Ustawaz dnia 16 grudnia 1972 r.o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Emerytura wojskowa
- Rozdział 3 - Wojskowa renta inwalidzka
- Rozdział 4 - Wojskowa renta rodzinna
- Rozdział 5 - Dodatki do emerytury i rent
- Rozdział 6 - Inne świadczenia pieniężne
- Rozdział 7 - Inne świadczenia i uprawnienia
- Rozdział 8 - Ustalanie prawa do zaopatrzenia
- Rozdział 9 - Wypłata świadczeń
- Rozdział 10 - Przepisy przejściowe
- Rozdział 11 - Przepisy końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.1 orzeczenie
Żołnierzom zawodowym zwolnionym ze służby wojskowej przysługuje z funduszów państwowych
zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub w razie inwalidztwa, a ich rodzinom
- w razie śmierci żywiciela.
Art. 2.
Z tytułu zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie:
1)
świadczenia pieniężne:
a)
emerytura wojskowa, wojskowa renta inwalidzka lub wojskowa renta rodzinna,
b)
dodatki do emerytury lub renty,
c)
zasiłek pogrzebowy,
d)
zwrot kosztów przeniesienia;
2)
inne świadczenia i uprawnienia:
a)
świadczenia lecznicze i położnicze,
b)
zaopatrzenie w protezy, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze,
c)
zapewnienie pracy,
d)
przysposobienie zawodowe,
e)
prawo do wojskowej kwatery stałej,
f)
prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym ze środków własnych,
g)
prawo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego lub w domu rencisty.
Art. 3.3 orzeczenia
1.
Użyte w ustawie określenia:
1)
emerytura - oznacza emeryturę wojskową,
2)
emeryt - oznacza emeryta wojskowego,
3)
renta inwalidzka - oznacza wojskową rentę inwalidzką,
4)
rencista - oznacza rencistę wojskowego,
5)
renta rodzinna - oznacza wojskową rentę rodzinną,
6)
renta - oznacza wojskową rentę inwalidzką i wojskową rentę rodzinną.
2.
Emerytem wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma
ustalone prawo do emerytury wojskowej.
3.
Rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma
ustalone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej.
Art. 4.7 orzeczeń
1.
Podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi miesięczne uposażenie zasadnicze wraz
z dodatkami o charakterze stałym, należne żołnierzowi stosownie do przepisów o uposażeniu
żołnierzy na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
2.
Jeżeli żołnierz był urlopowany ze względów służbowych lub z innych ważnych przyczyn,
podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi uposażenie określone w ust. 1 należne
mu na ostatnio zajmowanym w wojsku stanowisku służbowym, obliczone według stawek obowiązujących
w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
3.
Jeżeli żołnierz był wyznaczony do pełnienia służby za granicą, podstawę wymiaru emerytury
lub renty stanowi:
1)
uposażenie określone w ust. 1, które przysługiwałoby mu na stanowisku zajmowanym ostatnio
w kraju, albo
2)
obliczone stosownie do przepisów o uposażeniu żołnierzy uposażenie według posiadanego
stopnia wojskowego i według stanowiska służbowego typowego dla stopnia wojskowego
przewidzianego w etacie dla stanowiska, które żołnierz zajmował za granicą, jeżeli
jest ono wyższe od uposażenia określonego w pkt 1, oraz dodatki o charakterze stałym
przysługujące na stanowisku wymienionym w pkt 1.
4.
Minister Obrony Narodowej określa, które dodatki do uposażenia o charakterze stałym
wchodzą w skład podstawy wymiaru emerytury lub renty.
Art. 5.1 orzeczenie
1.
Kwota emerytury lub renty wraz z dodatkami, nie licząc dodatku rodzinnego i dodatku
z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów, nie może przekraczać 100% podstawy wymiaru.
Nie dotyczy to kwot najniższych emerytur i rent.
2.
Rada Ministrów może ustalać kwoty najniższych emerytur i rent, jak również podwyższać
emerytury i renty lub podstawę ich wymiaru oraz dodatki do emerytur i rent.
Rozdział 2
Emerytura wojskowa
Art. 6.3 orzeczenia
Emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej,
który w dniu zwolnienia z tej służby posiada 15 lat wysługi emerytalnej, w tym co
najmniej 10 lat służby w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od dnia 22 lipca 1944 r.
Art. 7.6 orzeczeń
1.
