Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 17 lutego 2016 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Organy właściwe w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
- Rozdział 3 - Obowiązki instytucji obowiązanych
- Rozdział 4 - Zasady przekazywania informacji Generalnemu Inspektorowi
- Rozdział 5 - Procedura wstrzymywania transakcji i blokady rachunku
- Rozdział 5a - Szczególne środki ograniczające przeciwko osobom, grupom i podmiotom
- Rozdział 6 - Kontrolowanie instytucji obowiązanych
- Rozdział 7 - Ochrona i udostępnianie zgromadzonych danych
- Rozdział 7a - Kary pieniężne
- Rozdział 8 - Przepisy karne
- Rozdział 9 - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 16 lutego 2016 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje
odnośników nr 1-3 oraz art. 152 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wykonuje postanowienia:
1)
rozporządzenia Komisji (WE) nr 748/2009 z dnia 5 sierpnia 2009 r. w sprawie wykazu
operatorów statków powietrznych, którzy wykonywali działalność lotniczą wymienioną
w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE poczynając od dnia 1 stycznia 2006 r. ze wskazaniem
administrującego państwa członkowskiego dla każdego operatora statków powietrznych ;
2)
rozporządzenia Komisji (UE) nr 1031/2010 z dnia 12 listopada 2010 r. w sprawie harmonogramu,
kwestii administracyjnych oraz pozostałych aspektów sprzedaży na aukcji uprawnień
do emisji gazów cieplarnianych na mocy dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie ;
3)
rozporządzenia Komisji (UE) nr 550/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustalającego, na
mocy dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, pewne ograniczenia w zakresie
wykorzystania międzynarodowych jednostek z tytułu projektów związanych z gazami przemysłowymi ;
4)
rozporządzenia Komisji (UE) nr 600/2012 z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie weryfikacji
raportów na temat wielkości emisji gazów cieplarnianych i raportów dotyczących tonokilometrów
oraz akredytacji weryfikatorów zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady ;
5)
rozporządzenia Komisji (UE) nr 601/2012 z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie monitorowania
i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady ;
6)
rozporządzenia Komisji (UE) nr 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiającego rejestr
Unii zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, decyzjami nr
280/2004/WE i nr 406/2009/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającego rozporządzenia
Komisji (UE) nr 920/2010 i nr 1193/2011 ;
7)
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 z dnia 21 maja 2013 r.
w sprawie mechanizmu monitorowania i sprawozdawczości w zakresie emisji gazów cieplarnianych
oraz zgłaszania innych informacji na poziomie krajowym i unijnym, mających znaczenie
dla zmiany klimatu, oraz uchylającego decyzję 280/2004/WE ; 8) rozporządzenia Komisji (UE) nr 1123/2013 z dnia 8 listopada 2013 r. w sprawie określania
uprawnień do międzynarodowych jednostek emisji zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady .
2) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r.
ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie
oraz zmieniającej dyrektywę Rady 96/61/WE .
3) Niniejsza ustawa wykonuje następujące decyzje:
1)
decyzję Komisji z dnia 13 listopada 2006 r. w sprawie zapobiegania podwójnemu liczeniu
redukcji emisji gazów cieplarnianych w ramach wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami
do emisji zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w przypadku
projektów realizowanych w ramach protokołu z Kioto (2006/780/WE) (Dz. Urz. UE L 316 z 16.11.2006, str. 12);
2)
decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/406/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.
w sprawie wysiłków podjętych przez państwa członkowskie, zmierzających do zmniejszenia
emisji gazów cieplarnianych w celu realizacji do roku 2020 zobowiązań Wspólnoty dotyczących
redukcji emisji gazów cieplarnianych ;
3)
decyzję Komisji z dnia 8 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowej interpretacji rodzajów
działalności lotniczej wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady (2009/450/WE) (Dz. Urz. UE L 149 z 12.06.2009, str. 69);
4)
decyzję Komisji z dnia 22 października 2010 r. dostosowującą w całej Unii liczbę uprawnień,
które mają być wydane w ramach systemu unijnego na rok 2013, oraz uchylającą decyzję
2010/384/UE (2010/634/UE) (Dz. Urz. UE L 279 z 23.10.2010, str. 34);
5)
decyzję Komisji K (2011) 1983 wersja ostateczna z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie
metodologii przejściowego przydziału instalacjom wytwarzającym energię elektryczną
bezpłatnych uprawnień do emisji na mocy art. 10c ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE (decyzja
niepublikowana);
6)
decyzję Komisji z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie ustanowienia przejściowych zasad
dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii
na mocy art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2011/278/UE) (Dz. Urz. UE L 130 z 17.05.2011, str. 1, z późn. zm.);
7)
decyzję Komisji z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie ogólnounijnej ilości uprawnień,
o której mowa w art. 3e ust. 3 lit. a-d dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie
(2011/389/UE) ;
8)
decyzję Komisji z dnia 26 marca 2013 r. określającą roczne limity emisji państw członkowskich
na lata 2013-2020 zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 406/2009/WE (2013/162/UE) (Dz. Urz. UE L 90 z 28.03.2013, str. 106);
9)
decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 377/2013/UE z dnia 24 kwietnia 2013 r.
wprowadzającą tymczasowe odstępstwa od dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej system
handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie ;
10)
decyzję Komisji z dnia 5 września 2013 r. dotyczącą standardowego współczynnika wykorzystania
zdolności produkcyjnych zgodnie z art. 18 ust. 2 decyzji 2011/278/UE (2013/447/UE) (Dz. Urz. UE L 240 z 07.09.2013, str. 23);
11)
decyzję Komisji z dnia 5 września 2013 r. dotyczącą krajowych środków wykonawczych
w odniesieniu do przejściowego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych
zgodnie z art. 11 ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2013/448/UE) (Dz. Urz. UE L 240 z 07.09.2013, str. 27);
12)
decyzję Komisji z dnia 27 października 2014 r. ustalającą, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady, wykaz sektorów i podsektorów uważanych za narażone
na znaczące ryzyko ucieczki emisji na lata 2015-2019 (2014/746/UE) .
”
„
Art. 152.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 91/308/EWG z dnia 10 czerwca 1991 r. w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy (Dz. Urz. WE L 166 z 28.06.1991); 2) dyrektywy 2001/97/WE z dnia 4 grudnia 2001 r. zmieniającej dyrektywę 91/308/EWG w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy - Deklaracja Komisji (Dz. Urz. WE L 344 z 18.12.2001). Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady oraz tryb przeciwdziałania praniu pieniędzy, przeciwdziałania
finansowaniu terroryzmu, stosowania szczególnych środków ograniczających przeciwko
osobom, grupom i podmiotom oraz obowiązki podmiotów uczestniczących w obrocie finansowym
w zakresie gromadzenia i przekazywania informacji.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
instytucji obowiązanej - rozumie się przez to:
a)
oddziały instytucji kredytowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ,
b)
instytucje finansowe mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oddziały
instytucji finansowych niemających siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe,
c)
banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe,
d)
Narodowy Bank Polski - w zakresie, w jakim prowadzi rachunki bankowe dla osób prawnych,
sprzedaż monet, banknotów i numizmatów przeznaczonych na cele kolekcjonerskie oraz
na inne cele, skup złota i wymianę zniszczonych środków płatniczych na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim ,
e)
krajowe instytucje pieniądza elektronicznego, oddziały unijnych instytucji pieniądza
elektronicznego, oddziały zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego, agentów
rozliczeniowych, krajowe instytucje płatnicze, biura usług płatniczych, oddziały unijnych
instytucji płatniczych oraz działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej agentów
tych podmiotów w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych ,
f)
firmy inwestycyjne, banki powiernicze, w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ,
g)
zagraniczne osoby prawne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność
maklerską oraz towarowe domy maklerskie w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych oraz spółki handlowe, o których mowa w art. 50a tej ustawy,
h)
Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. - w zakresie, w jakim prowadzi rachunki
papierów wartościowych lub rachunki zbiorcze,
i)
podmioty prowadzące działalność w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier
na automatach,
j)
zakłady ubezpieczeń w zakresie ubezpieczeń na życie, w tym ubezpieczycieli krajowych,
główne oddziały ubezpieczycieli z państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej,
oddziały ubezpieczycieli z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, pośredników ubezpieczeniowych
w zakresie ubezpieczeń na życie, chyba że za ich działania odpowiedzialność ponosi
ubezpieczyciel,
k)
fundusze inwestycyjne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych ,
l)
spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową,
m)
operatorów pocztowych w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe ,
n)
notariuszy - w zakresie czynności notarialnych dotyczących obrotu wartościami majątkowymi,
adwokatów wykonujących zawód, radców prawnych wykonujących zawód poza stosunkiem pracy
w urzędach obsługujących organy administracji rządowej i jednostkach samorządu terytorialnego,
prawników zagranicznych świadczących pomoc prawną poza stosunkiem pracy, biegłych
rewidentów wykonujących zawód, doradców podatkowych wykonujących zawód,
o)
podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych,
p)
podmioty prowadzące działalność w zakresie wymiany walut,
q)
przedsiębiorców prowadzących: domy aukcyjne, antykwariaty, działalność factoringową,
działalność w zakresie obrotu metalami lub kamieniami szlachetnymi i półszlachetnymi,
sprzedaży komisowej lub pośrednictwa w obrocie nieruchomościami,
r)
fundacje,
s)
stowarzyszenia posiadające osobowość prawną, utworzone na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach oraz przyjmujące płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość
15 000 euro, również w drodze więcej niż jednej operacji,
t)
przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej , przyjmujących płatności za towary w gotówce o wartości równej lub przekraczającej
równowartość 15 000 euro, również gdy należność za określony towar jest dokonywana
w drodze więcej niż jednej operacji,
u)
(uchylona)
v7)Dodana przez art. 114 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. poz. 1223), która weszła w życie z dniem 9 września 2015 r.)
