Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 14 marca 2017 r.w sprawie wprowadzenia w 2017 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej „Programu
mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń
i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie” 1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
(Dz. U. poz. 1906).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
W 2017 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się „Program mający na
celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie
wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie”, który jest określony w załączniku
do rozporządzenia.
§ 2.
Program, o którym mowa w § 1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2017 r.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
(Dz. U. poz. 1906).
Załącznik - Program mający na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie
1.
Identyfikacja programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym
afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie
Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska
Choroba: afrykański pomór świń (African swine fever - ASF)
Okres realizacji: 1 stycznia - 31 grudnia 2017 r.
2.
Dane historyczne dotyczące rozwoju epidemiologicznego afrykańskiego pomoru świń
W 2007 r. wirus afrykańskiego pomoru świń (ASF) rozprzestrzenił się z pierwotnego
ogniska w Gruzji na terytorium Europy Wschodniej. Wirus prawdopodobnie został przeniesiony
przez odpady kuchenne użyte do karmienia świń, pochodzące ze statku płynącego z Afryki,
który zawinął do portu w Poti (Gruzja). Po wprowadzeniu wirusa ASF na kontynent europejski,
choroba ta bardzo szybko rozprzestrzeniła się na terytorium Armenii, Azerbejdżanu
oraz Federacji Rosyjskiej. W sierpniu 2012 r. ognisko tej choroby zostało stwierdzone
w południowo-wschodniej części Ukrainy. W czerwcu 2013 r. białoruskie władze weterynaryjne
potwierdziły wykrycie ASF we wsi Czapuń w obwodzie grodzieńskim, 170 km od granicy
z Rzeczypospolitą Polską, oraz w Witebsku w północno-wschodniej części Białorusi,
450 km od granicy z Rzeczypospolitą Polską. W styczniu 2014 r. na terytorium Litwy
stwierdzono 2 przypadki wirusa ASF u dzików, natomiast w dniu 17 lutego 2014 r. potwierdzono
pierwszy przypadek wirusa ASF u dzików na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Łącznie
od dnia 17 lutego 2014 r. do dnia 1 grudnia 2016 r. stwierdzono 145 przypadków ASF
u dzików oraz 23 ogniska ASF u świń, zlokalizowane na obszarze trzech województw -
podlaskiego, lubelskiego oraz mazowieckiego. W latach 2014 - 2015 stwierdzono ogniska
oraz przypadki ASF u dzików na terytorium Litwy, Łotwy i Estonii. Odnotowano również
wzrost liczby przypadków ASF u dzików i liczby ognisk ASF u świń na Ukrainie. Istnieje
duże prawdopodobieństwo dalszego szerzenia się wirusa ASF, w szczególności wśród zwierząt
wolno żyjących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w państwach nadbałtyckich,
z uwagi na duże kompleksy leśne na granicy między państwami nadbałtyckimi a Białorusią
oraz znaczący ruch osobowy i tranzytowy między tymi państwami, zwiększający ryzyko
nielegalnego przewiezienia produktów żywnościowych skażonych wirusem lub przeniesienia
wirusa przez środki transportu lub podróżnych.
Od 2011 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są prowadzone badania laboratoryjne
w kierunku wykrycia ASF. Badania te były prowadzone w pasie przygranicznym o szerokości
40 km (wzdłuż granicy północnej z Obwodem Kaliningradzkim i wschodniej z Litwą, Białorusią
i Ukrainą) obejmującym części województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego,
mazowieckiego i podkarpackiego. Próbki były pobierane od padłych świń (na podstawie
analizy ryzyka) oraz padłych i odstrzelonych dzików. Od lipca 2013 r. na obszarze
położonym w strefie I, a od października 2013 r. na obszarze położonym w strefie II
i III badania laboratoryjne w kierunku wykrycia ASF były prowadzone zgodnie z programem
wprowadzonym w życie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie
wprowadzenia programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym
afrykański pomór świń oraz poszerzenie wiedzy na temat ryzyka wystąpienia tej choroby
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 115).
W 2014 r. były kontynuowane badania w kierunku wykrycia ASF, zgodnie z programem wprowadzonym
w życie rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2014 r. w
sprawie wprowadzenia w 2014 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej „Programu mającego
na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie
wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie” (Dz. U. poz. 996).
W 2015 r. program był realizowany na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie wprowadzenia w 2015 r. na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej „Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem
wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej
zwalczanie” (Dz. U. poz. 316, z późn. zm.).
Liczba wykonanych badań laboratoryjnych oraz otrzymanych dodatnich wyników tych badań,
w ramach realizacji programu w latach 2013 - 2015, została opisana w ust. 6.2.
3.
Opis programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański
pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie
Program mający na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór
świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie, zwany dalej „programem”,
przewiduje zastosowanie środków, których celem jest wzmocnienie ochrony terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej przed ASF.
W związku z niekorzystnym rozwojem sytuacji związanej z ASF w państwach graniczących
od wschodu z Unią Europejską, program przewiduje monitorowanie ASF zarówno u dzików,
jak i u świń w celu skutecznego przeciwdziałania rozprzestrzenieniu się ASF na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej oraz określa środki zwalczania ASF.
Program będzie realizowany w 2017 r. i stanowi kontynuację programu realizowanego
na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2016 r.
w sprawie wprowadzenia w 2016 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej „Programu
mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń
i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie” (Dz. U. poz. 70, z
późn. zm.).
Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1539, z późn. zm.),
ASF należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
program jest wprowadzany w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw rolnictwa,
po jego zatwierdzeniu przez Komisję Europejską.
Szacowane ogólne koszty realizacji programu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
w 2017 r. wyniosą 25 272 161,75 zł (5 891 090,47 euro). Z ogólnej sumy szacowanych
kosztów programu Rzeczpospolita Polska będzie występowała do Komisji Europejskiej
z wnioskiem o współfinansowanie ze środków Unii Europejskiej programu w odniesieniu
do kosztów kwalifikowalnych w wysokości 22 253 778,76 zł (5 187 371,14 euro). Wszystkie
szacunkowe koszty programu zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych
na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2017, w ramach
limitu wydatków części 83 - rezerwy celowe oraz części 85 - budżety wojewodów.
Szacunkowe koszty realizacji programu w 2017 r., wyrażone w złotych, zostały przeliczone
na euro według prognozowanego kursu euro zawartego w wytycznych Ministra Rozwoju i
Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczących stosowania jednolitych wskaźników
makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych
ustaw.
Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w ustawie budżetowej
na rok 2017 w części 83 - rezerwy celowe, działu 758 - różne rozliczenia, rozdziału
75818 - rezerwy ogólne i celowe poz. 12, przeznaczonej na zwalczanie chorób zakaźnych
zwierząt, w tym finansowanie programów zwalczania tych chorób, badania monitoringowe
pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt, produktach pochodzenia
zwierzęcego i paszach, finansowanie zadań zleconych przez Komisję Europejską oraz
na dofinansowanie kosztów realizacji zadań Inspekcji Weterynaryjnej, a także w części
85 - budżety wojewodów, działu 010 - rolnictwo i łowiectwo, rozdziału 01022 - zwalczanie
chorób zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych
w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego.
3.1.
