Ustawaz dnia 13 października 1995 r.o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Postępowanie w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej
- Rozdział 3 - Zasady posługiwania się numerami identyfikacji podatkowej
- Rozdział 4 - Rejestr podatników
- Rozdział 5 - Przepisy karne
- Rozdział 6 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady ewidencji podatników, zasady i tryb nadawania numerów identyfikacji
podatkowej oraz zasady posługiwania się tymi numerami.
Art. 2.3 orzeczenia
Osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej
oraz zakłady (oddziały) osób prawnych, które na podstawie odrębnych przepisów są podatnikami,
podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej,
zwane dalej „NIP”.
Art. 3.
1.
Ewidencji podatników dokonują urzędy skarbowe.
2.
Nadanie NIP następuje w drodze decyzji administracyjnej urzędu skarbowego.
3.
NIP nie może mieć ukrytego lub jawnego charakteru znaczącego, określającego pewne
cechy podatnika.
Art. 4.
W sprawach określonych w art. 3 właściwymi urzędami skarbowymi są:
1)
dla podatników podatku od towarów i usług, nie korzystających ze zwolnienia od tego
podatku - urząd skarbowy właściwy w sprawach podatku od towarów i usług,
2)
dla jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, korzystających ze zwolnienia
od podatku od towarów i usług - urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę jednostki
lub miejsce wykonywania działalności,
3)
dla pozostałych podatników:
a)
będących podatnikami podatku dochodowego - urząd skarbowy właściwy w sprawach tego
podatku,
b)
nie będących podatnikami podatku dochodowego - urząd skarbowy właściwy ze względu
na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika, a jeżeli podatnik nie ma miejsca zamieszkania
lub siedziby w Polsce - Drugi Urząd Skarbowy Warszawa-Śródmieście.
Rozdział 2
Postępowanie w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej
Art. 5.3 orzeczenia
1.
Podatnicy obowiązani są do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego; zgłoszenia identyfikacyjnego
dokonuje się jednokrotnie.
2.
Zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona rodziców,
datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres
miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj
i numer dowodu tożsamości oraz numer ewidencyjny PESEL.
3.
Zgłoszenie identyfikacyjne podatników nie będących osobami fizycznymi zawiera w szczególności
pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer
REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków
bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej
działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych, a ponadto:
1)
w przypadku zakładów (oddziałów) osób prawnych - dane dotyczące jednostki macierzystej,
w tym również NIP tej jednostki,
2)
w przypadku spółek cywilnych, jawnych oraz komandytowych - dane dotyczące wspólników,
w tym również NIP nadany poszczególnym wspólnikom.
4.
Zgłoszenie identyfikacyjne podatników prowadzących działalność gospodarczą zawiera
również informacje dotyczące prowadzonych przez te podmioty przedsiębiorstw; informacje
zawierają dane, o których mowa w ust. 3.
5.
Minister Finansów, w drodze zarządzenia, określi wzory formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych.
Art. 6.
1.
Podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego obowiązani są dokonać
zgłoszenia identyfikacyjnego przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu
jednym z tych podatków.
2.
Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych obowiązani są dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego
nie później niż w terminie złożenia pierwszej, od dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji
dotyczącej zaliczki na ten podatek.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do podatników, którzy na mocy odrębnych przepisów
są zwolnieni z obowiązku składania deklaracji na podatek dochodowy od osób prawnych.
4.
Jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, nie będące podatnikami podatku
dochodowego od osób prawnych, które:
1)
zatrudniają pracowników - dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w
terminie złożenia pierwszej, od dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji dotyczącej
zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych,
2)
nie zatrudniają pracowników - dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego w terminie miesiąca
od dnia dokonania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej lub we właściwym rejestrze.
5.
Podatnicy, o których mowa w ust. 4 pkt 2, wpisani do ewidencji działalności gospodarczej
lub właściwego rejestru przed dniem wejścia w życie ustawy, składają zgłoszenie identyfikacyjne
w terminie 5 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
6.
Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy samodzielnie obliczają zaliczki
na ten podatek lub opłacają go w formach zryczałtowanych, dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego
nie później niż w terminie złożenia pierwszej, od dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji
dotyczącej tej zaliczki albo dokonania wpłaty zryczałtowanego podatku.
7.
Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych nie wymienieni w ust. 6 dokonują
zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminie złożenia pierwszego, od dnia
wejścia w życie ustawy, zeznania rocznego, z zastrzeżeniem art. 8.
8.
Podatnicy będący wyłącznie podatnikami podatków stanowiących dochody budżetów gmin
dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminie:
1)
złożenia pierwszej deklaracji na podatek rolny, leśny lub od nieruchomości,
2)
dokonania pierwszej wpłaty podatków wymienionych w pkt 1
- od dnia wejścia w życie ustawy.
9.
