11 ust. 2, dodatkową,
przykładową rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, której obliczenie obejmuje wyłącznie
początkowy okres, w którym stosuje się stałą stopę oprocentowania kredytu hipotecznego,
i opiera się na założeniu, że po zakończeniu okresu, w którym obowiązuje stała stopa
oprocentowania kredytu hipotecznego, pozostający do spłaty kapitał zostanie spłacony.
Art. 21.
1.
Przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny kredytodawca jest obowiązany dokonać oceny
zdolności kredytowej.
2.
Ocena zdolności kredytowej jest dokonywana na podstawie informacji uzyskanych od konsumenta,
z baz danych lub ze zbiorów danych kredytodawcy.
3.
Konsument przedstawia, na żądanie kredytodawcy i we wskazanym przez kredytodawcę terminie,
dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny zdolności kredytowej.
4.
Ocena zdolności kredytowej jest dokonywana zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
5.
Pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani przekazać właściwemu kredytodawcy
wszelkie informacje uzyskane od konsumenta, niezbędne do przeprowadzenia oceny zdolności
kredytowej.
6.
Kredytodawca jest obowiązany ustanowić i stosować procedury i określić informacje,
na podstawie których jest dokonywana ocena zdolności kredytowej. Procedury i informacje,
o których mowa w zdaniu pierwszym, są dokumentowane i przechowywane.
7.
Ocena zdolności kredytowej dokonywana przez kredytodawcę nie może opierać się w głównej
mierze na założeniu, że wartość rynkowa nieruchomości:
1)
przewyższa kwotę kredytu hipotecznego lub
2)
wzrośnie, chyba że umowa o kredyt hipoteczny jest zawierana w celu budowy, przebudowy
lub remontu nieruchomości w rozumieniu art. 3 pkt 6, 7a i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
8.
Jeżeli kredytodawca wymaga dokonania wyceny nieruchomości w związku z procedurą oceny
zdolności kredytowej, wycena ta powinna spełniać wymagania określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w przypadku sporządzania ekspertyzy w celu ustalenia bankowo-hipotecznej wartości
nieruchomości w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych - wymagania określone w tej ustawie.
9.
Wycena nieruchomości jest dokonywana przez rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa
w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wskazanego w drodze porozumienia między kredytodawcą i konsumentem.
10.
Kredytodawca jest obowiązany przechowywać, na trwałym nośniku, dokumentację dotyczącą
wyceny nieruchomości i ekspertyzy, o których mowa w ust. 8.
Art. 22.
1.
Kredytodawca nie może rozwiązać, w tym odstąpić od umowy o kredyt hipoteczny, lub
zmienić umowy o kredyt hipoteczny, w przypadku gdy ocena zdolności kredytowej nie
została przeprowadzona prawidłowo, chyba że jest to korzystne dla konsumenta i konsument
wyraził na to zgodę.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, w przypadku gdy konsument celowo odmówił ujawnienia
informacji lub podał nieprawdziwe informacje niezbędne do przeprowadzenia oceny zdolności
kredytowej.
3.
Przedstawienie przez konsumenta niekompletnych informacji niezbędnych do przeprowadzenia
oceny zdolności kredytowej przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny nie stanowi podstawy
do wypowiedzenia tej umowy przez kredytodawcę.
Art. 23.
1.
Umowa o kredyt hipoteczny może zostać zawarta tylko w przypadku, gdy wynik oceny zdolności
kredytowej wskazuje, że konsument będzie zdolny do spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego
wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie o kredyt hipoteczny.
2.
Kredytodawca jest obowiązany poinformować konsumenta z wyprzedzeniem, że ocena jego
zdolności kredytowej będzie dokonywana na podstawie informacji zgromadzonych w bazach
danych lub w zbiorach danych kredytodawcy.
3.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani poinformować
konsumenta z wyprzedzeniem, że jeżeli konsument odmówi przekazania informacji niezbędnych
do oceny lub weryfikacji jego zdolności kredytowej, kredyt hipoteczny może nie zostać
udzielony.
Art. 24.
1.
W przypadku odmowy udzielenia kredytu hipotecznego w związku z negatywną oceną zdolności
kredytowej kredytodawca jest obowiązany niezwłocznie poinformować konsumenta o odrzuceniu
wniosku o kredyt hipoteczny.
2.
Jeżeli kredytodawca odmówi konsumentowi udzielenia kredytu hipotecznego na podstawie
informacji zawartych w bazie danych lub zbiorze danych kredytodawcy, niezwłocznie
przekazuje konsumentowi bezpłatną informację o wynikach tego sprawdzenia oraz wskazuje
bazę danych lub zbiór danych, w których tego sprawdzenia dokonano.
3.
Kredytodawca jest obowiązany dokonywać ponownej oceny zdolności kredytowej na podstawie
uaktualnionych informacji przed każdym znacznym zwiększeniem całkowitej kwoty kredytu
hipotecznego po zawarciu umowy o kredyt hipoteczny, chyba że takie dodatkowe zwiększenie
całkowitej kwoty kredytu hipotecznego przewidziano i uwzględniono w początkowej ocenie
zdolności kredytowej.
Rozdział 3
Świadczenie usług doradczych
Art. 25.
1.
Usługi doradcze dotyczące kredytów hipotecznych mogą być świadczone wyłącznie przez
kredytodawcę, pośrednika kredytu hipotecznego oraz agenta.
2.
W przypadku gdy usługi doradcze oferowane konsumentowi są świadczone przez kredytodawcę,
powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta powiązanego pośrednika kredytu
hipotecznego, podmioty te nie mogą używać w firmie (nazwie) oraz dla określenia działalności
lub w reklamie określeń „doradca” lub „doradztwo”.
3.
W przypadku gdy usługi doradcze oferowane są konsumentowi przez pośrednika kredytu
hipotecznego niebędącego powiązanym pośrednikiem kredytu hipotecznego lub jego agenta,
którzy nie otrzymują od kredytodawcy prowizji lub innych wynagrodzeń w formie pieniężnej
lub innej uzgodnionej formie korzyści finansowej, podmioty te mogą używać w nazwie
oraz dla określenia działalności lub reklamy określenia „niezależny doradca”.
4.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent informują konsumenta o świadczeniu
lub możliwości świadczenia usług doradczych na rzecz konsumentów w związku z umową
o kredyt hipoteczny.
Art. 26.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent przed rozpoczęciem świadczenia
usług doradczych lub, w stosownych przypadkach, przed zawarciem umowy o świadczenie
usług doradczych przekazują konsumentowi, na trwałym nośniku, informacje:
1)
czy rekomendacja będzie dotyczyła wyłącznie własnych ofert kredytów hipotecznych,
czy szerszego zakresu ofert tych kredytów z rynku usług finansowych;
2)
w stosownych przypadkach, o opłacie ponoszonej przez konsumenta za korzystanie z usług
doradczych lub, gdy kwoty takiej opłaty nie da się ustalić w momencie przekazywania
informacji, o metodzie obliczania tej opłaty.
Art. 27.
1.
W przypadku gdy kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego lub agent świadczy usługi
doradcze, konsument przekazuje temu podmiotowi niezbędne informacje dotyczące jego
potrzeb, sytuacji finansowej i osobistej, preferencji oraz celów, aby umożliwić rekomendację
odpowiednich umów o kredyt hipoteczny.
2.
Kredytodawca, powiązany pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent powiązanego pośrednika
kredytu hipotecznego, świadczący usługi doradcze, są obowiązani przedstawić konsumentowi
co najmniej 3 oferty umów o kredyt hipoteczny łącznie z formularzami informacyjnymi,
o których mowa w art. 11 ust. 2, oraz rekomendować taką umowę o kredyt hipoteczny,
która najbardziej odpowiada potrzebom oraz sytuacji finansowej i osobistej konsumenta,
uwzględniając preferencje i cele konsumenta.
3.
Pośrednik kredytu hipotecznego niebędący powiązanym pośrednikiem kredytu hipotecznego
oraz jego agent, świadczący usługi doradcze, są obowiązani przedstawić konsumentowi
co najmniej 3 oferty umów o kredyt hipoteczny dostępnych na rynku oraz rekomendować
taką umowę o kredyt hipoteczny, która najbardziej odpowiada potrzebom oraz sytuacji
finansowej i osobistej konsumenta, uwzględniając preferencje i cele konsumenta.
4.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent świadczą usługi doradcze w
najlepszym interesie konsumenta, uzyskując informacje o potrzebach konsumenta i jego
sytuacji finansowej i osobistej oraz rekomendując odpowiednie kredyty hipoteczne,
przy uwzględnieniu szczególnych wymagań zgłoszonych przez konsumenta oraz rozsądnych
założeń dotyczących ryzyka dla konsumenta w okresie obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny.
5.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani do przekazania
konsumentowi, na trwałym nośniku, informacji dotyczących ryzyka związanego z rekomendowanym
kredytem hipotecznym.
6.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent, którzy świadczą usługi doradcze,
są obowiązani ostrzegać konsumenta, mając na uwadze jego sytuację finansową, że umowa
o kredyt hipoteczny może spowodować dla niego szczególne ryzyko.
Art. 28.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani przekazać konsumentowi,
na trwałym nośniku, swoją rekomendację dotyczącą kredytu hipotecznego.
Rozdział 4
Umowa o kredyt hipoteczny
Art. 29.
1.
Umowa o kredyt hipoteczny określa elementy wymienione w art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz:
1)
opłaty i inne koszty związane z udzieleniem kredytu hipotecznego, w tym opłatę za
rozpatrzenie wniosku kredytowego, przygotowanie i zawarcie umowy o kredyt hipoteczny,
oraz warunki ich zmian;
2)
całkowity koszt kredytu hipotecznego określony w dniu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny;
3)
całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta określoną w dniu zawarcia umowy o kredyt
hipoteczny;
4)
zasady i koszty ustanowienia, zmiany lub wygaśnięcia zabezpieczeń i ubezpieczeń, w
tym koszty ubezpieczenia spłaty kredytu hipotecznego;
5)
prawo konsumenta do spłaty kredytu hipotecznego przed terminem oraz koszty spłaty
całości lub części kredytu hipotecznego przed terminem określonym w umowie o kredyt
hipoteczny;
6)
warunki, termin, sposób i skutki odstąpienia od umowy o kredyt hipoteczny przez konsumenta;
7)
skutki niedotrzymania warunków umowy o kredyt hipoteczny, ze szczególnym uwzględnieniem
informacji o stopie oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunkach jej zmiany
oraz ewentualnych opłatach z tytułu zaległości w spłacie kredytu hipotecznego;
8)
sposób i warunki ustalania stopy procentowej, na podstawie której jest obliczana wysokość
rat kapitałowo-odsetkowych;
9)
minimalny zakres umowy ubezpieczenia, jeżeli jest ono przez kredytodawcę wymagane;
10)
dodatkowe warunki, kryteria i ograniczenia oraz wymagane dokumenty związane z kredytem
hipotecznym, jeżeli jest on objęty wsparciem udzielanym ze środków publicznych.
2.
Jeżeli strony nie uzgodniły stałej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego, sposób
ustalania stopy procentowej, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, określa się jako wartość
wskaźnika referencyjnego oraz wysokość marży ustalonej w umowie o kredyt hipoteczny.
3.
W przypadku umów o kredyt hipoteczny ze stałą stopą oprocentowania kredytu hipotecznego
w odniesieniu do co najmniej 5-letniego początkowego okresu, po którym kredytodawca
i konsument dokonują ustalenia nowej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego na
dalszy okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny, umowa o kredyt hipoteczny określa
również sposób ustalania nowej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego zgodnie z
ust. 2 oraz warunki ustalania tej stopy na dalszy okres obowiązywania umowy o kredyt
hipoteczny, jeżeli strony nie osiągną porozumienia co do nowej stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego na dalszy okres obowiązywania tej umowy.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3, kredytodawca nie może pobierać od konsumenta
opłat z tytułu ustalenia nowej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego na kolejny
okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny lub zmiany tej umowy związanej z ustaleniem
nowej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego.
5.
W przypadku ustalenia nowej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego pozostałe warunki
umowy o kredyt hipoteczny pozostają niezmienione.
6.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent przez okres obowiązywania
umowy o kredyt hipoteczny w sposób zrozumiały i precyzyjny udzielają konsumentowi
wyjaśnień dotyczących poszczególnych postanowień tej umowy.
7.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego ani agent nie mogą pobierać opłat od
konsumenta za udzielanie wyjaśnień, o których mowa w ust. 6.
8.
W przypadku umowy o kredyt hipoteczny w walucie obcej, w sytuacji gdy całkowita kwota
do zapłaty przez konsumenta pozostająca do spłacenia lub kwota rat kredytu hipotecznego
spłacanych zgodnie z warunkami określonymi w umowie o kredyt hipoteczny, są wyższe
o ponad 20% od kwot, które byłyby ustalone przy zastosowaniu kursu wymiany waluty
umowy o kredyt hipoteczny i waluty, w której konsument uzyskuje większość swoich dochodów
lub posiada większość środków finansowych lub innych aktywów wycenianych w tej walucie,
obowiązującego w chwili zawierania umowy o kredyt hipoteczny, kredytodawca, pośrednik
kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani każdorazowo przekazać konsumentowi,
na trwałym nośniku, ostrzeżenie o zwiększeniu kwoty pozostającej do spłaty przez konsumenta,
a także, w stosownych przypadkach, o prawie przeliczenia na inną walutę i warunkach
tego przeliczenia oraz mechanizmach ograniczania ryzyka kursowego, na które jest narażony
konsument.
Art. 30.
1.
W przypadku umowy o kredyt hipoteczny w walucie obcej konsument może dokonywać spłaty
rat kapitałowo-odsetkowych bezpośrednio w tej walucie.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do spłaty całości lub części kredytu hipotecznego
przed terminem określonym w umowie o kredyt hipoteczny.
3.
Kredytodawca nie może uzależniać wykonania uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 2,
od obowiązku poniesienia przez konsumenta dodatkowych kosztów lub spełnienia innych
warunków, w szczególności nie może zobowiązać konsumenta do nabywania waluty przeznaczonej
na spłatę rat kredytu hipotecznego, jego całości lub części, od niego lub innego określonego
podmiotu.
Art. 31.
1.
W przypadku gdy określona w umowie o kredyt hipoteczny stopa oprocentowania kredytu
hipotecznego jest bezpośrednio związana ze zmianą wskaźnika referencyjnego, a nowy
wskaźnik referencyjny jest podawany do wiadomości publicznej, umowa o kredyt hipoteczny
wskazuje, że informacja o zmianie wskaźnika referencyjnego zostanie przekazana konsumentowi
najpóźniej wraz z nowym harmonogramem spłat, zgodnie z określonym w tej umowie sposobem
przekazywania informacji.
2.
Jeżeli zmiany stopy oprocentowania kredytu hipotecznego są uzależnione od aukcji na
rynkach kapitałowych, a kredytodawca nie jest w stanie poinformować konsumenta o jakiejkolwiek
zmianie tej stopy, zanim ta zmiana nie wejdzie w życie, informuje konsumenta, odpowiednio
wcześnie przed aukcją, na trwałym nośniku, o spodziewanej procedurze aukcyjnej oraz
o tym, jaki może być jej wpływ na stopę oprocentowania kredytu hipotecznego.
Art. 32.
1.
W przypadku gdy umowa o kredyt hipoteczny dotyczy kredytu hipotecznego ze zmienną
stopą oprocentowania kredytu hipotecznego, wskaźniki referencyjne wykorzystywane do
obliczenia stopy oprocentowania kredytu hipotecznego są zrozumiałe, dostępne, obiektywne
i możliwe do zweryfikowania przez strony umowy o kredyt hipoteczny.
2.
Dane historyczne dotyczące wskaźników referencyjnych, o których mowa w ust. 1, powinny
być przechowywane przez kredytodawców, pośredników kredytowych oraz agentów co najmniej
przez okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny.
Art. 33.
1.
Jeżeli konsument opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu hipotecznego,
kredytodawca wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni
roboczych.
2.
W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, kredytodawca informuje konsumenta o możliwości
złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację
zadłużenia.
3.
Kredytodawca umożliwia restrukturyzację zadłużenia, jeżeli jest to uzasadnione oceną
sytuacji majątkowej konsumenta.
4.
Restrukturyzacja zadłużenia jest dokonywana na warunkach uzgodnionych przez kredytodawcę
i konsumenta.
5.
Kredytodawca dokonuje restrukturyzacji zadłużenia przez:
1)
zaoferowanie konsumentowi możliwości czasowego zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego;
2)
zmianę wysokości rat kapitałowo-odsetkowych kredytu hipotecznego;
3)
wydłużenie okresu kredytowania;
4)
inne działania umożliwiające spłatę zobowiązania.
Art. 34.
W przypadku odrzucenia wniosku konsumenta o restrukturyzację zadłużenia kredytodawca
przekazuje konsumentowi, bez zbędnej zwłoki, w formie pisemnej, szczegółowe wyjaśnienia
dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Art. 35.
1.
W przypadku odrzucenia wniosku konsumenta o restrukturyzację zadłużenia albo bezskuteczności
restrukturyzacji zadłużenia kredytodawca, przed podjęciem czynności zmierzających
do odzyskania należności, umożliwia konsumentowi sprzedaż kredytowanej nieruchomości
w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy.
2.
W przypadku gdy kwota uzyskana ze sprzedaży kredytowanej nieruchomości jest mniejsza
niż wysokość zadłużenia konsumenta, kredytodawca:
1)
umożliwia spłatę pozostałego zadłużenia w ratach dostosowanych do sytuacji majątkowej
konsumenta;
2)
wyraża zgodę na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej kredytowanej nieruchomości,
przy czym w odniesieniu do pozostałej części zadłużenia może żądać ustanowienia innego
zabezpieczenia wierzytelności wynikających z umowy o kredyt hipoteczny.
Art. 36.
W przypadku gdy łączna wysokość opłat z tytułu zaległości w spłacie kredytu hipotecznego
oraz odsetek za opóźnienie naliczonych konsumentowi przekracza kwotę odpowiadającą
kwocie odsetek maksymalnych za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 21 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, obliczonych od kwoty zaległości w spłacie kredytu hipotecznego, należnych na dzień
pobrania tych opłat lub odsetek, należy się tylko kwota opłat i odsetek odpowiadająca
kwocie tych odsetek maksymalnych za opóźnienie.
Art. 37.
1.