Cel programu
Celem programu jest wzmocnienie ochrony terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i terytorium
Unii Europejskiej przed rozprzestrzenianiem się wirusa ASF. Program obejmuje działania
nakierowane na zwalczanie oraz zapobieganie rozprzestrzenianiu się wirusa ASF, w tym:
1)
badania laboratoryjne w kierunku wykrycia ASF przeprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
2)
zakup kontenerów chłodniczych do przetrzymywania tusz dzików;
3)
finansowanie funkcjonowania 5 odłowni żywołownych do odłowu dzików;
4)
finansowanie odstrzału sanitarnego na obszarze określonym w załączniku do rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału
sanitarnego dzików (Dz. U. poz. 229);
5)
finansowanie, na obszarze określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego
dzików, polowań na dorosłe samice dzika o wadze tuszy, po usunięciu patrochów, wynoszącej
co najmniej 30 kg i odstrzału selektywnego dorosłych samic dzika o wadze tuszy, po
usunięciu patrochów, wynoszącej co najmniej 30 kg;
6)
ubój lub zabicie świń na obszarze zagrożenia, obszarze objętym ograniczeniami lub
obszarze ochronnym, o którym mowa w ust. 3.2.1 -w przypadku wystąpienia ASF u dzików
(na podstawie art. 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt);
7)
działania powiatowego lekarza weterynarii - po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu
wystąpienia ASF - przeprowadzane zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej (nadzór bierny);
8)
pobieranie próbek do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF lub przeprowadzanie
kontroli gospodarstw w zakresie spełniania wymagań związanych z bioasekuracją przez
powiatowego lekarza weterynarii (nadzór czynny nad gospodarstwami) na obszarze zagrożenia,
obszarze objętym ograniczeniami lub obszarze ochronnym, o którym mowa w ust. 3.2.1;
9)
unieszkodliwienie tusz dzików, które nie mogą być zagospodarowane przez myśliwych
na obszarze zagrożenia, obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze ochronnym, o
których mowa w ust. 3.2.2;
10)
finansowanie poszukiwania i bezpiecznego usuwania zwłok dzików padłych na obszarze
określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików;
11)
wzmocnienie środków bioasekuracji na drogowych przejściach granicznych z Białorusią
i Ukrainą;
12)
prowadzenie przez Inspekcję Weterynaryjną:
a)
kampanii informacyjnej dla podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną związaną
z produkcją żywności pochodzenia zwierzęcego i pasz, a także rolników, myśliwych,
władz samorządowych oraz społeczeństwa, obejmującej rozpowszechnienie informacji o:
-
-zagrożeniu ASF w taki sposób, aby te podmioty niezwłocznie zawiadamiały o podejrzeniu wystąpienia ASF zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt i sposobie zawiadamiania właściwych organów o podejrzeniu wystąpienia ASF,
-
-pierwszych objawach zakażenia wirusem ASF,
-
-ryzyku, jakie niesie wprowadzanie produktów wieprzowych do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, w tym w szczególności wprowadzanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów pochodzenia wieprzowego spoza tego terytorium,
-
-metodach bezpiecznego unieszkodliwiania padłych dzików lub dopuszczalnych sposobach zagospodarowania odstrzelonych dzików,
-
-obowiązku zawiadamiania organów Inspekcji Weterynaryjnej o każdym przypadku znalezienia padłego dzika,
-
-wymaganiach dotyczących bioasekuracji,
b)
szkoleń dla podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną związaną z produkcją żywności
pochodzenia zwierzęcego i pasz oraz rolników i myśliwych, mających za zadanie przekazanie
wiedzy na temat ASF.
3.2.
Realizacja programu
3.2.1.
Podział terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na obszary według kryterium zagrożenia
wystąpieniem wirusa ASF
Obszar zagrożenia oraz obszar objęty ograniczeniami
Obszar objęty ograniczeniami oraz obszar zagrożenia obejmuje powiaty lub części powiatów
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymienione odpowiednio w części II ust. 4
i części III ust. 4 załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE z dnia 9
października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu
do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich i uchylającej decyzję
wykonawczą 2014/178/UE (Dz. Urz. UE L 295 z 11.10.2014, str. 63, z późn. zm.), zwanej
dalej „decyzją 2014/709/UE”.
Obszar ochronny
Obszar ochronny obejmuje powiaty lub części powiatów na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej wymienione w części I ust. 4 załącznika do decyzji 2014/709/UE, zwany dalej
„obszarem ochronnym”.
Szczegółowe dane dotyczące liczby stad oraz pogłowia świń, z podziałem uwzględniającym
wielkość gospodarstw w poszczególnych województwach, zostały podane w ust. 4.4.2.
3.2.2.
Kontrola stanu zdrowia świń i pobieranie próbek na obszarach wyznaczonych zgodnie
z ust. 3.2.1
Obszar zagrożenia oraz obszar objęty ograniczeniami
Na obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze zagrożenia wprowadza się środki w
zakresie zwalczania ASF zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1,
art. 48a ust. 3 i art. 61 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a także monitorowania zdrowia świń i dzików.
W ramach programu posiadacze świń są obowiązani, uwzględniając § 6 rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu
postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy
ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. poz. 344, z późn.
zm.), do codziennego kontrolowania stanu zdrowia świń (rano i wieczorem) i niezwłocznego
zawiadomienia organu Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższego podmiotu świadczącego
usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta, burmistrza lub prezydenta miasta,
o każdym przypadku podejrzenia wystąpienia ASF, zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 11
marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
W związku z wystąpieniem ASF na obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze zagrożenia
obowiązują nakazy i zakazy określone odpowiednio w § 1 ust. 1 oraz określone w § 2
ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie
środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz.
711, z późn. zm.).
Zgodnie z § 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października
2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek
własny (Dz. U. z 2016 r. poz. 885), w przypadku wprowadzenia ograniczeń wynikających
z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt, dopuszcza się ubój w gospodarstwie objętym ograniczeniem, jeżeli
ograniczenie to zostało wprowadzone w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru
świń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, lub państwa trzeciego, graniczących z terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, pod warunkiem że były one utrzymywane w tym gospodarstwie co najmniej przez
30 dni przed ubojem, a ponadto gdy:
1)
świnie te zostaną poddane badaniu przedubojowemu przeprowadzonemu w sposób określony
w części A rozdziału IV sekcji IV załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 854/2004
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne
przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia
zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004,
str. 206, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str.
75), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 854/2004”;
2)
mięso pozyskane w wyniku uboju tych świń zostanie poddane badaniu poubojowemu.
W przypadku uboju świń w celu produkcji mięsa na użytek własny próbki do badań laboratoryjnych
w kierunku ASF są pobierane przez urzędowego lekarza weterynarii przy przeprowadzaniu
badania przedubojowego świń lub badania poubojowego mięsa z tych świń - w przypadku
gdy ubój świń jest dokonywany w gospodarstwie położonym na obszarze Rzeczypospolitej
Polskiej wymienionym w części:
1)
II załącznika do decyzji 2014/709/UE - jeżeli istnieje podejrzenie wystąpienia afrykańskiego
pomoru świń;
2)
III załącznika do decyzji 2014/709/UE - w każdym przypadku.
W trakcie badania przed- lub poubojowego w rzeźni urzędowy lekarz weterynarii zwraca
uwagę na charakterystyczne dla ASF zmiany, a w przypadku podejrzenia wystąpienia ASF
- pobiera próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF.
Poza działaniami opisanymi powyżej, w każdym przypadku zawiadomienia organu Inspekcji
Weterynaryjnej przez posiadacza świń o padłej świni lub o podejrzeniu wystąpienia
ASF jest przeprowadzane badanie kliniczne świń z pomiarem wewnętrznej ciepłoty ciała
lub badanie sekcyjne świń znajdujących się w stadzie, a w razie konieczności są pobierane
próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF, zgodnie z rozdziałem 4 lit.
A załącznika do decyzji Komisji 2003/422/WE z dnia 26 maja 2003 r. zatwierdzającej
podręcznik diagnostyczny dotyczący afrykańskiego pomoru świń (Dz. Urz. UE L 143 z
11.06.2003, str. 35 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 39, str.