Minister Finansów może określić, w drodze rozporządzenia:
1)
inne, nie krótsze niż przewidziane w ustawie terminy dokonywania zgłoszenia identyfikacyjnego,
2)
terminy zgłoszenia identyfikacyjnego przez podatników innych podatków niż wymienione
w ust. 1-8.
Art. 7.
W przypadku gdy z przepisów art. 6 ust. 1-7 wynikają różne terminy dokonania zgłoszenia
identyfikacyjnego, podatnik dokonuje zgłoszenia jeden raz, w terminie najwcześniejszym.
Art. 8.1 orzeczenie
1.
Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którym płatnik na podstawie przepisów
o podatku dochodowym od osób fizycznych:
1)
pobiera zaliczki miesięczne, dokonując zmniejszenia kwot pobieranych zaliczek, lub
2)
dokonuje rocznego rozliczenia podatku, a nie dokonywał zmniejszenia kwot zaliczek
- dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego za pośrednictwem tego płatnika.
2.
Przepisów ust. 1 nie stosuje się do podatników, którzy uprzednio dokonali zgłoszenia
identyfikacyjnego.
3.
Płatnicy, o których mowa w ust. 1, obowiązani są do zaopatrzenia się w formularze
zgłoszeń w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na ich siedzibę, w terminie wyznaczonym
przez ten urząd.
4.
Płatnik dostarcza podatnikowi formularz zgłoszenia identyfikacyjnego w terminie 30
dni od dnia potrącenia pierwszej zaliczki na podatek dochodowy lub od dnia złożenia
oświadczenia w sprawie rozliczenia rocznego, po upływie terminu określonego na podstawie
ust. 3.
5.
Podatnik składa płatnikowi zgłoszenie identyfikacyjne w terminie 30 dni od dnia otrzymania
formularza zgłoszenia.
6.
Płatnik obowiązany jest przekazać, w tym za pośrednictwem poczty, zgłoszenie identyfikacyjne
urzędowi skarbowemu właściwemu dla podatnika, w terminie 14 dni od dnia złożenia formularza
zgłoszenia przez podatnika.
Art. 9.1 orzeczenie
1.
Podatnicy:
1)
wymienieni w art. 6 ust. 1-6 obowiązani są do aktualizowania danych objętych zgłoszeniem
identyfikacyjnym w terminie 60 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych; informację
o zmianie danych podatnicy przekazują właściwemu urzędowi skarbowemu określonemu w
art. 4,
2)
podatku dochodowego od osób fizycznych, którym płatnik dokonuje rocznego obliczenia
podatku, mają obowiązek aktualizować dane objęte zgłoszeniem identyfikacyjnym za pośrednictwem
płatnika; płatnik jest obowiązany przekazać informację o zmianie danych urzędowi skarbowemu
właściwemu dla podatnika, wraz z rocznym obliczeniem podatku,
3)
podatku dochodowego od osób fizycznych, nie wymienieni w pkt 1 i 2, składają informację
o zmianie danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym w terminie przewidzianym do
złożenia zeznania rocznego.
2.
Minister Finansów określi, w drodze zarządzenia, wzór formularza informacji o zmianie
danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.
Art. 10.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, tryb składania zgłoszeń identyfikacyjnych
oraz składania informacji o zmianie danych objętych tym zgłoszeniem przez podatników,
o których mowa w art. 6 ust. 8.
Rozdział 3
Zasady posługiwania się numerami identyfikacji podatkowej
Art. 11.
1.
Podatnicy podają NIP na wszelkich dokumentach związanych z wykonywaniem zobowiązań
podatkowych oraz niepodatkowych należności budżetowych, do których poboru obowiązane
są organy podatkowe lub celne.
2.
W sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz niepodatkowych należności budżetowych
podatnicy mają obowiązek podawać NIP na żądanie:
1)
organów administracji rządowej i samorządowej,
2)
organów kontroli skarbowej,
3)
przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli,
4)
banków,
5)
stron czynności cywilnoprawnych,
6)
płatników oraz inkasentów podatków i niepodatkowych należności budżetowych.
3.
Płatnicy i inkasenci, o których mowa w ust. 2 pkt 6, obowiązani są żądać od podatników
podania NIP i przekazywać go organom podatkowym.
Art. 12.2 orzeczenia
1.
NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem:
1)
przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa
lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy,
2)
przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną lub spółki
akcyjnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
2.
W przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu NIP wygasa,
z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1.
3.
Organy prowadzące ewidencję ludności obowiązane są, w terminie 60 dni od dnia otrzymania
aktu zgonu, do przekazania pisemnej informacji o zgonie urzędowi skarbowemu właściwemu
ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego podatnika.
Rozdział 4
Rejestr podatników
Art. 13.
1.
Dokumentacja związana z nadaniem NIP oraz aktualizowaniem danych zawartych w zgłoszeniach
identyfikacyjnych jest gromadzona i przechowywana w urzędach skarbowych.
2.
Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, nie podlega przekazaniu do archiwów państwowych.
3.
Na wniosek zainteresowanego urząd skarbowy obowiązany jest do potwierdzenia faktu
nadania NIP podmiotowi, który nim się posługuje.
Art. 14.1 orzeczenie
1.
Tworzy się Krajową Ewidencję Podatników, prowadzoną przez Ministra Finansów.
2.
Krajowa Ewidencja Podatników służy:
1)
gromadzeniu i weryfikacji danych wynikających ze zgłoszeń identyfikacyjnych podatników,
2)
porównaniu danych wynikających ze zgłoszeń identyfikacyjnych podatników z innymi rejestrami
urzędowymi w celu ustalenia podatników, którzy naruszyli przepisy ustawy.
3.
Urzędy skarbowe obowiązane są niezwłocznie przekazywać do Krajowej Ewidencji Podatników
dane zawarte w dokumentacji, o której mowa w art. 13 ust. 1.
Art. 15.
1.
Urzędy skarbowe obowiązane są do zachowania tajemnicy odnośnie do danych zawartych
w dokumentacji, o której mowa w art. 13 ust. 1.
2.
Dane, o których mowa w ust. 1, udostępnia się wyłącznie:
1)
sądom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, organom celnym,
przedstawicielom Najwyższej Izby Kontroli, Policji, Urzędowi Ochrony Państwa, Żandarmerii
Wojskowej i Wojskowym Służbom Informacyjnym - w związku z prowadzonym postępowaniem,
2)
naczelnym i centralnym organom administracji rządowej - w związku z postępowaniem
w sprawie udzielenia koncesji bądź zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej,
3)
podatnikowi - w zakresie dotyczącym jego numeru,
4)
służbom statystyki publicznej w zakresie i dla potrzeb wynikających z przepisów o
statystyce publicznej.
3.
Dane zgromadzone w Krajowej Ewidencji Podatników udostępniane są przez Ministra Finansów.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 5
Przepisy karne
Art. 16.
1.
Kto, wbrew obowiązkowi:
1)
w przewidzianym przepisami terminie nie dokonuje zgłoszenia identyfikacyjnego,
2)
dokonuje zgłoszenia identyfikacyjnego więcej niż jednokrotnie,
3)
nie podaje numeru identyfikacji podatkowej lub podaje numer fałszywy
- podlega karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega podatnik wymieniony w art. 6 ust. 1-6, który w przewidzianym
przepisami terminie nie dokonuje aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.
Art. 17.
1.
Kto, będąc płatnikiem, nie dopełnia obowiązków określonych w art. 8 ust. 3, 4 lub
6 ustawy
-
-podlega karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega podatnik wymieniony w art. 6 ust. 7 i 8 ustawy, który w przewidzianym
przepisami terminie nie dokonuje aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.
3.
Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje na zasadach i w trybie
określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.
Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 18.
W ustawie z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach i izbach
skarbowych w art. 2 po pkt 19 dodaje się pkt 19a w brzmieniu:
„
19a)
prowadzenie Krajowej Ewidencji Podatników,
”
.
Art. 19.
W ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w art. 9:
1)
w ust. 2 skreśla się wyrazy „, i nadaje podatnikowi numer identyfikacyjny”;
2)
w ust. 3 skreśla się wyrazy „i uzyskać numer identyfikacyjny”;
3)
w ust. 5 skreśla się pierwsze zdanie;
4)
w ust. 5a po wyrazach „z rejestru” skreśla się przecinek i wyrazy „a w przypadkach określonych w ust. 5 następuje również unieważnienie numeru identyfikacyjnego”;
5)
w ust. 6 wyrazy „art. 14 ust. 1, 2 i 5” zastępuje się wyrazami „art. 14 ust. 1 i 5”;
6)
skreśla się ust. 7;
7)
ust. 8 otrzymuje brzmienie:
„
8.
Podatnik zarejestrowany obowiązany jest umieszczać numer identyfikacji podatkowej
na fakturach i rachunkach uproszczonych oraz w ofertach.
”
;
8)
skreśla się ust. 10.
Art. 20.
Numery identyfikacyjne nadane na podstawie ustawy wymienionej w art. 19 stają się
NIP. Przepis art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 21.
Do zgłoszeń rejestracyjnych, o których mowa w art. 9 ustawy wymienionej w art. 19,
wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się dotychczasowe
przepisy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Art. 22.
1.
Zwalnia się z obowiązku ewidencyjnego, na okres 3 lat, podmioty będące wyłącznie podatnikami
podatków stanowiących dochody budżetów gmin.
2.
Minister Finansów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić na czas określony niektóre
grupy podatników z obowiązku identyfikacyjnego.
3.
Minister Finansów może, w drodze zarządzenia, ze względu na ochronę tajemnicy państwowej,
uregulować odrębnie tryb nadawania numerów identyfikacji podatkowej oraz warunki posługiwania
się tymi numerami.
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.