W przypadku niedotrzymania przez konsumenta warunków udzielenia kredytu hipotecznego
albo w przypadku utraty przez konsumenta zdolności kredytowej kredytodawca może obniżyć
kwotę przyznanego kredytu hipotecznego albo wypowiedzieć umowę o kredyt hipoteczny,
o ile przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe nie stanowią inaczej.
2.
Termin wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia
upadłością konsumenta - 7 dni, chyba że strony w umowie o kredyt hipoteczny określiły
dłuższy termin.
3.
Wypowiedzenie umowy o kredyt hipoteczny z powodu utraty przez konsumenta zdolności
kredytowej lub zagrożenia upadłością nie może nastąpić w okresie restrukturyzacji
zadłużenia, chyba że konsument nienależycie realizuje restrukturyzację zadłużenia.
4.
W przypadkach określonych w ust. 1 kredytodawca przed obniżeniem kwoty przyznanego
kredytu hipotecznego albo przed wypowiedzeniem umowy o kredyt hipoteczny, powinien
umożliwić restrukturyzację zadłużenia, jeżeli jest to uzasadnione oceną sytuacji majątkowej
konsumenta.
5.
Kredytodawca zawiadamia konsumenta o niedotrzymaniu warunków udzielenia kredytu hipotecznego
przez konsumenta albo utracie przez konsumenta zdolności kredytowej, informując jednocześnie
o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w terminie 14 dni roboczych
od dnia otrzymania zawiadomienia kredytodawcy.
6.
Do restrukturyzacji zadłużenia konsumenta stosuje się odpowiednio przepisy art. 33
ust. 4 i 5 oraz art. 34.
7.
W przypadku odrzucenia wniosku konsumenta o restrukturyzację zadłużenia albo bezskuteczności
restrukturyzacji zadłużenia kredytodawca, przed podjęciem czynności zmierzających
do odzyskania należności, umożliwia konsumentowi sprzedaż kredytowanej nieruchomości
w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy.
8.
W przypadku gdy kwota uzyskana ze sprzedaży kredytowanej nieruchomości jest mniejsza
niż wysokość zadłużenia konsumenta, kredytodawca:
1)
umożliwia spłatę pozostałego zadłużenia w ratach dostosowanych do sytuacji majątkowej
konsumenta;
2)
wyraża zgodę na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej kredytowanej nieruchomości,
przy czym w odniesieniu do pozostałej części zadłużenia może żądać ustanowienia innego
zabezpieczenia wierzytelności wynikających z umowy o kredyt hipoteczny.
Rozdział 5
Spłata kredytu hipotecznego przed terminem
Art. 38.
1.
Konsument ma prawo w każdym czasie dokonać spłaty całości lub części kredytu hipotecznego
przed terminem określonym w umowie o kredyt hipoteczny.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, konsument może wystąpić do kredytodawcy z wnioskiem
o przekazanie informacji o kosztach spłaty całości lub części kredytu hipotecznego
przed terminem określonym w umowie o kredyt hipoteczny.
3.
Kredytodawca przekazuje konsumentowi, na trwałym nośniku, informację, o której mowa
w ust. 2, wraz z założeniami przyjętymi do jej ustalenia, w terminie 7 dni roboczych
od dnia otrzymania wniosku konsumenta.
4.
Kredytodawca nie może uzależniać przyjęcia spłaty całości lub części kredytu hipotecznego
przed terminem określonym w umowie o kredyt hipoteczny od udzielenia konsumentowi
informacji, o której mowa w ust. 2.
Art. 39.
1.
W przypadku spłaty całości kredytu hipotecznego przed terminem określonym w umowie
o kredyt hipoteczny całkowity koszt kredytu hipotecznego ulega obniżeniu o odsetki
i inne koszty kredytu hipotecznego przypadające za okres, o który skrócono obowiązywanie
tej umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą.
2.
W przypadku spłaty części kredytu hipotecznego przed terminem określonym w umowie
o kredyt hipoteczny przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 40.
1.
Strony mogą zastrzec w umowie o kredyt hipoteczny rekompensatę w przypadku spłaty
całości lub części kredytu hipotecznego przed terminem określonym w tej umowie.
2.
W przypadku kredytu hipotecznego oprocentowanego zmienną stopą procentową kredytodawca
może pobierać rekompensatę wyłącznie, gdy spłata całości lub części kredytu hipotecznego
nastąpiła w okresie 36 miesięcy od dnia zawarcia umowy o kredyt hipoteczny.
3.
Rekompensata, o której mowa w ust. 2, nie może być większa niż wysokość odsetek, które
byłyby naliczone od spłaconej przed terminem całości lub części kredytu hipotecznego
w okresie roku od dnia faktycznej spłaty, ani większa niż 3% spłacanej kwoty kredytu
hipotecznego.
4.
Jeżeli do zakończenia obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny oprocentowany zmienną
stopą procentową zgodnie z terminem wskazanym w tej umowie pozostało mniej niż rok,
rekompensata nie może być wyższa niż odsetki, które przypadałyby za okres pozostały
do zakończenia umowy o kredyt hipoteczny.
5.
W przypadku kredytu hipotecznego oprocentowanego zmienną stopą procentową do wyliczenia
wysokości odsetek, o których mowa w ust. 3 i 4, przyjmuje się oprocentowanie z dnia
faktycznej spłaty.
6.
W przypadku kredytu hipotecznego, w którym stała stopa oprocentowania kredytu hipotecznego
obowiązuje w danym okresie, kredytodawca może pobierać rekompensatę w tym okresie.
7.
Rekompensata nie może być wyższa niż koszty kredytodawcy bezpośrednio związane z przedterminową
spłatą.
Art. 41.
W przypadku kredytów hipotecznych, dla których uzgodniono stałą stopę oprocentowania
kredytu hipotecznego w danym okresie, przepisów art. 359 § 21-23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny o odsetkach maksymalnych nie stosuje się w tym okresie, jednakże kredytodawca jest
obowiązany przestrzegać tych przepisów w chwili ustalania wysokości odsetek oraz zawierania
umowy o kredyt hipoteczny.
Rozdział 6
Odstąpienie od umowy o kredyt hipoteczny przez konsumenta
Art. 42.
1.
Konsument ma prawo, bez podania przyczyny, do odstąpienia od umowy o kredyt hipoteczny
w terminie 14 dni od dnia zawarcia tej umowy.
2.
Jeżeli umowa o kredyt hipoteczny nie określa elementów wymienionych w art. 29 ust.
1 i 3, konsument może odstąpić od umowy o kredyt hipoteczny w terminie 14 dni od dnia
dostarczenia wszystkich elementów wymienionych w art. 29 ust. 1 i 3.
3.
Termin do odstąpienia od umowy o kredyt hipoteczny jest zachowany, jeżeli konsument
przed jego upływem złoży pod wskazany przez kredytodawcę, pośrednika kredytu hipotecznego
lub agenta adres oświadczenie o odstąpieniu od tej umowy.
4.
Dla zachowania terminu, o którym mowa w ust. 3, jest wystarczające nadanie przed jego
upływem przesyłki poleconej zawierającej oświadczenie, o którym mowa w ust. 3, u operatora
pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe .
Art. 43.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani przy zawarciu
umowy o kredyt hipoteczny przekazać konsumentowi, na trwałym nośniku, wzór oświadczenia
o odstąpieniu od tej umowy, z oznaczeniem swojej firmy (nazwy) oraz siedziby (miejsca
zamieszkania) i adresu, o którym mowa w art. 42 ust. 3.
Art. 44.
1.
Konsument nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy o kredyt hipoteczny,
z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu hipotecznego do dnia jego spłaty.
2.
Konsument zwraca niezwłocznie kredytodawcy kwotę udostępnionego kredytu hipotecznego
wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 1, nie później niż w terminie 30 dni od dnia
złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy o kredyt hipoteczny.
3.
Dniem spłaty kredytu hipotecznego jest dzień przekazania przez konsumenta środków
pieniężnych kredytodawcy.
4.
W przypadku odstąpienia od umowy o kredyt hipoteczny kredytodawcy nie przysługują
żadne inne opłaty, z wyjątkiem bezzwrotnych kosztów poniesionych przez niego na rzecz
organów administracji publicznej.
Art. 45.
Jeżeli z umową o kredyt hipoteczny jest związana usługa dodatkowa świadczona przez
kredytodawcę lub osobę trzecią na podstawie umowy między tą osobą a kredytodawcą,
odstąpienie od umowy o kredyt hipoteczny jest skuteczne także wobec umowy o usługę
dodatkową.
Art. 46.
W przypadku odstąpienia od umowy o kredyt hipoteczny zawartej na odległość lub poza
lokalem przedsiębiorstwa stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
Rozdział 7
Wymogi dla pośredników kredytu hipotecznego, agentów oraz personelu kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta
Art. 47.
Działalność polegająca na świadczeniu usług pośrednictwa kredytu hipotecznego może
być wykonywana wyłącznie przez pośredników kredytu hipotecznego oraz agentów.
Art. 48.
1.
Pośrednik kredytu hipotecznego może prowadzić działalność w zakresie pośrednictwa
kredytu hipotecznego po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez Komisję Nadzoru Finansowego,
zwanego dalej „zezwoleniem”, i dokonaniu wpisu do rejestru pośredników kredytowych.
2.
Za dzień rozpoczęcia działalności w zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego uważa
się dzień dokonania wpisu do rejestru pośredników kredytowych.
Art. 49.
1.
Zezwolenie jest wydawane na wniosek, złożony w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej:
1)
osoby fizycznej:
a)
która ma pełną zdolność do czynności prawnych,
b)
która nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo:
-
-przeciwko życiu i zdrowiu,
-
-przeciwko wymiarowi sprawiedliwości,
-
-przeciwko ochronie informacji,
-
-przeciwko wiarygodności dokumentów,
-
-przeciwko mieniu,
-
-przeciwko obrotowi gospodarczemu,
-
-przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
-
-skarbowe,
c)
która posiada co najmniej wykształcenie średnie,
d)
która złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin na pośrednika kredytu hipotecznego, nie
później niż 2 lata przed dniem złożenia wniosku,
e)
która złożyła pisemne oświadczenie o zobowiązaniu się do zawarcia umowy ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej lub umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, o których
mowa w art. 55 ust. 1,
f)
której personel spełnia warunki, o których mowa w lit. a i b;
2)
osoby prawnej:
a)
której członkowie zarządu spełniają warunki, o których mowa w pkt 1 lit. a-d,
b)
która złożyła pisemne oświadczenie o zobowiązaniu się do zawarcia umowy ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej lub umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, o których
mowa w art. 55 ust. 1,
c)
której personel spełnia warunki, o których mowa w pkt 1 lit. a i b;
3)
spółki nieposiadającej osobowości prawnej:
a)
której wspólnicy, jeżeli są osobami fizycznymi, spełniają warunki, o których mowa
w pkt 1 lit. a-d, a w przypadku gdy wspólnikiem tej spółki jest osoba prawna - członkowie
zarządu spełniają warunki, o których mowa w pkt 1 lit. a-d,
b)
która złożyła pisemne oświadczenie o zobowiązaniu się do zawarcia umowy ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej lub umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, o których
mowa w art. 55 ust. 1,
c)
której personel spełnia warunki, o których mowa w pkt 1 lit. a i b.
2.
Wymogu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d, nie stosuje się do osób, które ukończyły
wyższe studia ekonomiczne lub prawnicze i uzyskały tytuł magistra.
Art. 50.
1.
Wniosek, o którym mowa w art. 49 ust. 1, zawiera dane, o których mowa:
1)
w art. 63 ust. 1 pkt 2 i 3 - w przypadku pośrednika kredytu hipotecznego będącego
osobą fizyczną;
2)
w art. 63 ust. 2 pkt 2 i 3 - w przypadku pośrednika kredytu hipotecznego niebędącego
osobą fizyczną.
2.
Jeżeli dane, o których mowa w ust. 1, dotyczą osób fizycznych, wniosek zawiera także
numery Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) tych osób.
3.
Do wniosku, o którym mowa w art. 49 ust. 1, dołącza się zaświadczenie z Krajowego
Rejestru Karnego o niekaralności w zakresie przestępstw, o których mowa w art. 49
ust. 1 pkt 1 lit. b, oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych
i o tym, że nie orzeczono upadłości wobec przedsiębiorcy i osób pełniących funkcje
zarządcze u przedsiębiorcy oraz nie toczy się wobec nich postępowanie upadłościowe,
a także dokumenty potwierdzające spełnienie warunków niezbędnych do uzyskania zezwolenia.
Art. 51.
1.
Zezwolenie wydaje Komisja Nadzoru Finansowego w drodze decyzji administracyjnej.
2.
Komisja Nadzoru Finansowego wydaje zezwolenie, jeżeli zostały spełnione warunki, o
których mowa odpowiednio w art. 49 ust. 1 pkt 1-3, oraz jeżeli nie orzeczono upadłości
wobec przedsiębiorcy i osób pełniących funkcje zarządcze u przedsiębiorcy oraz nie
toczy się wobec nich postępowanie upadłościowe.
3.
Komisja Nadzoru Finansowego odmawia wydania zezwolenia w drodze decyzji administracyjnej.
4.
Decyzja administracyjna w sprawie wydania zezwolenia albo odmowy jego wydania jest
wydawana w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 49 ust.
1.
5.
Komisja Nadzoru Finansowego z urzędu dokonuje wpisu do rejestru pośredników kredytowych
z dniem wydania zezwolenia.
Art. 52.
1.
W skład Komisji Egzaminacyjnej dla Pośredników Kredytu Hipotecznego, zwanej dalej
„Komisją”, wchodzą:
1)
przewodniczący;
2)
zastępca przewodniczącego;
3)
sekretarz;
4)
dwóch członków.
2.
Osoby wchodzące w skład Komisji posiadają wyższe wykształcenie oraz wyróżniają się
wysokim poziomem wiedzy o rynku finansowym.
3.
Osoby wchodzące w skład Komisji powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw instytucji
finansowych na wniosek Komisji Nadzoru Finansowego.
4.
Do zadań Komisji należy:
1)
przygotowywanie testów egzaminacyjnych;
2)
przeprowadzanie egzaminów na pośrednika kredytu hipotecznego;
3)
rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminów na pośrednika kredytu hipotecznego, składanych
przez jego uczestników.
5.
Za udział w przeprowadzeniu egzaminu na pośrednika kredytu hipotecznego, udział w
posiedzeniu Komisji oraz przygotowanie testów egzaminacyjnych osobom wchodzącym w
skład Komisji przysługuje wynagrodzenie.
6.
Obsługę Komisji zapewnia Urząd Komisji Nadzoru Finansowego.
7.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
regulamin Komisji, uwzględniając konieczność zapewnienia działania Komisji w sposób
sprawny i skuteczny;
2)
wysokość wynagrodzenia dla osób wchodzących w skład Komisji, uwzględniając nakład
pracy i zakres obowiązków tych osób oraz mając na względzie, aby wysokość wynagrodzenia
dla tych osób nie była wyższa niż 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej
w roku poprzedzającym przeprowadzenie egzaminu, ogłaszanego przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych .
Art. 53.
1.
Warunkiem przystąpienia do egzaminu na pośrednika kredytu hipotecznego jest złożenie
w Urzędzie Komisji Nadzoru Finansowego pisemnego wniosku o przystąpienie do egzaminu
oraz wniesienie opłaty egzaminacyjnej.
2.
Egzamin na pośrednika kredytu hipotecznego polega na rozwiązaniu testu egzaminacyjnego
jednokrotnego wyboru, składającego się z 50 pytań.
3.
Egzamin na pośrednika kredytu hipotecznego obejmuje sprawdzenie wiedzy w zakresie:
1)
kredytów hipotecznych oraz usług dodatkowych oferowanych zwykle wraz z tymi kredytami;
2)
przepisów związanych z umowami o kredyt zawieranymi z konsumentami, w szczególności
przepisów z zakresu ochrony konsumentów i przepisów ustawy;
3)
zawierania umów sprzedaży nieruchomości;
4)
wyceny zabezpieczeń wierzytelności;
5)
organizacji i funkcjonowania ksiąg wieczystych;
6)
funkcjonowania rynku państwa członkowskiego, w którym pośrednik kredytu hipotecznego
świadczy usługi związane z kredytem hipotecznym;
7)
standardów etyki biznesu;
8)
procesu oceny zdolności kredytowej konsumenta;
9)
zagadnień finansowych i ekonomicznych.
4.
W odpowiednich przypadkach egzamin na pośrednika kredytu hipotecznego może obejmować
sprawdzenie umiejętności dokonania oceny zdolności kredytowej.
5.
Warunkiem zaliczenia egzaminu na pośrednika kredytu hipotecznego jest udzielenie poprawnych
odpowiedzi na co najmniej 35 pytań.
6.
Po przeprowadzeniu egzaminu na pośrednika kredytu hipotecznego Komisja ustala wyniki
uczestnika egzaminu w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały uczestnikowi.
7.
W terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały, o której mowa w ust. 6, uczestnikowi
egzaminu służy odwołanie do Komisji, która rozpatruje je w drodze uchwały w terminie
30 dni od dnia otrzymania.
8.
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego przechowuje dokumentację prac Komisji przez okres
5 lat.
9.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości co do trybu przeprowadzenia egzaminu na
pośrednika kredytu hipotecznego lub w przypadku stwierdzenia popełnienia błędów merytorycznych
przez osoby wchodzące w skład Komisji, Komisja Nadzoru Finansowego może unieważnić
egzamin na pośrednika kredytu hipotecznego i zarządzić jego powtórzenie.
10.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wysokość opłat egzaminacyjnych dla osób składających egzaminy na pośrednika kredytu
hipotecznego i sposób ich uiszczania, uwzględniając koszty przeprowadzenia tego egzaminu
oraz mając na względzie, aby opłata ta nie była wyższa niż 20% przeciętnego wynagrodzenia
w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym przeprowadzenie egzaminu, ogłaszanego
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych;
2)
szczegółowy sposób i tryb oraz terminy przeprowadzania egzaminu na pośrednika kredytu
hipotecznego oraz sposób kontroli przeprowadzenia egzaminu na pośrednika kredytu hipotecznego,
uwzględniając konieczność sprawdzenia wiedzy, umiejętności i kompetencji kandydatów
na pośredników kredytu hipotecznego, sprawnego przeprowadzenia egzaminów oraz działania
Komisji w sposób sprawny i skuteczny.
Art. 54.
1.
Agent wykonuje działalność w zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego na podstawie
umowy agencyjnej zawartej z pośrednikiem kredytu hipotecznego.
2.
Agent podlega obowiązkowi wpisu do rejestru pośredników kredytowych.