59), zwanej dalej „decyzją 2003/422/WE”.
W gospodarstwach utrzymujących świnie powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza dwa
razy w roku, w możliwie równych odstępach czasu (nie krótszych niż 4 miesiące), kontrolę
stanu zdrowia świń wraz z wywiadem lekarsko-weterynaryjnym oraz badanie kliniczne
świń z pomiarem wewnętrznej ciepłoty ciała, zgodnie z rozdziałem 4 lit. A załącznika
do decyzji 2003/422/WE, oraz kontrolę przestrzegania:
1)
zakazów i nakazów, o których mowa odpowiednio w § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku
z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, oraz obowiązku, o którym mowa w § 18 ust.
2 tego rozporządzenia, z tym, że w przypadku:
a)
stwierdzenia niewykonania nakazów i zakazów, o których mowa odpowiednio w § 1 ust.
1 pkt 1 i 3-6 oraz § 2 ust. 1, oraz niespełnienia obowiązku, o którym mowa w § 18
ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie
środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, powiatowy
lekarz weterynarii przeprowadza dodatkową kontrolę przestrzegania zakazów i nakazów,
o których mowa powyżej, kontrolę stanu zdrowia świń wraz z wywiadem lekarsko-weterynaryjnym
oraz badanie kliniczne świń z pomiarem wewnętrznej ciepłoty ciała,
b)
przemieszczania świń z gospodarstw położonych na obszarze objętym ograniczeniami oraz
obszarze zagrożenia, niezgodnie z § 4 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku
z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, poza te obszary, świnie zostają poddane
badaniu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia;
2)
wymagań dotyczących bioasekuracji, o których mowa w ust. 6 załącznika do rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia
„Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego
pomoru świń” na lata 2015-2018 (Dz. U. poz. 517, z późn. zm.) - na obszarze określonym
w § 1 tego rozporządzenia.
W przypadku niespełniania przez gospodarstwo wymagań, o których mowa w ust. 6 załącznika
do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie
wprowadzenia „Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego
pomoru świń” na lata 2015-2018, powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzję, o której
mowa w ust. 8 załącznika do tego rozporządzenia.
Na obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze zagrożenia urzędowy lekarz weterynarii
pobiera próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF:
1)
o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego
pomoru świń, a w szczególności od świń:
a)
padłych, u których nie można wykluczyć zakażenia wirusem ASF,
b)
które wykazują nietypowe objawy kliniczne, na podstawie których nie jest możliwe postawienie
diagnozy,
c)
mających:
-
-objawy chorobowe wraz z gorączką lub
-
-gorączkę i objawy zespołu krwotocznego;
2)
od świń, o których mowa w § 2a ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji
mięsa przeznaczonego na użytek własny, gdy ubój świń jest dokonywany w gospodarstwie
położonym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wymienionym w części:
a)
II załącznika do decyzji 2014/709/UE -jeżeli istnieje podejrzenie wystąpienia afrykańskiego
pomoru świń,
b)
III załącznika do decyzji 2014/709/UE - w każdym przypadku.
Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia
ASF, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń, z każdego dzika znalezionego martwego, w tym ze zwłok dzików
ulegających autolizie oraz dzików zabitych w wypadkach komunikacyjnych, na obszarze
objętym ograniczeniami oraz na obszarze zagrożenia, a także z każdego dzika odstrzelonego
na obszarze objętym ograniczeniami oraz na obszarze zagrożenia, dostarczonego do położonego
na tych obszarach punktu skupu dziczyzny lub zakładu obróbki dziczyzny lub innego
zakładu nadzorowanego przez organ Inspekcji Weterynaryjnej, w którym mogą być przechowywane
tusze lub skóry dzików.
W przypadku odstrzelonych dzików niewykazujących żadnych objawów chorobowych dopuszcza
się pobieranie próbek do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF przez myśliwych,
którzy zostali przeszkoleni przy wykorzystaniu dostarczonych przez powiatowego lekarza
weterynarii myśliwym oraz kołom łowieckim wytycznych i ulotek, w sposób opisany w
ust. 3.6.
Każda tusza odstrzelonego dzika powinna być oznakowana znakiem zawierającym numer
kolejny tuszy, numer koła łowieckiego, miejscowość i datę pozyskania tuszy.
Myśliwi, pracownicy Służby Leśnej i Straży Granicznej oraz osoby mające kontakt z
martwymi dzikami mają obowiązek zgłoszenia organom Inspekcji Weterynaryjnej faktu
znalezienia zwłok dzików. Na obszarze objętym ograniczeniami oraz na obszarze zagrożenia
myśliwi przekazują na piśmie właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii informację
o terminach planowanych polowań lub liczbie polowań w określonym przedziale czasowym.
Każdy odstrzelony dzik na obszarze objętym ograniczeniami oraz na obszarze zagrożenia
jest niezwłocznie dostarczany do położonego na tym samym obszarze:
1)
punktu skupu dziczyzny lub zakładu obróbki dziczyzny lub
2)
innego zakładu nadzorowanego przez organ Inspekcji Weterynaryjnej, w którym mogą być
przechowywane tusze lub skóry dzików.
Powiatowy lekarz weterynarii wypłaca dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego kwotę
292 zł brutto za dzika odstrzelonego w ramach polowania, dostarczonego do punktu lub
zakładu, o których mowa powyżej. Powyższa kwota obejmuje w szczególności zryczałtowane
koszty:
1)
polowania i bioasekuracji myśliwego podczas polowania;
2)
pobrania próbek, transportu odstrzelonych dzików oraz dojazdu myśliwego - na obszar
zagrożenia, obszar objęty ograniczeniami oraz obszar ochronny;
3)
przetrzymywania dzików w kontenerach chłodniczych;
4)
unieszkodliwienia tusz dzików, które nie zostaną zagospodarowane przez myśliwych,
w tym transportu do przedsiębiorstwa lub zakładu w rozumieniu art. 24 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego
przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych
do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie
o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str.
1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1069/2009”.
W punktach i zakładach, o których mowa powyżej, tusze, części ciała i skóry dzików
przechowuje się w sposób zapobiegający bezpośredniemu kontaktowi nieprzebadanych tusz,
części ciała i skór dzików z surowcami i innymi przedmiotami, które mogą spowodować
rozprzestrzenianie się wirusa ASF.
Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza oględziny tuszy, zwracając uwagę na zmiany
chorobowe, które mogą wskazywać na zakażenie wirusem ASF.
Zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009:
1)
wszystkie znalezione zwłoki dzików,
2)
wszystkie tusze wraz ze wszystkimi częściami ciała odstrzelonych dzików, w tym sierść
i skóra, w odniesieniu do których uzyskano dodatni wynik badania laboratoryjnego w
kierunku wykrycia ASF,
3)
narogi i patrochy oraz inne części ciała odstrzelonego chorego dzika
- na obszarze objętym ograniczeniami oraz na obszarze zagrożenia są kwalifikowane
jako materiał kategorii 1 oraz podlegają usunięciu i przetworzeniu zgodnie z art.
12 rozporządzenia nr 1069/2009 lub zgodnie z odstępstwem przewidzianym w art. 19 rozporządzenia
nr 1069/2009.
Patrochy odstrzelonego dzika na obszarze objętym ograniczeniami są kwalifikowane jako
materiał kategorii 2 oraz podlegają usunięciu i przetworzeniu zgodnie z art. 13 rozporządzenia
nr 1069/2009.