Żołnierzowi, który posiada 10 lat służby w Ludowym Wojsku Polskim, zalicza się do
wysługi emerytalnej okresy:
1)
czynnej służby wojskowej pełnionej:
a)
w Wojsku Polskim od dnia 1 listopada 1918 r.,
b)
w polskich formacjach wojskowych za granicą w czasie od dnia 1 września 1939 r. do
dnia 13 lutego 1946 r.,
c)
w Armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich,
d)
w innych armiach sojuszniczych w czasie wojny 1939-1945 r.;
2)
służby w oddziałach, które prowadziły walkę z hitlerowskim okupantem, działających
na obszarze Polski lub innych państw;
3)
służby w wojskowych oddziałach ludowych w czasie wojny domowej w Hiszpanii;
4)
zatrudnienia wykonywanego przed powołaniem do służby wojskowej;
5)
równorzędne z okresami zatrudnienia;
6)
zaliczalne do okresów zatrudnienia.
2.
Okresy wymienione w ust. 1 pkt 2-6 zalicza się do wysługi emerytalnej według przepisów
o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz według innych
przepisów szczególnych.
3.
Do wysługi emerytalnej nie zalicza się okresów odbywania kary pozbawienia wolności
(w tym również kary aresztu wojskowego) i kary służby w oddziale karnym oraz okresów
tymczasowego aresztowania, chyba że żołnierz został uniewinniony albo postępowanie
karne zostało umorzone.
Art. 8.2 orzeczenia
1.
Do wysługi emerytalnej zalicza się w wymiarze dwukrotnym:
1)
okresy służby pełnionej w czasie wojny na froncie:
a)
w Ludowym Wojsku Polskim,
b)
w Wojsku Polskim, w polskich formacjach wojskowych za granicą, w Armii Związku Socjalistycznych
Republik Radzieckich i w innych armiach sojuszniczych w czasie wojny 1939-1945 r.,
c)
w oddziałach, które prowadziły walkę z hitlerowskim okupantem, działających na obszarze
Polski lub innych państw;
2)
okresy służby w jednostkach, które prowadziły walki z bandami, jeżeli służba była
pełniona w czasie tych walk;
3)
okresy służby w wojskowych oddziałach ludowych w czasie wojny domowej w Hiszpanii;
4)
okresy służby wojskowej:
a)
personelu latającego na samolotach odrzutowych,
b)
skoczków spadochronowych,
c)
załóg okrętów podwodnych,
d)
nurków i płetwonurków.
2.
Do wysługi emerytalnej zalicza się również w wymiarze dwukrotnym lub półtorakrotnym
okresy służby wojskowej pełnionej w innych niż wymienione w ust. 1 pkt 4 rodzajach
wojsk lub specjalnościach wojskowych, które określa Minister Obrony Narodowej.
3.
Okresy służby pełnionej w czasie wojny na froncie, w specjalnościach, o których mowa
w ust. 1 pkt 4 i w ust. 2, zalicza się do wysługi emerytalnej odpowiednio w wymiarze
trzy lub czterokrotnym.
4.
Minister Obrony Narodowej określa zasady i sposób zaliczania do wysługi emerytalnej
okresów służby, o których mowa w ust. 1-3.
Art. 9.
1.
Na równi ze służbą w Ludowym Wojsku Polskim traktuje się służbę w Milicji Obywatelskiej
lub w organach bezpieczeństwa publicznego w okresie od dnia 22 lipca 1944 r., pełnioną
przed powołaniem do służby wojskowej.
2.
Przy zaliczaniu do wysługi emerytalnej okresów wymienionych w ust. 1 stosuje się art.
8.
Art. 10.2 orzeczenia
1.
Emerytura po 15 latach wysługi emerytalnej wynosi 40% podstawy wymiaru i wzrasta za
każdy następny rok wysługi o 3% tej podstawy, aż do osiągnięcia 85% podstawy wymiaru,
co stanowi pełną emeryturę wojskową.
2.
Emerytura oficerów w stopniach generałów (admirałów) wynosi 85% podstawy wymiaru.
3.
Przy końcowym obliczeniu wysługi emerytalnej nie uwzględnia się części roku do sześciu
miesięcy, a okres przekraczający sześć miesięcy przy wysłudze powyżej 15 lat liczy
się za pełny rok.
Art. 11.2 orzeczenia
1.
Emerytura żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym
wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (w tym również na karę aresztu wojskowego)
albo wskutek ukarania karą dyscyplinarną usunięcia z zawodowej służby wojskowej wynosi
50% kwoty obliczonej stosownie do art. 10.
2.
Minister Obrony Narodowej albo organ wojskowy przez niego upoważniony może w przypadkach
uzasadnionych wiekiem żołnierza lub innymi szczególnymi okolicznościami przyznać żołnierzowi
zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej z przyczyn określonych w ust. 1 emeryturę
w wymiarze wyższym, nie przekraczającym jednak przewidzianego w art. 10.
Art. 12.
1.