3.
Pośrednik kredytu hipotecznego ponosi pełną i bezwarunkową odpowiedzialność za wszelkie
działania lub zaniechania jego agenta podejmowane w imieniu i na rzecz tego pośrednika
kredytu hipotecznego.
4.
Agentem może być:
1)
osoba fizyczna, która:
a)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
b)
nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo:
-
-przeciwko życiu i zdrowiu,
-
-przeciwko wymiarowi sprawiedliwości,
-
-przeciwko ochronie informacji,
-
-przeciwko wiarygodności dokumentów,
-
-przeciwko mieniu,
-
-przeciwko obrotowi gospodarczemu,
-
-przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
-
-skarbowe,
c)
posiada co najmniej średnie wykształcenie,
d)
odbyła organizowane przez pośrednika kredytu hipotecznego szkolenie i złożyła z wynikiem
pozytywnym egzamin przeprowadzony przez pośrednika kredytu hipotecznego, obejmujący
zagadnienia określone w art. 53 ust. 3 i 4;
2)
osoba prawna, której członkowie zarządu spełniają warunki, o których mowa w pkt 1;
3)
spółka nieposiadająca osobowości prawnej, której wspólnicy, jeżeli są osobami fizycznymi,
spełniają warunki, o których mowa w pkt 1, a w przypadku gdy wspólnikiem tej spółki
jest osoba prawna - członkowie zarządu spełniają warunki, o których mowa w pkt 1.
5.
Wymogu, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 lit. d, nie stosuje się do osób, które ukończyły
wyższe studia ekonomiczne lub prawnicze i uzyskały tytuł magistra.
Art. 55.
1.
Pośrednik kredytu hipotecznego jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaną działalnością w zakresie pośrednictwa
kredytu hipotecznego lub umowę gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej na wypadek
odpowiedzialności wynikłej z niedochowania należytej staranności w związku z wykonywaniem
tej działalności.
2.
Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej lub umowa gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej,
o której mowa w ust. 1, obejmuje również szkody wyrządzone przez agenta w związku
z wykonywaniem działalności w zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego.
3.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 1, termin powstania
obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc pod uwagę specyfikę
działalności wykonywanej przez pośrednika kredytu hipotecznego i agenta oraz zakres
realizowanych przez nich zadań.
Art. 56.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wpisu agenta do rejestru pośredników kredytowych
na podstawie wniosku złożonego przez pośrednika kredytu hipotecznego, jeżeli zostały
spełnione warunki, o których mowa odpowiednio w art. 54 ust. 4 pkt 1-3, oraz jeżeli
nie orzeczono upadłości wobec przedsiębiorcy i osób pełniących funkcje zarządcze u
przedsiębiorcy, a także nie toczy się wobec nich postępowanie upadłościowe.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera dane, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt
4. Jeżeli dane zawarte we wniosku dotyczą osób fizycznych, wniosek zawiera także numery
PESEL tych osób.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się zaświadczenie z Krajowego Rejestru
Karnego o niekaralności w zakresie przestępstw, o których mowa w art. 54 ust. 4 pkt
1 lit. b, oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych i o tym,
że nie orzeczono upadłości wobec przedsiębiorcy i osób pełniących funkcje zarządcze
u przedsiębiorcy oraz nie toczy się wobec nich postępowanie upadłościowe, a także
dokumenty potwierdzające spełnianie warunków określonych w art. 54 ust. 4 pkt 1 lit.
c i d.
4.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wpisu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14
dni od dnia otrzymania wniosku pośrednika kredytu hipotecznego.
5.
Odmowa dokonania wpisu, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Art. 57.
1.
Powiązany pośrednik kredytu hipotecznego może prowadzić działalność bez zezwolenia,
jeżeli działa na rzecz wyłącznie jednego kredytodawcy, po uzyskaniu wpisu do rejestru
pośredników kredytowych.
2.
Kredytodawca ponosi pełną i bezwarunkową odpowiedzialność za wszelkie działania lub
zaniechania tego powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego podejmowane w imieniu
i na rzecz tego kredytodawcy.
3.
Kredytodawca ponosi pełną i bezwarunkową odpowiedzialność za wszelkie działania lub
zaniechania agenta powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego podejmowane w imieniu
i na rzecz tego powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego.
4.
Kredytodawca jest obowiązany zapewnić, że powiązany pośrednik kredytu hipotecznego,
o którym mowa w ust. 1, oraz jego agent spełniają odpowiednio warunki określone w
art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, e i f, pkt 2 i 3.
5.
Powiązany pośrednik kredytu hipotecznego, o którym mowa w ust. 1, oraz jego agent
przed rozpoczęciem działalności są obowiązani odbyć organizowane przez kredytodawcę
szkolenie zakończone egzaminem obejmującym zagadnienia określone w art. 53 ust. 3
i 4. Wymogu tego nie stosuje się do osób, które ukończyły wyższe studia ekonomiczne
lub prawnicze i uzyskały tytuł magistra.
6.
Kredytodawca jest obowiązany monitorować:
1)
spełnianie przez powiązanych pośredników kredytu hipotecznego warunków, o których
mowa odpowiednio w art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, e i f, pkt 2 i 3;
2)
spełnianie warunków, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, przez personel
powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego.
7.
Przed rozpoczęciem działalności przez powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego,
o którym mowa w ust. 1, kredytodawca składa wniosek do Komisji Nadzoru Finansowego
o dokonanie wpisu powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego do rejestru pośredników
kredytowych obejmujący:
1)
firmę pośrednika;
2)
numer w rejestrze przedsiębiorców lub numer identyfikacji podatkowej (NIP);
3)
siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres.
8.
Kredytodawca jest obowiązany zapewnić, że jego powiązany pośrednik kredytu hipotecznego
oraz agent i personel tego powiązanego pośrednika kredytu hipotecznego co najmniej
raz na 3 lata odbywają szkolenie z zakresu zagadnień dotyczących opracowywania, oferowania
lub zawierania umów o kredyt hipoteczny, a także świadczenia usług pośrednictwa w
zakresie kredytu hipotecznego lub świadczenia usług doradczych.
Art. 58.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani zapewnić, że
personel kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta odbył szkolenie
zakończone egzaminem obejmującym zagadnienia określone w art. 53 ust. 3 i 4. Wymogu
tego nie stosuje się do osób, które ukończyły wyższe studia ekonomiczne lub prawnicze
i uzyskały tytuł magistra.
Art. 59.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani zapewnić, że
personel kredytodawcy, pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta co najmniej raz
na 3 lata odbywa szkolenie z zakresu zagadnień dotyczących opracowywania, oferowania
lub zawierania umów o kredyt hipoteczny, świadczenia usług pośrednictwa w zakresie
kredytu hipotecznego lub świadczenia usług doradczych, a także świadczenia usług dodatkowych,
jeżeli są one oferowane.
Art. 60.
W celu zapewnienia posiadania odpowiedniej wiedzy i kompetencji przez personel kredytodawcy
będącego instytucją kredytową prowadzącą działalność transgraniczną, a także przez
personel kredytodawcy będącego bankiem krajowym prowadzącym działalność transgraniczną,
Komisja Nadzoru Finansowego współpracuje z właściwymi organami nadzorczymi odpowiednio
macierzystego państwa członkowskiego albo goszczącego państwa członkowskiego.
Art. 61.
Przepisów art. 48-51, art. 55 oraz art. 57 nie stosuje się do działalności polegającej
na świadczeniu usług w zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego wykonywanej przez
kredytodawców.
Rozdział 8
Rejestr pośredników kredytowych
Art. 62.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego prowadzi rejestr pośredników kredytowych, do którego są
wpisywani pośrednicy kredytu hipotecznego i agenci oraz pośrednicy kredytowi w rozumieniu
art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim .
2.
Rejestr pośredników kredytowych jest prowadzony przez Komisję Nadzoru Finansowego
w systemie teleinformatycznym.
3.
Komisja Nadzoru Finansowego udostępnia rejestr pośredników kredytowych na swojej stronie
internetowej.
4.
Rejestr pośredników kredytowych składa się z:
1)
działu pierwszego dotyczącego pośredników kredytu hipotecznego i agentów;
2)
działu drugiego dotyczącego pośredników kredytowych w rozumieniu art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.
Art. 63.
1.
Dział pierwszy rejestru pośredników kredytowych zawiera w odniesieniu do osób fizycznych
będących pośrednikami kredytu hipotecznego:
1)
numer wpisu do rejestru pośredników kredytowych;
2)
dane pośrednika kredytu hipotecznego obejmujące:
a)
imię lub imiona i nazwisko,
b)
adres miejsca prowadzenia działalności,
c)
NIP,
d)
numer wpisu w ewidencji działalności gospodarczej,
e)
firmę, pod którą wykonuje działalność gospodarczą;
3)
informację, czy pośrednik kredytu hipotecznego jest powiązanym pośrednikiem kredytu
hipotecznego, oraz firmy (nazwy) kredytodawców, na rzecz których działa ten pośrednik;
4)
dane agenta:
a)
w przypadku gdy agentem jest osoba fizyczna:
-
-imię lub imiona i nazwisko,
-
-adres miejsca prowadzenia działalności,
-
-NIP,
-
-numer wpisu w ewidencji działalności gospodarczej,
-
-w przypadku gdy agent świadczy usługi pośrednictwa kredytu hipotecznego w ramach działalności transgranicznej lub przez oddział - nazwę państwa członkowskiego, w którym agent świadczy te usługi,
-
-firmę, pod którą wykonuje działalność gospodarczą,
b)
w przypadku gdy agentem jest podmiot niebędący osobą fizyczną:
-
-firmę podmiotu,
-
-wykaz wspólników lub członków zarządu zawierający dane określone w pkt 2 lit. a i c,
-
-siedzibę i adres,
-
-NIP,
-
-numer w rejestrze przedsiębiorców,
-
-w przypadku gdy agent świadczy usługi pośrednictwa kredytu hipotecznego w ramach działalności transgranicznej lub przez oddział - nazwę państwa członkowskiego, w którym agent świadczy te usługi;
5)
numer polisy potwierdzającej zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej lub umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, o których mowa w art.
55 ust. 1, oraz okres obowiązywania tej umowy;
6)
w przypadku gdy pośrednik kredytu hipotecznego świadczy usługi pośrednictwa kredytu
hipotecznego w ramach działalności transgranicznej lub przez oddział - nazwę państwa
członkowskiego, w którym pośrednik świadczy te usługi.
2.
Dział pierwszy rejestru pośredników kredytowych zawiera w odniesieniu do pośredników
kredytu hipotecznego niebędących osobami fizycznymi:
1)
numer wpisu do rejestru pośredników kredytowych;
2)
dane pośrednika kredytu hipotecznego obejmujące:
a)
firmę podmiotu,
b)
siedzibę i adres,
c)
numer w rejestrze przedsiębiorców,
d)
NIP,
e)
wykaz wspólników lub członków zarządu zawierający dane określone w ust. 1 pkt 2 lit.
a i c;
3)
informację, czy pośrednik kredytu hipotecznego jest powiązanym pośrednikiem kredytu
hipotecznego, oraz firmy (nazwy) kredytodawców, na rzecz których działa ten pośrednik;
4)
dane agenta, o których mowa w ust. 1 pkt 4;
5)
numer polisy potwierdzającej zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej lub umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, o których mowa w art.
55 ust. 1, oraz okres obowiązywania tej umowy;
6)
w przypadku gdy pośrednik świadczy usługi pośrednictwa kredytu hipotecznego w ramach
działalności transgranicznej lub przez oddział - nazwę państwa członkowskiego, w którym
pośrednik świadczy te usługi.
3.
Dział drugi rejestru pośredników kredytowych zawiera w odniesieniu do osób fizycznych
będących pośrednikami kredytowymi w rozumieniu art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim:
1)
numer wpisu do rejestru pośredników kredytowych;
2)
dane pośrednika kredytowego w rozumieniu art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim obejmujące:
a)
imię lub imiona i nazwisko,
b)
adres miejsca prowadzenia działalności,
c)
NIP,
d)
numer wpisu do ewidencji działalności gospodarczej,
e)
firmę, pod którą wykonuje działalność gospodarczą.
4.
Dział drugi rejestru pośredników kredytowych zawiera w odniesieniu do pośredników
kredytowych w rozumieniu art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim niebędących osobami fizycznymi:
1)
numer wpisu do rejestru pośredników kredytowych;
2)
dane pośrednika kredytowego w rozumieniu art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim obejmujące:
a)
firmę podmiotu,
b)
siedzibę i adres,
c)
NIP,
d)
numer w rejestrze przedsiębiorców;
3)
wykaz wspólników lub członków zarządu zawierający dane określone w ust. 3 pkt 2 lit.
a i c.
Art. 64.
1.
Pośrednik kredytu hipotecznego informuje Komisję Nadzoru Finansowego o zmianie danych
objętych wpisem do rejestru pośredników kredytowych niezwłocznie, nie później niż
w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.
2.
Kredytodawca informuje Komisję Nadzoru Finansowego o zmianie danych dotyczących powiązanego
pośrednika kredytu hipotecznego objętych wpisem do rejestru pośredników kredytowych
niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.
Art. 65.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wykreślenia pośrednika kredytu hipotecznego z
rejestru pośredników kredytowych w przypadku cofnięcia zezwolenia.
2.
W przypadku rozwiązania umowy agencyjnej pośrednik kredytu hipotecznego jest obowiązany
niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia rozwiązania tej umowy, wystąpić
do Komisji Nadzoru Finansowego o wykreślenie agenta z rejestru pośredników kredytowych.
3.
W przypadku gdy powiązany pośrednik kredytowy przestał spełniać warunek działania
na rzecz wyłącznie jednego kredytodawcy, o którym mowa w art. 57 ust. 1, jest obowiązany
niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni, wystąpić do Komisji Nadzoru Finansowego
o wykreślenie go z rejestru pośredników kredytowych albo aktualizację wpisu.
Art. 66.
W przypadku wykreślenia pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta z rejestru pośredników
kredytowych Komisja Nadzoru Finansowego niezwłocznie, nie później niż w terminie 14
dni od dnia wykreślenia, informuje o tym właściwy organ prowadzący rejestr pośredników
kredytowych w państwie członkowskim, w którym pośrednik kredytu hipotecznego lub agent
wykonuje działalność.
Rozdział 9
Świadczenie usług pośrednictwa kredytu hipotecznego w państwach członkowskich
Art. 67.
1.
Pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent, którzy mają zamiar prowadzić działalność
na terytorium goszczącego państwa członkowskiego przez oddział lub transgranicznie,
zawiadamiają, w formie pisemnej, o tym zamiarze Komisję Nadzoru Finansowego.
2.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
nazwę państwa członkowskiego, na którego terytorium pośrednik kredytu hipotecznego
zamierza utworzyć oddział lub prowadzić działalność transgranicznie;
2)
firmę, siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres pośrednika kredytu hipotecznego lub
agenta;
3)
firmę, siedzibę i adres oddziału, a także siedzibę i adres głównego miejsca wykonywania
działalności;
4)
firmy (nazwy) kredytodawców, na rzecz których działa pośrednik kredytu hipotecznego
- w przypadku powiązanych pośredników kredytu hipotecznego.
3.
Komisja Nadzoru Finansowego przesyła zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, właściwym
organom nadzorczym goszczącego państwa członkowskiego w terminie miesiąca od dnia
jego otrzymania i jednocześnie powiadamia o tym zainteresowany podmiot.
4.
Pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent, o których mowa w ust. 1, są obowiązani
informować o zmianach w zakresie informacji, o których mowa w ust. 2.
Art. 68.
1.
Pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent mający siedzibę lub miejsce zamieszkania
w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim mogą wykonywać na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej działalność w zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego
w ramach działalności transgranicznej lub przez oddział, jeżeli są dopuszczeni do
wykonywania tej działalności i wpisani do właściwego rejestru w macierzystym państwie
członkowskim.
2.
Pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent, o których mowa w ust. 1, mogą rozpocząć
wykonywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności w zakresie pośrednictwa
kredytu hipotecznego w ramach działalności transgranicznej lub przez oddział po upływie
miesiąca od dnia otrzymania przez Komisję Nadzoru Finansowego od właściwych organów
nadzorczych macierzystego państwa członkowskiego następujących informacji:
1)
firmy podmiotu lub firmy agenta, a także adresu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
pod którym będzie możliwe uzyskanie dokumentów dotyczących jego działalności;
2)
firmy oraz adresu głównego miejsca wykonywania działalności podmiotu w macierzystym
państwie członkowskim;
3)
firmy (nazwy) kredytodawców, na rzecz których działa pośrednik kredytu hipotecznego
- w przypadku powiązanych pośredników kredytu hipotecznego.
3.
Przed rozpoczęciem działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pośrednika
kredytu hipotecznego, o którym mowa w ust. 1, przez oddział lub w terminie 2 miesięcy
od dnia otrzymania informacji, o których mowa w ust. 2, Komisja Nadzoru Finansowego
przekazuje temu pośrednikowi informacje dotyczące dodatkowych warunków prowadzenia
działalności pośrednictwa kredytu hipotecznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Pośrednik kredytu hipotecznego, o którym mowa w ust. 1, wykonujący działalność przez
oddział jest obowiązany zapewnić, że personel oddziału tego pośrednika odbył szkolenie
zakończone egzaminem obejmującym zagadnienia określone w art. 53 ust. 3 i 4, uwzględniającym
przepisy prawa polskiego w tym zakresie.
Rozdział 10
Nadzór nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
Art. 69.
1.
Działalność gospodarcza prowadzona przez pośredników kredytu hipotecznego i agentów
podlega nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego.
2.
Celem nadzoru nad działalnością pośredników kredytu hipotecznego i agentów jest zapewnienie
zgodności tej działalności z przepisami ustawy.
3.
W ramach nadzoru Komisja Nadzoru Finansowego może:
1)
wydawać zalecenia w zakresie zapewnienia zgodności działalności z przepisami ustawy
oraz podjęcia środków koniecznych do zapobieżenia naruszeniom praw konsumentów wynikających
z ustawy;
2)
żądać udzielenia pisemnych lub ustnych informacji oraz przekazania danych umożliwiających
zapewnienie zgodności prowadzonej działalności pośrednictwa kredytu hipotecznego z
przepisami ustawy.
4.