spółkę prowadzącą giełdę i spółkę prowadzącą rynek pozagiełdowy - w zakresie prowadzenia
platformy aukcyjnej, o której mowa w art. 3 pkt 10a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
1a)
beneficjencie rzeczywistym - rozumie się przez to:
a)
osobę fizyczną lub osoby fizyczne, które są właścicielami osoby prawnej lub sprawują
kontrolę nad klientem albo mają wpływ na osobę fizyczną, w imieniu której przeprowadzana
jest transakcja lub prowadzona jest działalność,
b)
osobę fizyczną lub osoby fizyczne, które są udziałowcami lub akcjonariuszami lub posiadają
prawo głosu na zgromadzeniu wspólników w wysokości powyżej 25% w tej osobie prawnej,
w tym za pomocą pakietów akcji na okaziciela, z wyjątkiem spółek, których papiery
wartościowe są w obrocie zorganizowanym, podlegających lub stosujących przepisy prawa
Unii Europejskiej w zakresie ujawniania informacji, a także podmiotów świadczących
usługi finansowe na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo państwa
równoważnego - w przypadku osób prawnych,
c)
osobę fizyczną lub osoby fizyczne, które sprawują kontrolę nad co najmniej 25% majątku
- w przypadku podmiotów, którym powierzono administrowanie wartościami majątkowymi
oraz rozdzielanie takich wartości, z wyjątkiem podmiotów wykonujących czynności, o
których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
1b)
podmiocie świadczącym usługi finansowe - rozumie się przez to instytucję obowiązaną
lub inną instytucję, która posiada siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
oraz prowadzi we własnym imieniu i na własny rachunek, na podstawie zezwolenia właściwego
państwowego organu nadzoru nad takim podmiotem, działalność polegającą na:
a)
przyjmowaniu depozytów lub innych wartości majątkowych powierzonych pod tytułem zwrotnym,
b)
udzielaniu kredytów,
c)
zawieraniu umów leasingu finansowego,
d)
udzielaniu gwarancji i poręczeń,
e)
obrocie na własny rachunek lub na rachunek klienta instrumentami rynku pieniężnego,
dewizami, opcjami i terminowymi umowami na instrumenty finansowe typu futures,
f)
uczestniczeniu w emisji instrumentów finansowych i świadczeniu usług związanych z
taką emisją,
g)
doradztwie dla przedsiębiorców w zakresie struktury kapitałowej, strategii przemysłowej
oraz doradztwie dotyczącym łączenia się oraz nabywania przedsiębiorstw,
h)
pośrednictwie na rynku pieniężnym,
i)
zarządzaniu portfelem lub doradztwie inwestycyjnym,
j)
przechowywaniu instrumentów finansowych lub administrowaniu nimi,
k)
udostępnianiu skrytek sejfowych;
1c)
banku fikcyjnym - rozumie się przez to podmiot świadczący usługi finansowe lub prowadzący
równoważną działalność, utworzony na terytorium państwa, w którym nie posiada siedziby,
w taki sposób, aby występowało rzeczywiste zarządzanie nim i kierowanie oraz który
to podmiot nie jest stowarzyszony z grupą finansową działającą w sposób prawnie uregulowany;
1d)
stosunkach gospodarczych - rozumie się przez to relacje instytucji obowiązanych z
klientem związane z działalnością gospodarczą, w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, które w chwili ich nawiązywania rokują długotrwałą współpracę;
1e)
przeprowadzaniu transakcji - rozumie się przez to wykonanie zlecenia lub dyspozycji
klienta przez instytucję obowiązaną;
1f)
osobach zajmujących eksponowane stanowiska polityczne - rozumie się przez to osoby
fizyczne:
a)
szefów państw, szefów rządów, ministrów, wiceministrów lub zastępców ministrów, członków
parlamentu, sędziów sądów najwyższych, trybunałów konstytucyjnych oraz innych organów
sądowych, których orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, z wyjątkiem trybów nadzwyczajnych,
członków trybunałów obrachunkowych, członków zarządów banków centralnych, ambasadorów,
chargés d’affairs oraz wyższych oficerów sił zbrojnych, członków organów zarządzających
lub nadzorczych przedsiębiorstw państwowych - którzy sprawują lub sprawowali te funkcje
publiczne w okresie roku od dnia zaprzestania spełniania przesłanek określonych w
tych przepisach,
b)
małżonków osób, o których mowa w lit. a, lub osoby pozostające z nimi we wspólnym
pożyciu, rodziców i dzieci osób, o których mowa w lit. a, małżonków tych rodziców
i dzieci lub osoby pozostające z nimi we wspólnym pożyciu,
c)
które pozostają lub pozostawały z osobami, o których mowa w lit. a, w ścisłej współpracy
zawodowej lub gospodarczej lub są współwłaścicielami podmiotów prawa, a także jedynymi
uprawnionymi do majątku podmiotów prawa, jeżeli zostały one założone na rzecz tych
osób
- mające miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
transakcji - rozumie się przez to dokonywane we własnym, jak i w cudzym imieniu, na
własny, jak i na cudzy rachunek:
a)
wpłaty i wypłaty w formie gotówkowej lub bezgotówkowej, w tym przekazy pieniężne w
rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1781/2006, zlecone zarówno na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jak i poza nim,
b)
kupno i sprzedaż wartości dewizowych,
c)
przeniesienie własności lub posiadania wartości majątkowych, w tym oddanie w komis
lub pod zastaw takich wartości, oraz przeniesienie wartości majątkowych pomiędzy rachunkami
należącymi do tego samego klienta,
d)
zamianę wierzytelności na akcje lub udziały;
3)
wartościach majątkowych - rozumie się przez to środki płatnicze, instrumenty finansowe
w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, a także inne papiery wartościowe lub wartości dewizowe, prawa majątkowe, rzeczy
ruchome oraz nieruchomości;
4)
rachunku - rozumie się przez to rachunek bankowy, rachunek prowadzony w instytucji
finansowej, rachunek prowadzony w instytucji kredytowej, rachunek w spółdzielczej
kasie oszczędnościowo-kredytowej, rachunek płatniczy prowadzony przez inny upoważniony
podmiot, rachunek papierów wartościowych i rachunek zbiorczy oraz służący do ich obsługi
rachunek pieniężny w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, a także rejestr uczestników funduszu i ewidencję uczestników funduszu inwestycyjnego;
5)
wstrzymaniu transakcji - rozumie się przez to czasowe ograniczenie dysponowania i
korzystania z wartości majątkowych, polegające na uniemożliwieniu przeprowadzenia
określonej transakcji przez instytucję obowiązaną;
6)
blokadzie rachunku - rozumie się przez to czasowe uniemożliwienie dysponowania i korzystania
ze wszystkich wartości majątkowych zgromadzonych na rachunku, w tym również przez
instytucję obowiązaną; w przypadku rachunku zbiorczego blokada może dotyczyć części
wartości majątkowych znajdujących się na takim rachunku;
6a)
zamrażaniu - rozumie się przez to zapobieganie przenoszeniu, zmianie, wykorzystaniu
wartości majątkowych lub przeprowadzaniu transakcji w jakikolwiek sposób, który może
spowodować zmianę ich wielkości, wartości, miejsca, własności, posiadania, charakteru,
przeznaczenia lub jakąkolwiek inną zmianę, która może umożliwić korzystanie z wartości
majątkowych;
7)
(uchylony)
8)
jednostkach współpracujących - rozumie się przez to organy administracji rządowej
i samorządu terytorialnego oraz inne państwowe jednostki organizacyjne, a także Narodowy
Bank Polski, Komisję Nadzoru Finansowego i Najwyższą Izbę Kontroli;
9)
praniu pieniędzy - rozumie się przez to zamierzone postępowanie polegające na:
a)
zamianie lub przekazaniu wartości majątkowych pochodzących z działalności o charakterze
przestępczym lub z udziału w takiej działalności, w celu ukrycia lub zatajenia bezprawnego
pochodzenia tych wartości majątkowych albo udzieleniu pomocy osobie, która bierze
udział w takiej działalności w celu uniknięcia przez nią prawnych konsekwencji tych
działań,
b)
ukryciu lub zatajeniu prawdziwego charakteru wartości majątkowych lub praw związanych
z nimi, ich źródła, miejsca przechowywania, rozporządzania, faktu ich przemieszczania,
ze świadomością, że wartości te pochodzą z działalności o charakterze przestępczym
lub udziału w takiej działalności,
c)
nabyciu, objęciu w posiadanie albo używaniu wartości majątkowych pochodzących z działalności
o charakterze przestępczym lub udziału w takiej działalności,
d)
współdziałaniu, usiłowaniu popełnienia, pomocnictwie lub podżeganiu w przypadkach
zachowań określonych w lit. a-c
- również jeżeli działania, w ramach których uzyskano wartości majątkowe, były prowadzone
na terytorium innego państwa niż Rzeczpospolita Polska;
10)
finansowaniu terroryzmu - rozumie się przez to czyn określony w art. 165a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny ;
11)
państwie równoważnym - rozumie się przez to państwo niebędące członkiem Unii Europejskiej,
w którym stosowane są przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu, zgodne z prawem Unii Europejskiej;
12)
rozporządzeniu nr 1781/2006 - rozumie się przez to rozporządzenie (WE) nr 1781/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada
2006 r. w sprawie informacji o zleceniodawcach, które towarzyszą przekazom pieniężnym .
Art. 2a.
Przy ustalaniu równowartości w euro, o której mowa w ustawie, stosuje się średni kurs
Narodowego Banku Polskiego dla danej waluty, obowiązujący w dniu dokonywania transakcji
lub w dniu złożenia dyspozycji, lub w dniu zlecenia przeprowadzenia transakcji.
Rozdział 2
Organy właściwe w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Art. 3.
1.
Organami administracji rządowej właściwymi w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu, zwanymi dalej „organami informacji finansowej”, są:
1)
minister właściwy do spraw instytucji finansowych, jako naczelny organ informacji
finansowej;
2)
Generalny Inspektor Informacji Finansowej, zwany dalej „Generalnym Inspektorem”.
2.
Generalnego Inspektora powołuje i odwołuje na wniosek ministra właściwego do spraw
instytucji finansowych Prezes Rady Ministrów.
3.
Generalny Inspektor jest podsekretarzem stanu w Ministerstwie Finansów.
4.
Generalny Inspektor wykonuje swoje zadania przy pomocy jednostki organizacyjnej wyodrębnionej
w tym celu w strukturze Ministerstwa Finansów.
5.
Przepisy ust. 1 nie naruszają przepisów ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu określających zadania Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Art. 4.
1.
Do zadań Generalnego Inspektora należy uzyskiwanie, gromadzenie, przetwarzanie i analizowanie
informacji w trybie określonym w ustawie oraz podejmowanie działań w celu przeciwdziałania
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a w szczególności:
1)
badanie przebiegu transakcji, co do których Generalny Inspektor powziął uzasadnione
podejrzenia;
2)
przeprowadzanie procedury wstrzymania transakcji lub blokady rachunku;
3)
rozstrzyganie w przedmiocie zwolnienia zamrożenia wartości majątkowych;
4)
udostępnianie i żądanie przekazania informacji o transakcjach;
5)
przekazywanie uprawnionym organom dokumentów uzasadniających podejrzenie popełnienia
przestępstwa;
6)
inicjowanie i podejmowanie innych działań w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu, w tym szkolenie pracowników instytucji obowiązanych
w zakresie zadań nałożonych na te instytucje;
7)
sprawowanie kontroli przestrzegania przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
8)
współpraca z zagranicznymi instytucjami i międzynarodowymi organizacjami zajmującymi
się przeciwdziałaniem praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu;
9)
nakładanie kar pieniężnych, o których mowa w ustawie.
2.
Zadania organu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1781/2006, wykonuje
Generalny Inspektor.
Art. 4a.
1.
Generalny Inspektor przedstawia Prezesowi Rady Ministrów roczne sprawozdanie ze swojej
działalności w ciągu 3 miesięcy od zakończenia roku, za który składane jest sprawozdanie.
2.
Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności liczbę zgłoszonych przez
instytucje obowiązane transakcji, opis działań podjętych w odpowiedzi na te zgłoszenia
oraz liczbę spraw, w których przeprowadzono postępowanie, liczbę osób, którym przedstawiono
zarzut popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, i osób nieprawomocnie i prawomocnie skazanych za przestępstwa, o których mowa w
art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, oraz określenie wartości majątkowych, w stosunku do których dokonano zamrożenia,
blokady i wstrzymania transakcji lub orzeczono zajęcie, zabezpieczenie majątkowe lub
przepadek.
3.
Minister Sprawiedliwości przekazuje Generalnemu Inspektorowi informacje o liczbie
postępowań karnych, liczbie osób, w stosunku do których wszczęto postępowanie, i osób
nieprawomocnie i prawomocnie skazanych za przestępstwa, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, oraz o wartościach majątkowych, w stosunku do których dokonano zamrożenia, blokady
i wstrzymania transakcji lub orzeczono zajęcie, zabezpieczenie majątkowe lub przepadek
- w terminie 2 miesięcy od zakończenia roku, za który przekazywane są informacje.
4.
Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, po przekazaniu Prezesowi Rady Ministrów minister
właściwy do spraw instytucji finansowych udostępnia na stronie Biuletynu Informacji
Publicznej Ministerstwa Finansów.
Art. 4b.
1.
Generalny Inspektor podlega wyłączeniu od wykonywania zadań, o których mowa w art.
