Ustawaz dnia 9 kwietnia 2015 r.o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3 w § 2:
a)
pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3)
postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy
zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego
zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie
zgłoszonego zarzutu;
4)
inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej
dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów
lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
”
,
b)
pkt 8 otrzymuje brzmienie:
„
8)
bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt
1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
”
,
c)
dodaje się pkt 9 w brzmieniu:
„
9)
bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych
niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących
uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania
administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
”
;
2)
art. 6 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 6.
Sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie
bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych
pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.
”
;
3)
w art. 15 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, oraz do rozpoznawania innych spraw
należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw
stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek
postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie
wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.
”
;
4)
w art. 18 w § 1 pkt 6a otrzymuje brzmienie:
„
6a)
dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty
wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej
postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia
wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku
lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
”
;
5)
w art. 20 dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Wniosek o wyłączenie sądu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na posiedzeniu
niejawnym.
”
;
6)
w art. 22 dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty
na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego,
którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu
niejawnym.
”
;
7)
w art. 25 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania
przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa).
”
;
8)
w art. 30 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Postanowienie, o którym mowa w § 1, może wydać referendarz sądowy.
”
;
9)
w art. 33:
a)
po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu:
„
§ 1a.
Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji
publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie
lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu
i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego,
jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy
złoży wniosek o przystąpienie do postępowania.
§ 1b.
Jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa
w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu
niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie
przysługuje zażalenie.
”
,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału
w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu
prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych
osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd
wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału
w sprawie przysługuje zażalenie.
”
;
10)
w art. 35:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub
uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony
oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli
przewidują to przepisy szczególne.
”
,
b)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez
ten organ jednostki organizacyjnej.
”
;
11)
w art. 42 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział
pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba
że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia,
działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy
od niekorzystnych skutków prawnych.
”
;
12)
w art. 46 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi
pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
”
;
13)
w art. 48 w § 2 skreśla się wyrazy „(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.21))” oraz wyrazy „(Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.22))”;
14)
w art. 49 dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Czynności, o których mowa w § 1 i 2, może wykonywać referendarz sądowy.
”
;
15)
w art. 52 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi,
skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść
po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia,
w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu
innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać,
że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
”
;
16)
w art. 54:
a)
§ 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„
§ 2.
Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi
aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
§ 3.
Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono,
może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu
dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy
działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy
prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
”
,
b)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 1a, organ zawiadamia o przekazaniu skargi wraz
z odpowiedzią na skargę przez obwieszczenie w siedzibie organu i na jego stronie internetowej
oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, pouczając o treści tego przepisu.
”
;
17)
w art. 57 w § 1 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„
4)
w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy
organ do usunięcia naruszenia prawa.
”
;
18)
po art. 57 dodaje się art. 57a w brzmieniu:
„
Art. 57a.
Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej
sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu
się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
”
;
19)
w art. 58 w § 1 po pkt 5 dodaje się pkt 5a w brzmieniu:
„
5a)
jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym
mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;
”
;
20)
w art. 61 § 6 otrzymuje brzmienie:
„
§ 6.
Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem:
1)
wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę;
2)
uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
”
;
21)
w art. 66:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
W toku sprawy adwokaci, radcy prawni, doradcy podatkowi i rzecznicy patentowi doręczają
sobie nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty lub
przesyłką poleconą. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się
oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką
poleconą. Pisma niezawierające powyższego oświadczenia podlegają zwrotowi bez wzywania
do usunięcia tego braku.
”
,
b)
dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Przepis § 1 nie dotyczy wniesienia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu,
skargi o wznowienie postępowania i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia.
”
;
22)
w art. 72 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu
domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni
sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma.
”
;
23)
w art. 79:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony
nie jest znane. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.
”
,
b)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Czynności, o których mowa w § 1-3, może wykonywać referendarz sądowy.
”
;
24)
w art. 83 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
To samo dotyczy złożenia pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo
przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego
oraz przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku.
”
;
25)
art. 104 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 104.