W razie stwierdzenia, że pośrednik kredytu hipotecznego lub agent nie wykonuje zaleceń,
o których mowa w ust. 3 pkt 1, w wyznaczonym terminie, Komisja Nadzoru Finansowego
może:
1)
nałożyć na osobę zarządzającą bezpośrednio odpowiedzialną za stwierdzone nieprawidłowości
karę pieniężną w wysokości do trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia brutto tej osoby,
wyliczonego na podstawie średniego wynagrodzenia brutto za ostatnie 3 miesiące przed
nałożeniem kary;
2)
nałożyć na ten podmiot karę pieniężną w wysokości do 500 000 zł;
3)
wystąpić do tego podmiotu z wnioskiem o odwołanie osoby zarządzającej, o której mowa
w pkt 1;
4)
zawiesić w czynnościach osobę zarządzającą, o której mowa w pkt 1, do czasu podjęcia
rozstrzygnięcia w sprawie wniosku, o którym mowa w pkt 3; zawieszenie w czynnościach
polega na wyłączeniu z podejmowania decyzji w zakresie praw i obowiązków majątkowych
tego podmiotu;
5)
cofnąć zezwolenie albo wykreślić z rejestru pośredników kredytowych - w przypadku
agentów oraz powiązanych pośredników kredytu hipotecznego.
5.
W razie stwierdzenia, że pośrednik kredytu hipotecznego lub agent nie wykonuje albo
nieprawidłowo wykonuje obowiązki, o których mowa w ust. 3 pkt 2, Komisja Nadzoru Finansowego
może nałożyć na ten podmiot sankcje, o których mowa w ust. 4 pkt 1, 2 i 5.
6.
W razie stwierdzenia, że pośrednik kredytu hipotecznego lub agent wykonuje działalność
z naruszeniem przepisów ustawy, Komisja Nadzoru Finansowego może nałożyć na ten podmiot
sankcje, o których mowa w ust. 4.
7.
Zastosowanie środków, o których mowa w ust. 4, następuje w drodze decyzji administracyjnej.
8.
Decyzje administracyjne w sprawach, o których mowa w ust. 4 pkt 3-5, są natychmiast
wykonalne.
9.
Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 4 pkt 1, Komisja Nadzoru
Finansowego uwzględnia rodzaj i wagę naruszenia, uprzednie naruszenia przepisów ustawy
przez osobę zarządzającą oraz jej sytuację finansową.
10.
Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2, Komisja Nadzoru
Finansowego uwzględnia rodzaj i wagę naruszenia oraz rozmiar prowadzonej działalności.
11.
Komisja Nadzoru Finansowego może opublikować na swojej stronie internetowej informację
o sankcjach, o których mowa w ust. 4, nałożonych na pośrednika kredytu hipotecznego
lub agenta, chyba że ujawnienie takiej informacji stanowiłoby poważne zagrożenie dla
stabilności rynków finansowych lub wyrządzałoby niewspółmierną szkodę temu pośrednikowi
lub agentowi.
Art. 70.
1.
W celu podejmowania działań określonych w art. 69 w odniesieniu do pośrednika kredytu
hipotecznego lub agenta, o których mowa w art. 67 ust. 1 lub w art. 68 ust. 1, Komisja
Nadzoru Finansowego współpracuje z właściwymi organami nadzorczymi odpowiednio macierzystego
państwa członkowskiego albo goszczącego państwa członkowskiego.
2.
Komisja Nadzoru Finansowego przekazuje właściwemu organowi nadzorczemu odpowiednio
macierzystego państwa członkowskiego albo goszczącego państwa członkowskiego, na żądanie
lub z własnej inicjatywy, informacje niezbędne do osiągnięcia celów współpracy, o
której mowa w ust. 1, dotyczące przypadków stwierdzenia lub podejrzenia naruszenia
prawa przez pośrednika kredytu hipotecznego lub agenta, o których mowa w art. 67 ust.
1 lub w art. 68 ust. 1, lub jego oddział oraz zakresu tych naruszeń.
3.
Komisja Nadzoru Finansowego może udzielać informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem
zadań wynikających z ustawy:
1)
właściwym organom nadzorczym odpowiednio macierzystego państwa członkowskiego albo
goszczącego państwa członkowskiego, w przypadkach określonych w ust. 2;
2)
bankom centralnym państw członkowskich innych niż Rzeczpospolita Polska, innym instytucjom
państw członkowskich wykonującym zadania z zakresu polityki monetarnej oraz innym
organom publicznym państw członkowskich innych niż Rzeczpospolita Polska wykonującym
zadania z zakresu nadzoru nad rynkiem finansowym;
3)
organom i instytucjom Unii Europejskiej właściwym w zakresie spraw związanych z nadzorem
nad kredytodawcami lub pośrednikami kredytu hipotecznego świadczącymi usługi związane
z kredytem zabezpieczonym hipoteką.
4.
Udzielenie informacji, o których mowa w ust. 2, może nastąpić, jeżeli:
1)
jest zapewnione wykorzystanie udzielonych informacji wyłącznie na potrzeby wykonywanych
przez te organy zadań z zakresu nadzoru nad pośrednikami kredytu hipotecznego lub
kredytodawcami;
2)
jest zagwarantowane, że przekazywanie udzielonych informacji poza organy, o których
mowa w ust. 2, jest możliwe wyłącznie po uprzednim uzyskaniu zgody Komisji Nadzoru
Finansowego;
3)
nie narusza zasad ochrony informacji wynikających z przepisów odrębnych.
5.
W przypadku gdy właściwy organ nadzorczy państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita
Polska odmówił współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego w zakresie, o którym mowa
w ust. 1, lub nie przekazał informacji, o które Komisja Nadzoru Finansowego wystąpiła
w związku z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, Komisja Nadzoru Finansowego
może przekazać sprawę do Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego oraz zwrócić się o
pomoc do tego organu zgodnie z art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24
listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego
Urzędu Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji Komisji
2009/78/WE .
Art. 71.
1.
W przypadku gdy pośrednik kredytu hipotecznego, o którym mowa w art. 68 ust. 1, lub
jego agent, prowadząc działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, narusza
przepisy rozdziałów 2-4, Komisja Nadzoru Finansowego:
1)
wzywa ten podmiot, w formie pisemnej, do przestrzegania przepisów prawa polskiego
i wyznacza mu termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;
2)
po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu, o którym mowa w pkt 1, zawiadamia
właściwe organy nadzorcze macierzystego państwa członkowskiego o stwierdzonych nieprawidłowościach.
2.
Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1 pkt
1, jeżeli zastosowanie procedury, o której mowa w ust. 1 pkt 2, skutkowałoby nadmierną
zwłoką, mogącą bezpośrednio zagrażać ważnym interesom konsumentów, Komisja Nadzoru
Finansowego może odpowiednio zastosować środki określone w art. 69 ust. 4 pkt 1, 3
i 4, zawiadamiając właściwe organy nadzorcze macierzystego państwa członkowskiego
o stwierdzonych nieprawidłowościach i podjętych środkach.
3.
Jeżeli mimo zastosowania środków nadzoru przez właściwe organy nadzorcze macierzystego
państwa członkowskiego pośrednik kredytu hipotecznego, o którym mowa w art. 68 ust.
1, lub jego agent nadal nie przestrzegają przepisów rozdziałów 2-4, Komisja Nadzoru
Finansowego może zastosować odpowiednio środki określone w art. 69 ust. 4 pkt 1, 3
i 4.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się także w przypadku, gdy:
1)
środki zastosowane przez właściwe organy nadzorcze macierzystego państwa członkowskiego
okazały się nieadekwatne do zaistniałego naruszenia lub niemożliwe do zastosowania
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
właściwe organy nadzorcze macierzystego państwa członkowskiego bez uzasadnienia odmawiają
zastosowania środków nadzorczych albo w sposób nieuzasadniony zwlekają z ich zastosowaniem.
5.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2-4, Komisja Nadzoru Finansowego powiadamia Komisję
Europejską o zastosowanych środkach nadzorczych.
6.
W przypadku gdy Komisja Nadzoru Finansowego nie zgadza się ze środkami podjętymi przez
goszczące państwo członkowskie w odniesieniu do pośrednika kredytu hipotecznego, o
którym mowa w art. 67 ust. 1, może przekazać sprawę do Europejskiego Urzędu Nadzoru
Bankowego oraz zwrócić się o pomoc do tego organu zgodnie z art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24
listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego
Urzędu Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji Komisji
2009/78/WE.
7.
Do decyzji administracyjnych Komisji Nadzoru Finansowego wydawanych w przypadkach,
o których mowa w ust. 2-4, przepisu art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania
administracyjnego nie stosuje się.
Art. 72.
1.
W przypadku gdy pośrednik kredytu hipotecznego, o którym mowa w art. 68 ust. 1, lub
jego agent, prowadząc działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, narusza
przepisy inne niż określone w rozdziałach 2-4, Komisja Nadzoru Finansowego zawiadamia
właściwy organ nadzorczy macierzystego państwa członkowskiego o stwierdzonych nieprawidłowościach.
2.
W przypadku gdy właściwy organ nadzorczy macierzystego państwa członkowskiego nie
podejmie żadnych działań nadzorczych w terminie miesiąca od dnia otrzymania zawiadomienia,
o którym mowa w ust. 1, lub stwierdzone nieprawidłowości nie zostały usunięte, Komisja
Nadzoru Finansowego może:
1)
zastosować odpowiednio środki określone w art. 69 ust. 4 pkt 1, 3 i 4, zawiadamiając
właściwe organy nadzorcze macierzystego państwa członkowskiego o podjętych środkach;
2)
przekazać sprawę do Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego oraz zwrócić się do tego
organu o pomoc zgodnie z art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24
listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego
Urzędu Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji Komisji
2009/78/WE.
3.
O zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 2 pkt 1, Komisja Nadzoru Finansowego
informuje niezwłocznie Komisję Europejską oraz Europejski Urząd Nadzoru Bankowego.
Art. 73.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego może przeprowadzać kontrolę działalności pośrednika kredytu
hipotecznego lub agenta świadczącego usługi pośrednictwa kredytu hipotecznego.
2.
Czynności kontrolne są wykonywane przez pracowników Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego
po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia wydanego przez Przewodniczącego
Komisji Nadzoru Finansowego lub upoważnioną przez niego osobę.
3.
Pracownicy, o których mowa w ust. 2, w zakresie ustalonym w upoważnieniu, mają prawo:
1)
wstępu do pomieszczeń kontrolowanego podmiotu;
2)
swobodnego dostępu do oddzielnego pomieszczenia biurowego i środków łączności;
3)
wglądu do dokumentów kontrolowanego podmiotu oraz żądania sporządzenia kopii i odpisów
tych dokumentów oraz wyciągów z nich;
4)
wglądu do danych zawartych w systemie informatycznym kontrolowanego podmiotu oraz
żądania sporządzenia kopii tych danych lub wyciągów z nich, w tym w postaci dokumentów
elektronicznych w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne .
Art. 74.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego cofa zezwolenie, w przypadku gdy pośrednik kredytu hipotecznego:
1)
zrzeka się zezwolenia lub nie prowadził działalności pośrednictwa kredytu hipotecznego
przez okres 6 miesięcy;
2)
uzyskał zezwolenie na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów lub w inny sposób
niezgodny z przepisami ustawy;
3)
nie spełnia wymogów, na podstawie których zezwolenie zostało udzielone;
4)
rażąco lub uporczywie narusza przepisy ustawy.
2.
Cofnięcie zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.
3.
W przypadku gdy Komisja Nadzoru Finansowego wydała decyzję administracyjną o cofnięciu
zezwolenia, a pośrednik kredytu hipotecznego prowadzi działalność pośrednictwa kredytu
hipotecznego na terytorium państw członkowskich innych niż Rzeczpospolita Polska transgranicznie
lub przez oddział, Komisja Nadzoru Finansowego powiadamia o tym właściwe organy goszczących
państw członkowskich w terminie 14 dni od dnia wydania tej decyzji.
4.
W przypadku wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu zezwolenia, Komisja Nadzoru
Finansowego niezwłocznie wykreśla podmiot z rejestru pośredników kredytowych.
Art. 75.
1.
Pośrednicy kredytu hipotecznego są obowiązani do wnoszenia wpłat na pokrycie kosztów
nadzoru w kwocie nieprzekraczającej 0,3% sumy przychodów z działalności pośrednictwa
kredytu hipotecznego.
2.
Należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1, podlegają egzekucji w trybie przepisów
ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji .
3.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
terminy wnoszenia, wysokość i sposób obliczania wpłat, o których mowa w ust. 1,
2)
sposób i terminy rozliczenia należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1
- mając na względzie, aby wysokość wpłat na pokrycie kosztów nadzoru nie wpływała
w istotny sposób na zwiększenie kosztów działalności podmiotów obowiązanych do ich
uiszczenia, konieczność zapewnienia skuteczności sprawowanego nadzoru oraz możliwość
rozliczania należności z tytułu wpłat na pokrycie kosztów nadzoru w postaci dokumentu
elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne.
Rozdział 11
Przepisy karne
Art. 76.
1.
Kto prowadzi działalność jako kredytodawca wbrew warunkom określonym w art. 5,
podlega grzywnie do 5 000 000 zł i karze pozbawienia wolności do lat 3.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, będąc członkiem
zarządu podmiotu prowadzącego działalność w zakresie udzielania kredytów hipotecznych
lub osobą uprawnioną do jego reprezentacji.
Art. 77.
1.
Kto prowadzi działalność jako pośrednik kredytu hipotecznego bez zezwolenia,
podlega grzywnie do 100 000 zł i karze pozbawienia wolności do lat 2.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, będąc członkiem
zarządu podmiotu prowadzącego działalność pośrednictwa kredytu hipotecznego lub osobą
uprawnioną do jego reprezentacji.
Art. 78.
Kto, wbrew przepisom art. 7 ust. 6, art. 9 ust. 1-3, 5 i 6, art. 10 ust. 1 pkt 13
i ust. 2 oraz art. 18 pkt 3 i 5, prowadzi działalność polegającą na świadczeniu usług
dodatkowych,
podlega grzywnie do 50 000 zł albo karze pozbawienia wolności do lat 2.
Rozdział 12
Zmiany w przepisach
Art. 79.
W ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w art. 75 w ust. 1 w pkt 31 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 32 w
brzmieniu:
„
32)
ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami
kredytu hipotecznego i agentami .
”
.
Art. 80.
W ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym w art. 1 w ust. 2 w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu:
„
8)
nadzór nad pośrednikami kredytu hipotecznego oraz ich agentami, sprawowany zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami
kredytu hipotecznego i agentami .
”
.
Art. 81.
W ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie
danych gospodarczych w art. 2 w ust. 2 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„
5)
umowie o kredyt konsumencki - rozumie się przez to umowę, o której mowa w art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim ;
”
.
Art. 82.
W ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 uchyla się pkt 3;
2)
w art. 3 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się także umowę o kredyt niezabezpieczony
hipoteką, który jest przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, w tym w
wysokości większej niż wysokość określona w ust. 1.
”
;
3)
w art. 4:
a)
w ust. 1:
-
-pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie:„
3)
o świadczenie usług maklerskich zawieranych z podmiotami, o których mowa w art. 3 pkt 32 i 33 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ;4)
o kredyt będących wynikiem ugody sądowej oraz ugody będącej wynikiem postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich, o którym mowa w ustawie z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich ;”, -
-uchyla się pkt 6,
b)
w ust. 2 uchyla się pkt 1;
4)
w art. 5:
a)
w pkt 6 lit. b otrzymuje brzmienie:
„
b)
koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie
jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach
”
,
b)
pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„
7)
całkowita kwota kredytu - maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących
kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie
umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty,
suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu,
które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt;
”
;
5)
w art. 7 w ust. 1:
a)
wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
Kredytodawca lub pośrednik kredytowy w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego
zawierających dane dotyczące kosztu kredytu konsumenckiego, w szczególności stopę
oprocentowania, podaje konsumentowi w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny:
”
,
b)
pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
stopę oprocentowania kredytu łącznie z informacją o tym, czy jest to stopa stała,
zmienna czy też zastosowanie mają obydwie te stopy; informacje te podaje się wraz
z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu;
”
;
6)
po art. 7 dodaje się art. 7a i art. 7b w brzmieniu:
„
Art. 7a.
Informacje, o których mowa w art. 7, podaje się konsumentowi w sposób co najmniej
tak samo widoczny, czytelny i słyszalny jak dane dotyczące kosztu kredytu konsumenckiego.
Art. 7b.
1.
Kredytodawca lub pośrednik kredytowy w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego
innych niż reklamy, o których mowa w art. 7 ust. 1, podaje konsumentowi rzeczywistą
roczną stopę oprocentowania.
2.
Informację, o której mowa w ust. 1, podaje się konsumentowi w sposób co najmniej tak
samo widoczny, czytelny i słyszalny jak pozostałe informacje przekazywane w reklamie.
”
;
7)
w art. 8 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Informacje, o których mowa w art. 7 ust. 1-3 oraz art. 7b ust. 1, kredytodawca lub
pośrednik kredytowy podaje na podstawie reprezentatywnego przykładu.
”
;
8)
w art. 13 w ust. 1:
a)
wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
Kredytodawca lub pośrednik kredytowy przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki jest
zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku, w czasie umożliwiającym zapoznanie
się z tymi informacjami:
”
,
b)
pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„
4)
stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy oprocentowania oraz, jeżeli
są dostępne, wszelkie indeksy lub stopy referencyjne mające zastosowanie do pierwotnej
stopy oprocentowania kredytu, a także okresy, warunki i procedury zmian stopy oprocentowania
kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania,
informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie
obowiązywania umowy;
”
,
c)
pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„
7)
całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta;
”
,
d)
po pkt 7 dodaje się pkt 7a i 7b w brzmieniu:
„
7a)
rzeczywistą roczną stopę oprocentowania przedstawioną za pomocą reprezentatywnego
przykładu, który obejmuje wszystkie założenia przyjęte do obliczenia tej stopy; w
przypadku gdy konsument poinformował kredytodawcę o co najmniej jednym ze składników
preferowanego przez siebie kredytu, takim jak okres obowiązywania umowy o kredyt lub
całkowita kwota kredytu, składniki te powinny być uwzględnione w reprezentatywnym
przykładzie;
7b)
informację, że inne mechanizmy dokonywania wypłat mogą spowodować zastosowanie wyższej
rocznej stopy oprocentowania - jeżeli umowa o kredyt przewiduje różne sposoby dokonywania
wypłat, w odniesieniu do których obowiązują różne opłaty i stopy oprocentowania, a
kredytodawca korzysta z założenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2 załącznika nr 4 do
ustawy;
”
,
e)
pkt 8-10 otrzymują brzmienie:
„
8)
zasady i terminy spłaty kredytu oraz, w odpowiednich przypadkach, kolejność zaliczania
rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy; jeżeli w ramach kredytu
stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy
także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych
sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania;
9)
informację dotyczącą obowiązku zawarcia umowy dodatkowej, w szczególności umowy ubezpieczenia,
w przypadku gdy zawarcie takiej umowy jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania
go na oferowanych warunkach;
10)
w odpowiednich przypadkach, informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany
ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o odsetkach, prowizjach,
marżach, opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których
są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie
z instrumentów płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, oraz
kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy,
oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie;
”
,
f)
pkt 18 otrzymuje brzmienie:
„
18)
informację o prawie konsumenta do niezwłocznego otrzymania bezpłatnej informacji na
temat wyników przeprowadzonej w celu oceny zdolności kredytowej weryfikacji w bazie
danych;
”
;
9)
w art. 17 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Kredytodawca lub pośrednik kredytowy przed zawarciem umowy o kredyt w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym
jest zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku, dane, o których mowa w art.
