Ustawaz dnia 5 sierpnia 2015 r.o zmianie ustawy o pomocy społecznej
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. opomocy społecznej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 6 w pkt 17 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 18 w brzmieniu:
„
18)
projekt socjalny - zespół działań mających na celu poprawę sytuacji życiowej osób,
rodzin, grup zagrożonych ubóstwem, marginalizacją i wykluczeniem społecznym.
”
;
2)
w art. 8 w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art.
41, art. 53a i art. 91, przysługuje:
”
;
3)
w art. 17 w ust. 2 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„
3a)
opracowanie i realizacja projektów socjalnych;
”
;
4)
w art. 18 w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„
5)
prowadzenie i rozwój infrastruktury ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
”
;
5)
w art. 22 pkt 14 otrzymuje brzmienie:
„
14)
finansowe wspieranie programów w określonym przez wojewodę obszarze pomocy społecznej,
realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego lub podmioty uprawnione, o
których mowa w art. 25 ust. 1; do wyboru programów stosuje się odpowiednio przepisy
art. 25;
”
;
6)
w art. 23 w ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
6)
nadzór merytoryczny nad szkoleniem w zakresie organizacji pomocy społecznej i specjalizacji
w zawodzie pracownik socjalny oraz nad szkoleniem dla superwizorów pracy socjalnej;
”
;
7)
w art. 37 ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
Przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się
kwoty zasiłku okresowego.
”
;
8)
w art. 45 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Praca socjalna może być prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny lub projekt socjalny.
”
;
9)
art. 48 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 48.
Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest
tego pozbawiona.
”
;
10)
art. 48a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 48a.
1.
Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca w noclegowni
albo schronisku dla osób bezdomnych.
2.
Schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które podpisały kontrakt
socjalny, całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmacnianie
aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.
3.
Noclegownia zapewnia schronienie osobom bezdomnym, świadcząc tymczasową pomoc w postaci
miejsca noclegowego, w ramach której umożliwia spędzenie nocy w warunkach gwarantujących
ochronę życia i zdrowia.
4.
Tymczasowe schronienie może być udzielone również w formie ogrzewalni, która umożliwia
interwencyjny, bezpieczny pobyt w ogrzewanych pomieszczeniach wyposażonych co najmniej
w miejsca siedzące.
5.
W noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych, ogrzewalni mogą przebywać osoby zdolne
do samoobsługi, których stan zdrowia nie zagraża zdrowiu i życiu innych osób przebywających
w placówce.
6.
W noclegowni i schronisku nie mogą przebywać osoby będące pod wpływem alkoholu lub
pod wpływem substancji psychoaktywnych.
7.
W szczególnie uzasadnionych sytuacjach dopuszcza się przebywanie w noclegowni i w
schronisku osób pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych.
8.
Pomoc przyznawana w formie tymczasowego schronienia w ogrzewalni lub noclegowni nie
wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wydania decyzji administracyjnej,
a wydatki poniesione za udzieloną pomoc nie podlegają zwrotowi.
9.
W sytuacji kryzysowej występującej na skalę masową przyznanie schronienia może nastąpić
z pominięciem standardów, o których mowa w ust. 14, oraz w innej formie niż określona
w ust. 1.
10.
Poniesione wydatki na świadczenia w postaci schronienia w ogrzewalni lub noclegowni
udzielone na podstawie art. 101 ust. 3 nie podlegają zwrotowi przez gminę właściwą
ze względu na miejsce zamieszkania albo miejsce ostatniego miejsca zameldowania na
pobyt stały.
11.
Wojewoda prowadzi rejestr placówek udzielających tymczasowego schronienia.
12.
Rejestr jest jawny.
13.
Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogłasza rejestr w wojewódzkim dzienniku urzędowym
oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.
14.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
standard podstawowych usług świadczonych w noclegowniach, schroniskach dla osób bezdomnych
i ogrzewalniach,
2)
kwalifikacje osób świadczących usługi w noclegowniach, schroniskach dla osób bezdomnych
i ogrzewalniach,
3)
standard obiektów, w których mieszczą się noclegownie, schroniska dla osób bezdomnych
i ogrzewalnie
- kierując się potrzebą zapewnienia osobom bezdomnym kierowanym do tych placówek właściwego
wsparcia.