18 i 18a oraz art. 21 ust. 1, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby
wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.
2.
Wyłączenie następuje na wniosek Generalnego Inspektora złożony w formie pisemnej ministrowi
właściwemu do spraw instytucji finansowych.
3.
W razie wyłączenia Generalnego Inspektora, jego zadania wykonuje minister właściwy
do spraw instytucji finansowych.
Art. 5.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych, mogą delegować
pracowników lub funkcjonariuszy jednostek i organów im podległych lub przez nich nadzorowanych
do pracy w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4.
2.
Szczegółowe warunki i tryb delegowania funkcjonariuszy jednostek i organów podległych
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych regulują
odrębne przepisy.
3.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji
finansowych może wyznaczyć żołnierzy zawodowych do pełnienia służby w jednostce, o
której mowa w art. 3 ust. 4.
4.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i warunki
oddelegowania funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w tym dane, jakie
powinien zawierać wniosek, z którym Generalny Inspektor występuje o oddelegowanie
funkcjonariusza, z uwzględnieniem stanowiska przeznaczonego dla oddelegowanego, zakresu
wykonywanych na tym stanowisku zadań i obowiązków oraz proponowanego uposażenia, dane,
jakie powinien zawierać rozkaz personalny o oddelegowaniu, z uwzględnieniem warunków
i czasu trwania oddelegowania, a także rodzaje przysługujących oddelegowanemu funkcjonariuszowi
uprawnień i świadczeń oraz zasady wypłacania uposażenia i innych należności pieniężnych,
z uwzględnieniem podziału na uposażenia i należności wypłacane przez jednostkę organizacyjną
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz jednostkę organizacyjną, do której funkcjonariusz
został oddelegowany.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i warunki
oddelegowania pracowników jednostek i organów mu podległych, w tym dane, jakie powinien
zawierać wniosek, z którym Generalny Inspektor występuje o oddelegowanie, z uwzględnieniem
stanowiska przeznaczonego dla oddelegowanego, zakresu wykonywanych na tym stanowisku
zadań i obowiązków oraz proponowanego uposażenia, a także rodzaje przysługujących
oddelegowanemu uprawnień i świadczeń oraz zasady wypłacania uposażenia i innych należności
pieniężnych, z uwzględnieniem podziału na uposażenia i należności wypłacane przez
jednostkę delegującą oraz jednostkę organizacyjną, do której pracownik został oddelegowany.
6.
Szczegółowe zasady i tryb postępowania przy wyznaczaniu żołnierzy zawodowych do pełnienia
służby w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4, a także szczegółowe zasady przyznawania uposażenia oraz innych świadczeń
przysługujących w czasie pełnienia służby w tej jednostce określa ustawa z dnia 11
września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych .
Art. 6.
(uchylony)
Art. 7.
1.
W przypadku prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie i na zasadach określonych
w przepisach o Najwyższej Izbie Kontroli, Generalny Inspektor udostępnia kontrolerom
informacje uzyskane w wyniku realizacji zadań, o których mowa w art. 4, na podstawie
odrębnego upoważnienia Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.
2.
W przypadku kontroli Najwyższej Izby Kontroli stosuje się art. 34.
Rozdział 3
Obowiązki instytucji obowiązanych
Art. 8.
1.
Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której równowartość przekracza
15 000 euro, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję również w przypadku, gdy jest
ona przeprowadzana za pomocą więcej niż jednej operacji, których okoliczności wskazują,
że są one ze sobą powiązane i zostały podzielone na operacje o mniejszej wartości
z zamiarem uniknięcia obowiązku rejestracji.
1a.
W przypadku podmiotu prowadzącego kasyno gry w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy zakupu lub sprzedaży żetonów o wartości
stanowiącej co najmniej równowartość 1000 euro.
1b.
Do transakcji określonych w ust. 1a stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące transakcji,
o których mowa w ust. 1.
1c.
(uchylony)
1d.
(uchylony)
1e.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy:
1)
przelewu z rachunku na rachunek lokaty terminowej, które należą do tego samego klienta
w tej samej instytucji obowiązanej;
2)
przelewu na rachunek z rachunku lokaty terminowej, które należą do tego samego klienta
w tej samej instytucji obowiązanej;
3)
przelewów przychodzących, z wyjątkiem przelewów przychodzących z zagranicy;
4)
transakcji związanych z gospodarką własną instytucji obowiązanych;
5)
transakcji zawieranych na rynku międzybankowym;
6)
przypadków określonych w art. 9d ust. 1;
7)
banków zrzeszających banki spółdzielcze, o ile transakcja została zarejestrowana w
zrzeszonym banku spółdzielczym;
8)
transakcji tymczasowego przewłaszczenia na zabezpieczenie wartości majątkowych, wykonanej
na czas trwania umowy przewłaszczenia z instytucją obowiązaną.
2.
(uchylony)
3.
Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której okoliczności wskazują, że
może ona mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu, ma obowiązek
zarejestrować taką transakcję, bez względu na jej wartość i charakter.
3a.
W przypadku gdy instytucja obowiązana nie przyjmuje dyspozycji lub zlecenia do przeprowadzenia
transakcji, obowiązek, o którym mowa w ust. 3, stosuje się także, gdy instytucja ta
wie lub przy zachowaniu należytej staranności powinna wiedzieć o takiej transakcji
w związku z wykonaniem umowy z klientem.
3b.
Instytucje obowiązane będące adwokatami, radcami prawnymi oraz prawnikami zagranicznymi
obowiązek, o którym mowa w ust. 3, wykonują, jeżeli uczestniczą w transakcjach w związku
ze świadczeniem klientowi pomocy w planowaniu lub przeprowadzaniu transakcji dotyczących:
1)
kupna i sprzedaży nieruchomości lub przedsiębiorstw;
2)
zarządzania pieniędzmi, papierami wartościowymi lub innymi wartościami majątkowymi;
3)
otwierania rachunków lub zarządzania nimi;
4)
organizacji wpłat i dopłat na kapitał zakładowy i akcyjny, organizacji wkładu do tworzenia
lub prowadzenia działalności spółek lub zarządzania nimi;
5)
tworzenia, działalności przedsiębiorców w innej formie organizacyjnej, a także zarządzania
nimi.
4.
Rejestr transakcji, o których mowa w ust. 1 i 3, jest przechowywany przez okres 5
lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym transakcje zostały
zarejestrowane. W przypadku likwidacji, połączenia, podziału oraz przekształcenia
instytucji obowiązanej, do przechowywania rejestrów i dokumentacji stosuje się odpowiednio
przepisy art. 76 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości .
4a.
Informacje o transakcjach przeprowadzanych przez instytucje obowiązane oraz dokumenty
dotyczące transakcji są przechowywane przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia
roku następującego po roku, w którym dokonano ostatniego zapisu związanego z transakcją.
4b.
Przepisy ust. 4 i 4a stosuje się odpowiednio do informacji zarejestrowanych na podstawie
ust. 3a i 3b.
5.
Obowiązek rejestracji transakcji, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy przedsiębiorców
prowadzących działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, instytucji
pieniądza elektronicznego, oddziałów zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego,
agentów rozliczeniowych, adwokatów, radców prawnych i prawników zagranicznych oraz
biegłych rewidentów i doradców podatkowych.
Art. 8a.
1.
Instytucje obowiązane prowadzą bieżącą analizę przeprowadzanych transakcji. Wyniki
analiz powinny być dokumentowane w formie papierowej lub elektronicznej.
2.
Wyniki analiz przechowywane są przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego
po roku, w którym zostały przeprowadzone. W przypadku likwidacji, połączenia, podziału
oraz przekształcenia instytucji obowiązanej do przechowywania dokumentacji stosuje
się odpowiednio przepisy art. 76 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Art. 8b.
1.
Instytucje obowiązane stosują wobec swoich klientów środki bezpieczeństwa finansowego.
Zakres stosowania jest określany na podstawie oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania
terroryzmu, zwanej dalej „oceną ryzyka”, dokonanej w wyniku analizy, z uwzględnieniem
w szczególności rodzaju klienta, stosunków gospodarczych, produktów lub transakcji.
2.
Środki bezpieczeństwa finansowego nie są stosowane przez:
1)
Narodowy Bank Polski.
2)
(uchylony)
3.
Środki bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w ust. 1, polegają na:
1)
identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości na podstawie dokumentów lub informacji
publicznie dostępnych;
2)
podejmowaniu czynności, z zachowaniem należytej staranności, w celu identyfikacji
beneficjenta rzeczywistego i stosowaniu uzależnionych od oceny ryzyka odpowiednich
środków weryfikacji jego tożsamości w celu uzyskania przez instytucję obowiązaną danych
dotyczących tożsamości beneficjenta rzeczywistego, w tym ustalaniu struktury własności
i zależności klienta;
3)
uzyskiwaniu informacji dotyczących celu i zamierzonego przez klienta charakteru stosunków
gospodarczych;
4)
bieżącym monitorowaniu stosunków gospodarczych z klientem, w tym badaniu przeprowadzanych
transakcji w celu zapewnienia, że przeprowadzane transakcje są zgodne z wiedzą instytucji
obowiązanej o kliencie i profilu jego działalności oraz z ryzykiem, a także, w miarę
możliwości, badaniu źródła pochodzenia wartości majątkowych oraz bieżącym aktualizowaniu
posiadanych dokumentów i informacji.
4.
Środki bezpieczeństwa finansowego są stosowane w szczególności:
1)
przy zawieraniu umowy z klientem;
2)
przy przeprowadzaniu transakcji z klientem, z którym instytucja obowiązana nie zawarła
uprzednio umowy, której równowartość przekracza 15 000 euro, bez względu na to czy
transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja czy kilka operacji, których
okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane;
3)
gdy istnieje podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu bez względu
na wartość transakcji, formę organizacyjną oraz rodzaj klienta;
4)
gdy zachodzi wątpliwość czy otrzymane wcześniej dane, o których mowa w art. 9 są prawdziwe
lub pełne.
5.
W przypadku gdy instytucja obowiązana nie może wykonać obowiązków, o których mowa
w ust. 3 pkt 1-3, nie przeprowadza transakcji, nie podpisuje umowy z klientem lub
rozwiązuje zawarte umowy oraz przekazuje Generalnemu Inspektorowi, według ustalonego
wzoru, w uzasadnionych przypadkach z uwzględnieniem ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania
terroryzmu, informacje o danym kliencie wraz z posiadanymi informacjami o planowanej
przez niego transakcji.
6.
Instytucje obowiązane, na żądanie organów informacji finansowej i organów, o których
mowa w art. 21 ust. 3, wykazują środki bezpieczeństwa finansowego zastosowane przez
nie w związku z ryzykiem prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
Art. 9.
1.
Identyfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1, obejmuje:
1)
w przypadku osób fizycznych i ich przedstawicieli - ustalenie i zapisanie cech dokumentu
stwierdzającego na podstawie odrębnych przepisów tożsamość osoby, a także imienia,
nazwiska, obywatelstwa oraz adresu osoby dokonującej transakcji, a ponadto numeru
PESEL lub daty urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, lub numeru
dokumentu stwierdzającego tożsamość cudzoziemca, lub kodu kraju w przypadku przedstawienia
paszportu;
2)
w przypadku osób prawnych - zapisanie aktualnych danych z wyciągu z rejestru sądowego
lub innego dokumentu, wskazującego nazwę (firmę), formę organizacyjną osoby prawnej,
siedzibę i jej adres, numer identyfikacji podatkowej, a także imienia, nazwiska i
numeru PESEL lub daty urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, osoby
reprezentującej tę osobę prawną;
3)
w przypadku jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - zapisanie aktualnych
danych z dokumentu wskazującego nazwę, formę organizacyjną, siedzibę i jej adres,
numer identyfikacji podatkowej, a także imienia, nazwiska i numeru PESEL lub daty
urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, osoby reprezentującej tę
jednostkę.