13 ust. 1. Informacje te są podawane konsumentowi w czasie umożliwiającym mu zapoznanie
się z nimi.
”
;
10)
uchyla się art. 22 i art. 23;
11)
w art. 30 w ust. 1:
a)
pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
6)
stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki
i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej,
o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt
konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich
stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy;
”
,
b)
pkt 8 otrzymuje brzmienie:
„
8)
zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu
konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym
mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania
dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu
konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy
oprocentowania;
”
,
c)
pkt 10 otrzymuje brzmienie:
„
10)
informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z
umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie
jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności,
jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla
transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych,
w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich
koszty te mogą ulec zmianie;
”
,
d)
pkt 16 i 17 otrzymują brzmienie:
„
16)
prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed
terminem;
17)
informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem
i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie;
”
,
e)
pkt 19 otrzymuje brzmienie:
„
19)
warunki rozwiązania umowy;
”
;
12)
w art. 32 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
całkowity koszt kredytu;
”
;
13)
uchyla się art. 35;
14)
art. 39 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 39.
Jeżeli znaczne przekroczenie salda na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym konsumenta
utrzymuje się dłużej niż miesiąc, konsument otrzymuje niezwłocznie, na trwałym nośniku,
informację o wysokości tego przekroczenia oraz o stopie oprocentowania zadłużenia
przeterminowanego, warunkach jej zmiany oraz ewentualnych innych opłatach z tytułu
zaległości w spłacie kredytu.
”
;
15)
w art. 42 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Jeżeli umowa o kredyt tak stanowi, kredytodawca ma prawo wypowiedzieć, na trwałym
nośniku, umowę o kredyt odnawialny z zachowaniem co najmniej dwumiesięcznego okresu
wypowiedzenia.
”
;
16)
art. 43 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 43.
1.
Jeżeli umowa o kredyt tak stanowi, kredytodawca ma prawo wypowiedzieć, na trwałym
nośniku, konsumentowi prawo do dokonywania wypłat na podstawie umowy o kredyt odnawialny
w przypadku niedotrzymania przez niego zobowiązań dotyczących warunków udzielenia
tego kredytu określonych w umowie oraz negatywnej oceny zdolności kredytowej konsumenta.
2.
Kredytodawca informuje konsumenta o wypowiedzeniu i jego przyczynach.
3.
Jeżeli istnieje taka możliwość, kredytodawca przekazuje informacje, o których mowa
w ust. 2, przed złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu prawa do dokonywania wypłat
na podstawie umowy o kredyt odnawialny, chyba że przekazanie tych informacji jest
zabronione na podstawie przepisów szczególnych.
”
;
17)
uchyla się art. 46;
18)
w art. 54 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
W przypadku odstąpienia od umowy, o którym mowa w art. 53, kredytodawcy nie przysługują
żadne inne opłaty, z wyjątkiem bezzwrotnych kosztów poniesionych przez niego na rzecz
organów administracji publicznej.
”
;
19)
tytuł rozdziału 5a otrzymuje brzmienie:
„
Działalność instytucji pożyczkowych i rejestr instytucji pożyczkowych
”
;
20)
po art. 59a dodaje się art. 59aa-59ag w brzmieniu:
„
Art. 59aa.
1.
Instytucja pożyczkowa może podjąć wykonywanie działalności po uzyskaniu wpisu do rejestru
instytucji pożyczkowych.
2.
Za dzień rozpoczęcia działalności przez instytucję pożyczkową uważa się dzień dokonania
wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych.
Art. 59ab.
1.
Rejestr instytucji pożyczkowych jest prowadzony przez Komisję Nadzoru Finansowego.
2.
Rejestr instytucji pożyczkowych jest prowadzony w systemie teleinformatycznym i udostępniany
na stronie internetowej Komisji Nadzoru Finansowego.
Art. 59ac.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych na
wniosek podmiotu zamierzającego podjąć wykonywanie działalności instytucji pożyczkowej.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
firmę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjnej;
2)
siedzibę spółki i adres;
3)
imiona i nazwiska oraz numery Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności
(PESEL) członków zarządu;
4)
numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym;
5)
numer identyfikacji podatkowej (NIP).
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, załącza się zaświadczenie z Krajowego Rejestru
Karnego o niekaralności członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej lub prokurenta
instytucji pożyczkowej w zakresie przestępstw, o których mowa w art. 59a ust. 4, oraz
dokumenty potwierdzające spełnianie warunków, o których mowa w art. 59a ust. 1 i 2,
przez podmiot ubiegający się o wpis do rejestru instytucji pożyczkowych.
4.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych w terminie
14 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Art. 59ad.
1.
Podmiot składający wniosek, o którym mowa w art. 59ac ust. 1, jest obowiązany wnieść
opłatę w wysokości 600 zł.
2.
Wniosek o zmianę wpisu w rejestrze instytucji pożyczkowych oraz wniosek o wykreślenie
wpisu z rejestru instytucji pożyczkowych podlegają opłacie w wysokości 200 zł.
3.
Koszty prowadzenia rejestru instytucji pożyczkowych pokrywane są z opłat, o których
mowa w ust. 1 i 2.
Art. 59ae.
Rejestr instytucji pożyczkowych zawiera:
1)
numer wpisu do rejestru;
2)
dane dotyczące instytucji pożyczkowej obejmujące:
a)
firmę,
b)
siedzibę i adres,
c)
numer w rejestrze przedsiębiorców,
d)
NIP.
Art. 59af.
Instytucja pożyczkowa informuje Komisję Nadzoru Finansowego o zmianie danych objętych
wpisem do rejestru instytucji pożyczkowych niezwłocznie, nie później niż w terminie
7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.
Art. 59ag.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego odmawia wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych, jeżeli
podmiot ubiegający się o wpis do rejestru nie spełnia warunków, o których mowa w art.
59a.
2.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje niezwłocznie wykreślenia wpisu z rejestru dotyczącego
podmiotu, który przestał spełniać warunki, o których mowa w art. 59a.
”
;
21)
po rozdziale 5a dodaje się rozdział 5aa w brzmieniu:
„
Rozdział 5aa
Wpis do rejestru pośredników kredytowych
Art. 59da.
1.
Pośrednik kredytowy może podjąć wykonywanie działalności pośrednictwa w zakresie kredytów
konsumenckich po uzyskaniu wpisu w dziale drugim rejestru pośredników kredytowych,
o którym mowa w art. 62 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o
nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami , zwanego dalej „rejestrem”.
2.
Pośrednikiem kredytowym może być wyłącznie:
1)
osoba fizyczna, która nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko wiarygodności
dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi
lub przestępstwo skarbowe;
2)
osoba prawna, której członkowie zarządu spełniają warunek, o którym mowa w pkt 1;
3)
spółka nieposiadająca osobowości prawnej, której wspólnicy albo członkowie zarządu
spełniają warunek, o którym mowa w pkt 1.
3.
Za dzień rozpoczęcia działalności pośrednictwa w zakresie kredytów konsumenckich uważa
się dzień dokonania wpisu do rejestru.
Art. 59db.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wpisu do rejestru na wniosek podmiotu zamierzającego
podjąć wykonywanie działalności pośrednictwa w zakresie kredytów konsumenckich.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
firmę przedsiębiorcy;
2)
siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres przedsiębiorcy;
3)
imiona i nazwiska oraz numery PESEL członków zarządu - w przypadku przedsiębiorcy
będącego osobą prawną;
4)
imiona i nazwiska oraz numery PESEL członków zarządu albo wspólników - w przypadku
przedsiębiorcy będącego spółką nieposiadającą osobowości prawnej;
5)
numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej;
6)
NIP przedsiębiorcy.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się zaświadczenie z Krajowego Rejestru
Karnego o niekaralności w zakresie przestępstw, o których mowa w art. 59da ust. 2
pkt 1.
4.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wpisu do rejestru w terminie 14 dni od dnia otrzymania
wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Art. 59dc.
1.
Podmiot składający wniosek, o którym mowa w art. 59db ust. 1, jest obowiązany wnieść
opłatę w wysokości 600 zł.
2.
Wniosek o zmianę wpisu w rejestrze oraz wniosek o wykreślenie wpisu z rejestru podlegają
opłacie w wysokości 200 zł.
3.
Koszty prowadzenia rejestru są pokrywane z opłat, o których mowa w ust. 1 i 2.
Art. 59dd.
Pośrednik kredytowy informuje Komisję Nadzoru Finansowego o zmianie danych objętych
wpisem do rejestru niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia zaistnienia
tych zmian.
Art. 59de.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do rejestru,
jeżeli podmiot ubiegający się o wpis do rejestru nie spełnia warunków, o których mowa
w art. 59da ust. 2.
2.
Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje niezwłocznie wykreślenia wpisu z rejestru dotyczącego
podmiotu, który przestał spełniać warunki, o których mowa w art. 59da ust. 2.
”
;
22)
po art. 59g dodaje się art. 59h i art. 59i w brzmieniu:
„
Art. 59h.
Kto, będąc kredytodawcą w rozumieniu art. 5 pkt 2a, prowadzi działalność bez wymaganego
wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych, podlega grzywnie do 500 000 zł.
Art. 59i.
Kto, będąc pośrednikiem kredytowym, prowadzi działalność w zakresie pośrednictwa kredytu
konsumenckiego bez wymaganego wpisu do rejestru, podlega grzywnie do 100 000 zł.
”
;
23)
załącznik nr 1 do ustawy otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 4 do niniejszej
ustawy;
24)
załącznik nr 2 do ustawy otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 5 do niniejszej
ustawy;
25)
uchyla się załącznik nr 3 do ustawy;
26)
załącznik nr 4 do ustawy otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 6 do niniejszej
ustawy.
Art. 83.
W ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku
finansowego i o Rzeczniku Finansowym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2:
a)
w pkt 1 lit. d otrzymuje brzmienie:
„
d)
będącego osobą fizyczną klienta banku, członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
klienta instytucji płatniczej, klienta biura usług płatniczych, klienta instytucji
pieniądza elektronicznego, klienta oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego,
klienta instytucji kredytowej, klienta instytucji finansowej, uczestnika funduszu
inwestycyjnego, inwestora alternatywnej spółki inwestycyjnej, klienta firmy inwestycyjnej,
klienta instytucji pożyczkowej, klienta pośrednika kredytu hipotecznego oraz klienta
pośrednika kredytowego;
”
,
b)
w pkt 3 w lit. i średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. j i k w brzmieniu:
„
j)
pośrednika kredytu hipotecznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami
kredytu hipotecznego i agentami ,
k)
pośrednika kredytowego w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim ;
”
;
2)
po art. 32 dodaje się art. 32a w brzmieniu:
„
Art. 32a.
1.
Pracownicy Biura Rzecznika są obowiązani do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu
art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz innych informacji podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów, o
których powzięli wiadomość w związku z czynnościami wykonywanymi na podstawie ustawy.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do informacji powszechnie dostępnych, informacji o
wszczęciu postępowania oraz informacji o wydaniu decyzji kończących postępowanie i
ich ustaleniach.
”
.
Rozdział 13
Przepisy epizodyczne, przejściowe, dostosowujące i końcowe
Art. 84.
1.
W umowach o kredyt hipoteczny zawartych w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do
dnia 30 czerwca 2018 r., o ile strony nie uzgodniły stałej stopy oprocentowania, sposób
ustalania stopy oprocentowania, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 8, określa się
jako wartość wskaźnika o charakterze referencyjnym oraz wysokość marży ustalonej w
umowie o kredyt hipoteczny.
2.
Wskaźniki o charakterze referencyjnym, o których mowa w ust. 1, są zrozumiałe, dostępne,
obiektywne i możliwe do zweryfikowania.
3.
Kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego oraz agent są obowiązani udostępniać
konsumentom w każdym czasie, na trwałym nośniku, precyzyjne i zrozumiałe informacje
ogólne dotyczące umowy o kredyt hipoteczny, obejmujące w przypadku umów o kredyt hipoteczny,
w których stosuje się jako odniesienie wskaźnik o charakterze referencyjnym, o którym
mowa w ust. 1, nazwy tych wskaźników i ich administratorów oraz informację o potencjalnych
konsekwencjach dla konsumenta.
4.
W przypadku gdy określona w umowie o kredyt hipoteczny stopa oprocentowania kredytu
hipotecznego jest bezpośrednio związana ze zmianą wskaźnika o charakterze referencyjnym,
o którym mowa w ust. 1, a nowy wskaźnik o charakterze referencyjnym jest podawany
do wiadomości publicznej, umowa o kredyt hipoteczny wskazuje, że informacja o zmianie
wskaźnika o charakterze referencyjnym, o którym mowa w ust. 1, zostanie przekazana
konsumentowi najpóźniej wraz z nowym harmonogramem spłat, zgodnie z określonym w tej
umowie sposobem przekazywania informacji.
5.
Dane historyczne dotyczące wskaźników o charakterze referencyjnym, o których mowa
w ust. 1, są przechowywane przez kredytodawców, pośredników kredytowych lub agentów
co najmniej przez okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny.
Art. 85.
1.
Do informacji udzielanych przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny oraz informacji
udzielanych przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki, przekazanych odpowiednio przez
kredytodawcę, pośrednika kredytu hipotecznego lub pośrednika kredytowego przed dniem
wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Do umów o kredyt hipoteczny oraz umów o kredyt konsumencki, zawartych przed dniem
wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
3.
Do postępowań sądowych i administracyjnych w sprawach dotyczących informacji i umów,
o których mowa w ust. 1 i 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie
ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 86.
Do dnia 21 marca 2019 r. wymagania, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. d,
art. 54 ust. 4 pkt 1 lit. d, art. 57 ust. 5 oraz art. 58, uważa się za spełnione w
przypadku posiadania przynajmniej 5-letniego udokumentowanego doświadczenia w zakresie
zawierania umów o kredyt hipoteczny, ich dystrybucji oraz pośrednictwa kredytu hipotecznego.
Art. 87.
Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy wykonują czynności związane z działalnością
w zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego, mogą kontynuować wykonywanie tych czynności
bez spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 54 ust. 4
pkt 1 lit. d, art. 57 ust. 5 oraz art. 58, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 88.
1.
Podmioty prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa kredytu hipotecznego mogą kontynuować tę działalność na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej bez spełnienia wymogu uzyskania zezwolenia, o którym mowa
w art. 48 ust. 1, albo wpisu do rejestru pośredników kredytowych, nie dłużej jednak
niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Podmiot określony w ust. 1, który w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy
złoży wniosek o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1, albo wniosek o
wpis do rejestru pośredników kredytowych, może kontynuować działalność, o której mowa
w ust. 1, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez tego zezwolenia albo wpisu do
tego rejestru odpowiednio do dnia, w którym decyzja w sprawie zezwolenia, o którym
mowa w art. 48 ust. 1, stała się ostateczna, albo do dnia rozpatrzenia wniosku o wpis
do rejestru pośredników kredytowych.
3.
Do wniosków, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się art. 51 ust. 4. Wnioski te są
rozpatrywane w terminie 6 miesięcy od dnia ich złożenia lub uzupełnienia.
Art. 89.
1.
Instytucje pożyczkowe prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie udzielania lub dawania przyrzeczenia udzielenia kredytu konsumenckiego mogą
kontynuować tę działalność bez spełnienia wymogu uzyskania wpisu do rejestru instytucji
pożyczkowych, o którym mowa w art. 59aa ustawy zmienianej w art. 82, nie dłużej jednak
niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Podmiot określony w ust. 1, który w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy
złoży wniosek o wpis do rejestru instytucji pożyczkowych, o którym mowa w art. 59aa
ustawy zmienianej w art. 82, może kontynuować działalność, o której mowa w ust. 1,
bez wpisu do tego rejestru do dnia rozpatrzenia tego wniosku.
3.
Do wniosków, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się art. 59ac ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 82. Wnioski te są rozpatrywane w terminie 6 miesięcy od dnia ich złożenia lub
uzupełnienia.
Art. 90.
1.
Pośrednicy kredytowi prowadzący w dniu wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług związanych z kredytem konsumenckim mogą kontynuować tę
działalność bez spełnienia wymogu uzyskania wpisu do rejestru pośredników kredytowych,
nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Podmiot określony w ust. 1, który w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy
złoży wniosek o wpis do rejestru pośredników kredytowych, może kontynuować działalność,
o której mowa w ust. 1, bez wpisu do tego rejestru do dnia rozpatrzenia wniosku o
wpis do rejestru pośredników kredytowych.
3.
Do wniosków, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się art. 59db ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 82. Wnioski te są rozpatrywane w terminie 6 miesięcy od dnia ich złożenia lub
uzupełnienia.
Art. 91.
Przepisy art. 4 pkt 28, art. 10 ust. 1 pkt 5, art. 31 ust. 1 i art. 32 stosuje się
do umów o kredyt hipoteczny zawartych po dniu 30 czerwca 2018 r.
Art. 92.
Tworzy się Komisję Egzaminacyjną dla Pośredników Kredytu Hipotecznego.
Art. 93.
1.
Maksymalny limit wydatków budżetu państwa z tytułu realizacji ustawy na lata 2017-2026
wynosi 19 285 tys. zł, z tym że w roku:
1)
2017 - 1015 tys. zł;
2)
2018 - 2030 tys. zł;
3)
2019 - 2030 tys. zł;
4)
2020 - 2030 tys. zł;
5)
2021 - 2030 tys. zł;
6)
2022 - 2030 tys. zł;
7)
2023 - 2030 tys. zł;
8)
2024 - 2030 tys. zł;
9)
2025 - 2030 tys. zł;
10)
2026 - 2030 tys. zł.