Tusze odstrzelonych dzików na obszarze objętym ograniczeniami oraz na obszarze zagrożenia,
bez patrochów, w odniesieniu do których uzyskano ujemne wyniki badania laboratoryjnego
w kierunku wykrycia ASF, a które nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi, są kwalifikowane
jako materiał kategorii 3 oraz podlegają usunięciu i przetworzeniu zgodnie z art.
14 rozporządzenia nr 1069/2009.
W przypadku wysyłania poza obszar zagrożenia produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego
otrzymanych ze świń pochodzących z obszarów wymienionych w części III i IV załącznika
do decyzji 2014/709/UE stosuje się § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń.
Obszar ochronny
Na obszarze ochronnym wprowadza się środki zwalczania ASF zgodnie z przepisami wydanymi
na podstawie art. 47 ust. 1, art. 48a ust. 3 i art. 61 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a także monitorowanie
zdrowia świń i dzików. W ramach programu posiadacze świń są obowiązani, uwzględniając
§ 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie
wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich,
dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, do codziennego
kontrolowania stanu zdrowia świń - rano i wieczorem -i niezwłocznego zawiadomienia
organu Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu
medycyny weterynaryjnej albo wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, o każdym przypadku
podejrzenia wystąpienia ASF, zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2014 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
W związku z wystąpieniem ASF na obszarze ochronnym obowiązują nakazy określone w §
1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie
środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń i zakazy
określone w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia.
Zgodnie z § 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października
2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek
własny, w przypadku wprowadzenia ograniczeń wynikających z ustawy z dnia 11 marca
2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dopuszcza
się ubój w gospodarstwie objętym ograniczeniem, jeżeli ograniczenie to zostało wprowadzone
w związku z wystąpieniem ASF na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium
innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, lub państwa trzeciego, graniczących
z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pod warunkiem że były one utrzymywane w tym
gospodarstwie co najmniej przez 30 dni przed ubojem, a ponadto gdy:
1)
świnie te zostaną poddane badaniu przedubojowemu świń przeprowadzonemu w sposób określony
w części A rozdziału IV sekcji IV załącznika I do rozporządzenia nr 854/2004;
2)
mięso pozyskane w wyniku uboju tych świń zostanie poddane badaniu poubojowemu.
Próbki do badania laboratoryjnego w kierunku ASF pobiera się przy przeprowadzaniu
badania przedubojowego świń albo badania poubojowego mięsa z tych świń - w przypadku
gdy istnieje podejrzenie wystąpienia ASF.
W trakcie badania przedubojowego lub poubojowego w rzeźni lekarz weterynarii zwraca
uwagę na charakterystyczne dla ASF zmiany, a w przypadku podejrzenia wystąpienia ASF
pobiera próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF.
Poza działaniami opisanymi powyżej, w każdym przypadku zawiadomienia organu Inspekcji
Weterynaryjnej przez posiadacza świń o padłej świni lub o podejrzeniu wystąpienia
ASF, jest przeprowadzane badanie kliniczne świń z pomiarem wewnętrznej ciepłoty ciała
lub badanie sekcyjne świń znajdujących się w stadzie, a w razie konieczności są pobierane
próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF.
Na obszarze ochronnym powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza w gospodarstwach utrzymujących
świnie, dwa razy w roku, w możliwie równych odstępach czasu, nie krótszych niż 4 miesiące,
kontrolę przestrzegania zakazów i nakazów, o których mowa odpowiednio w § 1 i § 2,
oraz obowiązku, o którym mowa w § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń, kontrolę stanu zdrowia świń wraz z wywiadem lekarsko-weterynaryjnym
oraz badanie kliniczne świń z pomiarem wewnętrznej ciepłoty ciała. Badanie kliniczne
świń jest przeprowadzane zgodnie z rozdziałem IV lit. A załącznika do decyzji 2003/422/WE.
W przypadku stwierdzenia niewykonania nakazów i zakazów, o których mowa odpowiednio
w § 1 ust. 1 pkt 1, 3-6 oraz § 2 ust. 1, oraz niespełnienia obowiązku, o którym mowa
w § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r.
w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń,
powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza dodatkową kontrolę przestrzegania zakazów
i nakazów, o których mowa powyżej, kontrolę stanu zdrowia świń wraz z wywiadem lekarsko-weterynaryjnym
oraz badanie kliniczne świń z pomiarem wewnętrznej ciepłoty ciała.
W przypadku przemieszczania świń z gospodarstw położonych na obszarze ochronnym, niespełniających
wymagań zawartych w § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego
pomoru świń, do innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej lub państwa trzeciego, świnie zostają poddane badaniu, o którym
mowa w § 8 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia.
Z obszaru każdego powiatu lub jego części położonych na obszarze ochronnym urzędowy
lekarz weterynarii pobiera próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF:
1)
o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego
pomoru świń, a w szczególności od świń:
a)
padłych, u których nie można wykluczyć zakażenia wirusem ASF,
b)
wykazujących nietypowe objawy kliniczne, na podstawie których niemożliwe jest postawienie
diagnozy,
c)
mających:
-
-objawy chorobowe wraz z gorączką lub
-
-gorączkę i objawy zespołu krwotocznego;
2)
od świń, o których mowa w § 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego
na użytek własny - w przypadku gdy istnieje podejrzenie wystąpienia ASF.
Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia
ASF, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń, z każdego znalezionego martwego dzika, w tym ze zwłok dzików
ulegających autolizie oraz dzików zabitych w wypadkach komunikacyjnych, na obszarze
ochronnym oraz każdego dzika odstrzelonego dostarczonego do położonego na tym obszarze
punktu skupu dziczyzny lub zakładu obróbki dziczyzny lub innego zakładu nadzorowanego
przez organ Inspekcji Weterynaryjnej, w którym mogą być przechowywane tusze lub skóry
dzików.
W przypadku odstrzelonych dzików niewykazujących żadnych objawów chorobowych, dopuszcza
się pobieranie próbek do badań w kierunku wykrycia wirusa ASF przez myśliwych, którzy
zostali przeszkoleni przy wykorzystaniu dostarczonych przez powiatowego lekarza weterynarii
myśliwym oraz kołom łowieckim wytycznych i ulotek, w sposób opisany w ust. 3.6.
Każda tusza odstrzelonego dzika powinna być oznakowana znakiem zawierającym numer
kolejny tuszy, numer koła łowieckiego, miejscowość i datę pozyskania tuszy.
Myśliwi, pracownicy Służby Leśnej i Straży Granicznej oraz osoby mające kontakt z
martwymi dzikami mają obowiązek zgłoszenia organom Inspekcji Weterynaryjnej faktu
znalezienia zwłok dzików. Na obszarze ochronnym myśliwi informują na piśmie właściwego
powiatowego lekarza weterynarii o terminach planowanych polowań.
Każdy odstrzelony dzik na obszarze ochronnym jest niezwłocznie dostarczany do położonego
na tym samym obszarze:
1)
punktu skupu dziczyzny lub zakładu obróbki dziczyzny lub
2)
innego zakładu nadzorowanego przez organ Inspekcji Weterynaryjnej, w którym mogą być
przechowywane tusze lub skóry dzików.
Powiatowy lekarz weterynarii wypłaca dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego kwotę
37 zł brutto za odstrzelonego dzika podczas polowania, dostarczonego do punktu lub
zakładu, o których mowa powyżej. Powyższa kwota obejmuje zryczałtowany koszt przechowywania
tuszy odstrzelonego dzika w kontenerze chłodniczym.
W punktach i zakładach, o których mowa powyżej, tusze, części ciała i skóry dzików
przechowuje się w sposób zapobiegający bezpośredniemu kontaktowi nieprzebadanych tusz,
części ciała i skór dzików z surowcami i innymi przedmiotami, które mogą spowodować
rozprzestrzenianie się wirusa ASF.
Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza oględziny tuszy, zwracając uwagę na zmiany
chorobowe, które mogą wskazywać na zakażenie wirusem ASF.
Zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009:
1)
wszystkie znalezione zwłoki dzików,
2)
wszystkie tusze wraz ze wszystkimi częściami ciała odstrzelonych dzików, w tym sierść
i skóra, w przypadku których uzyskano dodatni wynik badania laboratoryjnego w kierunku
wykrycia ASF,
3)
narogi i patrochy oraz inne części ciała odstrzelonego chorego dzika
- na obszarze ochronnym są kwalifikowane jako materiał kategorii 1 oraz podlegają
usunięciu i przetworzeniu zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 1069/2009 lub zgodnie
z odstępstwem przewidzianym w art. 19 rozporządzenia nr 1069/2009.
Patrochy odstrzelonego dzika na obszarze ochronnym są kwalifikowane jako materiał
kategorii 2 oraz podlegają usunięciu i przetworzeniu zgodnie z art. 13 rozporządzenia
nr 1069/2009.
Tusze odstrzelonych dzików na obszarze ochronnym, bez patrochów, w przypadku gdy uzyskano
ujemny wynik badania laboratoryjnego w kierunku wykrycia ASF, a które nie są przeznaczone
do spożycia przez ludzi, są kwalifikowane jako materiał kategorii 3 oraz podlegają
usunięciu i przetworzeniu zgodnie z art. 14 rozporządzenia nr 1069/2009.
Obszar obejmujący terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajdujący się poza obszarem
zagrożenia, obszarem objętym ograniczeniami oraz obszarem ochronnym
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej położonym poza obszarem objętym ograniczeniami,
obszarem zagrożenia oraz obszarem ochronnym próbki do badań laboratoryjnych w kierunku
wykrycia ASF są pobierane przez powiatowego lekarza weterynarii, po otrzymaniu zawiadomienia
zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w następujący sposób:
1)
od świń - w przypadku gdy padnięcia w stadzie wynoszą:
a)
u prosiąt - powyżej 20%,
b)
u warchlaków - powyżej 10%,
c)
u tuczników - powyżej 5%
- z tym, że przed pobraniem takich próbek powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza
kontrolę stanu zdrowia świń w stadzie, w tym badanie kliniczne świń wraz pomiarem
wewnętrznej ciepłoty ciała lub badanie sekcyjne padłych świń, i pobiera próbki do
badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF od świń mających objawy chorobowe i
gorączkę lub padłych albo mających gorączkę i objawy zespołu krwotocznego;
2)
od świń wykazujących nietypowe objawy kliniczne, na podstawie których nie jest możliwe
postawienie diagnozy, lub objawy wskazujące na zakażenie wirusem ASF; przed pobraniem
próbek do badań laboratoryjnych mających na celu wykrycie ASF powiatowy lekarz weterynarii
przeprowadza kontrolę stanu zdrowia świń w stadzie, w tym badanie kliniczne świń wraz
pomiarem wewnętrznej ciepłoty ciała lub badanie sekcyjne padłych świń, i pobiera próbki
do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF od świń mających objawy chorobowe
i gorączkę lub padłych albo mających gorączkę i objawy zespołu krwotocznego;
3)
z każdego znalezionego martwego dzika, w tym ze zwłok dzików ulegających autolizie
oraz dzików zabitych w wypadkach komunikacyjnych, i z każdego odstrzelonego chorego
dzika.
3.2.3.
Rodzaj próbek pobieranych do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF, przesyłanie
próbek do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF oraz wykonywanie badań laboratoryjnych
Rodzaj pobieranych próbek do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF od żywych,
padłych lub poddanych ubojowi świń oraz znalezionych martwych lub odstrzelonych dzików,
a także od dzików odłowionych, jest określony w rozdziale V lit. B załącznika do decyzji
2003/422/WE.
Od żywych świń i odstrzelonych dzików do badania laboratoryjnego w kierunku wykrycia
ASF pobiera się próbki krwi, a od padłych lub poddanych ubojowi świń i znalezionych
martwych dzików - migdałki, węzły chłonne (żołądkowe, wątrobowe, podżuchwowe, zagardłowe),
śledzionę, nerki, tkankę płucną i jeżeli to możliwe - krew. W przypadku zwłok dzików
ulegających autolizie do badania laboratoryjnego w kierunku wykrycia ASF pobiera się
kość długą lub mostek.
Próbki pobrane od żywych, padłych lub poddanych ubojowi świń bada się metodą qRT -
PCR, a gdy wynik badania laboratoryjnego w kierunku wyrycia ASF przeprowadzonego metodą
qRT - PCR jest dodatni, przeprowadza się również badanie metodą ELISA. Na obszarze
zagrożenia, obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze ochronnym, w przypadku gdy
podejrzewa się, że w stadzie jest świnia chronicznie zakażona wirusem ASF, próbki
bada się metodą ELISA. Próbki pobrane w ognisku ASF wyznaczonym zgodnie z § 4 ust.
1, próbki pobrane w gospodarstwach kontaktowych zgodnie z § 6 ust. 2 oraz próbki pobrane
zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń
bada się metodą qRT - PCR oraz metodą ELISA.
Na obszarze zagrożenia, obszarze ochronnym oraz obszarze objętym ograniczeniami próbki
pobrane od znalezionych martwych lub odstrzelonych dzików bada się metodą qRT -PCR
oraz - jeżeli jest możliwe pobranie odpowiednich próbek do badań laboratoryjnych w
kierunku wykrycia ASF - metodą ELISA.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej położonym poza obszarem zagrożenia, obszarem
objętym ograniczeniami oraz obszarem ochronnym znalezione martwe oraz odstrzelone
chore dziki bada się metodą qRT - PCR.
Próbki pobrane od dzików odłowionych bada się metodą qRT - PCR oraz metodą ELISA.
W przypadku podejrzenia uzyskania fałszywie dodatniego lub uzyskania wątpliwego wyniku
badania metodą ELISA przeprowadza się badanie serologiczne potwierdzające metodą IB
lub IPT.
Wszystkie badania laboratoryjne w kierunku wykrycia ASF przeprowadzane w ramach programu
są wykonywane w laboratoriach wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii, zgodnie
z art. 25 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1077, z późn. zm.).
3.2.4.
Inne działania podejmowane na obszarze zagrożenia, obszarze objętym ograniczeniami
oraz obszarze ochronnym
Po stwierdzeniu ASF u dzika powiatowy lekarz weterynarii zarządza środki zwalczania
ASF, zgodnie z przepisami o zwalczaniu afrykańskiego pomoru świń wydanymi na podstawie
art. 47 ust. 1, art. 48a ust. 3 i art. 61 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
Ponadto powiatowy lekarz weterynarii w gospodarstwach położonych w wyznaczonym obszarze
o promieniu 10 km wokół stwierdzonego przypadku ASF u dzika może:
1)
przeprowadzić badanie kliniczne świń;
2)
dokonać indywidualnego oznakowania świń;
3)
pobrać od świń próbki do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF;
4)
nakazać ubój lub zabicie świń, na podstawie art. 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, po przeprowadzeniu
analizy ryzyka uwzględniającej w szczególności:
a)
sytuację epizootyczną, w szczególności występowanie ASF u dzików,
b)
zagęszczenie populacji dzika na danym terenie,
c)
poziom bioasekuracji gospodarstwa.
3.3.