2.
Identyfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1, dotyczy także stron transakcji
niebędących klientami i obejmuje ustalenie i zapisanie ich nazwy (firmy) lub imienia
i nazwiska oraz adresu, w zakresie, w jakim dane te instytucja obowiązana może ustalić
przy zachowaniu należytej staranności.
3.
Identyfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 2, obejmuje ustalenie i zapisanie
imienia, nazwiska i adresu oraz dodatkowo innych danych identyfikacyjnych, o których
mowa w ust. 1 pkt 1, w zakresie, w jakim instytucja obowiązana może je ustalić.
Art. 9a.
1.
Weryfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1 i 2, polega na sprawdzeniu i potwierdzeniu
danych, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 3, i następuje przed zawarciem umowy z klientem
lub przed przeprowadzeniem transakcji.
2.
Weryfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1 i 2, może być zakończona po nawiązaniu
stosunków gospodarczych, jedynie jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia dalszego
prowadzenia działalności gospodarczej oraz gdy występuje niewielkie ryzyko prania
pieniędzy lub finansowania terroryzmu ustalone na podstawie przeprowadzonej analizy.
3.
W przypadku działalności ubezpieczeniowej, w zakresie ubezpieczeń na życie, weryfikacja
tożsamości uposażonego lub uprawnionego z tytułu polisy może nastąpić w chwili wypłaty
lub przed jej dokonaniem albo w chwili gdy uposażony lub uprawniony zamierza wykonać
prawa wynikające z umowy ubezpieczenia.
Art. 9b.
1.
W uzasadnionych przypadkach możliwe jest otwarcie rachunku bez dopełnienia obowiązku,
o którym mowa w art. 8b ust. 1-4.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dokonanie transakcji za pośrednictwem rachunku
jest możliwe z chwilą zawarcia umowy o prowadzenie takiego rachunku.
Art. 9c.
W przypadku podmiotu prowadzącego kasyno gry lub salon gry bingo pieniężne, w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, środki, o których mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1, stosuje się przy wejściu klienta
do kasyna gry oraz salonu gry bingo pieniężne, niezależnie od wartości żetonów lub
kartonów zakupionych do gry.
Art. 9d.
1.
Instytucje obowiązane, przy uwzględnieniu ryzyka prania pieniędzy lub finansowania
terroryzmu, mogą odstąpić od stosowania przepisów art. 8b ust. 3 pkt 1-3:
1)
gdy klient jest podmiotem świadczącym usługi finansowe, mającym siedzibę na terytorium
państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo państwa równoważnego;
2)
w stosunku do:
a)
organów administracji rządowej, organów samorządu terytorialnego oraz organów egzekucyjnych,
b)
umów ubezpieczenia na życie, w przypadku gdy składka roczna nie przekracza równowartości
1000 euro lub składka jednorazowa nie przekracza równowartości 2500 euro,
c)
polis ubezpieczeniowych występujących w powiązaniu z ubezpieczeniem emerytalnym, o
ile warunki ubezpieczenia nie zawierają klauzuli o odpłatnym zrzeczeniu się przez
ubezpieczonego praw wynikających z polisy oraz o ile polisy te nie mogą być użyte
jako zabezpieczenie kredytu lub pożyczki,
d)
pieniądza elektronicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, pod warunkiem że:
-
-maksymalna kwota wartości pieniężnej przechowywanej na instrumencie płatniczym nie przekracza równowartości w walucie polskiej kwoty 250 euro i nie jest możliwe ponowne zasilenie tego instrumentu wartością pieniężną,
-
-maksymalna kwota transferu pieniądza elektronicznego nie przekracza równowartości w walucie polskiej kwoty 2500 euro rocznie, chyba że kwota wykupu pieniądza elektronicznego stanowi co najmniej równowartość w walucie polskiej kwoty 1000 euro w danym roku kalendarzowym,
e)
transakcji, gdy dostawca usług płatniczych odbiorcy jest w stanie za pomocą indywidualnego
numeru referencyjnego monitorować wstecz, do zleceniodawcy, przekaz pieniężny pochodzący
od osoby prawnej, jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej lub
osoby fizycznej, która zawarła z odbiorcą umowę na dostawę towarów i usług, także
gdy kwota transakcji nie przekracza równowartości 1000 euro.
2.
W przypadku gdy klient jest spółką, której papiery wartościowe są dopuszczone do publicznego
obrotu na rynku regulowanym w co najmniej jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej
lub w państwie równoważnym, instytucje obowiązane, przy uwzględnieniu ryzyka prania
pieniędzy lub finansowania terroryzmu, mogą ograniczyć stosowanie środków bezpieczeństwa
finansowego do przypadków i środków określonych w art. 8b ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt
1 i 3.
3.
W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a i b instytucje obowiązane
gromadzą informacje w celu ustalenia, czy klient spełnia warunki określone w tych
przepisach.
4.
Do gromadzenia informacji, o których mowa w ust. 3, art. 9k stosuje się odpowiednio.
5.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może określić, w drodze rozporządzenia,
inne niż wskazane w ust. 1 i 2 kategorie podmiotów lub rodzaje działalności, z którymi
jest związane niewielkie ryzyko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, w stosunku
do których możliwe jest niestosowanie przepisów art. 8b ust. 3 pkt 2-4 i ust. 4 pkt
2 i 4 - z uwzględnieniem prawidłowości wykonania środków bezpieczeństwa finansowego
przez instytucje obowiązane.
6.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
listę państw równoważnych, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości wykonania
środków bezpieczeństwa finansowego przez instytucje obowiązane oraz oceny w zakresie
spełniania przez dane państwo standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu, dokonywane przez organizacje międzynarodowe.
Art. 9e.
1.
Instytucje obowiązane stosują, na podstawie analizy ryzyka, wzmożone środki bezpieczeństwa
finansowego wobec klienta w przypadkach, które mogą wiązać się z wyższym ryzykiem
prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, a w szczególności w przypadkach określonych
w ust. 2-5.
2.
W przypadku gdy klient nie jest obecny, dla celów identyfikacji instytucje obowiązane
stosują, w celu zmniejszenia ryzyka, co najmniej jeden z następujących środków:
1)
ustalenie tożsamości klienta na podstawie dodatkowych dokumentów lub informacji;
2)
dodatkową weryfikację autentyczności przedstawionych dokumentów lub poświadczenie
ich zgodności z oryginałem przez notariusza, organ administracji rządowej, organ samorządu
terytorialnego lub podmiot świadczący usługi finansowe;
3)
ustalenie, że pierwsza transakcja została przeprowadzona za pośrednictwem rachunku
klienta w podmiocie świadczącym usługi finansowe.
3.
W zakresie transgranicznych stosunków z instytucjami będącymi korespondentami z państw
innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz państwa równoważne, instytucje
obowiązane będące podmiotami świadczącymi usługi finansowe:
1)
gromadzą informacje pozwalające na ustalenie zakresu działalności oraz czy podmiot
świadczący usługi finansowe podlega nadzorowi państwowemu;
2)
oceniają środki stosowane przez podmiot świadczący usługi finansowe będący korespondentem
w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
3)
sporządzają dokumentację określającą zakres odpowiedzialności każdego podmiotu świadczącego
usługi finansowe;
4)
ustalają - w odniesieniu do kont przejściowych, że podmiot świadczący usługi finansowe
będący korespondentem przeprowadził weryfikację tożsamości i podjął odpowiednie działania
w ramach procedur zachowania środków bezpieczeństwa finansowego w stosunku do klientów
mających bezpośredni dostęp do rachunków bankowych korespondenta oraz że ma możliwość
udostępnienia na żądanie korespondenta danych dotyczących zachowania środków bezpieczeństwa
finansowego wobec klienta;
5)
nawiązują współpracę po uprzednim uzyskaniu zgody zarządu lub wyznaczonego członka
zarządu lub osoby wyznaczonej przez zarząd lub osoby wyznaczonej zgodnie z art. 10b
ust. 1.
4.
W odniesieniu do osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne, instytucje obowiązane:
1)
wprowadzają procedury oparte na ocenie ryzyka w celu ustalenia, czy klient jest osobą
zajmującą eksponowane stanowisko polityczne;
2)
stosują środki odpowiednie do określonego przez instytucję obowiązaną ryzyka w celu
ustalenia źródła pochodzenia wprowadzanych do obrotu wartości majątkowych;
3)
prowadzą stałą kontrolę przeprowadzanych transakcji;
4)
zawierają umowę z klientem po uprzednim uzyskaniu zgody zarządu, wskazanego członka
zarządu lub osoby wyznaczonej przez zarząd lub odpowiedzialnej za działalność instytucji
obowiązanej.
5.
Instytucje obowiązane mogą przyjmować oświadczenia na piśmie, czy dany klient jest
osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne, pod rygorem odpowiedzialności karnej
za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Art. 9f.
1.
Instytucja obowiązana, będąca podmiotem świadczącym usługi finansowe, nie nawiązuje
i nie utrzymuje współpracy w ramach bankowości korespondencyjnej z bankiem fikcyjnym.
2.
Instytucje obowiązane nie nawiązują i nie utrzymują współpracy w ramach bankowości
korespondencyjnej z instytucją obowiązaną, będącą podmiotem świadczącym usługi finansowe,
który zawiera umowy o prowadzenie rachunków z bankiem fikcyjnym.
Art. 9g.
Instytucje obowiązane stosują odpowiednie środki bezpieczeństwa finansowego w celu
przeciwdziałania praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu, które może wynikać
z produktów lub transakcji pozwalających na zachowanie anonimowości.
Art. 9h.
Instytucje obowiązane mogą korzystać z usług innych podmiotów w zakresie wykonania
obowiązków określonych w art. 8b ust. 3 pkt 1-3. Odpowiedzialność za ich wykonanie
ponosi instytucja obowiązana.
Art. 9i.
1.
Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję na podstawie zlecenia lub dyspozycji
przyjętej lub otrzymanej przez podmiot świadczący usługi finansowe, mający siedzibę
na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa równoważnego, może
uznać obowiązki, o których mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1-3, za wykonane pod warunkiem
zapewnienia przekazania na każde żądanie instytucji obowiązanej kopii dokumentów lub
informacji potwierdzających zastosowanie środków bezpieczeństwa finansowego.
2.
Instytucja obowiązana przyjmująca zlecenie lub dyspozycję udostępnia niezwłocznie,
na żądanie instytucji przeprowadzającej transakcję, kopie dokumentów i informacje,
o których mowa w ust. 1.
3.
Instytucja obowiązana nie stosuje przepisu ust. 1, w przypadkach gdy środki bezpieczeństwa
finansowego zostały wykonane przez podmiot świadczący usługi finansowe, związane z
transferem środków pieniężnych.
4.
Do udostępniania informacji, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ograniczających
udostępnianie danych objętych tajemnicą prawnie chronioną, wynikających z właściwych
przepisów ze względu na rodzaj prowadzonej przez instytucję obowiązaną działalności.
Art. 9j.
1.
Instytucje obowiązane posiadające oddziały i filie na terytorium państw niebędących
państwami członkowskimi Unii Europejskiej stosują w tych oddziałach i filiach środki
bezpieczeństwa finansowego określone w ustawie.
2.
W przypadku braku możliwości wykonania obowiązku określonego w ust. 1, instytucje
obowiązane dokonują wszelkich czynności w celu skutecznego przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, przewidzianych w przepisach prawa państw,
o których mowa w ust. 1.