”
;
11)
po art. 48a dodaje się art. 48b w brzmieniu:
„
Art. 48b.
1.
Przyznanie niezbędnego ubrania następuje przez dostarczenie osobie potrzebującej odpowiedniego
rozmiaru bielizny, odzieży i obuwia odpowiednich do pory roku.
2.
Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje
osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.
3.
Pomoc, o której mowa w ust. 2, przyznana dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole
może być realizowana w formie zakupu posiłków.
4.
Osoba lub rodzina może otrzymać pomoc w formie rzeczowej w postaci produktów żywnościowych.
5.
Pomoc, o której mowa w ust. 1-4, przyznawana:
1)
doraźnie dzieciom i młodzieży,
2)
w sytuacji kryzysowej występującej na skalę masową, a także w przypadku wystąpienia
klęski żywiołowej albo zdarzenia losowego
- nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wydania decyzji
administracyjnej, a wydatki poniesione na udzieloną pomoc nie podlegają zwrotowi.
”
;
12)
w art. 49 ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3.
Jeżeli osoba bezdomna przebywa w schronisku dla bezdomnych, indywidualny program wychodzenia
z bezdomności może być opracowany przez pracownika socjalnego zatrudnionego w tej
placówce, z zastrzeżeniem ust. 5.
4.
Realizatorem indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności w przypadku, o którym
mowa w ust. 3, jest schronisko dla bezdomnych.
”
;
13)
w art. 51 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Ośrodkiem wsparcia, o którym mowa w ust. 1-3, może być ośrodek wsparcia dla osób z
zaburzeniami psychicznymi, dzienny dom pomocy, dom dla matek z małoletnimi dziećmi
i kobiet w ciąży, schronisko dla bezdomnych oraz klub samopomocy.
”
;
14)
w art. 51b ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Odpłatność miesięczną za usługi świadczone w ośrodkach wsparcia osobom z zaburzeniami
psychicznymi ustala się w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej
lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej
lub dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 300% odpowiedniego kryterium dochodowego,
o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2.
”
;
15)
w art. 51c ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Wojewoda corocznie ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego uczestnika
ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w tym:
1)
dla środowiskowych domów samopomocy w wysokości nie niższej niż 250% kryterium dochodowego,
o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1;
2)
dla klubów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w wysokości nie niższej
niż 80% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1.
”
;
16)
po art. 64 dodaje się art. 64a w brzmieniu:
„
Art. 64a.
Osobę zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zwalnia się
całkowicie z tej opłaty na jej wniosek pod warunkiem, iż przedstawi prawomocne orzeczenie
sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza
rodzicielska nie została przywrócona.
”
;
17)
w art. 89 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki w wysokości 30% podstawy miesięcznie przysługuje
osobie usamodzielnianej kontynuującej naukę w gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej,
szkole wyższej, na kursach, jeśli ich ukończenie jest zgodne z indywidualnym programem
usamodzielnienia, w zakładzie kształcenia nauczycieli lub u pracodawcy w celu przygotowania
zawodowego.
”
;
18)
w art. 96 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Wydatki na usługi, pomoc rzeczową, posiłki, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie,
zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi
w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu
wydatków przekracza kwotę kryterium dochodowego.
”
;
19)
w art. 106:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Udzielenie świadczeń w postaci interwencji kryzysowej, pracy socjalnej, poradnictwa,
uczestnictwa w zajęciach klubu samopomocy, klubu samopomocy dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, schronienia w formie ogrzewalni i noclegowni, sprawienia pogrzebu, a
także przyznanie biletu kredytowanego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
”
,
b)
w ust. 5 wyrazy „12 i 107 ust. 5” zastępuje się wyrazami „art. 12 i art. 107 ust. 5”;
20)
w art. 107:
a)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a i 3b w brzmieniu:
„
3a.
Przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz świadczeniu pracy socjalnej
w środowisku może uczestniczyć drugi pracownik socjalny. Rodzinny wywiad środowiskowy
oraz świadczenie pracy socjalnej w środowisku może się odbywać w asyście funkcjonariusza
Policji.