Wzmocnienie środków bioasekuracji na drogowych przejściach granicznych z Białorusią
i Ukrainą
Na drogowych przejściach granicznych z Białorusią i Ukrainą podejmuje się następujące
środki bioasekuracji:
1)
wyłożenie mat dezynfekcyjnych, a także stałe utrzymywanie wyłożonych mat w stanie
zapewniającym skuteczne działanie środka dezynfekcyjnego;
2)
oczyszczanie i dezynfekcję środków transportu przeznaczonych do przewozu zwierząt
wjeżdżających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z decyzją wykonawczą
Komisji 2013/426/UE z dnia 5 sierpnia 2013 r. w sprawie środków mających na celu zapobieżenie
wprowadzaniu do Unii wirusa afrykańskiego pomoru świń z niektórych państw trzecich
lub części terytorium państw trzecich, w których potwierdzono obecność choroby, oraz
uchylającą decyzję 2011/78/UE (Dz. Urz. UE L 211 z 07.08.2013, str. 5, z późn. zm.).
3.4.
Zakup kontenerów chłodniczych do przetrzymywania tusz dzików
W ramach programu zostanie zakupione 5 kontenerów chłodniczych do przetrzymywania
tusz dzików.
3.5.
Sfinansowanie funkcjonowania 5 odłowni żywołownych do odłowu dzików, które następnie
będą podlegały uśmierceniu
W ramach programu w 2017 r. odławianie dzików będzie prowadzone za pomocą 5 odłowni,
zgodnie z zezwoleniem ministra właściwego do spraw środowiska, o którym mowa w art.
44 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2015 r.
poz. 2168, z późn. zm.). Odławianie dzików będzie prowadzone w celu:
1)
uśmiercania watah (stad) dzików; uśmiercone dziki będą poddawane badaniom laboratoryjnym
w kierunku ASF, w sposób opisany w ust. 3.2.3;
2)
sprawdzania wielkości migracji dzików z terytorium Białorusi i ich ewentualnego zarażenia
wirusem ASF;
3)
oceny szerzenia się wirusa ASF w obrębie watah dzików.
3.6.
Przeprowadzenie przez Inspekcję Weterynaryjną kampanii informacyjnej dla
podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną, związaną z produkcją żywności pochodzenia
zwierzęcego oraz pasz, rolników, myśliwych, władz samorządowych oraz społeczeństwa
W ramach realizacji programu będą publikowane ulotki:
1)
dla rolników i podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną, związaną z produkcją
żywności pochodzenia zwierzęcego i pasz, zawierające następujące informacje o:
a)
ASF i jego objawach,
b)
sposobie rozprzestrzeniania się ASF,
c)
postępowaniu posiadacza zwierząt w związku z podejrzeniem wystąpienia lub wystąpieniem
ASF,
d)
przysługujących odszkodowaniach za świnie poddane ubojowi, zabite lub padłe w wyniku
zastosowania zabiegów nakazanych przez organy Inspekcji Weterynaryjnej,
e)
zasadach bioasekuracji,
f)
zakazie karmienia świń odpadami gastronomicznymi,
g)
unieszkodliwianiu zwłok świń oraz zasadach przeprowadzania oczyszczania i odkażania
w gospodarstwach;
2)
dla myśliwych - zawierające informacje o:
a)
ASF i jego objawach,
b)
sposobie postępowania myśliwego z tuszą dzika po polowaniu lub odstrzale sanitarnym,
w tym o sposobie pobierania próbek do badań laboratoryjnych w kierunku wykrycia ASF
od dzików odstrzelonych nie wykazujących żadnych objawów chorobowych,
c)
zabezpieczeniu środków transportu do transportu odstrzelonych dzików w sposób minimalizujący
ryzyko rozprzestrzenienia się wirusa ASF.
Dystrybucja ulotek odbywa się za pośrednictwem organów Inspekcji Weterynaryjnej. Ulotki
dystrybuuje się na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podczas wykonywanych
kontroli podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną związaną z produkcją żywności
pochodzenia zwierzęcego i pasz oraz posiadaczy świń (w ramach m.in. wizyt w stadach,
w których są utrzymywane świnie). Dodatkowo ulotki dystrybuuje się wśród myśliwych,
kół łowieckich, sołtysów, wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast. Informacje o
istniejącym zagrożeniu są przekazywane również przez media w postaci m.in.: audycji
informacyjnych, w których przekazuje się informacje na temat ASF oraz ewentualnych
dróg rozprzestrzeniania ASF, a także informacje o postępowaniu w przypadku podejrzenia
wystąpienia lub wystąpienia ASF, bioasekuracji w gospodarstwie, zakazie karmienia
świń odpadami gastronomicznymi, o właściwym zagospodarowaniu zwłok świń oraz postępowaniu
z tuszami odstrzelonych dzików i o zasadach polowań oraz odstrzału sanitarnego.
3.7.
Przeprowadzenie przez organy Inspekcji Weterynaryjnej szkoleń dla podmiotów prowadzących
działalność nadzorowaną związaną z produkcją żywności pochodzenia zwierzęcego i pasz
oraz dla rolników i myśliwych
W ramach programu Inspekcja Weterynaryjna przeprowadza grupowe szkolenia dla rolników
i myśliwych oraz podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną związaną z produkcją
żywności pochodzenia zwierzęcego i pasz. Celem szkoleń będzie przekazanie wiedzy o
ASF. Tematyka szkoleń będzie obejmować m.in.: objawy ASF, zgłaszanie podejrzeń wystąpienia
ASF, postępowanie po zgłoszeniu podejrzenia wystąpienia ASF, zasady wypłacania odszkodowań,
zasady bioasekuracji w gospodarstwie oraz zasady postępowania myśliwego biorącego
udział w polowaniu, mające na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się wirusa ASF,
informację o zakazie karmienia świń odpadami gastronomicznymi oraz o właściwym zagospodarowaniu
zwłok.
3.8.
Odstrzał sanitarny na obszarze określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego
dzików
Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego
2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików powiatowy lekarz weterynarii
zapewnia wykonanie odstrzału sanitarnego dzików przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu
łowieckiego na podstawie umowy. Stawki wypłacane za odstrzelonego dzika w ramach umowy
są następujące:
1)
292 zł brutto za odstrzelonego dzika - na obszarze objętym ograniczeniami oraz na
obszarze zagrożenia;
2)
238 zł brutto za odstrzelonego dzika - na obszarze ochronnym;
3)
200 zł brutto za odstrzelonego dzika - na obszarze określonym w załączniku do rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału
sanitarnego dzików innym niż obszar zagrożenia, obszar objęty ograniczeniami oraz
obszar ochronny.
Kwoty określone w pkt 1-3 stanowią zryczałtowane stawki za dokonanie odstrzału sanitarnego,
które obejmują w szczególności zryczałtowane koszty:
1)
organizacji odstrzału i bioasekuracji myśliwego podczas dokonywania odstrzału sanitarnego;
2)
pobrania próbek, transportu odstrzelonych dzików oraz dojazdu myśliwego - na obszar
zagrożenia, obszar objęty ograniczeniami oraz obszar ochronny;
3)
przetrzymywania dzików w kontenerach chłodniczych - w przypadku obszaru zagrożenia,
obszaru objętego ograniczeniami oraz obszaru ochronnego;
4)
unieszkodliwienia tusz dzików, w tym transportu do przedsiębiorstwa lub zakładu w
rozumieniu art. 24 rozporządzenia nr 1069/2009.
3.9.