3.
Instytucje obowiązane informują oddziały i filie, o których mowa w ust. 1, o wprowadzonych
wewnętrznych procedurach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu.
Art. 9k.
Informacje uzyskane w wyniku stosowania środków, o których mowa w art. 8b i 9e, są
przechowywane przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku,
w którym przeprowadzono transakcję z klientem.
W przypadku likwidacji, połączenia, podziału lub przekształcenia instytucji obowiązanej,
do przechowywania dokumentacji stosuje się przepisy art. 76 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Art. 10.
(uchylony)
Art. 10a.
1.
Instytucje obowiązane wprowadzają w formie pisemnej wewnętrzną procedurę w zakresie
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
2.
Wewnętrzna procedura, o której mowa w ust. 1, powinna w szczególności zawierać określenie
sposobu wykonania środków bezpieczeństwa finansowego, rejestracji transakcji, sposobu
analizy i oceny ryzyka, przekazywania informacji o transakcjach Generalnemu Inspektorowi,
procedury wstrzymania transakcji, blokady rachunku i zamrożenia wartości majątkowych,
sposób przyjmowania oświadczeń, o których mowa w art. 9e ust. 5, o ile są przyjmowane,
oraz sposób przechowywania informacji.
3.
Przy dokonywaniu analizy w celu określenia wysokości ryzyka instytucja obowiązana
powinna uwzględnić w szczególności następujące kryteria:
1)
ekonomiczne - polegające na ocenie transakcji klienta pod względem celu prowadzonej
przez niego działalności gospodarczej;
2)
geograficzne - polegające na dokonywaniu transakcji nieuzasadnionych charakterem działalności
gospodarczej zawieranych z podmiotami z państw, w których występuje wysokie zagrożenie
prania pieniędzy i finansowania terroryzmu;
3)
przedmiotowe - polegające na prowadzeniu przez klienta działalności gospodarczej wysokiego
ryzyka z punktu widzenia podatności na pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu;
4)
behawioralne - polegające na nietypowym, w danej sytuacji, zachowaniu klienta.
4.
Instytucje obowiązane zapewniają udział pracowników, wykonujących obowiązki związane
z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w instytucji obowiązanej,
w programach szkoleniowych dotyczących tych obowiązków.
Art. 10b.
1.
Instytucje obowiązane wyznaczają osoby odpowiedzialne za wykonanie obowiązków określonych
w ustawie. W przypadku instytucji obowiązanych będących kapitałowymi spółkami handlowymi,
bankami spółdzielczymi lub państwowymi, osobą odpowiedzialną za wykonanie obowiązków
określonych w ustawie jest członek zarządu wyznaczony przez zarząd, a w odniesieniu
do oddziałów banków zagranicznych lub instytucji kredytowych taką osobą jest dyrektor
oddziału.
2.
W przypadku instytucji obowiązanych wykonujących działalność jednoosobowo, osobą odpowiedzialną
jest osoba wykonująca tę działalność.
3.
Do instytucji obowiązanych wykonujących działalność jednoosobowo przepis art. 10a
ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 10c.
1.
Przepisów rozporządzenia nr 1781/2006 nie stosuje się w przypadku, gdy dostawca usług
płatniczych odbiorcy jest w stanie przy pomocy indywidualnego numeru referencyjnego
monitorować wstecz, do zleceniodawcy, przekaz pieniężny pochodzący od osoby prawnej,
jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej lub osoby fizycznej, która
zawarła z odbiorcą umowę na dostawę towarów i usług, także gdy kwota transakcji nie
przekracza równowartości 1000 euro.
2.
Przepisu art. 5 rozporządzenia nr 1781/2006 nie stosuje się do dostawców usług płatniczych
posiadających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w stosunku do przekazów
pieniężnych na rzecz organizacji niedziałających w celu osiągnięcia zysku, prowadzących
działalność charytatywną, religijną, kulturalną, edukacyjną, społeczną, naukową, jeżeli
przekaz pieniężny nie przekracza równowartości 150 euro i odbywa się wyłącznie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 10d.
Do instytucji obowiązanych będących adwokatami, radcami prawnymi lub prawnikami zagranicznymi
przepisy art. 8a, art. 8b ust. 3 pkt 2-4, art. 9e ust. 1-3, art. 9f-9j, art. 10a ust.
1-3, art. 10b ust. 1 i art. 10c nie mają zastosowania.
Rozdział 4
Zasady przekazywania informacji Generalnemu Inspektorowi
Art. 11.
1.
Instytucje obowiązane przekazują Generalnemu Inspektorowi informacje o transakcjach
zarejestrowanych zgodnie z art. 8 ust. 1 i 3. Przekazanie to polega na przesłaniu
lub dostarczeniu danych z rejestru transakcji, o którym mowa w art. 8 ust. 4, także
z wykorzystaniem informatycznych nośników danych.
2.
(uchylony)
3.
Informacje o transakcjach, o których mowa w art. 8 ust. 1, mogą być przekazywane Generalnemu
Inspektorowi za pośrednictwem izb gospodarczych zrzeszających instytucje obowiązane
i banków zrzeszających banki spółdzielcze.
4.
Informacje o transakcjach, o których mowa w art. 8, mogą być przekazywane Generalnemu
Inspektorowi za pośrednictwem właściwego miejscowo organu samorządu zawodowego notariuszy,
adwokatów, radców prawnych i prawników zagranicznych, o ile krajowy organ tego samorządu
podejmie uchwałę określającą szczegółowe zasady i tryb przekazywania takich informacji
Generalnemu Inspektorowi. Krajowy organ samorządu przekazuje Generalnemu Inspektorowi
wykaz osób odpowiedzialnych za przekazywanie takich informacji.
5.
Obowiązek informowania o transakcjach objętych przepisami ustawy nie dotyczy przypadku,
gdy adwokaci, radcowie prawni i prawnicy zagraniczni, biegli rewidenci oraz doradcy
podatkowi reprezentują klienta na podstawie pełnomocnictwa procesowego w związku z
toczącym się postępowaniem albo udzielają porady służącej temu postępowaniu.
Art. 12.
1.
Informacje o transakcjach zarejestrowanych zgodnie z art. 8 ust. 1 i 3 powinny zawierać
w szczególności następujące dane:
1)
datę przeprowadzenia transakcji;
2)
dane identyfikacyjne stron transakcji, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 2;
3)
kwotę, walutę i rodzaj transakcji;
4)
numery rachunków, które zostały wykorzystane do przeprowadzenia transakcji, w przypadku
transakcji z udziałem takich rachunków;
5)
(uchylony)
6)
(uchylony)
7)
uzasadnienie oraz miejsce, datę i sposób złożenia dyspozycji w przypadku przekazywania
informacji o transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 3.
2.
Informacje o transakcjach zarejestrowanych zgodnie z art. 8 ust. 1 i 3, zawierające
dane określone w ust. 1, przekazuje się do Generalnego Inspektora:
1)
w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego - w przypadku transakcji,
o których mowa w art. 8 ust. 1;
2)
niezwłocznie - w przypadku transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 3.
3.
Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, w odniesieniu do danych identyfikacyjnych strony
transakcji niebędącej klientem, w przypadku transakcji przeprowadzanych na rynku regulowanym
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Art. 12a.
W przypadku transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 3, instytucja obowiązana przekazuje
dodatkowe dane o stronach transakcji, będące w jej posiadaniu, w tym informacje o
ich rachunkach osobistych oraz związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
niewykorzystanych w przedmiotowej transakcji.
Art. 13.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego
oraz Prezesa Narodowego Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wzór rejestru, o którym mowa w art. 8 ust. 4, sposób jego prowadzenia oraz tryb dostarczania
danych z rejestru Generalnemu Inspektorowi;
2)
tryb przekazywania Generalnemu Inspektorowi informacji o transakcjach, o których mowa
w art. 8 ust. 1 i 3, przy wykorzystaniu informatycznych nośników danych;
3)
wzór formularza i sposób przekazywania informacji, o których mowa w art. 8b ust. 5.
Art. 13a.
1.
Instytucja obowiązana udostępnia niezwłocznie informacje dotyczące transakcji objętych
przepisami ustawy na pisemne żądanie Generalnego Inspektora. Udostępnienie polega
w szczególności na przekazaniu informacji o stronach transakcji, zawartości dokumentów,
w tym dotyczących sald i obrotów na rachunku, przekazaniu ich potwierdzonych kopii
lub udostępnieniu odpowiednich dokumentów do wglądu upoważnionym pracownikom jednostki,
o której mowa w art. 3 ust. 4, w celu sporządzenia notatek bądź kopii.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1, są przekazywane Generalnemu Inspektorowi nieodpłatnie.
3.
Generalny Inspektor może żądać przekazania informacji, o których mowa w ust. 1, w
formie elektronicznej.
Art. 14.
1.
(uchylony)
2.
Prokuratura, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz
jednostki podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych i przez niego nadzorowane
informują niezwłocznie, w granicach swoich ustawowych kompetencji, Generalnego Inspektora
o wszystkich przypadkach:
1)
uzyskania informacji wskazujących na podejrzenie popełnienia przestępstw, o których
mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, w formie zestawienia zbiorczego, nie później niż do końca miesiąca następującego
po miesiącu, w którym uzyskano te informacje;
2)
przedstawienia zarzutu popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego;
3)
wszczęcia i zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwa, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.
3.
Informacja, o której mowa w ust. 2, powinna wskazywać w szczególności okoliczności
dotyczące popełnienia przestępstwa oraz osoby biorące w nim udział.
4.
Generalny Inspektor niezwłocznie powiadamia podmioty, o których mowa w ust. 2, o okolicznościach
wskazujących na związek między informacjami uzyskanymi w trybie określonym w tym przepisie
a informacjami o transakcjach, o których mowa w art. 8 ust. 3, art. 16 ust. 1 i 1a
oraz art. 17.
Art. 15.
Jednostki współpracujące, w granicach swoich ustawowych kompetencji, są obowiązane
udostępniać, na wniosek Generalnego Inspektora, informacje niezbędne do realizacji
jego zadań w zakresie zapobiegania przestępstwom, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.
Art. 15a.
1.
Jednostki współpracujące, z wyłączeniem organów, o których mowa w art. 14 ust. 2,
są obowiązane, w granicach swoich ustawowych kompetencji, współpracować z Generalnym
Inspektorem w zakresie zapobiegania przestępstwom, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, przez:
1)
niezwłoczne powiadamianie Generalnego Inspektora o podejrzeniu popełnienia prania
pieniędzy oraz finansowania terroryzmu;
2)
przekazywanie potwierdzonych kopii dokumentów dotyczących transakcji, co do których
zachodzi podejrzenie, że mają one związek z popełnieniem przestępstw, o których mowa
w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, oraz informacji o stronach tych transakcji.
2.
Jednostki współpracujące są obowiązane do opracowania instrukcji postępowania w przypadkach,
o których mowa w ust. 1.
3.
Organy kontroli skarbowej, organy podatkowe i organy celne powiadamiają niezwłocznie
Generalnego Inspektora także o wszelkich ujawnionych w toku swojej działalności okolicznościach,
mogących wskazywać na prowadzenie działań mających na celu popełnienie przestępstwa,
o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.
4.
Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 3, powinno zawierać w szczególności
opis ujawnionych okoliczności wraz z przyczynami, dla których powiadamiający uznał,
że mogą one wskazywać na prowadzenie działań mających na celu popełnienie przestępstwa,
o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.
5.