W toku posiedzenia wnioski, oświadczenia, uzupełnienia i sprostowania wniosków i oświadczeń
można zamieścić w załączniku do protokołu. Gdy stronę zastępuje adwokat, radca prawny,
doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, przewodniczący może zażądać złożenia takiego
załącznika w wyznaczonym terminie.
”
;
26)
art. 112 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 112.
W razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia
przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy,
sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §
6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 55 § 3 stosuje
się odpowiednio.
”
;
27)
w art. 119 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:
„
3)
przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które
służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę
co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,
na które służy zażalenie;
4)
przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
”
;
28)
art. 120 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 120.
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech
sędziów.
”
;
29)
w art. 125 w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego,
sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem
Sprawiedliwości Unii Europejskiej;
”
;
30)
w art. 128 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Jeżeli w ciągu roku od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą
się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, sąd może z urzędu zwrócić
się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej
został ustanowiony. Czynność tę może wykonać referendarz sądowy.
”
;
31)
w art. 130 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd umarza zawieszone postępowanie:
1)
jeżeli wniosek o podjęcie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron albo z
przyczyn wskazanych w art. 125 § 1 pkt 3, nie został zgłoszony w ciągu trzech lat
od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu;
2)
w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową,
a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu
z tej przyczyny;
3)
w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu
postępowania z tej przyczyny.
”
;
32)
art. 131 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 131.
Postanowienie w przedmiocie zawieszenia, podjęcia i umorzenia postępowania może zapaść
na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie
podjęcia postępowania przysługuje zażalenie.
”
;
33)
w art. 134 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami
skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
”
;
34)
w art. 139 dodaje się § 5 w brzmieniu:
„
§ 5.
Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu
w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni.
”
;
35)
art. 140 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 140.
§ 1.
Stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika
patentowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udziela wskazówek co do
terminu i sposobu wniesienia środka odwoławczego.
§ 2.
Stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika
patentowego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku,
sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z
pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego.
§ 3.
Jeżeli sąd doręcza odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym stronie
działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego
poucza ją o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego.
”
;
36)
w art. 141:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia
wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym.
”
,
b)
po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:
„
§ 2a.
W sprawie zawiłej, w razie niemożności sporządzenia uzasadnienia w terminie, o którym
mowa w § 1 i 2, prezes sądu może przedłużyć ten termin na czas oznaczony, nie dłuższy
niż trzydzieści dni.
”
;
37)
w art. 145 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia
postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
”
;
38)
po art. 145 dodaje się art. 145a w brzmieniu:
„
Art. 145a.
§ 1.
W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione
okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji
lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba
że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.
§ 2.
O wydaniu decyzji lub postanowienia, o których mowa w § 1, właściwy organ zawiadamia
sąd w terminie siedmiu dni od dnia ich wydania. W przypadku niezawiadomienia sądu,
może on orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
§ 3.
W przypadku niewydania decyzji lub postanowienia, o których mowa w § 1, w określonym
przez sąd terminie, strona może wnieść skargę, żądając wydania orzeczenia stwierdzającego
istnienie albo nieistnienie uprawnienia lub obowiązku. Sąd wyda orzeczenie w tym przedmiocie,
jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy. W wyniku rozpoznania skargi sąd stwierdza
czy niewydanie decyzji lub postanowienia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
i może ponadto z urzędu albo na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę w wysokości
określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną
do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
”
;
39)
art. 146 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 146.
§ 1.
Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i
4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis
art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może
w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
”
;
40)
w art. 149:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez
organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie
postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1)
zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania
czynności;
2)
zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających
z przepisów prawa;
3)
stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
”
,
b)
po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu:
„
§ 1a.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania
przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
§ 1b.
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub
nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz
niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
”
,
c)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek
strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać
od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej
w art. 154 § 6.
”
;
41)
art. 151-153 otrzymują brzmienie:
„
Art. 151.
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio
w całości albo w części.
Art. 152.
§ 1.
W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych
do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego.
Art. 153.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
”
;
42)
w art. 154:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe
prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu
do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie,
żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
”
,
b)
dodaje się § 7 w brzmieniu:
„
§ 7.
Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną
do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
”
;
43)
w art. 155 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § 2, sąd może orzec o
wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie
wydaje się na posiedzeniu niejawnym.
”
;
44)
w art. 157 po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:
„
§ 1a.
Wniosek, o którym mowa w § 1, zgłoszony po upływie terminu, podlega odrzuceniu. Sąd
może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.
”
;
45)
w art. 163 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie
przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając
postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego,
doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie
wniesienia środka odwoławczego.
”
;
46)
w dziale III w rozdziale 10 po art. 167 dodaje się art. 167a w brzmieniu:
„
Art. 167a.
§ 1.
Do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu.
§ 2.
Od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 30 § 1, art.
49 § 2 oraz art. 234 § 2, przysługuje sprzeciw. Sprzeciw rozpoznaje sąd, w którym
wydano zaskarżone orzeczenie.
§ 3.
W razie wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został
on wniesiony, traci moc.
§ 4.
Sprzeciw wnosi się do sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia stronie zarządzenia
lub postanowienia referendarza sądowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
§ 5.
Sprzeciw wniesiony po upływie terminu sąd odrzuca.
§ 6.
Sąd rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej instancji, chyba że przepis szczególny stanowi
inaczej.
”
;
47)
art. 169 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 169.
§ 1.
Prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony oraz w przypadku, o którym mowa
w art. 286 § 1, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym. Postanowienie
doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek.
§ 2.
Postanowienie stwierdzające prawomocność orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego
może wydać referendarz sądowy.
”
;
48)
w art. 173 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego
postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt
2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu
Administracyjnego.
”
;
49)
art. 176 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 176.
§ 1.
Skarga kasacyjna powinna zawierać:
1)
oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości,
czy w części;
2)
przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
3)
wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia
lub zmiany.
§ 2.
Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom
przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie
albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
”
;
50)
w art. 177 dodaje się § 3-6 w brzmieniu:
„
§ 3.
W razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego
lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę,
której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez
stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia
skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak
nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
§ 4.
Jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia
skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną
przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został
ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej
przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując
doręczenia.
§ 5.
Przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została
sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia
o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową
Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza
innego pełnomocnika.
§ 6.
W przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata,
radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym
mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej
niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia
na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie
w tym przedmiocie.
”
;
51)
po art. 178 dodaje się art. 178a w brzmieniu:
„
Art. 178a.
Wojewódzki sąd administracyjny umorzy na posiedzeniu niejawnym postępowanie kasacyjne,
jeżeli strona skutecznie cofnęła skargę kasacyjną przed jej przedstawieniem wraz z
aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
”
;
52)
po art. 179 dodaje się art. 179a w brzmieniu:
„
Art. 179a.
Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu
wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania
albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony
wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania
kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia
przysługuje skarga kasacyjna.
”
;
53)
w art. 181 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku, wydaje wyrok,
a rozpoznając skargę kasacyjną od postanowienia - wydaje postanowienie.
”
;
54)
art. 182 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 182.
§ 1.
Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną
od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.
§ 2.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym,
gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie
czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia
rozprawy.
§ 3.
Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego,
a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów.
”
;
55)
art. 188 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 188.
Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone
orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
”
;
56)
art. 193 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 193.
Jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym,
do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim
sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki
i postanowienia w terminie trzydziestu dni. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę
kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
”
;
57)
w art. 194 w § 1:
a)
po pkt 1 dodaje się pkt 1a i 1b w brzmieniu:
„
1a)
odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220
§ 3;
1b)
umorzenie postępowania;
”
,
b)
uchyla się pkt 3,
c)
po pkt 5 dodaje się pkt 5a w brzmieniu:
„
5a)
odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia;
”
;
58)
w art. 195 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia
wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny
na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
”
;
59)
w art. 197 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy
o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
”
;
60)
art. 206 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 206.
Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania
w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części
niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania
wpisu.
”
;
61)
art. 210 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 210.
§ 1.
Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem
rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie
należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego
lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w
powyższym terminie.
§ 2.
Przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy
strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego
lub rzecznika patentowego. W takim przypadku o kosztach należnych stronie sąd orzeka
z urzędu.
”
;
62)
w art. 232 w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy;
”
;
63)
w art. 234:
a)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania
zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu
wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie
została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła
wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje
się.
”
,
b)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Czynności, o których mowa w § 2, może wykonywać referendarz sądowy.
”
;
64)
w art. 239:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i w pkt 1 w lit. f średnik zastępuje się
przecinkiem i dodaje się lit. g oraz h w brzmieniu:
„
g)
udzielania cudzoziemcom ochrony,
h)
dotyczących dodatków mieszkaniowych;
”
,
b)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające
na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach
własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności
gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie
przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
”
;
65)
w art. 243 uchyla się § 2;
66)
po art. 249 dodaje się art. 249a w brzmieniu:
„
Art. 249a.
Jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie
w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
”
;
67)
w art. 250 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1.
”
;
68)
w art. 252:
a)
po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:
„
§ 1a.
Oświadczenia, o których mowa w § 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie sądu o odpowiedzialności
karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
”
,
b)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Postanowienie o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu
postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła
wniosek. Środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.
”
;
69)
art. 253 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 253.
§ 1.
O wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego
sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców
prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych,
doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. W przypadku, gdy ustanowienie
pełnomocnika ma nastąpić po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna,
sąd zawiadamia o tym właściwą radę.
§ 2.
Okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców
Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w terminie czternastu dni od
dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w § 1, wyznacza pełnomocnika, zawiadamiając
o tym niezwłocznie pełnomocnika oraz sąd. W zawiadomieniu kierowanym do sądu właściwa
rada wskazuje imię i nazwisko wyznaczonego pełnomocnika oraz jego adres do doręczeń.
W przypadku ustanowienia pełnomocnika po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje
skarga kasacyjna, właściwa rada informuje również niezwłocznie sąd o dacie zawiadomienia
pełnomocnika o jego wyznaczeniu.
§ 3.
Jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony
w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa
rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych
lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na wniosek ustanowionego adwokata, radcy
prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, wyznaczy w razie potrzeby
adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego z innej miejscowości.
”
;
70)
w art. 254 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.
”
;
71)
w art. 256 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
wzór i sposób udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 § 2, odpowiadającego
wymaganiom przewidzianym dla pism strony, szczególnym wymaganiom postępowania o przyznaniu
prawa pomocy, zawierającego niezbędne pouczenie co do sposobu jego wypełnienia i skutków
niedostosowania się do określonych wymagań oraz klauzulę, o której mowa w art. 252
§ 1a;
”
;
72)
w art. 258:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy.
”
,
b)
w § 2 pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„
7)
wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania
prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
”
,
c)
uchyla się § 3,
d)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać
sąd. Na postanowienia albo zarządzenie sądu, o których mowa w § 2 pkt 6-8, przysługuje
zażalenie.
”
;
73)
art. 260 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 260.
§ 1.
Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt
6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza
sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
§ 2.
W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia
referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji,
stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
§ 3.
Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
”
;
74)
art. 261 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 261.
Od sprzeciwu i zażaleń wnoszonych w sprawie prawa pomocy nie pobiera się opłat sądowych.
”
;
75)
uchyla się art. 263;
76)
art. 276 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 276.
Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu
przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.
Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny,
stosuje się odpowiednio przepisy art. 175.
”
;
77)
w art. 280 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera
się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o
wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
”
;
78)
art. 281 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 281.
Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli
brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został
zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy
połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
”
;
79)
w art. 282 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując
odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla
zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.
”
;
80)
art. 285 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 285.
§ 1.
Niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem
wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skarga o wznowienie postępowania została oparta
na podstawie wznowienia określonej w art. 272 § 1 i 3.
”
;
81)
w art. 286 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie
akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając
odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zarządzenie o zwrocie akt może
wydać referendarz sądowy.
”
.
Art. 2.
Przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8,
pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58,
pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań
wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań
stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 1101 i 1529 oraz z 2014 r. poz. 183 i 543.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r.
poz. 183 i 1195 oraz z 2015 r. poz. 211.