3b.
Kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego ośrodka pomocy
społecznej lub z własnej inicjatywy, może wystąpić z wnioskiem do właściwego miejscowo
komendanta Policji o asystę w trakcie przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego
lub świadczenia pracy socjalnej w środowisku. Właściwy miejscowo komendant Policji
jest obowiązany do zapewnienia pracownikowi socjalnemu asysty Policji przy przeprowadzaniu
rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczeniu pracy socjalnej w środowisku.
”
,
b)
w ust. 5b:
-
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka lub książeczki zdrowia dziecka;”, -
-pkt 17 otrzymuje brzmienie:„
17)
zaświadczenia, o których mowa w art. 8 ust. 7 i 8;”;
21)
w art. 117:
a)
w ust. 3 po pkt 8 dodaje się pkt 8a i 8b w brzmieniu:
„
8a)
przeprowadzanie postępowania oraz egzaminu w zakresie uzyskiwania certyfikatu superwizora
pracy socjalnej w terminie wyznaczonym przez Komisję oraz informowanie osób ubiegających
się o dopuszczenie do egzaminu na superwizora pracy socjalnej o terminie egzaminu;
8b)
opiniowanie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego programów
szkoleń dla superwizorów pracy socjalnej i przedstawianie informacji na temat zasobów
jednostek, o których mowa w art. 121a ust. 4.
”
,
b)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Rejestr wydanych certyfikatów superwizora pracy socjalnej jest jawny i udostępniany
w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
”
,
c)
dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
„
6.
Komisja, w zakresie organizacji egzaminów dla superwizorów pracy socjalnej, współpracuje
z jednostką organizacyjną, nad którą nadzór sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia
społecznego i której zakres działania obejmuje prowadzenie działalności szkoleniowej
adresowanej do służb społecznych oraz instytucji działających w obszarze polityki
społecznej oraz organizację egzaminów z zakresu tematyki polityki społecznej, ze szczególnym
uwzględnieniem pomocy społecznej i pracy socjalnej.
”
;
22)
art. 121a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 121a.
1.
Superwizja pracy socjalnej polega na ustawicznym rozwoju zawodowym pracowników socjalnych,
służącym utrzymaniu wysokiego poziomu świadczonych usług, zachowaniu i wzmacnianiu
kompetencji zawodowych, udzielaniu wsparcia, poszukiwaniu źródeł trudności w pracy
i możliwości ich pokonywania.
2.
Prawo do korzystania z superwizji pracy socjalnej prowadzonej przez superwizorów pracy
socjalnej ma każdy pracownik socjalny.
3.
Superwizorem pracy socjalnej może być osoba, która ukończyła szkolenie dla superwizorów
pracy socjalnej, przystąpiła do egzaminu, zdała egzamin i uzyskała certyfikat superwizora
pracy socjalnej.
4.
Szkolenie, o którym mowa w ust. 3, mogą realizować jednostki prowadzące kształcenie
pracowników socjalnych lub szkolenia z zakresu I lub II stopnia specjalizacji w zawodzie
pracownik socjalny i wykazujące się co najmniej 3-letnim doświadczeniem w tym zakresie
po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego na prowadzenie
szkoleń dla superwizorów pracy socjalnej.
5.
Warunkiem przystąpienia do szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej jest złożenie
wniosku o dopuszczenie do szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej, a także wykazanie
się posiadaniem wykształcenia wyższego magisterskiego uprawniającego do wykonywania
zawodu pracownika socjalnego, lub posiadaniem decyzji o uznaniu kwalifikacji w zawodzie
regulowanym pracownika socjalnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych
w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz co najmniej 5-letnim stażem w zawodzie pracownika socjalnego lub wykazanie się
udokumentowanym doświadczeniem w przeprowadzeniu co najmniej 500 godzin szkoleń dla
pracowników socjalnych z zakresu umiejętności interpersonalnych i społecznych, metodyki
pracy socjalnej, diagnozy socjalnej, warsztatu pracy pracownika socjalnego lub aksjologii
pracy socjalnej w okresie ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczeniu do
szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej.
6.