Organy Straży Granicznej oraz organy celne przekazują Generalnemu Inspektorowi informacje,
o których mowa w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1889/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26
października 2005 r. w sprawie kontroli środków pieniężnych wwożonych do Wspólnoty
lub wywożonych ze Wspólnoty , oraz informacje zawarte w zgłoszeniu określonym w przepisach wydanych na podstawie
art. 21 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe . Informacje te są przekazywane odpowiednio za pośrednictwem Komendanta Głównego Straży
Granicznej lub Szefa Służby Celnej, w terminie do 14 dnia miesiąca następującego po
miesiącu, w którym dokonano przywozu środków pieniężnych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub wywozu środków pieniężnych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
formę i tryb przekazywania informacji, o których mowa w ust. 5, z uwzględnieniem konieczności
sprawnego przekazywania Generalnemu Inspektorowi informacji zgromadzonych przez organy
Straży Granicznej oraz organy celne.
Art. 15b.
W uzasadnionych przypadkach Generalny Inspektor może zwrócić się do organu podatkowego
lub organu kontroli skarbowej o zbadanie legalności pochodzenia określonych wartości
majątkowych. Informacja o wynikach przeprowadzonych działań jest przekazywana Generalnemu
Inspektorowi niezwłocznie.
Rozdział 5
Procedura wstrzymywania transakcji i blokady rachunku
Art. 16.
1.
Instytucja obowiązana, która otrzymała dyspozycję lub zlecenie przeprowadzenia transakcji,
mająca przeprowadzić transakcję lub posiadająca informacje o zamiarze przeprowadzenia
transakcji, co do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że może ona mieć związek
z popełnieniem przestępstwa, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić na piśmie Generalnego Inspektora, przekazując
wszystkie posiadane dane określone w art. 12 ust. 1 oraz art. 12a wraz ze wskazaniem
przesłanek przemawiających za wstrzymaniem transakcji lub blokadą rachunku, oraz wskazać
przewidywany termin jej realizacji. Przepisu art. 11 ust. 4 nie stosuje się.
1a.
W przypadku gdy instytucja dokonująca zawiadomienia zgodnie z ust. 1 nie jest instytucją
mającą przeprowadzić transakcję, zawiadomienie zawiera również wskazanie instytucji,
która ma przeprowadzić transakcję.
2.
Po otrzymaniu zawiadomienia Generalny Inspektor dokonuje niezwłocznego potwierdzenia
jego przyjęcia, w formie pisemnej, podając datę i godzinę przyjęcia zawiadomienia.
3.
Zawiadomienie i potwierdzenie, o których mowa w ust. 1 i 2, może zostać przekazane
również przy użyciu informatycznych nośników danych.
4.
Do czasu otrzymania żądania, o którym mowa w art. 18 ust. 1, nie dłużej niż 24 godziny,
od momentu potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia, o którym mowa w art. 16 ust. 2,
instytucja obowiązana nie wykonuje transakcji, której dotyczy zawiadomienie.
Art. 16a.
(uchylony)
Art. 17.
Jeżeli zawiadomienia, o którym mowa w art. 16 ust. 1, nie można dokonać przed wykonaniem
albo podczas wykonywania dyspozycji lub zlecenia przeprowadzenia transakcji, instytucja
obowiązana przekazuje informację o transakcji niezwłocznie po jej przeprowadzeniu,
podając przyczyny braku wcześniejszego zawiadomienia.
Art. 18.
1.
Jeżeli z zawiadomienia, o którym mowa w art. 16 ust. 1, wynika, że transakcja, która
ma zostać przeprowadzona, może mieć związek z popełnieniem przestępstwa, o którym
mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, Generalny Inspektor może w ciągu 24 godzin od daty i godziny wskazanych w potwierdzeniu,
o którym mowa w art. 16 ust. 2, przekazać instytucji obowiązanej pisemne żądanie wstrzymania
tej transakcji lub blokady rachunku na okres nie dłuższy niż 72 godziny od daty i
godziny wskazanych w tym potwierdzeniu. Równocześnie Generalny Inspektor zawiadamia
właściwego prokuratora o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i przekazuje mu informacje
i dokumenty dotyczące wstrzymywanej transakcji lub blokowanego rachunku.
2.
Żądanie wstrzymania transakcji lub blokady rachunku może być wydane tylko przez Generalnego
Inspektora lub łącznie dwóch upoważnionych przez niego na piśmie pracowników jednostki,
o której mowa w art. 3 ust. 4.
3.
Instytucja obowiązana wstrzymuje transakcję lub blokuje rachunek niezwłocznie po otrzymaniu
żądania, o którym mowa w ust. 1.
4.
Wstrzymanie transakcji lub blokada rachunku przez instytucję obowiązaną w trybie określonym
w ust. 1 i 3 nie rodzi odpowiedzialności dyscyplinarnej, cywilnej, karnej, ani innej
określonej odrębnymi przepisami.
5.
Do liczenia terminów, o których mowa w ust. 1, nie wlicza się sobót, niedziel i dni
ustawowo wolnych od pracy.
Art. 18a.
1.
Generalny Inspektor może przekazać instytucji obowiązanej pisemne żądanie wstrzymania
transakcji lub blokady rachunku bez uprzedniego otrzymania od niej zawiadomienia,
o którym mowa w art. 16 ust. 1, jeżeli posiadane informacje wskazują na prowadzenie
działań mających na celu pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu.
2.
W przypadku określonym w ust. 1, Generalny Inspektor może żądać wstrzymania transakcji
lub blokady rachunku na okres nie dłuższy niż 72 godziny od momentu otrzymania tego
żądania przez instytucję obowiązaną.
3.
Przepisy art. 18, 19 i 20 stosuje się odpowiednio.
Art. 19.
1.
W przypadku otrzymania od Generalnego Inspektora zawiadomienia, o którym mowa w art.
18 ust. 1 zdanie drugie, prokurator może postanowieniem wstrzymać transakcję lub dokonać
blokady rachunku na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące od otrzymania
tego zawiadomienia.
2.
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, określa się zakres, sposób i termin wstrzymania
transakcji lub blokady rachunku. Na postanowienie przysługuje zażalenie do sądu właściwego
do rozpoznania sprawy.
3.
(uchylony)
4.
Wstrzymanie transakcji lub blokada rachunku upada, jeżeli przed upływem 3 miesięcy
od otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 zdanie drugie, nie zostanie
wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym.
5.
W kwestiach dotyczących wstrzymania transakcji lub blokowania rachunku nieuregulowanych
w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Art. 20.
W przypadku gdy rachunek został zablokowany lub transakcja została wstrzymana z naruszeniem
prawa, odpowiedzialność za wynikłą szkodę ponosi Skarb Państwa na zasadach określonych
w Kodeksie cywilnym.
Art. 20a.
(uchylony)
Art. 20b.
Przepisy art. 19 i 20 stosuje się odpowiednio również w toku wszczętego postępowania
karnego o przestępstwo wymienione w art. 165a Kodeksu karnego, gdy otrzymane przez prokuratora zawiadomienie o przestępstwie pochodzi z innych
źródeł.
Art. 20c.
Instytucja obowiązana, na żądanie zlecającego transakcję lub posiadacza rachunku,
może poinformować go o wstrzymaniu transakcji lub blokadzie rachunku i wskazać organ,
który tego zażądał.
Rozdział 5a
Szczególne środki ograniczające przeciwko osobom, grupom i podmiotom
Art. 20d.
1.
Instytucja obowiązana dokonuje zamrożenia wartości majątkowych, z zachowaniem należytej
staranności, z wyłączeniem rzeczy ruchomych i nieruchomości, na podstawie:
1)
prawa Unii Europejskiej wprowadzającego szczególne środki ograniczające przeciwko
niektórym osobom, grupom lub podmiotom oraz
2)
przepisów wydanych na podstawie ust. 4.
2.
Instytucja obowiązana, dokonując zamrożenia, przekazuje wszystkie posiadane dane związane
z zamrożeniem wartości majątkowych Generalnemu Inspektorowi, w formie elektronicznej
lub papierowej.
3.
Do zamrażania wartości majątkowych przepis art. 20 stosuje się odpowiednio.
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zagranicznych może określić, w drodze rozporządzenia, listę osób, grup lub
podmiotów, w stosunku do których dokonuje się zamrożenia, o którym mowa w ust. 1,
z uwzględnieniem konieczności wykonania zobowiązań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą
Polską umów międzynarodowych lub wiążących uchwał organizacji międzynarodowych, oraz
mając na uwadze konieczność zwalczania terroryzmu i przeciwdziałania finansowaniu
terroryzmu.
5.
Tworzy się Międzyresortowy Komitet Bezpieczeństwa Finansowego, zwany dalej „Komitetem”,
działający przy Generalnym Inspektorze. Komitet pełni funkcję opiniodawczą i doradczą
w zakresie stosowania szczególnych środków ograniczających przeciwko osobom, grupom
i podmiotom.
6.
Do zadań Komitetu należy w szczególności przedstawianie propozycji zamieszczenia albo
usunięcia z listy osób, grup lub podmiotów, określonej na podstawie ust. 4, osób,
grup lub podmiotów.
7.
W skład Komitetu wchodzą przedstawiciele:
1)
ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;
2)
ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
3)
ministra właściwego do spraw zagranicznych;
4)
Ministra Sprawiedliwości;
5)
Ministra Obrony Narodowej;
6)
ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
7)
ministra właściwego do spraw gospodarki;
8)
Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego;
9)
Prezesa Narodowego Banku Polskiego;
10)
Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
11)
Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
12)
Generalnego Inspektora.
8.
Regulamin w sprawie trybu i zasad prac Komitetu określa Komitet.
9.
Osoby, grupy lub podmioty znajdujące się na liście określonej na podstawie ust. 4,
mogą wystąpić z umotywowanym wnioskiem do ministra właściwego do spraw instytucji
finansowych, o usunięcie ich z tej listy. Wniosek taki podlega zaopiniowaniu na najbliższym
posiedzeniu Komitetu.
10.
W przypadku zamrożenia wartości majątkowych na podstawie listy osób, grup lub podmiotów
określonej na podstawie ust. 4, Generalny Inspektor, o ile to możliwe, przekazuje
niezwłocznie informację osobie, grupie lub podmiotowi, których wartości majątkowe
zostały zamrożone. Informacja taka powinna zawierać uzasadnienie zamrożenia środków
finansowych oraz pouczenie na temat możliwości podejmowania dalszych działań mających
na celu wykreślenie z tej listy, wniesienia odwołania lub zwolnienia zamrożenia wartości
majątkowych.
Art. 20e.
1.
W razie zamrożenia wartości majątkowych osoby, grupy lub podmiotu, który:
1)
nie jest wymieniony w aktach prawa Unii Europejskiej wprowadzających szczególne środki
ograniczające lub na liście osób, grup lub podmiotów, określonej na podstawie art.
20d ust. 4, lub
2)
znajduje się w trudnej sytuacji życiowej lub materialnej
- osoba, grupa lub podmiot może wystąpić z wnioskiem do Generalnego Inspektora o zwolnienie
zamrożenia wartości majątkowych.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rozstrzyga się o całkowitym zwolnieniu
zamrożenia wartości majątkowych.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, Generalny Inspektor może, o ile minister
właściwy do spraw zagranicznych nie wniesie sprzeciwu, po zasięgnięciu opinii Komitetu,
rozstrzygnąć o całkowitym lub częściowym zwolnieniu zamrożenia wartości majątkowych,
jeżeli nie jest to sprzeczne z wiążącymi uchwałami organizacji międzynarodowych.
4.
Sprzeciw, o którym mowa w ust. 3, jest wnoszony, w drodze postanowienia, w terminie
14 dni od dnia doręczenia wystąpienia Generalnego Inspektora. W szczególnie uzasadnionych
przypadkach Generalny Inspektor, na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych,
przedłuża termin na wniesienie sprzeciwu do 30 dni od dnia doręczenia wystąpienia
Generalnego Inspektora.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, Generalny Inspektor rozstrzyga w sprawie
zwolnienia zamrożonych wartości majątkowych z urzędu.