Polowanie na dorosłe samice dzika oraz odstrzał sanitarny dorosłych samic dzika
W celu zapewnienia ograniczenia możliwości rozprzestrzeniania się ASF, na obszarze
określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików, w przypadku
upolowania lub dokonania odstrzału sanitarnego dorosłej samicy dzika, o wadze tuszy
po usunięciu patrochów wynoszącej co najmniej 30 kg, powiatowy lekarz weterynarii
wypłaca dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego kwotę 84 zł brutto za upolowaną
lub odstrzeloną w ramach odstrzału sanitarnego sztukę. Powyższa kwota jest wypłacana
na podstawie umowy i jest doliczana do kwoty, której sposób wypłacania został przedstawiony
w:
1)
ust. 3.2.2 - w odniesieniu do obszaru objętego ograniczeniami i obszaru zagrożenia;
2)
ust. 3.8 - w odniesieniu do obszaru określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego
dzików.
3.10.
Poszukiwanie i bezpieczne usuwanie zwłok padłych dzików
Na obszarze określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików myśliwi
oraz pracownicy Służby Leśnej mogą przeprowadzać poszukiwanie padłych dzików. W przypadku
zgłoszenia organom Inspekcji Weterynaryjnej znalezienia zwłok dzika innych niż dzik
zabity w wypadku komunikacyjnym, z których jest możliwe pobranie próbek do badań laboratoryjnych,
powiatowy lekarz weterynarii wypłaca dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego kwotę
100 zł brutto za znalezione zwłoki dzika. Osoba dokonująca zgłoszenia osobiście wskazuje
miejsce, gdzie znajdują się zwłoki dzika, lub przekazuje informacje umożliwiające
odnalezienie zwłok.
Zwłoki dzików padłych, innych niż dziki zabite w wypadkach komunikacyjnych, o ile
jest to możliwe, podlegają zagospodarowaniu zgodnie z odstępstwem przewidzianym w
art. 19 rozporządzenia nr 1069/2009.
4.
Środki przewidziane programem
4.1.
Podsumowanie środków przewidzianych programem
Działania podejmowane w związku z realizacją programu:
2017 r.
x kontrola, nadzór
x badania
x inne (np. środki bioasekuracji, kampania informacyjna, szkolenia, ubój lub zabicie
świń, odstrzał sanitarny, polowanie na dorosłe samice dzika i odstrzał selektywny
dorosłych samic dzika)
4.2.
Władza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynację realizowanego programu
Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację
programu. W przypadku programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej Główny
Lekarz Weterynarii informuje Komisję Europejską o postępach w jego realizacji zgodnie
z przepisami dotyczącymi zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, obowiązującymi w Unii
Europejskiej.
4.3.
Opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program
będzie realizowany
Program wprowadza się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Program jest realizowany
na obszarze 16 województw obejmujących 314 powiatów oraz 66 miast na prawach powiatów.
Mapa 1. Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej
4.4.
Opis środków przewidzianych w programie
4.4.1.
Powiadomienie o podejrzeniu wystąpienia ASF
Zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby
zakaźnej zwierząt, posiadacz zwierząt jest obowiązany do niezwłocznego zgłoszenia
podejrzenia wystąpienia ASF. Obowiązek ten realizują również osoby mające kontakt
ze zwierzętami, w szczególności przy wykonywaniu obowiązków służbowych lub zawodowych,
z tym że lekarz weterynarii wezwany do zwierzęcia, w przypadku podejrzenia wystąpienia
choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania, informuje posiadacza
zwierzęcia o obowiązkach określonych w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt i nadzoruje
ich wykonanie do czasu przybycia powiatowego lekarza weterynarii lub osoby przez niego
upoważnionej. Zgłoszenia należy dokonać do powiatowego lekarza weterynarii bezpośrednio
albo za pośrednictwem najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny
weterynaryjnej lub wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Dodatkowo posiadacz świni
informuje urzędowego lekarza weterynarii o każdym przypadku padnięcia świni w gospodarstwie
na obszarze zagrożenia, obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze ochronnym, zgodnie
z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r.
w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń.
Tabela 1.
Liczba stad oraz pogłowie świń, z podziałem uwzględniającym wielkość gospodarstw
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
źródło: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, stan na dzień 31 grudnia
2015 r.
Zgodnie z danymi Polskiego Związku Łowieckiego oraz Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
w roku łowieckim 2015/2016 liczba dzików na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynosiła
około 264 tys. sztuk.
Liczbę dzików w poszczególnych województwach przedstawia tabela 2.
Tabela 2.
Liczba dzików w poszczególnych województwach
|
źródło: Polski Związek Łowiecki, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, stan marzec
2015 r.
4.4.3.
Identyfikacja i rejestracja zwierząt oraz gospodarstw
Podstawa prawna identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz gospodarstw:
1)
ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.
U. z 2015 r. poz. 1172, z późn. zm.);
2)
ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji
gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r.
poz. 807, z późn. zm.);
3)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 listopada 2007 r. w sprawie
sposobu oznakowania bydła, owiec i kóz oraz świń, określenia wzorów znaków identyfikacyjnych
oraz wymagań i warunków technicznych kolczyków dla zwierząt gospodarskich (Dz. U.
poz. 1635, z późn. zm.).
Oznakowania świń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się przez założenie
kolczyka na lewą małżowinę uszną zwierzęcia lub wytatuowanie w obu małżowinach usznych
albo na grzbiecie zwierzęcia numeru siedziby stada nadanego przez Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r.
o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt koszty związane z oznakowaniem świń
ponosi ich posiadacz.
Indywidualnego oznakowania świń na obszarze zagrożenia, obszarze objętym ograniczeniami
oraz obszarze ochronnym dokonuje urzędowy lekarz weterynarii przez założenie kolczyka
z kolejnym numerem zwierzęcia w stadzie. Koszty związanie z indywidualnym oznakowaniem
świni w stadzie są pokrywane z budżetu państwa.
4.4.4.
Kwalifikacja zwierząt i stad
Kwalifikacja zwierząt i stad została opisana w ust. 3.2.
4.4.5.
Zasady przemieszczania zwierząt
W związku z wystąpieniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ASF u dzików zostało
wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie
środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń określające
sposób przemieszczania żywych świń z i do obszarów wymienionych w części I ust. 4
(obszar ochronny), części II ust. 4 (obszar objęty ograniczeniami) oraz części III
ust. 4 (obszar zagrożenia) załącznika do decyzji 2014/709/UE, zarówno na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jak i poza to terytorium.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej został wprowadzony obowiązek zaopatrywania
przemieszczanych świń w świadectwo zdrowia wystawione przez urzędowego lekarza weterynarii
na podstawie badania klinicznego świń przeprowadzonego nie wcześniej niż 24 godziny
przed przemieszczeniem tych świń.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji
Weterynaryjnej nadzór nad przemieszczaniem zwierząt sprawuje powiatowy lekarz weterynarii.
4.4.6.
Zastosowane badania i plany pobierania
Zastosowane badania i plany pobierania próbek do badań zostały opisane w ust. 3.2.
4.4.7.
Zastosowanie szczepionki i plany szczepień
Nie dotyczy.
4.4.8.
Informacje i ocena dotycząca środków bezpieczeństwa biologicznego (zarządzanie i infrastruktura)
Informacje i ocena dotycząca środków bezpieczeństwa biologicznego zostały opisane
w ust. 3.2.2 oraz 3.3.
4.4.9.
Środki podejmowane w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego
w kierunku ASF
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r.
w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń, w przypadku stwierdzenia ASF w gospodarstwie
powiatowy lekarz weterynarii wyznacza je jako ognisko ASF. Działania podejmowane po
wyznaczeniu ogniska ASF zostały określone w § 4 oraz § 6-10 rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru
świń. Działania podejmowane w przypadku wystąpienia ASF u dzika zostały określone
w § 18 rozporządzenia
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru
świń oraz opisane w ust. 3.2.4.
4.4.10.