Za egzamin, o którym mowa w ust. 3, w tym za egzamin poprawkowy, osoby przystępujące
wnoszą opłatę w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w
poprzednim roku kalendarzowym.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
cele, wytyczne i standard dla superwizji pracy socjalnej,
2)
minimum programowe dla szkolenia superwizorów pracy socjalnej, o którym mowa w ust.
3,
3)
sposób szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej,
4)
sposób wnoszenia odpłatności za postępowanie związane z uzyskaniem certyfikatu, w
tym za egzamin i egzamin poprawkowy,
5)
organizację i sposób przeprowadzania egzaminu,
6)
wzór certyfikatu superwizora pracy socjalnej,
7)
warunki, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o uzyskanie zgody na prowadzenie
szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej,
8)
sposób i warunki nadawania podmiotom ubiegającym się o uzyskanie zgody na prowadzenie
szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej uprawnień do prowadzenia szkoleń dla superwizorów
pracy socjalnej,
9)
wymagania dotyczące kadry dydaktycznej szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej,
10)
sposób prowadzenia nadzoru merytorycznego nad szkoleniami dla superwizorów pracy socjalnej,
11)
zasady wyboru jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 117 ust. 6, i warunki
jej współpracy z Komisją w zakresie organizacji egzaminów na superwizora pracy socjalnej
- uwzględniając potrzebę zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia i przygotowania
superwizorów pracy socjalnej, odpowiedniego poziomu świadczonych usług przez pracowników
socjalnych, ujednolicenia wymogów dotyczących uzyskania certyfikatu superwizora, ujednolicenia
wzoru certyfikatu oraz ujednolicenia wymogów prowadzenia szkoleń dla superwizorów
pracy socjalnej i sposobu prowadzenia nadzoru merytorycznego nad szkoleniami dla superwizorów
pracy socjalnej.
”
;
23)
po art. 126 dodaje się art. 126a w brzmieniu:
„
Art. 126a.
W przypadku powzięcia wiadomości o prowadzeniu bez zezwolenia placówki zapewniającej
całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym
wieku, przepis art. 126 stosuje się.
”
.
Art. 2.
1.
W roku 2016 kwota dotacji, o której mowa w art. 51c ust. 3 pkt 1 ustawy, o której
mowa w art. 1, wynosi 200%.
2.
W roku 2017 kwota dotacji, o której mowa w art. 51c ust. 3 pkt 1 ustawy, o której
mowa w art. 1, wynosi 230%.
Art. 3.
Osoby posiadające wykształcenie wyższe magisterskie uprawniające do wykonywania zawodu
pracownika socjalnego, lub posiadające decyzję o uznaniu kwalifikacji w zawodzie regulowanym
pracownika socjalnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 marca 2008 r. ozasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych
w państwach członkowskich Unii Europejskiej , które w okresie ostatnich 5 lat przed dniem wejścia w życie ustawy, przeprowadziły
co najmniej 500 godzin konsultacji i poradnictwa dla pracowników socjalnych z zakresu
umiejętności interpersonalnych i społecznych, metodyki pracy socjalnej, diagnozy socjalnej,
warsztatu pracy pracownika socjalnego lub aksjologii pracy socjalnej - polegających
na wzmacnianiu kompetencji zawodowych pracowników socjalnych, mogą przystąpić do egzaminu,
o którym mowa w art. 121a ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, w terminie nie dłuższym niż 2 lata od dnia wejścia w życie ustawy,
bez konieczności odbywania szkolenia, o którym mowa w art. 121a ust. 3 ustawy, o której
mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 4.
Rejestr, o którym mowa w art. 48a ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu
dotychczasowym staje się rejestrem, o którym mowa w art. 48a ust. 11 ustawy, o której
mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 5.
Podmioty prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy ogrzewalnie, noclegownie lub schroniska
dla bezdomnych, niespełniające standardów, o których mowa w art. 48a ustawy, o której
mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane dostosować do tych
standardów ogrzewalnie, noclegownie lub schroniska dla bezdomnych, w terminie 36 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 9, 10 i 11 oraz art. 4, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od
dnia ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 15, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 693, 1045 i 1240.