6.
W celu ustalenia faktów i okoliczności, o których mowa w ust. 1, jednostki współpracujące
mają obowiązek udzielenia wszelkiej pomocy, w tym przekazania niezbędnych kopii dokumentów.
7.
Rozstrzygnięcie w sprawie zwolnienia zamrożenia następuje w drodze decyzji wydanej
przez Generalnego Inspektora.
8.
Odwołanie od decyzji Generalnego Inspektora, o której mowa w ust. 7, przysługuje do
ministra właściwego do spraw instytucji finansowych w terminie 14 dni od dnia doręczenia
tej decyzji.
9.
Postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
10.
Od decyzji wydanej przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych przysługuje
skarga do sądu administracyjnego.
Rozdział 6
Kontrolowanie instytucji obowiązanych
Art. 21.
1.
Kontrolę wypełniania przez instytucje obowiązane, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego,
obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,
sprawuje Generalny Inspektor.
2.
Kontrolę przeprowadzają pisemnie upoważnieni przez Generalnego Inspektora pracownicy
jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 4, zwani dalej „kontrolerami”, po okazaniu
legitymacji służbowej kontrolera, zwanej dalej „legitymacją kontrolera”, i pisemnego
upoważnienia.
3.
Kontrolę, o której mowa w ust. 1, realizują również w ramach sprawowanego nadzoru
lub kontroli, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach:
1)
Prezes Narodowego Banku Polskiego - w odniesieniu do podmiotów prowadzących działalność
kantorową;
2)
Komisja Nadzoru Finansowego;
3)
właściwi naczelnicy urzędów celnych w stosunku do podmiotów urządzających i prowadzących
gry losowe, zakłady wzajemne oraz gry na automatach;
4)
prezesi sądów apelacyjnych - w odniesieniu do notariuszy;
5)
Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa;
6)
właściwi wojewodowie lub starostowie - w odniesieniu do stowarzyszeń;
7)
organy kontroli skarbowej.
3a.
Nakładanie kar pieniężnych w związku z naruszeniami stwierdzonymi w wyniku kontroli,
o której mowa w ust. 3, należy do właściwości Generalnego Inspektora.
3b.
Podmioty wymienione w ust. 3 przekazują Generalnemu Inspektorowi plany kontroli w
terminie dwóch tygodni od ich sporządzenia.
3c.
Na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Generalny Inspektor
przeprowadza kontrolę, o której mowa w ust. 1, wobec instytucji obowiązanej ubiegającej
się o udzielenie koncesji lub zezwolenia, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
4.
Pisemna informacja o wynikach kontroli, o której mowa w ust. 3, w zakresie przestrzegania
przepisów ustawy, jest przekazywana Generalnemu Inspektorowi w terminie 14 dni od
jej zakończenia.
4a.
Generalny Inspektor może zwrócić się do podmiotów wymienionych w ust. 3 o przekazanie
potwierdzonych kopii dokumentacji zgromadzonej w toku kontroli.
5.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia,
wzór legitymacji kontrolera oraz ustala zasady jej wydawania i wymiany.
Art. 22.
1.
Na żądanie kontrolera instytucje obowiązane są zobowiązane do przedkładania wszelkich
dokumentów i materiałów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art.
21 ust. 1, z wyłączeniem dokumentów i materiałów zawierających informacje niejawne.
2.
Instytucje obowiązane zapewniają kontrolerowi warunki do sprawnego przeprowadzenia
kontroli, w szczególności niezwłoczne przedstawianie do kontroli żądanych dokumentów
i materiałów oraz terminowe udzielanie wyjaśnień przez pracowników jednostki.
3.
Kontrolerzy mają prawo do:
1)
wstępu do obiektów i pomieszczeń instytucji obowiązanej w obecności kontrolowanego;
2)
wglądu do dokumentów i innych materiałów dowodowych, objętych zakresem kontroli oraz
uzyskiwania ich potwierdzonych kopii;
3)
żądania od pracowników instytucji obowiązanej ustnych i pisemnych wyjaśnień, w zakresie
prowadzonej kontroli.
4.
Kontrolerzy, w związku z wykonywaniem czynności kontrolnych, korzystają z ochrony
przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.
Art. 23.
Kontroler jest upoważniony do swobodnego poruszania się po terenie instytucji obowiązanej
bez obowiązku uzyskania przepustki oraz nie podlega kontroli osobistej.
Art. 24.
1.
Wyniki przeprowadzonej kontroli dyrektor jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 4,
przedstawia w protokole pokontrolnym kierownikowi instytucji obowiązanej lub upoważnionej
przez niego osobie w terminie 30 dni od dnia zakończenia kontroli.
1a.
Przed przedstawieniem protokołu pokontrolnego dyrektor jednostki, o której mowa w
art. 3 ust. 4, może zwrócić się do instytucji obowiązanej o złożenie w wyznaczonym
terminie dodatkowych wyjaśnień na piśmie w zakresie stwierdzonych podczas kontroli
nieprawidłowości.
1b.
Do terminu określonego w ust. 1 nie wlicza się okresu od dnia wysłania pisma, o którym
mowa w ust. 1a, do dnia otrzymania dodatkowych wyjaśnień.
2.
Protokół pokontrolny zawiera ustalenia stanu faktycznego, ocenę kontrolowanej działalności,
w tym ewentualnie stwierdzone nieprawidłowości i wskazanie osób za nie odpowiedzialnych,
oraz wnioski i zalecenia pokontrolne.
Art. 25.
1.
Instytucja obowiązana ma prawo zgłoszenia do Generalnego Inspektora umotywowanych
zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole pokontrolnym.
2.
Zastrzeżenia zgłasza się na piśmie do Generalnego Inspektora w terminie 14 dni od
dnia otrzymania protokołu pokontrolnego.
3.
Po rozpatrzeniu zastrzeżeń Generalny Inspektor przekazuje na piśmie swoje stanowisko
zgłaszającemu zastrzeżenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania tych zastrzeżeń.
4.
Instytucja obowiązana przesyła do dyrektora jednostki, o której mowa w art. 3 ust.
4, w terminie wskazanym w protokole pokontrolnym, informację o sposobie wykonania
wniosków i zaleceń pokontrolnych lub przyczynach ich niewykonania, ze wskazaniem przewidywanego
terminu ich wykonania.
5.
W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń zgodnie z ust. 1, termin, o którym mowa w ust. 4,
liczy się od dnia otrzymania stanowiska Generalnego Inspektora.
Art. 26.
(uchylony)
Art. 27.
Pisemną informację o wynikach kontroli, o której mowa w art. 21 ust. 1, Generalny
Inspektor przekazuje:
1)
organom sprawującym nadzór nad instytucjami obowiązanymi;
2)
organowi powołanemu do ścigania przestępstw lub wykroczeń, w razie uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
Rozdział 7
Ochrona i udostępnianie zgromadzonych danych
Art. 28.
(uchylony)
Art. 29.
Do ujawnienia Generalnemu Inspektorowi wszelkich informacji w trybie i zakresie przewidzianym
ustawą nie stosuje się przepisów ograniczających udostępnianie danych objętych tajemnicą,
z wyjątkiem informacji niejawnych.
Art. 30.
Wszelkie informacje uzyskane i przekazywane przez organy informacji finansowej w trybie
przewidzianym w ustawie podlegają ochronie określonej w przepisach odrębnych ustaw
regulujących zasady ich ochrony.
Art. 30a.
1.
Organy informacji finansowej, pracownicy i osoby wykonujące czynności na rzecz jednostki,
o której mowa w art. 3 ust. 4, są obowiązane zachować w tajemnicy informacje, z którymi
zapoznały się w toku wykonywanych czynności - na zasadach i w trybie określonych w
odrębnych przepisach.
2.
Zachowanie tajemnicy, o której mowa w ust. 1, obowiązuje również po ustaniu zatrudnienia
w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4, a także wykonywania na jej rzecz czynności
na podstawie umów prawa cywilnego.
Art. 31.
1.
Jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, wynika z posiadanych przez Generalnego Inspektora informacji, ich przetworzenia
lub analizy, Generalny Inspektor zawiadamia prokuratora o podejrzeniu popełnienia
przestępstwa oraz jednocześnie przekazuje mu materiały uzasadniające takie podejrzenie.
2.
Jeżeli podstawą zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, była informacja o transakcji,
o której mowa w art. 8 ust. 3, art. 16 ust. 1 lub art. 17 przekazana przez instytucję
obowiązaną lub jednostkę współpracującą, o której mowa w art. 15a ust. 1, Generalny
Inspektor przekazuje jej informację o tym fakcie, nie później niż w terminie 90 dni
od przekazania zawiadomienia.
Art. 32.
1.
Informacje zgromadzone w trybie i zakresie przewidzianym przepisami ustawy są udostępniane
przez Generalnego Inspektora sądom i prokuratorom na potrzeby postępowania karnego,
na ich pisemny wniosek.
2.
W celu sprawdzenia danych zawartych w zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,
o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, prokurator może żądać od Generalnego Inspektora udostępnienia informacji chronionych
prawem, w tym objętych tajemnicą bankową lub ubezpieczeniową, także w postępowaniu
sprawdzającym prowadzonym na podstawie art. 307 Kodeksu postępowania karnego.
3.
Jeżeli Generalny Inspektor nie dysponuje informacjami wystarczającymi do wydania przez
prokuratora postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania przygotowawczego w
sprawie o przestępstwo, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, żądanie, o którym mowa w ust. 2, można skierować do instytucji obowiązanej.
Art. 33.
1.
Generalny Inspektor przekazuje, z zastrzeżeniem ust. 1a, posiadane informacje, na
pisemny i uzasadniony wniosek:
1)
ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub osób przez niego upoważnionych;
2)
Szefów: Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego lub osób
przez nich upoważnionych - w zakresie ich kompetencji ustawowych.
1a.
Informacje, o których mowa w art. 8 ust. 1, Generalny Inspektor przekazuje ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych oraz Szefom: Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, na pisemny i uzasadniony wniosek, złożony za zgodą Prokuratora
Generalnego.
2.
Informacje o transakcjach objętych przepisami ustawy, mogą być udostępniane przez
Generalnego Inspektora na pisemny i uzasadniony wniosek:
1)
Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, dyrektorów izb skarbowych oraz dyrektorów
urzędów kontroli skarbowej - wyłącznie w zakresie ich zadań ustawowych;
1a)
Szefa Służby Celnej lub osób przez niego upoważnionych - wyłącznie w zakresie wykonywania
zadań Służby Celnej;
2)
Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego lub osób przez niego upoważnionych -
wyłącznie w sprawach związanych z wykonywaniem nadzoru bankowego, w sprawach związanych
z wykonywaniem nadzoru nad działalnością ubezpieczeniową oraz w stosunku do firm inwestycyjnych
i banków powierniczych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz zagranicznych osób prawnych prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
działalność maklerską w zakresie obrotu towarami giełdowymi, towarowych domów maklerskich
w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, funduszy inwestycyjnych, towarzystw funduszy inwestycyjnych i Krajowego Depozytu
Papierów Wartościowych S.A. oraz w stosunku do krajowych instytucji pieniądza elektronicznego,
oddziałów unijnych instytucji pieniądza elektronicznego, oddziałów zagranicznych instytucji
pieniądza elektronicznego, agentów rozliczeniowych, krajowych instytucji płatniczych,
oddziałów unijnych instytucji płatniczych, biur usług płatniczych oraz działających
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej agentów tych podmiotów w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
3)
dyrektorów izb celnych - wyłącznie w sprawach dotyczących egzekwowania długu celnego
oraz należności podatkowych, wynikających z wymiany gospodarczej z zagranicą;
4)
(uchylony)
5)
(uchylony)
6)
(uchylony)
7)
Prezesa Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej lub osób przez niego
upoważnionych - wyłącznie w sprawach związanych z wykonywaniem nadzoru nad działalnością
spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych;
8)
(uchylony)
9)
(uchylony)
10)
Prezesa Najwyższej Izby Kontroli - w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania
kontrolnego;
1111)Dodany przez art. 114 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.)
krajowego administratora, o którym mowa w art. 3 pkt 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiającego
rejestr Unii zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, decyzjami
nr 280/2004/WE i nr 406/2009/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającego
rozporządzenia Komisji (UE) nr 920/2010 i nr 1193/2011 , w zakresie swoich kompetencji.