2.
W przypadku zagrożenia przekroczenia limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, na dany
rok budżetowy zastosowany zostanie mechanizm korygujący polegający na:
1)
ograniczeniu kosztów rzeczowych Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego związanych z realizacją
zadań wynikających ze sprawowania nadzoru nad pośrednikami kredytu hipotecznego i
agentami;
2)
racjonalizacji częstotliwości wykonywania czynności w ramach nadzoru sprawowanego
przez Komisję Nadzoru Finansowego nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami.
3.
Organem właściwym do wdrożenia mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 2, jest
Komisja Nadzoru Finansowego.
4.
Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków, o którym mowa w
ust. 1, jest minister właściwy do spraw instytucji finansowych.
Art. 94.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 82 pkt 6 i 7, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)
art. 4 pkt 28, art. 10 ust. 1 pkt 5, art. 31 ust. 1, art. 32 i art. 91, które wchodzą
w życie z dniem 1 lipca 2018 r.
1)
Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2014/17/UE z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych
z nieruchomościami mieszkalnymi i zmieniającą dyrektywy 2008/48/WE i 2013/36/UE oraz
rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 34, Dz. Urz.
UE L 246 z 23.09.2015, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 1).
2)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności
gospodarczej, ustawę z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, ustawę
z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych
gospodarczych, ustawę z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim oraz ustawę z
dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego
i o Rzeczniku Finansowym.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1948, 1997 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 85, 724, 768 i 791.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1948, 2036 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 2, 38 i 715.
5)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 287 z 29.10.2013,
str. 5, Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 34, Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str.
190, Dz. Urz. UE L 225 z 30.07.2014, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 337 z 23.12.2015, str.
35.
6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 868, 1228, 1244, 1579, 1860 i 1948.
7)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r.
poz. 959, 1693 i 1804, z 2005 r. poz. 68, z 2007 r. poz. 1206 oraz z 2009 r. poz.
1540.
Załącznik nr 1 - Formularz informacyjny dotyczący kredytu hipotecznego (wzór)
Załącznik nr 2 - Wskazówki dotyczące wypełniania formularza informacyjnego kredytu hipotecznego
Przy wypełnianiu formularza informacyjnego kredytu hipotecznego postępuje się co najmniej
zgodnie ze wskazówkami.
Sekcja „Wprowadzenie”
Należy odpowiednio wyróżnić graficznie termin ważności. Do celów niniejszej sekcji
„termin ważności” oznacza długość okresu, przez który informacje podane w formularzu
informacyjnym kredytu hipotecznego, np. stopa oprocentowania kredytu hipotecznego,
pozostaną bez zmian i będą miały zastosowanie, jeżeli kredytodawca postanowi w tym
okresie przyznać dany kredyt hipoteczny. W przypadku gdy określenie mającej zastosowanie
stopy oprocentowania kredytu hipotecznego i innych kosztów zależy od wyników sprzedaży
obligacji związanych z tą umową o kredyt hipoteczny, końcowa stopa oprocentowania
kredytu hipotecznego i inne koszty mogą być inne niż podane. Jedynie w tych okolicznościach
należy sprecyzować, że termin ważności nie ma zastosowania do stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego i innych kosztów poprzez dodanie słów: „z wyjątkiem stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego i innych kosztów”.
Sekcja 1.
„Kredytodawca”
1)
Nazwa, numer telefonu i adres kredytodawcy są informacjami kontaktowymi, które konsument
może wykorzystywać w przyszłej korespondencji.
2)
Podanie adresu e-mail, numeru faksu, strony internetowej i osoby do kontaktów/punktu
kontaktowego jest nieobowiązkowe.
3)
W przypadku gdy zawarcie umowy o kredyt hipoteczny jest oferowane na odległość, kredytodawca
podaje, w odpowiednich przypadkach, nazwę i adres swojego przedstawiciela w państwie
członkowskim zamieszkania konsumenta. Podanie numeru telefonu, adresu e-mail i strony
internetowej przedstawiciela kredytodawcy jest nieobowiązkowe.
4)
W przypadku gdy sekcja 2 nie ma zastosowania, kredytodawca informuje konsumenta, czy
i na jakiej podstawie są świadczone usługi doradcze, korzystając ze sformułowania
wskazanego w formularzu informacyjnym kredytu hipotecznego.
(W odpowiednich przypadkach)
Sekcja 2.
„Pośrednik kredytu hipotecznego” (sekcja ta jest wypełniana, w przypadku gdy informacji o kredycie hipotecznym udziela pośrednik kredytu hipotecznego)
1)
Nazwa, numer telefonu i adres pośrednika kredytu hipotecznego są informacjami kontaktowymi,
które konsument może wykorzystywać w przyszłej korespondencji.
2)
Podanie adresu e-mail, numeru faksu, strony internetowej i osoby do kontaktów/punktu
kontaktowego jest nieobowiązkowe.
3)
Pośrednik kredytu hipotecznego informuje konsumenta, czy i na jakiej podstawie są
świadczone usługi doradcze, korzystając ze sformułowania wskazanego w formularzu informacyjnym
kredytu hipotecznego.
4)
Należy wyjaśnić, w jaki sposób pośrednik kredytu hipotecznego jest wynagradzany.
Sekcja 3.
„Główne cechy kredytu hipotecznego”
1)
W tej sekcji zrozumiale objaśnia się podstawowe cechy kredytu hipotecznego, w tym
wartość i walutę, oraz potencjalne ryzyka związane ze stopą oprocentowania kredytu
hipotecznego, w tym ryzyka, o których mowa w pkt 8, a także strukturę spłat.
2)
Jeżeli waluta kredytu hipotecznego jest inna niż waluta krajowa konsumenta, kredytodawca
informuje o tym, że konsument będzie otrzymywać regularne ostrzeżenia, przynajmniej
w sytuacji, gdy dadzą się zauważyć wahania kursu wymiany powyżej 20%, o prawie do
przeliczenia waluty umowy o kredyt hipoteczny - w odpowiednich przypadkach lub o możliwości
renegocjowania warunków i o wszelkich dostępnych konsumentowi rozwiązaniach pozwalających
mu zmniejszyć ryzyko kursowe, na jakie jest narażony. Jeżeli umowa o kredyt hipoteczny
zawiera postanowienie ograniczające ryzyko kursowe, kredytodawca wskazuje maksymalną
kwotę, którą konsument może mieć do spłaty. Jeżeli umowa o kredyt hipoteczny nie zawiera
postanowienia ograniczającego ryzyko kursowe, na jakie jest narażony konsument w przypadku
wahań kursu wymiany do 20%, kredytodawca podaje na przykładzie wpływ, jaki spadek
o 20% wartości waluty krajowej konsumenta względem waluty kredytu hipotecznego wywrze
na wartość kredytu hipotecznego.
3)
Okres kredytowania podaje się w latach lub miesiącach, zależnie od tego, który sposób
jest najbardziej odpowiedni. Jeśli okres kredytowania może ulegać zmianie w okresie
obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny, kredytodawca wyjaśnia, kiedy i na jakich
warunkach może to nastąpić. W przypadku gdy kredyt hipoteczny jest odnawialny, np.
w przypadku zabezpieczonej karty kredytowej, kredytodawca wyraźnie stwierdza ten fakt.
4)
Wyraźnie wskazuje się rodzaj kredytu hipotecznego (np. kredyt na zakup nieruchomości
mieszkalnej, zabezpieczona karta kredytowa). W opisie rodzaju kredytu hipotecznego
wyraźnie wskazuje się, jak muszą być spłacane kapitał i odsetki w całym okresie kredytowania
(tj. strukturę spłat), i precyzuje się, czy umowa o kredyt hipoteczny dotyczy spłaty
kapitału, spłaty samych odsetek, czy też spłaty obu tych elementów.
5)
W przypadku gdy całość lub część kredytu hipotecznego jest kredytem, którego raty
obejmują wyłącznie odsetki, na końcu tej sekcji zamieszcza się w odznaczający się
sposób oświadczenie na ten temat, korzystając ze sformułowania wskazanego w formularzu
informacyjnym kredytu hipotecznego.
6)
Sekcja ta wyjaśnia, czy stopa oprocentowania kredytu hipotecznego jest stała, czy
zmienna oraz, w odpowiednich przypadkach, informuje, w jakich okresach będzie ona
stała; precyzuje też częstotliwość przyszłych zmian i czy są określone granice zmian
stopy oprocentowania kredytu hipotecznego, np. w postaci górnych lub dolnych limitów.
Wyjaśnia się wzór stosowany przy zmianie stopy oprocentowania kredytu hipotecznego
i jego poszczególne składniki (np. stopę referencyjną, marżę). Kredytodawca wskazuje,
np. poprzez podanie strony internetowej, gdzie można znaleźć dodatkowe informacje
na temat wskaźników lub stóp użytych w tym wzorze, np. Euribor lub stopy referencyjnej
banku centralnego.
7)
Jeżeli w różnych okolicznościach stosuje się różne stopy oprocentowania kredytu hipotecznego,
podaje się informacje o wszystkich mających zastosowanie stopach.
8)
„Całkowita kwota do spłaty” odpowiada całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta.
Wykazuje się ją jako sumę całkowitego kosztu kredytu hipotecznego oraz całkowitej
kwoty kredytu hipotecznego. W przypadku gdy stopa oprocentowania kredytu hipotecznego
nie jest stała w całym okresie trwania umowy o kredyt hipoteczny, podkreśla się, że
podana kwota jest przykładowa i że może się zmienić, w szczególności w zależności
od zmiany stopy oprocentowania kredytu hipotecznego.
9)
Jeśli kredyt hipoteczny będzie zabezpieczony hipoteką na nieruchomości lub innym zabezpieczeniem,
kredytodawca zwraca uwagę konsumenta na ten fakt. W odpowiednich przypadkach kredytodawca
podaje wartość rynkową nieruchomości lub innego zabezpieczenia przyjętą dla celów
przygotowania formularza informacyjnego kredytu hipotecznego.
10)
W odpowiednich przypadkach kredytodawca wskazuje:
a)
maksymalną dostępną kwotę kredytu hipotecznego w stosunku do wartości rynkowej nieruchomości
oznaczającą wskaźnik wartości kredytu hipotecznego do wartości rynkowej nieruchomości
(przy tym wskaźniku należy podać w wartościach bezwzględnych przykładową maksymalną
kwotę, jaka może zostać udzielona przy danej wartości rynkowej nieruchomości) lub
b)
minimalną wartość rynkową nieruchomości wymaganą do uzyskania kredytu hipotecznego
w podanej wysokości.
11)
Jeżeli kredyt hipoteczny jest wieloczęściowy (np. równocześnie jego część podlega
stałemu, a część zmiennemu oprocentowaniu), informację na ten temat ujmuje się, określając
rodzaj kredytu hipotecznego, i dla każdej części kredytu hipotecznego podaje się wymagane
informacje.
Sekcja 4.
„Stopa oprocentowania kredytu hipotecznego i inne koszty”
1)
„Stopa oprocentowania” odpowiada stopie lub stopom oprocentowania kredytu.
2)
Stopę oprocentowania kredytu hipotecznego podaje się w procentach. W przypadku gdy
stopa oprocentowania kredytu hipotecznego jest zmienna i oparta na stopie referencyjnej,
kredytodawca może wskazać stopę oprocentowania kredytu hipotecznego, podając stopę
referencyjną i procentową wartość marży kredytodawcy. Kredytodawca podaje jednak wartość
stopy referencyjnej na dzień wydania arkusza ESIS.
W przypadku gdy stopa oprocentowania kredytu hipotecznego jest zmienna, podaje się
założenia przyjęte do obliczenia RRSO, w odpowiednich przypadkach - mające zastosowanie
górne i dolne limity, oraz ostrzeżenie, że zmienność może wpłynąć na faktyczny poziom
RRSO. Aby zwrócić na ten fakt uwagę konsumenta, ostrzeżenie to musi być naniesione
większą czcionką i odznaczać się od podstawowego tekstu ESIS. Ostrzeżeniu towarzyszy
poglądowy przykład dotyczący RRSO. W przypadku istnienia górnego limitu w odniesieniu
do stopy oprocentowania kredytu hipotecznego w przykładzie tym przyjmuje się, że stopa
oprocentowania kredytu hipotecznego przy najbliższej sprzyjającej okazji wzrośnie
do najwyższego poziomu przewidzianego w umowie o kredyt hipoteczny. Jeżeli górny limit
nie istnieje, w przykładzie podaje się RRSO przy najwyższej stopie oprocentowania
kredytu hipotecznego na co najmniej 20 lat, a w przypadku gdy są dostępne dane potrzebne
do obliczenia stopy oprocentowania kredytu hipotecznego na okres krótszy niż 20 lat
- w najdłuższym okresie, dla jakiego dane takie są dostępne, w oparciu o, w odpowiednich
przypadkach, najwyższą wartość dowolnej zewnętrznej stopy referencyjnej wykorzystanej
do obliczenia stopy oprocentowania kredytu hipotecznego lub najwyższą wartość stopy
odniesienia określonej przez właściwy organ lub Europejski Urząd Nadzoru Bankowego
(EUNB), w przypadku gdy kredytodawca nie korzysta z zewnętrznej stopy referencyjnej.
Wymóg ten nie ma zastosowania do umów o kredyt hipoteczny, dla których stopa oprocentowania
kredytu hipotecznego jest stała w istotnym początkowym okresie wynoszącym kilka lat
i może być następnie ustalana na dalszy okres w wyniku negocjacji między kredytodawcą
a konsumentem. W przypadku umów o kredyt hipoteczny, dla których stopa oprocentowania
kredytu hipotecznego jest stała w istotnym początkowym okresie wynoszącym kilka lat
i może być następnie ustalana na dalszy okres w wyniku negocjacji między kredytodawcą
a konsumentem, informacje obejmują ostrzeżenie, że RRSO jest obliczana na podstawie
stopy oprocentowania kredytu hipotecznego obowiązującej w tym początkowym okresie.
Ostrzeżeniu towarzyszy dodatkowe przykładowe wyliczenie RRSO. Jeżeli kredyt hipoteczny
jest wieloczęściowy (np. równocześnie jego część podlega stałemu, a część zmiennemu
oprocentowaniu), podaje się informacje dla każdej części kredytu hipotecznego.
3)
W pozycji „Inne składniki RRSO” wymienia się wszystkie pozostałe koszty zawarte w
RRSO, w tym koszty ponoszone jednorazowo, jak opłaty administracyjne, oraz koszty
ponoszone okresowo, jak coroczne opłaty administracyjne. Kredytodawca wyszczególnia
wszystkie koszty w rozbiciu na kategorie (koszty ponoszone jednorazowo, koszty ponoszone
okresowo i ujęte w ratach oraz koszty ponoszone okresowo i nieujęte w ratach), podając
ich kwotę, odbiorcę i termin płatności. Nie musi to obejmować kosztów ponoszonych
w związku z naruszeniem zobowiązań umownych. W przypadku gdy kwota nie jest znana,
kredytodawca, w miarę możliwości, podaje kwotę orientacyjną, a jeżeli nie jest to
możliwe - sposób obliczenia tej kwoty, zaznaczając, że podana kwota jest jedynie orientacyjna.
W przypadku gdy pewne koszty nie są ujęte w RRSO, ponieważ kredytodawca ich nie zna,
jest to zaznaczane.
W przypadku gdy konsument poinformował kredytodawcę o co najmniej jednym ze składników
preferowanego przez siebie kredytu hipotecznego, np. o okresie obowiązywania umowy
o kredyt hipoteczny i całkowitej kwocie kredytu hipotecznego, kredytodawca, w miarę
możliwości, uwzględnia te składniki. Jeżeli umowa o kredyt hipoteczny przewiduje różne
sposoby dokonywania wypłat, w odniesieniu do których obowiązują różne opłaty i stopy
oprocentowania kredytu hipotecznego, a kredytodawca stosuje założenia, o których mowa
w ust. 4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym
oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytowymi i agentami, w umowie o kredyt hipoteczny
zaznacza się, że inne mechanizmy dokonywania wypłat w przypadku tego rodzaju umowy
o kredyt hipoteczny mogą spowodować zastosowanie wyższej RRSO. W przypadku gdy do
obliczenia RRSO stosuje się warunki dokonywania wypłaty, kredytodawca zaznacza opłaty
związane z innymi mechanizmami wypłaty, które mogą być inne niż opłaty zastosowane
do obliczenia RRSO.
4)
W przypadku gdy konsument ponosi koszty ustanowienia hipoteki lub innego zabezpieczenia,
informacje o nich podaje się wraz z kwotą, jeśli jest znana, lub - jeśli nie jest
to możliwe - podaje się podstawę określenia tej kwoty. W przypadku gdy opłaty te są
znane i uwzględnione w RRSO, informacja o istnieniu i kwocie danej opłaty jest podawana
w rubryce „Koszty ponoszone jednorazowo”. W przypadku gdy kredytodawca nie zna opłat,
a zatem nie są one uwzględnione w RRSO, informację o istnieniu opłaty wyraźnie zaznacza
się w wykazie kosztów, które nie są znane kredytodawcy. W każdym z przypadków należy
w odpowiedniej rubryce skorzystać ze standardowego sformułowania wskazanego w formularzu
informacyjnym kredytu hipotecznego.
Sekcja 5.
„Częstotliwość i liczba spłat”
1)
Jeśli spłaty mają być dokonywane regularnie, podaje się ich częstotliwość (np. co
miesiąc). Jeśli częstotliwość spłat będzie nieregularna, wyraźnie objaśnia się to
konsumentowi.
2)
Podana liczba spłat obejmuje cały okres kredytowania.
Sekcja 6.
„Wysokość każdej raty”
1)
Wyraźnie wskazuje się walutę kredytu hipotecznego i walutę rat.
2)
Jeśli w okresie kredytowania wysokość rat może ulegać zmianie, kredytodawca określa,
przez jaki okres początkowa wysokość raty pozostanie niezmieniona oraz kiedy i jak
często będzie ona następnie zmieniana.
3)
W przypadku gdy całość lub część kredytu hipotecznego jest kredytem, którego raty
obejmują wyłącznie odsetki, na końcu tej pozycji zamieszcza się w odznaczający się
sposób oświadczenie na ten temat, korzystając ze sformułowania wskazanego w formularzu
informacyjnym kredytu hipotecznego.