Emeryturę w wysokości określonej w art. 10 lub w art. 11 wypłaca się emerytowi, który
spełnia jeden z następujących warunków:
1)
ukończył 55 lat życia (kobieta - 50 lat),
2)
posiada 30 lat wysługi emerytalnej,
3)
jest inwalidą.
2.
Jeżeli emeryt nie spełnia żadnego z warunków określonych w art. 1, emeryturę wypłaca
się w wysokości 25% kwoty obliczonej stosownie do art. 10 lub art. 11.
3.
Ograniczenia przewidzianego w ust. 2 nie stosuje się, jeżeli emeryt:
1)
jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania lub z wyboru albo
na podstawie umowy o pracę spółdzielczą, w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa
obowiązującego w danym zawodzie, albo
2)
pełni funkcje obywatelskie lub społeczne albo funkcje w dziedzinie obronności kraju.
4.
Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia:
1)
inne rodzaje prac zarobkowych niż wymienione w ust. 3 pkt 1, w razie wykonywania których
nie stosuje się ograniczenia emerytury przewidzianego w ust. 2,
2)
funkcje obywatelskie i społeczne oraz funkcje w dziedzinie obronności kraju, w razie
pełnienia których nie stosuje się ograniczenia emerytury,
3)
inne przypadki, w których nie stosuje się tego ograniczenia.
Art. 13.2 orzeczenia
1.
Emerytowi osiągającemu zarobek z tytułu zatrudnienia albo dochód z innych źródeł,
który wraz z emeryturą przekracza kwotę uposażenia, jakie pobierałby pełniąc nadal
zawodową służbę wojskową, zmniejsza się emeryturę, tak aby łącznie z osiągniętym zarobkiem
lub dochodem nie przekraczała tej kwoty. Zmniejszenie to nie może przekraczać 75%
emerytury obliczonej stosownie do art. 10 lub art. 11.
2.
Przez emeryturę, o której mowa w ust. 1, należy rozumieć emeryturę wraz z dodatkiem
z tytułu odznaczenia orderem lub tytułem honorowym.
3.
Przez uposażenie, o którym mowa w ust. 1, należy rozumieć:
1)
obliczone według stawek obowiązujących w pierwszym dniu roku, w którym następuje zmniejszenie
emerytury:
a)
miesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami, jakie stosownie do przepisów o
uposażeniu żołnierzy przysługiwałoby emerytowi przy uwzględnieniu posiadanego w dniu
zwolnienia ze służby stopnia wojskowego i posiadanej w tym dniu wysługi lat oraz zajmowanego
ostatnio w wojsku stanowiska służbowego,
b)
równowartość świadczeń w naturze;
2)
premie w stosunku miesięcznym w wysokości pobieranej na ostatnio zajmowanym stanowisku
w wojsku.
4.
Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje oraz wysokość zarobków i dochodów, które nie powodują zmniejszenia emerytury
stosownie do ust. 1,
2)
zasady i sposób obliczania zmniejszania emerytury w razie uzyskiwania przez emerytów
zarobków lub dochodów.
5.
Minister Obrony Narodowej określa sposób obliczania wysokości uposażenia, o którym
mowa w ust. 3, oraz dodatki do uposażenia, świadczenia w naturze i premie, które uwzględnia
się przy tym obliczaniu.
Art. 14.1 orzeczenie
1.
Emerytowi, który nie posiada pełnej emerytury wojskowej, a po zwolnieniu z zawodowej
służby wojskowej pracował zarobkowo w uspołecznionym zakładzie pracy w wymiarze czasu
pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie, dolicza się na jego
wniosek okres tego zatrudnienia do wysługi emerytalnej, jeżeli:
1)
do wysługi tej zaliczono mu co najmniej 20 lat z tytułu służby wojskowej oraz
2)
ukończył 55 lat życia albo stał się inwalidą.
2.
Jeżeli emeryt pracował w niepełnym wymiarze czasu pracy, okresy tego zatrudnienia
dolicza się do wysługi emerytalnej po odpowiednim przeliczeniu ich na okresy zatrudnienia
w pełnym wymiarze czasu pracy.
3.
Ustalenie wysokości emerytury z uwzględnieniem okresu zatrudnienia, o którym mowa
w ust. 1, następuje po zaprzestaniu pracy - przy zastosowaniu zasad określonych w
art. 10 lub w art. 11.
4.
W razie podjęcia przez emeryta ponownie pracy zarobkowej w wymiarze czasu pracy nie
niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie, przysługuje mu emerytura w wysokości
ustalonej przed doliczeniem okresu zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1.
Rozdział 3
Wojskowa renta inwalidzka
Art. 15.1 orzeczenie
1.
Wojskowa renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej,
który stał się inwalidą z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu:
1)
w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej albo
2)
w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem
chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie pełnienia służby wojskowej, albo
3)
w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem
wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby
powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.
