Ustawaz dnia 7 maja 1999 r.o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej
Straży Pożarnej, Służby Więziennej i Urzędu Ochrony Państwa
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Zasady odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza
- Rozdział 3 - Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w mieniu powierzonym funkcjonariuszowi
- Rozdział 4 - Dochodzenie roszczeń o odszkodowanie
- Rozdział 5 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.5 orzeczeń
1.
Ustawa normuje odpowiedzialność majątkową funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej,
Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i Urzędu Ochrony Państwa za szkody wyrządzone
przez nich, wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków służbowych,
w mieniu Skarbu Państwa znajdującym się w dyspozycji organów lub jednostek organizacyjnych
podległych, podporządkowanych albo nadzorowanych przez ministrów właściwych do spraw
wewnętrznych, sprawiedliwości oraz Szefa Urzędu Ochrony Państwa.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
funkcjonariuszu - należy przez to rozumieć: policjanta, funkcjonariusza Straży Granicznej,
strażaka Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariusza Służby Więziennej oraz funkcjonariusza
Urzędu Ochrony Państwa,
2)
uposażeniu przysługującym funkcjonariuszowi - należy przez to rozumieć uposażenie
zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne funkcjonariuszowi w dniu
wyrządzenia szkody, po odliczeniu składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
Rozdział 2
Zasady odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza
Art. 2.8 orzeczeń
Funkcjonariusz, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków
służbowych ze swej winy wyrządził szkodę w mieniu, o którym mowa w art. 1 ust. 1,
ponosi odpowiedzialność majątkową w granicach rzeczywistej straty i tylko za normalne
następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
Art. 3.
Organy lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, obowiązane są wykazać okoliczności
uzasadniające odpowiedzialność funkcjonariusza oraz wysokość wyrządzonej szkody.
Art. 4.3 orzeczenia
Funkcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za szkodę:
1)
w takim zakresie, w jakim organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, albo
inna osoba przyczyniły się do powstania szkody lub jej zwiększenia,
2)
wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.
Art. 5.1 orzeczenie
W razie wyrządzenia nieumyślnie szkody przez kilku funkcjonariuszy, każdy z nich ponosi
odpowiedzialność za część szkody, stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia
winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych
funkcjonariuszy do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.
Art. 6.1 orzeczenie
Funkcjonariusz odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną nieumyślnie jest obowiązany do
zapłaty odszkodowania w wysokości wyrządzonej szkody, jednak odszkodowanie nie może
przewyższać kwoty trzymiesięcznego uposażenia przysługującego funkcjonariuszowi.
Art. 7.
Jeżeli naprawienie szkody wyrządzonej nieumyślnie następuje na podstawie ugody między
organem lub jednostką, o których mowa w art. 1 ust. 1, a funkcjonariuszem, który wyrządził
szkodę, wysokość odszkodowania może być obniżona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności
sprawy, a w szczególności stopnia winy funkcjonariusza i jego stosunku do obowiązków
służbowych.
Art. 8.
Jeżeli funkcjonariusz umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia
w pełnej wysokości.
Art. 9.7 orzeczeń
1.
W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez funkcjonariusza przy wykonywaniu
obowiązków służbowych, wyłącznie obowiązany do naprawienia szkody, na zasadach określonych
przepisami Kodeksu cywilnego, jest Skarb Państwa reprezentowany przez organ lub jednostkę, o których mowa w art.
1 ust. 1, w których funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wyrządzenia szkody.
2.
Funkcjonariusz ponosi przewidzianą w przepisach ustawy odpowiedzialność wobec Skarbu
Państwa, który naprawił szkodę, o której mowa w ust. 1.
Rozdział 3
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w mieniu powierzonym funkcjonariuszowi
Art. 10.2 orzeczenia
1.
Funkcjonariusz odpowiada, z zastrzeżeniem art. 2, w pełnej wysokości za szkodę w mieniu
powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się, zwanym dalej „mieniem powierzonym”.
2.
Funkcjonariusz może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym,
jeżeli wykaże, że powstała ona z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności
wskutek niezapewnienia przez właściwą jednostkę organizacyjną warunków umożliwiających
prawidłowe zabezpieczenie powierzonego mienia.
3.
Prezes Rady Ministrów oraz ministrowie, o których mowa w art. 1 ust. 1, każdy w zakresie
swojej właściwości, określą, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb powierzania funkcjonariuszom
mienia, o którym mowa w ust. 1.
Art. 11.
1.
Na zasadach określonych w art. 10 funkcjonariusze mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność
majątkową za mienie powierzone im łącznie. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest
umowa o wspólnej odpowiedzialności majątkowej, zawarta, pod rygorem nieważności, na
piśmie przez funkcjonariuszy z kierownikiem jednostki organizacyjnej, w której dyspozycji
znajduje się powierzone mienie.
2.
Funkcjonariusze ponoszący wspólną odpowiedzialność majątkową odpowiadają w częściach
określonych w umowie, a jeżeli umowa nie określa tych części - w częściach równych.
3.
W razie ustalenia, że szkoda w całości albo w części została spowodowana przez niektórych
funkcjonariuszy, za całość szkody albo za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy
szkody.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady i tryb zawierania umowy o wspólnej odpowiedzialności majątkowej
funkcjonariuszy,
2)
szczegółowe zasady i tryb łącznego powierzania mienia funkcjonariuszom,
3)
szczegółowe warunki wspólnej odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym łącznie
funkcjonariuszom.
Art. 12.
Do odpowiedzialności określonej w art. 10 i 11 stosuje się odpowiednio przepisy art.
4, 7 i 8.
Rozdział 4
Dochodzenie roszczeń o odszkodowanie
Art. 13.
1.
Organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, po stwierdzeniu zaistnienia szkody
i ustaleniu jej wysokości wzywa funkcjonariusza do dobrowolnej zapłaty odszkodowania
w określonym terminie lub złożenia pisemnego zobowiązania do zapłaty odszkodowania.
Wysokość odszkodowania oraz sposób jego uiszczenia mogą być ustalone w drodze pisemnej
ugody.
2.
Prezes Rady Ministrów oraz ministrowie, o których mowa w art. 1 ust. 1, każdy w zakresie
swojej właściwości, określą, w drodze rozporządzenia, podmioty właściwe do ustalania
wysokości szkód, zawierania ugód oraz podejmowania innych decyzji dotyczących szkód
wyrządzonych przez funkcjonariuszy.
Art. 14.
1.
Do przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez funkcjonariusza stosuje
się, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu czternastego Kodeksu pracy.
2.
W razie wyrządzenia przez funkcjonariusza szkody osobie trzeciej, terminy przedawnienia
liczą się od zaspokojenia roszczenia tej osoby.
Art. 15.4 orzeczenia
Spory dotyczące odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy rozpoznają sądy pracy
oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 16.
W dekrecie z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za
szkody wyrządzone jednostce wojskowej skreśla się art. 19.
Art. 17.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa skreśla się art. 55a.
Art. 18.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak
niż przez 6 miesięcy, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie
dekretu, o którym mowa w art. 16, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
Art. 19.
Do spraw o odszkodowanie wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że zostanie zawarta ugoda.
Art. 20.
W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie do odpowiedzialności majątkowej
funkcjonariuszy za szkody wyrządzone przez nich wskutek niewykonania lub nienależytego
wykonania obowiązków służbowych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.