System odszkodowań dla posiadaczy świń poddanych ubojowi lub zabitych
Odszkodowania wypłaca się zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
4.4.11.
Kontrola wdrażania programu i sprawozdawczość
Na podstawie art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację
programu.
W przypadku programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej Główny Lekarz
Weterynarii informuje Komisję Europejską o postępach w jego realizacji, zgodnie z
art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 652/2014 z dnia 15
maja 2014 r. ustanawiającego przepisy w zakresie zarządzania wydatkami odnoszącymi
się do łańcucha żywnościowego, zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt oraz dotyczącego
zdrowia roślin i materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin, zmieniającego dyrektywy
Rady 98/56/WE, 2000/29/WE i 2008/90/WE, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (WE) nr 178/2002, (WE) nr 882/2004 i (WE) nr 396/2005, dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2009/128/WE i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009
oraz uchylającego decyzje Rady 66/399/EWG, 76/894/EWG i 2009/470/WE (Dz. Urz. UE L
189 z 27.06.2014, str. 1, z późn. zm.).
5.
Korzyści wynikające z realizacji programu
Przeprowadzenie działań objętych programem przyczyni się do ochrony terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, jak również terytorium Unii Europejskiej, przed rozprzestrzenianiem się
wirusa ASF. Odpowiednio wczesne wykrycie zakażenia wirusem ASF pozwoli na podjęcie
adekwatnych działań zapobiegających jego rozprzestrzenianiu się, a tym samym ograniczenie
strat ekonomicznych z tego tytułu.
6.
Dane dotyczące rozwoju epidemiologicznego w ciągu ostatnich pięciu lat
6.1.
Rozwój ASF
W 2014 r. stwierdzono łącznie 30 przypadków ASF u dzików oraz 2 ogniska ASF u świń
-wszystkie zlokalizowane w pobliżu granicy z Białorusią na obszarze dwóch powiatów
- sokolskiego i białostockiego w województwie podlaskim.
Łącznie w 2015 r. stwierdzono 53 przypadki ASF u dzików oraz 1 ognisko ASF u świń
-wszystkie zlokalizowane w pobliżu granicy Rzeczypospolitej Polskiej z Białorusią
na obszarze trzech powiatów - sokólskiego, białostockiego i hajnowskiego w województwie
podlaskim.
6.1.2.
Dane dotyczące zwierząt
Nie dotyczy.
6.2.
Dane rozwarstwione dotyczące badań w ramach nadzoru i badań laboratoryjnych Rok: 2015
|
Rok: 2014
|
Rok: 2013
|
6.3.
Dane dotyczące zakażenia
Nie dotyczy.
6.4.
Dane dotyczące statusu epizootycznego pod koniec każdego roku
W 2015 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzono 53 przypadki ASF u dzików
oraz 1 ognisko ASF.
6.5.
Dane dotyczące programów szczepień lub leczenia
Nie dotyczy.
6.6.
Dane dotyczące dzikiej zwierzyny
6.6.1.
Oszacowanie liczebności populacji zwierząt wolno żyjących
Oszacowanie liczebności populacji zwierząt wolno żyjących zostało przedstawione w
ust. 4.4.2.
6.6.2.
Nadzór nad chorobami i inne w odniesieniu do zwierząt wolno żyjących
Nie dotyczy.
6.6.3.
Dane dotyczące szczepień lub leczenia dzikiej zwierzyny
Nie dotyczy. 7. Założenia programu
7.1.
Założenia w zakresie badań laboratoryjnych Rok: 2017 Choroba: ASF
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
7.1.1.
Założenia w zakresie badań diagnostycznych
Założenia w zakresie badań diagnostycznych zostały opisane w ust. 3.2.
7.1.2.
Założenia w zakresie badania stad i zwierząt
Założenia w zakresie badania stad i zwierząt zostały opisane w ust. 3.2.
7.2.
Założenia w zakresie kwalifikacji stad i zwierząt
Nie dotyczy.
7.3.
Założenia w zakresie szczepień lub leczenia
7.3.1.
Założenia w zakresie szczepień lub leczenia Nie dotyczy.
7.3.2.
Założenia w zakresie szczepień lub leczenia dzikiej zwierzyny Nie dotyczy.
8.
Szczegółowa analiza kosztów realizacji programu
8.1.
Koszty realizacji programu w 2017 r.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Wszystkie wartości
są podane bez VAT. Koszt programu obliczono według kursu euro 4,29 zł, zgodnie z wytycznymi
Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczącymi stosowania jednolitych
wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych
ustaw.
Są to szacunkowe koszty realizacji programu, które zostaną dostosowywane do wielkości
wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej
na rok 2017, w ramach limitu wydatków budżetowej części 83 - rezerwy celowe oraz w
części 85 - budżety wojewodów.
1) Koszt badania laboratoryjnego metodą PCR określono na podstawie uśrednionej kwoty
ustalonej przez Komisję Europejską (19,01 euro).
2) 100 zł brutto (81,30 zł netto) za padłego dzika zgłoszonego, zgodnie z ust. 3.10.
3) W tym 292 zł brutto (224,84 zł netto) za dostarczenie odstrzelonego dzika do badań
- dotyczy zarówno dzików odstrzelonych w ramach planów łowieckich, jak i dzików z
odstrzału sanitarnego, zgodnie z ust. 3.8, oraz 84 zł brutto (68,29 zł netto) za odstrzeloną
dorosłą samicę dzika, zgodnie z ust. 3.9.
4) W tym 37 zł brutto (30,08 zł netto) zwrotu kosztów funkcjonowania kontenerów do przetrzymywania
tusz dzików - w przypadku odstrzelonych dzików w ramach planów łowieckich oraz 238
zł brutto (193,50 zł netto) za dzika z odstrzału sanitarnego, zgodnie z ust. 3.8,
oraz 84 zł brutto (68,29 zł netto) za odstrzeloną dorosłą samicę dzika, zgodnie z
ust. 3.9.
5) W tym 200 zł brutto (162,60 zł netto) za odstrzelonego dzika w ramach odstrzału sanitarnego,
zgodnie z ust. 3.8, oraz 84 zł brutto (68,29 zł netto) za odstrzeloną dorosłą samicę
dzika, zgodnie z ust. 3.9.
6) 292 zł brutto (224,84 zł netto) za dostarczenie odstrzelonego dzika do badań - dotyczy
zarówno dzików odstrzelonych w ramach planów łowieckich, jak i dzików z odstrzału
sanitarnego, zgodnie z ust. 3.8.
7) W tym 37 zł brutto (30,08 zł netto) zwrotu kosztów funkcjonowania kontenerów do przetrzymywania
tusz dzików - w przypadku odstrzelonych dzików w ramach planów łowieckich oraz 238
zł brutto (193,50 zł netto) za dzika z odstrzału sanitarnego, zgodnie z ust. 3.8.
8) 200 zł brutto (162,60 zł netto) za odstrzelonego dzika w ramach odstrzału sanitarnego,
zgodnie z ust. 3.8.
Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83 -
rezerwy celowe, działu 758 - różne rozliczenia, rozdziału 75818 - rezerwy ogólne i
celowe poz. 12, przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, w tym finansowanie
programów zwalczania tych chorób, badania monitoringowe pozostałości chemicznych i
biologicznych w tkankach zwierząt, produktach pochodzenia zwierzęcego i paszach, finansowanie
zadań zleconych przez Komisję Europejską oraz dofinansowanie kosztów realizacji zadań
Inspekcji Weterynaryjnej, a także w części 85 - budżety wojewodów działu 010 - rolnictwo
i łowiectwo, rozdziału 01022 - zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe
pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia
zwierzęcego w ustawie budżetowej na rok 2017.