Jeśli warunkiem udzielenia konsumentowi kredytu hipotecznego, którego raty obejmują
wyłącznie odsetki i którego zabezpieczeniem jest hipoteka lub inne porównywalne zabezpieczenie,
jest zawarcie umowy w sprawie powiązanego produktu oszczędnościowego, podaje się kwotę
i częstotliwość wszelkich spłat dotyczących tego produktu.
4)
W przypadku zmiennej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego podawane informacje
obejmują oświadczenie na ten temat, z wykorzystaniem sformułowania wskazanego w formularzu
informacyjnym kredytu hipotecznego, wraz z orientacyjną maksymalną kwotą raty. W przypadku
istnienia górnego limitu w poglądowym przykładzie pokazuje się wysokość rat, jeżeli
stopa oprocentowania kredytu hipotecznego wzrośnie do poziomu tego limitu. W przypadku
braku takiego limitu scenariusz przedstawiający najmniej korzystne założenia pokazuje
poziom rat przy najwyższej stopie oprocentowania kredytu hipotecznego w ciągu ostatnich
20 lat, a w przypadku gdy są dostępne dane potrzebne do obliczenia stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego na okres krótszy niż 20 lat - w najdłuższym okresie, dla jakiego
dane takie są dostępne, w oparciu o, w odpowiednich przypadkach, najwyższą wartość
dowolnej zewnętrznej stopy referencyjnej wykorzystanej do obliczenia stopy oprocentowania
kredytu hipotecznego lub najwyższą wartość stopy odniesienia określonej przez właściwy
organ lub EUNB, w przypadku gdy kredytodawca nie korzysta z zewnętrznej stopy referencyjnej.
Wymóg podania poglądowego przykładu nie ma zastosowania do umów o kredyt hipoteczny,
dla których stopa oprocentowania kredytu hipotecznego jest stała przez istotny początkowy
okres wynoszący wiele lat i może być następnie ustalana na dalszy okres w wyniku negocjacji
między kredytodawcą a konsumentem. Jeżeli kredyt hipoteczny jest wieloczęściowy (np.
równocześnie jego część podlega stałemu, a część zmiennemu oprocentowaniu), przekazuje
się informacje dotyczące każdej części kredytu hipotecznego oraz dotyczące całości
kredytu hipotecznego.
5)
(W odpowiednich przypadkach) W przypadku gdy waluta kredytu hipotecznego nie jest
walutą krajową konsumenta lub w przypadku gdy kredyt hipoteczny jest indeksowany lub
denominowany w stosunku do waluty innej niż waluta krajowa konsumenta, kredytodawca
podaje liczbowy przykład wyraźnie pokazujący, jak zmiany kursu walutowego mogą wpływać
na wysokość rat, z wykorzystaniem sformułowania wskazanego w formularzu informacyjnym
kredytu hipotecznego. Przykład ten jest podawany przy założeniu obniżki o 20% wartości
waluty krajowej konsumenta. Podaje się naniesioną w odznaczający się sposób informację,
że raty mogą wzrosnąć o kwotę wyższą niż przyjęta w tym przykładzie. W przypadku gdy
istnieje górny limit, który ogranicza ten wzrost do poniżej 20%, jest podawana maksymalna
wartość spłat w walucie konsumenta i nie jest zamieszczana informacja o możliwości
dalszego zwiększania się spłat.
6)
W przypadku gdy kredyt hipoteczny jest w całości lub w części kredytem o zmiennym
oprocentowaniu i ma także zastosowanie pkt 3, przykład w pkt 5 podaje się w oparciu
o kwotę raty, o której mowa w pkt 1.
7)
W przypadku gdy waluta wykorzystywana do spłaty rat jest inna niż waluta kredytu hipotecznego
lub gdy kwota każdej raty wyrażona w walucie krajowej konsumenta zależy od odpowiadającej
jej kwoty w innej walucie, w sekcji tej podaje się datę, w której jest obliczany stosowny
kurs wymiany, oraz kurs wymiany lub podstawę jego obliczania, a także częstotliwość
ich dostosowywania. W odpowiednich przypadkach wskaźnik ten obejmuje nazwę instytucji
publikującej kurs wymiany.
8)
W przypadku gdy kredyt hipoteczny jest kredytem z odroczonym terminem spłaty odsetek,
w ramach którego należne odsetki nie są w pełni spłacane przez raty i są dodawane
do całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta pozostającej do spłacenia, podaje
się wyjaśnienie, w jaki sposób i kiedy odroczone odsetki dodaje się do sumy kredytu
hipotecznego w postaci kwoty w gotówce oraz jakie są skutki dla konsumenta w kontekście
zadłużenia pozostałego do spłaty.
Sekcja 7.
„Poglądowa tabela spłat”
1)
Sekcja ta jest uwzględniana, w przypadku gdy kredyt hipoteczny jest kredytem z odroczonym
terminem spłaty odsetek, w ramach którego odsetki nie są w pełni spłacane przez raty
i są dodawane do całkowitej kwoty kredytu hipotecznego pozostającej do spłacenia,
jeżeli stopa oprocentowania kredytu hipotecznego jest stała przez cały okres obowiązywania
umowy o kredyt hipoteczny.
W przypadku gdy konsument ma prawo otrzymać zaktualizowaną tabelę amortyzacji, podaje
się informację o tym fakcie oraz warunki, po spełnieniu których konsumentowi przysługuje
to prawo.
2)
Jeśli w okresie kredytowania stopa oprocentowania kredytu hipotecznego może ulegać
zmianie, kredytodawca wskazuje okres, w jakim taka początkowa stopa oprocentowania
pozostanie niezmieniona.
3)
Tabela, którą należy umieścić w tej sekcji, zawiera następujące kolumny: „harmonogram
spłat” (np. miesiąc 1, miesiąc 2, miesiąc 3 itd.), „wysokość raty”, „należne odsetki
przypadające na ratę”, „inne koszty zawarte w racie” (w stosownych przypadkach), „spłacany
kapitał przypadający na ratę” i „saldo kapitału pozostałego do spłaty po zapłacie
raty”.
4)
W odniesieniu do pierwszego roku spłaty podaje się informacje dotyczące każdej raty
oraz sumy pośrednie w każdej kolumnie na koniec tego pierwszego roku. W odniesieniu
do kolejnych lat informacje mogą być podawane w ujęciu rocznym. Na końcu tabeli umieszcza
się wiersz przedstawiający sumę całkowitą dla poszczególnych kolumn. Całkowity koszt
kredytu hipotecznego (tj. suma całkowita w kolumnie „wysokość raty”) jest wyraźnie
zaznaczony i opatrzony taką nazwą.
5)
Jeśli stopa oprocentowania kredytu hipotecznego podlega zmianom i jest nieznana wysokość
raty po każdej zmianie, kredytodawca może podać w tabeli amortyzacji tę samą wysokość
raty dla całego okresu kredytowania. W takim przypadku kredytodawca zwraca uwagę konsumentowi
na ten fakt poprzez graficzne odróżnienie kwot znanych od kwot hipotetycznych (np.
poprzez zastosowanie odmiennej czcionki, obramowań lub przyciemnionego tła). Ponadto
czytelny tekst wyjaśnia, w jakich okresach podane w tabeli kwoty mogą ulegać zmianie
i dlaczego.
Sekcja 8.
„Dodatkowe obowiązki”
1)
Kredytodawca odnosi się do takich obowiązków jak obowiązek ubezpieczenia nieruchomości,
nabycia ubezpieczenia na życie, przelewania wynagrodzenia na rachunek u kredytodawcy
lub zakupu wszelkich innych produktów lub usług. Dla każdego z tych obowiązków kredytodawca
określa, wobec kogo i do kiedy dany obowiązek musi zostać wypełniony.
2)
Kredytodawca precyzuje okres trwania danego obowiązku, np. do końca okresu obowiązywania
umowy o kredyt hipoteczny. W odniesieniu do każdego obowiązku kredytodawca precyzuje
wszelkie koszty ponoszone przez konsumenta, które nie są ujęte w RRSO.
3)
Kredytodawca określa, czy konsument ma obowiązek nabycia jakichkolwiek usług dodatkowych
w celu uzyskania kredytu hipotecznego na danych warunkach, a jeżeli tak, to czy konsument
ma obowiązek nabycia ich od usługodawcy preferowanego przez kredytodawcę, czy też
mogą być one zakupione u usługodawcy wybranego przez konsumenta. W przypadku gdy taka
możliwość jest uzależniona od tego, czy dane usługi dodatkowe spełniają pewne minimalne
warunki, warunki te są opisane w tej sekcji.
W przypadku gdy umowa o kredyt hipoteczny jest łączona z innymi produktami, kredytodawca
podaje najważniejsze elementy tych innych produktów i wyraźnie stwierdza, czy konsument
ma prawo do rozwiązania umowy o kredyt hipoteczny lub rezygnacji z dołączonych produktów
oddzielnie, podaje warunki i skutki takiego działania, a w odpowiednich przypadkach
- ewentualne konsekwencje rezygnacji z usług dodatkowych wymaganych w związku z umową
o kredyt hipoteczny.
Sekcja 9.
„Przedterminowa spłata”
1)
Kredytodawca wskazuje, na jakich warunkach konsument może w całości lub w części spłacić
kredyt hipoteczny przedterminowo.
2)
W pozycji dotyczącej opłaty za wcześniejsze rozwiązanie umowy o kredyt hipoteczny
kredytodawca zwraca konsumentowi uwagę na tę opłatę lub inne koszty obciążające konsumenta
w przypadku spłaty przedterminowej w ramach rekompensaty dla kredytodawcy oraz, w
miarę możliwości, wskazuje ich wysokość. Jeśli wysokość rekompensaty zależy od różnych
czynników, takich jak spłacona już kwota kredytu hipotecznego lub stopa oprocentowania
kredytu hipotecznego obowiązująca w dniu przedterminowej spłaty, kredytodawca wskazuje,
w jaki sposób rekompensata zostanie obliczona, i podaje maksymalną wysokość takiej
opłaty, a jeśli nie jest to możliwe, poglądowy przykład w celu zilustrowania konsumentowi
wysokości rekompensaty w różnych możliwych przypadkach.
Sekcja 10.
„Ustalenia opcjonalne”
1)
W odpowiednich przypadkach kredytodawca wyjaśnia możliwość i warunki przeniesienia
kredytu hipotecznego do innego kredytodawcy lub na inną nieruchomość.
2)
(W odpowiednich przypadkach) Jeżeli produkt obejmuje którąkolwiek z opcji wymienionych
poniżej w pkt 5, należy wymienić te opcje i przedstawić krótkie wyjaśnienie na temat
okoliczności, w których konsument może skorzystać z danej opcji, wszelkich warunków
związanych z tą opcją, tego, czy dana opcja będąca częścią kredytu zabezpieczonego
hipoteką lub porównywalnym zabezpieczeniem oznacza, że konsument traci ochronę ustawową
lub jakąkolwiek inną ochronę zazwyczaj związaną z taką opcją, oraz nazwy podmiotu
udostępniającego taką opcję (jeżeli nie jest nim kredytodawca).
3)
Jeżeli dana opcja wiąże się z zaciągnięciem dodatkowego kredytu, należy przedstawić
konsumentowi informację o całkowitej kwocie kredytu (w tym kredytu zabezpieczonego
hipoteką lub porównywalnym zabezpieczeniem), wyjaśnienie, czy dodatkowy kredyt jest
zabezpieczony, czy nie, właściwe stopy oprocentowania oraz wyjaśnienie, czy jest on
regulowany. Taka kwota dodatkowego kredytu jest uwzględniana w pierwotnej ocenie zdolności
kredytowej, a jeśli tak nie jest, wyjaśnia się, że dostępność dodatkowej kwoty zależy
od dodatkowej oceny możliwości spłaty przez konsumenta.
4)
Jeżeli dana opcja obejmuje plan oszczędnościowy, należy przedstawić odnośną stopę
procentową.
5)
Możliwe opcje dodatkowe to: „Nadpłaty/Niedopłaty” (płacenie więcej lub mniej niż rata
zwykle wymagana w strukturze spłat), „Przerwy w spłacie” (okresy, w których konsument
nie musi dokonywać spłat), „Opcja ponownego zaciągnięcia zadłużenia” (możliwość ponownego
zaciągnięcia przez konsumenta kredytu ze środków już pobranych i spłaconych), „Możliwość
zaciągnięcia dodatkowego kredytu bez konieczności uzyskiwania kolejnej zgody”, „Dodatkowy
zabezpieczony lub niezabezpieczony kredyt” (zgodnie z pkt 3), „Karta kredytowa”, „Powiązany
rachunek płatniczy” oraz „Powiązany rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy”.
6)
Kredytodawca może zawrzeć w umowie o kredyt hipoteczny wszelkie inne opcje oferowane
przez kredytodawcę niewspomniane w poprzednich pozycjach.
Sekcja 11.
„Inne prawa konsumenta”
1)
Kredytodawca wyjaśnia, na czym polegają uprawnienia przysługujące konsumentowi (np.
prawo do odstąpienia od umowy o kredyt hipoteczny lub zastanowienia), w tym uprawnienia
przysługujące mu w odpowiednich przypadkach (np. do przeniesienia, w tym subrogacji),
a także wyszczególnia warunki realizacji tych uprawnień, procedurę, jaką musiałby
zastosować konsument, by skorzystać z tych uprawnień (w tym adres, na jaki jest przesyłane
powiadomienie o odstąpieniu), oraz, w odpowiednich przypadkach, odnośne opłaty.
2)
Kredytodawca informuje konsumenta o okresach na zastanowienie oraz na odstąpienie
od umowy o kredyt hipoteczny, w tym umowy o kredyt hipoteczny zawieranej na odległość.
Sekcja 12.
„Skargi”
1)
W sekcji tej wskazuje się wewnętrzny punkt kontaktowy (nazwę właściwego działu) oraz
sposób, w jaki można się z nim kontaktować (adres lub numer telefonu), lub osobę wyznaczoną
do kontaktów, a także adres strony internetowej, pod którym jest zamieszczona procedura
składania skarg, lub inne źródło informacji dotyczące tej procedury.
2)
Wskazuje się nazwę organu zewnętrznego właściwego do wnoszenia pozasądowych skarg
i odwołań, a w przypadku gdy skorzystanie z wewnętrznej procedury wnoszenia skarg
jest warunkiem wstępnym dostępu do takiego organu - wskazuje się ten fakt, z wykorzystaniem
sformułowania wskazanego w formularzu informacyjnym kredytu hipotecznego.
3)
W przypadku umów o kredyt hipoteczny zawieranych z konsumentem zamieszkałym w innym
państwie członkowskim kredytodawca zawiera informację o istnieniu sieci FIN-NET (http://ec.europa.eu/internal_market/fin-net/).
Sekcja 13.
„Niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z umowy o kredyt hipoteczny: konsekwencje dla konsumenta”
1)
Jeśli niewywiązanie się przez konsumenta z któregokolwiek z obowiązków wynikających
z umowy o kredyt hipoteczny może mieć dla niego konsekwencje finansowe lub prawne,
kredytodawca opisuje różne najpowszechniejsze przypadki (np. opóźnienia w spłacie
lub zaległości w spłacie, nieprzestrzeganie obowiązków określonych w sekcji 8) i wskazuje,
gdzie można uzyskać bardziej szczegółowe informacje.
2)
Dla każdego z tych przypadków kredytodawca określa, w wyraźnej i łatwo zrozumiałej
formie, konsekwencje, do których mogą one prowadzić. Informacje o poważnych konsekwencjach
są wyróżniane graficznie.
3)
W przypadku gdy nieruchomość będąca zabezpieczeniem kredytu hipotecznego może zostać
zwrócona lub przeniesiona na kredytodawcę, jeżeli konsument nie wywiązuje się z obowiązków,
w sekcji tej zawiera się oświadczenie stwierdzające ten fakt, z wykorzystaniem sformułowania
wskazanego w formularzu informacyjnym kredytu hipotecznego.
Sekcja 14.
„Informacje dodatkowe”
1)
W przypadku umowy o kredyt hipoteczny zawieranej na odległość ta sekcja będzie zawierać
dowolną klauzulę określającą prawo właściwe w odniesieniu do umowy o kredyt hipoteczny
lub właściwy sąd.
2)
Jeżeli kredytodawca zamierza kontaktować się z konsumentem w czasie obowiązywania
umowy o kredyt hipoteczny w języku innym niż język arkusza ESIS, zawiera się stosowną
informację i określa język komunikacji.
3)
Kredytodawca lub pośrednik kredytu hipotecznego podają informację o prawie konsumenta
do otrzymania łącznie z decyzją kredytową projektu umowy o kredyt hipoteczny.
Sekcja 15.
„Nadzór”
Wskazuje się organ lub organy odpowiedzialne za nadzór na etapie poprzedzającym zawarcie
umowy o kredyt hipoteczny w ramach procesu kredytowego.
Załącznik nr 3 - Sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania
1.
Rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, stanowiącą całkowity koszt kredytu hipotecznego
ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu
hipotecznego w stosunku rocznym, kredytodawca lub pośrednik kredytu hipotecznego oblicza
zgodnie z następującym wzorem matematycznym:
\(
\sum\limits_{k = 1}^m {C_k (1 + X)^{ - t_k } = } \sum\limits_{l = 1}^{m'} {D_1 }
(1 + X)^{ - S_1 }
\)
2.
Poszczególne litery i symbole użyte we wzorze oznaczają:
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
3.
W celu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmuje się następujące
założenia:
a)
kwoty wypłacane i spłacane przez strony umowy o kredyt hipoteczny nie muszą być równe
ani nie muszą być płacone w równych odstępach czasu,
b)
datą początkową będzie data pierwszej wypłaty raty kredytu hipotecznego,
c)
odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub w
ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni,
52 tygodnie lub dwanaście równych miesięcy. Przyjmuje się, że równy miesiąc ma 30,41666
dni (tj. 365/12), bez względu na to, czy przypada w roku przestępnym, czy nie;
W przypadku gdy odstępy czasowe zastosowane w obliczeniach nie mogą być wyrażone jako
liczba całkowita tygodni, miesięcy lub lat, odstępy te są wyrażane jako liczba całkowita
jednego z tych okresów w połączeniu z liczbą dni. W przypadku stosowania dni:
-
-liczy się każdy dzień wraz z weekendami i świętami,
-
-równe okresy, a następnie dni liczy się wstecz do daty pierwszej wypłaty,
-
-długość okresu dni otrzymuje się, wyłączając pierwszy dzień i włączając ostatni dzień; wyraża się ją w latach, dzieląc dany okres przez liczbę dni (365 lub 366 dni) całego roku, licząc wstecz od ostatniego dnia do tego samego dnia w poprzedzającym roku,
d)
wynik obliczeń podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po przecinku, przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez obliczającego miejscu po przecinku jest mniejsza niż 5, cyfrę tę pomija się, gdy zaś jest większa albo równa 5, cyfrę poprzedzającą zwiększa się o 1,e)
równanie to może być zapisane w postaci jednej sumy z wykorzystaniem koncepcji przepływów (Ak), które mogą być dodatnie lub ujemne - zapłacone lub otrzymane w okresach 1 do k, wyrażonych w latach:\( S = \sum\limits_{k = 1}^n {A_k (1 + X)^{ - t_k } } \)gdzie:S- oznacza bieżące saldo przepływów; jeżeli celem jest zachowanie równoważności przepływów, wartość ta będzie równa 0.