3.
W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 Generalny Inspektor może przekazywać informacje
o transakcjach objętych przepisami ustawy, również z własnej inicjatywy.
4.
W zakresie informacji objętych tajemnicą bankową Generalny Inspektor przekazuje i
udostępnia informacje organom, o których mowa w ust. 2, zgodnie z zakresem upoważnień
i trybem określonym w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
5.
Informacje związane z wprowadzaniem do systemu finansowego wartości majątkowych pochodzących
z prania pieniędzy, a także z finansowaniem terroryzmu, mogą być udostępniane przez
Generalnego Inspektora zagranicznym instytucjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt
8, na zasadzie wzajemności, w trybie określonym w dwustronnych porozumieniach zawartych
przez Generalnego Inspektora, także za pomocą informatycznych nośników danych.
6.
Osoby, które weszły w posiadanie informacji uzyskanych w trybie określonym w ust.
1-3, są obowiązane chronić informacje prawnie chronione, na zasadach i w trybie określonym
w odrębnych przepisach. Zachowanie tajemnicy obowiązuje również po ustaniu stosunku
pracy, wykonywania czynności na podstawie umów prawa cywilnego lub ustaniu służby.
7.
Obowiązek zachowania w tajemnicy uzyskanych na podstawie ustawy informacji, do których
nie stosuje się przepisów odrębnych ustaw regulujących zasady ich ochrony, obejmuje
również pracowników instytucji obowiązanych, izb gospodarczych zrzeszających instytucje
obowiązane, banków zrzeszających banki spółdzielcze oraz osoby wykonujące na ich rzecz
czynności na podstawie umów prawa cywilnego. Zachowanie tajemnicy obowiązuje również po ustaniu stosunku pracy lub zaprzestaniu
wykonywania czynności na podstawie umów prawa cywilnego.
Art. 34.
Ujawnienie osobom nieuprawnionym, w tym także stronom transakcji lub posiadaczom rachunku,
faktu poinformowania Generalnego Inspektora o transakcjach, których okoliczności wskazują,
że wartości majątkowe mogą pochodzić z prania pieniędzy albo o rachunkach podmiotów,
co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mają związek z finansowaniem terroryzmu
oraz o transakcjach dokonywanych przez te podmioty, jest zabronione.
Rozdział 7a
Kary pieniężne
Art. 34a.
Instytucja obowiązana, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego, która:
1)
nie dopełnia obowiązku rejestracji transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1, przekazania
Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej transakcji lub przechowywania
przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji,
2)
nie dopełnia obowiązku przeprowadzenia analizy ryzyka w celu zastosowania odpowiednich
środków bezpieczeństwa finansowego,
3)
nie dopełnia obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego,
4)
nie dopełnia obowiązku przechowywania przez wymagany okres udokumentowanych wyników
analizy,
5)
nie dopełnia obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym,
6)
nie dopełnia obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego,
7)
nawiązuje lub utrzymuje współpracę z bankiem fikcyjnym
- podlega karze pieniężnej.
Art. 34b.
1.
Instytucja obowiązana, która wbrew następującym przepisom rozporządzenia nr 1781/2006:
1)
art. 5-7, nie zapewnia, aby przekazowi pieniężnemu towarzyszyły pełne informacje o
zleceniodawcy,
2)
art. 8, nie dysponuje skuteczną procedurą pozwalającą na wykrycie braku informacji
o zleceniodawcy,
3)
art. 9, nie informuje Generalnego Inspektora o fakcie regularnego zaniedbywania przekazywania
wymaganych informacji o zleceniodawcy przez dostawcę usług płatniczych odbiorcy,
4)
art. 12, pośrednicząc, jako dostawca usług płatniczych, nie zachowuje wszystkich otrzymanych
informacji o zleceniodawcy, które towarzyszą przekazom pieniężnym,
5)
art. 14, nie udziela na zapytanie Generalnego Inspektora pełnej odpowiedzi dotyczącej
informacji o zleceniodawcy towarzyszącej przekazom pieniężnym oraz nie przekazuje
Generalnemu Inspektorowi, na jego żądanie, odpowiednich dokumentów
- podlega karze pieniężnej.
2.
Tej samej karze podlega instytucja obowiązana, która, wbrew przepisowi art. 20d ust.
1, nie zamraża wartości majątkowych osoby, grupy lub podmiotu lub nie przekazuje Generalnemu
Inspektorowi wszystkich posiadanych danych uzasadniających zamrożenie wartości majątkowych.
Art. 34c.
1.
Karę pieniężną nakłada Generalny Inspektor w drodze decyzji, w wysokości nie większej
niż 750 000 zł, a w razie naruszenia, o którym mowa w art. 34a pkt 5 - w wysokości
nie większej niż 100 000 zł.
2.
Ustalając wysokość kary pieniężnej, Generalny Inspektor uwzględnia rodzaj i zakres
naruszenia, dotychczasową działalność instytucji obowiązanej oraz jej możliwości finansowe.
3.
Kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa.
4.
W przypadku stwierdzenia, przez Generalnego Inspektora w toku kontroli, naruszenia,
o którym mowa w art. 34a, możliwe jest nałożenie tylko jednej kary pieniężnej.
5.
Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej toczy się na podstawie przepisów
Kodeksu postępowania administracyjnego.
6.
Od decyzji Generalnego Inspektora przysługuje odwołanie do ministra właściwego do
spraw instytucji finansowych w terminie 14 dni od jej doręczenia.
7.
Kary pieniężne podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.
8.
W sprawach nieuregulowanych do kary pieniężnej stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa .
9.
Informacja o nałożonej karze pieniężnej jest przekazywana instytucji nadzorującej
działalność danej instytucji obowiązanej.
Rozdział 8
Przepisy karne
Art. 35.
1.
Kto, działając w imieniu lub interesie instytucji obowiązanej, wbrew przepisom ustawy,
nie dopełnia obowiązku:
1)
rejestracji transakcji, przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących
tej transakcji lub przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub
dokumentów dotyczących tej transakcji,
2)
zachowania środków bezpieczeństwa finansowego, zgodnie z procedurą, o której mowa
w art. 10a ust. 1, lub przechowywania informacji uzyskanych w związku ze stosowaniem
środków bezpieczeństwa finansowego,
3)
zawiadomienia Generalnego Inspektora o transakcji, o której mowa w art. 16 ust. 1,
4)
wstrzymania transakcji lub blokady rachunku,
5)
wprowadzenia wewnętrznej procedury, o której mowa w art. 10a ust. 1,
6)
wyznaczenia osoby odpowiedzialnej zgodnie z art. 10b ust. 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom ustawy ujawnia osobom nieuprawnionym,
posiadaczom rachunku lub osobom, których transakcja dotyczy informacje zgromadzone
zgodnie z upoważnieniem ustawy lub wykorzystuje te informacje w inny sposób niezgodny
z przepisami ustawy.
3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie.
Art. 36.
Kto, działając w imieniu lub interesie instytucji obowiązanej, wbrew przepisom ustawy:
1)
odmawia przekazania Generalnemu Inspektorowi informacji lub dokumentów,
2)
przekazuje Generalnemu Inspektorowi nieprawdziwe lub zataja prawdziwe dane dotyczące
transakcji, rachunków lub osób,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 37.
Kto dopuszcza się czynu określonego w art. 35 ust. 1 lub 2 lub w art. 36 wyrządzając
znaczną szkodę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 37a.
1.
Kto udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie czynności kontrolnych, o których mowa w
rozdziale 6, podlega grzywnie.
2.
(uchylony)
Rozdział 9
Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 38-47b.
(pominięte)
Art. 48.
(uchylony)
Art. 49.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia13)Ustawa została ogłoszona w dniu 22 grudnia 2000 r., z wyjątkiem:
1)
art. 3-6, art. 13 oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
(uchylony)
3)
art. 45 pkt 3 lit. b w zakresie dotyczącym art. 106 ust. 4 i 5, który wchodzi w życie
z dniem 31 grudnia 2003 r.
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 91/308/EWG z dnia 10 czerwca 1991 r. w sprawie
uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy (Dz. Urz.
WE L 166 z 28.06.1991); 2) dyrektywy 2001/97/WE z dnia 4 grudnia 2001 r. zmieniającej
dyrektywę 91/308/EWG w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w
celu prania pieniędzy - Deklaracja Komisji (Dz. Urz. WE L 344 z 18.12.2001). Dane
dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie
- z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej -
dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 559, 978, 1166, 1223, 1260, 1311, 1348, 1357, 1513, 1634, 1830, 1844, 1854, 1864
i 2281.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r.
poz. 586, z 2015 r. poz. 73, 978, 1045, 1223, 1260, 1348, 1505, 1513, 1634, 1844 i
1890 oraz z 2016 r. poz. 65.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 478, 1223, 1260, 1505 i 1618 oraz z 2016 r. poz. 178.
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 73, 978, 1260, 1357, 1634 i 1844.
6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 699, 875, 978, 1197, 1268, 1272, 1618, 1649, 1688, 1712, 1844 i 1893 oraz z 2016 r.
poz. 65.
7)
Dodana przez art. 114 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami
do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. poz. 1223), która weszła w życie z dniem 9
września 2015 r.
8)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. poz. 840, z 1999 r.
poz. 729 i 931, z 2000 r. poz. 548, 1027 i 1216, z 2001 r. poz. 1071, z 2003 r. poz.
1061, 1142, 1750, 1935 i 2255, z 2004 r. poz. 219, 626, 889 i 2426, z 2005 r. poz.
732, 757, 1109, 1363, 1479 i 1493, z 2006 r. poz. 1409, 1592 i 1648, z 2007 r. poz.
589, 850, 859 i 1378, z 2008 r. poz. 560, 782, 1056, 1080 i 1344, z 2009 r. poz. 504,
533, 1317, 1323, 1474, 1540 i 1589, z 2010 r. poz. 46, 227, 229, 625, 626, 842, 857,
1018, 1021, 1228, 1474 i 1602, z 2011 r. poz. 78, 130, 202, 245, 381, 549, 678, 767,
964, 1135, 1280, 1381 i 1431, z 2012 r. poz. 611, z 2013 r. poz. 849, 905, 1036 i
1247, z 2014 r. poz. 538 oraz z 2015 r. poz. 396, 541, 1549, 1707 i 1855.
9)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r.
poz. 1822, z 2015 r. poz. 1066, 1217, 1268 i 1830 oraz z 2016 r. poz. 178.
10)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r.
poz. 613, z 2014 r. poz. 768 i 1100 oraz z 2015 r. poz. 4, 978, 1045, 1166, 1333,
1844 i 1893.
11)
Dodany przez art. 114 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.
12)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 699, 978, 1197, 1269, 1311, 1649, 1923, 1932 i 2184.
13)
Ustawa została ogłoszona w dniu 22 grudnia 2000 r.