4.
W celu obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmuje się następujące
założenia dodatkowe:
a)
jeżeli umowa o kredyt hipoteczny daje konsumentowi swobodę dokonywania wypłat, przyjmuje
się, że całkowita kwota kredytu hipotecznego została wypłacona od razu i w całości,
b)
jeżeli umowa o kredyt hipoteczny przewiduje różne sposoby dokonywania wypłat z zastosowaniem
różnych opłat lub różnych stóp oprocentowania kredytu hipotecznego, przyjmuje się,
że całkowita kwota kredytu hipotecznego jest wypłacana z zastosowaniem najwyższej
możliwej opłaty i stopy oprocentowania kredytu hipotecznego, mających zastosowanie
do najbardziej rozpowszechnionych mechanizmów dokonywania wypłat w danym rodzaju umowy
o kredyt hipoteczny,
c)
jeżeli umowa o kredyt hipoteczny daje konsumentowi zasadniczo swobodę dokonywania
wypłat, ale w zależności od sposobu dokonywania tych wypłat wprowadza ograniczenia
w odniesieniu do kwoty kredytu hipotecznego i czasu, przyjmuje się, że kwota kredytu
hipotecznego jest wypłacana w najwcześniejszym przewidzianym w umowie o kredyt hipoteczny
terminie i zgodnie z tymi ograniczeniami wypłat,
d)
jeżeli przez ograniczony okres lub w odniesieniu do ograniczonej kwoty oferuje się
różne stopy oprocentowania kredytu hipotecznego i różną wielkość opłat, za stopę oprocentowania
kredytu hipotecznego i opłaty w całym okresie obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny
przyjmuje się stopę najwyższą i najwyższe opłaty,
e)
w przypadku umów o kredyt hipoteczny, w których ustalono stałą stopę oprocentowania
kredytu hipotecznego w odniesieniu do początkowego okresu, na koniec którego ustala
się nową stopę oprocentowania kredytu hipotecznego, zmienianą następnie okresowo zgodnie
z uzgodnionym wskaźnikiem lub wewnętrzną stopą referencyjną, obliczenia rzeczywistej
rocznej stopy oprocentowania dokonuje się w oparciu o założenie, że po zakończeniu
okresu, w którym obowiązuje stała stopa oprocentowania kredytu hipotecznego, stopa
oprocentowania kredytu hipotecznego jest taka sama jak w chwili obliczania rzeczywistej
rocznej stopy oprocentowania w oparciu o obowiązującą w tym czasie wartość uzgodnionego
wskaźnika lub wewnętrznej stopy referencyjnej, ale nie niższa niż stała stopa oprocentowania
kredytu hipotecznego,
f)
jeżeli maksymalny pułap kredytu hipotecznego nie został ustalony, przyjmuje się, że
wynosi on w walucie polskiej równowartość 170 000 euro ustaloną z zastosowaniem średniego
kursu tej waluty ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z dnia obliczania maksymalnego
pułapu kredytu hipotecznego. W przypadku umów o kredyt hipoteczny - z wyjątkiem zobowiązań
warunkowych lub gwarancji - których celem nie jest nabycie lub utrzymanie prawa do
nieruchomości, kredytów hipotecznych w rachunku bieżącym, kart debetowych z odroczoną
płatnością lub kart kredytowych, zakłada się, że pułap ten wynosi w walucie polskiej
równowartość 1500 euro ustaloną z zastosowaniem średniego kursu tej waluty ogłoszonego
przez Narodowy Bank Polski z dnia obliczania maksymalnego pułapu kredytu hipotecznego,
g)
w przypadku umów o kredyt hipoteczny innych niż:
-
-umowy o kredyt w rachunku bieżącym,
-
-umowy o kredyt hipoteczny zawarte na czas nieokreślony albo z terminem spłaty do 12 miesięcy, z której konsument korzysta jako tymczasowego rozwiązania finansującego, przechodząc na inne rozwiązanie finansujące w odniesieniu do danej nieruchomości (kredyt pomostowy),
-
-umowy o kredyt hipoteczny, w których wysokość kapitału do spłaty jest oparta na określonej w umowie procentowej wartości danej nieruchomości w momencie spłaty lub spłat kapitału (umowy o kredyt z udziałem w kapitale),
-
-umowy o kredyt hipoteczny funkcjonujące jako gwarancja dla innej, odrębnej, ale dodatkowej transakcji i w ramach której kapitał zabezpieczony na nieruchomości jest wypłacany jedynie w przypadku zajścia zdarzenia lub zdarzeń określonych w umowie (zobowiązania warunkowe lub gwarancje), i umów o kredyt odnawialny, o których mowa w założeniach przedstawionych w lit. i, j, k, l oraz m:
(i)
jeżeli nie można ustalić terminu lub kwoty spłaty kapitału, do której jest zobowiązany konsument, zakłada się, że spłata przypada w najwcześniejszym terminie przewidzianym w umowie o kredyt hipoteczny przy zastosowaniu najniższej kwoty przewidzianej w umowie o kredyt hipoteczny,(ii)
jeżeli nie można ustalić odstępu czasowego między pierwszą wypłatą a datą pierwszej płatności, do której jest zobowiązany konsument, zakłada się, że jest to odstęp najkrótszy,
h)
w przypadku gdy na podstawie umowy o kredyt hipoteczny lub założeń określonych w lit.
g, i, j, k, l oraz m nie można ustalić terminu lub kwoty płatności, do której jest
zobowiązany konsument, zakłada się, że płatność przypada zgodnie z terminami i warunkami
wymaganymi przez kredytodawcę, a jeśli te nie są znane, zakłada się, że:
(i)
odsetki podlegają zapłacie wraz ze spłatą kapitału,
(ii)
opłaty niezwiązane z odsetkami wyrażone w pojedynczej kwocie podlegają zapłacie w
dniu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny,
(iii)
opłaty niezwiązane z odsetkami wyrażone jako szereg płatności podlegają zapłacie w
regularnych odstępach czasu, począwszy od dnia pierwszej spłaty kapitału, przy czym
w przypadku gdy kwoty takich płatności nie są znane, zakłada się, że kwoty te są jednakowe,
(iv)
płatność końcowa rozlicza ewentualne saldo kapitału pozostającego do spłaty, odsetek
i innych opłat,
i)
w przypadku kredytu hipotecznego w rachunku bieżącym przyjmuje się, że całkowita kwota
kredytu hipotecznego została wypłacona w całości i na cały okres obowiązywania umowy
o kredyt hipoteczny. Jeżeli okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny w rachunku
bieżącym nie jest znany, obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania dokonuje
się przy założeniu, że czas trwania umowy o kredyt hipoteczny wynosi trzy miesiące,
j)
w przypadku kredytu pomostowego przyjmuje się, że całkowita kwota kredytu hipotecznego
została wypłacona w całości i na cały okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny.
Jeżeli okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny nie jest znany, obliczenia rzeczywistej
rocznej stopy oprocentowania dokonuje się przy założeniu, że czas trwania umowy o
kredyt hipoteczny wynosi dwanaście miesięcy,
k)
w przypadku umowy o kredyt odnawialny innej niż kredyt w rachunku bieżącym i kredyt
pomostowy zakłada się, że:
(i)
w przypadku umów o kredyt hipoteczny, których celem jest nabycie lub utrzymanie praw
do nieruchomości, kredyt jest przyznawany na okres dwudziestu lat, począwszy od daty
pierwszej wypłaty, a płatność końcowa dokonywana przez konsumenta rozlicza ewentualne
saldo kapitału pozostającego do spłaty, odsetek i innych opłat; w przypadku umów o
kredyt hipoteczny, których celem nie jest nabycie lub utrzymanie praw do nieruchomości
lub w których wypłaty są dokonywane za pomocą kart debetowych z odroczoną płatnością
lub kart kredytowych, okres ten wynosi jeden rok,
(ii)
kapitał jest spłacany przez konsumenta w równych płatnościach miesięcznych, przy czym
pierwsza płatność jest dokonywana w miesiąc po pierwszej wypłacie. Jednakże w przypadkach
gdy spłata kapitału musi nastąpić w całości, w jednej płatności, w ramach każdorazowego
okresu płatności, zakłada się, że kolejne wypłaty i spłaty całego kapitału przez konsumenta
następują w okresie jednego roku. Odsetki i inne opłaty stosuje się odpowiednio do
tych wypłat i spłat kapitału oraz zgodnie z postanowieniami umowy o kredyt hipoteczny,
Do celów niniejszej litery umowa o kredyt odnawialny oznacza umowę o kredyt hipoteczny
na czas nieokreślony i obejmuje kredyty hipoteczne, które podlegają pełnej spłacie
w ciągu pewnego okresu lub po jego zakończeniu, ale w ramach których po dokonaniu
spłaty istnieje możliwość dokonania ponownej wypłaty,
l)
w przypadku zobowiązań warunkowych lub gwarancji uznaje się, że całkowita kwota kredytu
hipotecznego zostaje wypłacona w całości jednorazowo w terminie wcześniejszym spośród
poniższych:
(i)
najpóźniejszy termin wypłaty dopuszczalny w ramach umowy o kredyt hipoteczny będącej
potencjalnym źródłem zobowiązania warunkowego lub gwarancji,
(ii)
w przypadku odnawialnej umowy o kredyt hipoteczny na końcu okresu początkowego poprzedzającego
odnowienie umowy,
m)
w przypadku umów o kredyt hipoteczny z udziałem w kapitale:
(i)
uznaje się, że płatności dokonywane przez konsumentów przypadają w najpóźniejszym
terminie lub najpóźniejszych terminach dopuszczalnych na mocy umowy o kredyt hipoteczny,
(ii)
zakłada się, że procentowe wzrosty wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie
umowy o kredyt hipoteczny z udziałem w kapitale oraz stopa ewentualnego wskaźnika
inflacji, o którym mowa w umowie, stanowią wielkość procentową równą bieżącej docelowej
stopie inflacji publikowanej przez bank centralny lub poziomowi inflacji w momencie
zawierania umowy o kredyt hipoteczny notowanemu w państwie członkowskim, w którym
znajduje się nieruchomość, w zależności od tego, która z tych wielkości jest większa,
lub 0%, jeżeli te wielkości procentowe są ujemne.
Załącznik nr 4 - Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego (wzór)
Załącznik nr 5 - Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym (wzór)
Załącznik nr 6 - Sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania
„
Załącznik nr 4
SPOSÓB OBLICZANIA RZECZYWISTEJ ROCZNEJ STOPY OPROCENTOWANIA
1.
Rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, stanowiącą całkowity koszt kredytu ponoszony
przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku
rocznym, kredytodawca lub pośrednik kredytowy oblicza zgodnie z następującym wzorem
matematycznym:
\(
\sum\limits_{k = 1}^m {C_k (1 + X)^{ - t_k } = } \sum\limits_{l = 1}^{m'} {D_1 }
(1 + X)^{ - S_1 }
\)
2.
Poszczególne litery i symbole użyte we wzorze oznaczają:
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
3.
W celu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmuje się następujące
założenia:
1)
umowa o kredyt będzie obowiązywać przez czas, na który została zawarta, a kredytodawca
i konsument wypełnią zobowiązania wynikające z umowy o kredyt w terminach określonych
w tej umowie;
2)
kwoty wypłacane i spłacane przez strony umowy o kredyt konsumencki nie muszą być równe
ani nie muszą być płacone w równych odstępach czasu;
3)
datą początkową będzie data pierwszej wypłaty raty kredytu;
4)
odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub w
ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni,
52 tygodnie lub dwanaście równych miesięcy. Przyjmuje się, że równy miesiąc ma 30,41666
dni (tj. 365/12), bez względu na to, czy przypada w roku przestępnym, czy nie;
5)
wynik obliczeń podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po przecinku,
przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez obliczającego miejscu po przecinku
jest mniejsza niż 5, cyfrę tę pomija się, gdy zaś jest większa albo równa 5, cyfrę
poprzedzającą zwiększa się o 1;
6)
równanie to może być zapisane w postaci jednej sumy z wykorzystaniem koncepcji przepływów
(Ak), które mogą być dodatnie lub ujemne - zapłacone lub otrzymane w okresach 1 do k,
wyrażonych w latach:
\(
S = \sum\limits_{k = 1}^n {A_k (1 + X)^{ - t_k } }
\)
gdzie:
|
|
- |
|
4.
W celu obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmuje się następujące
założenia dodatkowe:
1)
jeżeli umowa o kredyt daje konsumentowi swobodę dokonywania wypłat, przyjmuje się,
że całkowita kwota kredytu została wypłacona od razu i w całości;
2)
jeżeli umowa o kredyt daje konsumentowi zasadniczo swobodę dokonywania wypłat, ale
przewidując różne sposoby dokonywania tych wypłat, wprowadza ograniczenia kwotowe
lub czasowe dotyczące kredytu, przyjmuje się, że kwota kredytu została wypłacona w
najwcześniejszym przewidzianym w umowie terminie i zgodnie z tymi limitami wypłat;
3)
jeżeli umowa o kredyt przewiduje różne sposoby dokonywania wypłat z zastosowaniem
różnych opłat lub różnych stóp oprocentowania kredytu, przyjmuje się, że całkowita
kwota kredytu jest wypłacana z zastosowaniem najwyższej możliwej opłaty i stopy oprocentowania
kredytu, mających zastosowanie do najbardziej rozpowszechnionych mechanizmów dokonywania
wypłat w danym rodzaju umowy o kredyt;
4)
w przypadku kredytu w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym przyjmuje się, że całkowita
kwota kredytu została wypłacona w całości i na cały okres obowiązywania umowy o kredyt.
Jeżeli okres, na jaki udzielono kredytu w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym,
nie jest znany, obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania dokonuje się
przy założeniu, że czas trwania kredytu wynosi trzy miesiące;
5)
w przypadku kredytu, innego niż w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym, podlegającego
pełnej spłacie w ciągu jakiegoś okresu lub po jego zakończeniu i w ramach którego,
po dokonaniu spłaty, istnieje możliwość dokonania ponownej wypłaty, gdy umowa o kredyt
ten zawarta została na czas nieokreślony, zakłada się, że:
a)
kredytu udziela się na okres jednego roku, począwszy od dnia pierwszej wypłaty, i
płatność końcowa dokonana przez konsumenta pokrywa ewentualny kapitał pozostający
do spłaty, ewentualne odsetki i inne opłaty,
b)
kapitał jest spłacany przez konsumenta w równych płatnościach miesięcznych, przy czym
pierwsza płatność jest dokonywana po upływie miesiąca od daty pierwszej wypłaty. Jednakże
w przypadkach gdy spłata kapitału musi nastąpić w całości, w jednej płatności, w ramach
każdorazowego okresu płatności, zakłada się, że kolejne wypłaty i spłaty całego kapitału
przez konsumenta następują w okresie jednego roku. Odsetki i inne opłaty stosuje się
odpowiednio do tych wypłat i spłat kapitału oraz zgodnie z ustaleniami umowy o kredyt;
6)
w przypadku umowy o kredyt inny niż kredyty, o których mowa w pkt 4 i 5:
a)
jeżeli nie można ustalić terminu lub kwoty spłaty kapitału, do której jest zobowiązany
konsument, zakłada się, że spłaty dokonano w najwcześniejszym terminie przewidzianym
w umowie o kredyt z zastosowaniem najniższej kwoty przewidzianej w umowie o kredyt,
b)
jeżeli data zawarcia umowy o kredyt nie jest znana, zakłada się, że dzień pierwszej
wypłaty to dzień ustalony na podstawie najkrótszego odstępu czasu między tym dniem
a dniem pierwszej płatności, do której jest zobowiązany konsument;
7)
jeżeli na podstawie umowy o kredyt lub założeń określonych w pkt 4-6 nie można ustalić
terminu lub kwoty płatności, do której jest zobowiązany konsument, zakłada się, że
płatności dokonano zgodnie z terminami i warunkami wymaganymi przez kredytodawcę,
a jeżeli te nie są znane, zakłada się, że:
a)
odsetki podlegają zapłacie wraz ze spłatą kapitału,
b)
opłata inna niż odsetki wyrażona w pojedynczej kwocie podlega zapłacie w dniu zawarcia
umowy o kredyt,
c)
opłaty inne niż odsetki wyrażone jako szereg płatności podlegają zapłacie w regularnych
odstępach czasu, począwszy od dnia pierwszej spłaty kapitału, przy czym w przypadku
gdy kwoty takich płatności nie są znane, zakłada się, że kwoty te są jednakowe,
d)
płatność końcowa pokrywa ewentualny kapitał pozostający do spłaty, ewentualne odsetki
i inne opłaty;
8)
jeżeli maksymalny pułap kredytu nie został ustalony, przyjmuje się, że wynosi on w
walucie polskiej równowartość 1500 euro ustaloną z zastosowaniem średniego kursu tej
waluty ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z dnia obliczania rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania;
9)
jeżeli dla danego okresu lub dla danej kwoty oferuje się różne stopy oprocentowania
kredytu i różną wysokość opłat, za stopę oprocentowania kredytu i opłaty w całym okresie
obowiązywania umowy o kredyt przyjmuje się najwyższą stopę i najwyższe opłaty;
10)
w przypadku umów o kredyt konsumencki, w których ustalono stałą stopę oprocentowania
kredytu w odniesieniu do początkowego okresu, na koniec którego ustala się nową stopę
oprocentowania, która następnie jest okresowo zmieniana zgodnie z uzgodnionym wskaźnikiem,
rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oblicza się na podstawie założenia, że po
zakończeniu okresu, w którym obowiązuje stała stopa oprocentowania kredytu, stopa
oprocentowania kredytu jest taka sama jak w chwili obliczania rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania i opiera się na obowiązującej w tym czasie wartości uzgodnionego
wskaźnika.
”