2.
Za pozostający w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej uważa się wypadek,
który nastąpił w okolicznościach określonych w art. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących
w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową , a okoliczności te i przyczyny wypadku zostały stwierdzone w trybie w niej przewidzianym.
3.
Minister Obrony Narodowej ustala w porozumieniu z Ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej
oraz Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wykaz chorób określonych w ust. 1 pkt 3.
Art. 16.2 orzeczenia
1.
Ustala się trzy grupy inwalidów:
1)
I grupa - obejmująca żołnierzy, którzy wskutek naruszenia sprawności organizmu są
niezdolni do zawodowej służby wojskowej i do wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia
oraz wymagają opieki innej osoby,
2)
II grupa - obejmująca żołnierzy, którzy wskutek naruszenia sprawności organizmu są
niezdolni do zawodowej służby wojskowej i do wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia,
lecz nie wymagają opieki innej osoby,
3)
III grupa - obejmująca żołnierzy, którzy wskutek naruszenia sprawności organizmu zostali
uznani za niezdolnych do zawodowej służby wojskowej, ale są zdolni do wykonywania
zatrudnienia przy wykorzystaniu częściowej zdolności do pracy oraz posiadanych kwalifikacji
ogólnych i przygotowania zawodowego.
2.
Do I lub II grupy inwalidów może być także zaliczony żołnierz, który jest zdolny do
wykonywania zatrudnienia, jednakże tylko w specjalnie stworzonych dla niego warunkach
albo na specjalnym stanowisku pracy.
Art. 17.
1.
W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono lub nie pozostaje w
związku ze służbą wojskową.
2.
Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli powstało wskutek:
1)
zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w walce z wrogiem,
2)
zachorowania na froncie lub w związku z przebywaniem na froncie,
3)
wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej,
4)
chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,
5)
chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,
6)
istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami
lub warunkami służby wojskowej.
3.
Minister Obrony Narodowej ustala w porozumieniu z Ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej
oraz Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wykaz chorób określonych w ust. 2 pkt 6.
4.
Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli:
1)
powstało z innych przyczyn niż określone w ust. 2,
2)
jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione
przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie żołnierza
naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki
odpowiadające tym przepisom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem,
a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i
był należycie przeszkolony w zakresie znajomości tych przepisów,
3)
jest następstwem wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie się żołnierza
spowodowane nadużyciem alkoholu,
4)
zranienie, kontuzja, obrażenie lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza rozmyślnie.
Art. 18.
1.
O inwalidztwie żołnierzy i związku inwalidztwa ze służbą wojskową orzekają wojskowe
komisje lekarskie.
2.
Wojskowe komisje lekarskie przeprowadzają również badania kontrolne inwalidów.
3.
Ministrowie Obrony Narodowej oraz Pracy, Płac i Spraw Socjalnych określą w drodze
rozporządzenia zasady i tryb orzekania o inwalidztwie żołnierzy oraz kierowania inwalidów
na badania kontrolne i przeprowadzania tych badań.
Art. 19.1 orzeczenie
Rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa nie pozostającego w związku ze służbą wojskową
przyznaje się emerytowi na jego wniosek zamiast emerytury, jeżeli stanie się on inwalidą
w innym czasie lub z innych przyczyn niż określone w art. 15.
Art. 20.2 orzeczenia
1.
Renta inwalidzka wynosi w procentach podstawy wymiaru:
1)
dla inwalidów, których inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową, zaliczonych:
a)
do I lub do II grupy - 100%,
b)
do III grupy - 65%;
2)
dla inwalidów, których inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, zaliczonych:
a)
do I lub do II grupy - 65%,
b)
do III grupy - 45%.
2.
Rentę inwalidzką określoną w ust. 1 pkt 1 lit. b) i pkt 2 zwiększa się o 0,5% podstawy
wymiaru za każdy rok wysługi emerytalnej z tytułu służby wojskowej. Zwiększenie to
nie może przekraczać 10% podstawy wymiaru.
3.
Renta inwalidzka oficerów w stopniach generałów (admirałów) wynosi nie mniej niż 85%
podstawy wymiaru.
Art. 21.
Renciście pobierającemu rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa III grupy, który osiąga
zarobek z tytułu zatrudnienia albo dochód z innych źródeł, zmniejsza się pobieraną
rentę na zasadach określonych w art. 13.
Rozdział 4
Wojskowa renta rodzinna
Art. 22.
1.
Wojskowa renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny:
1)
żołnierza zmarłego:
a)
w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej albo
b)
w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek
chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie pełnienia służby wojskowej, albo
c)
w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku
pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej
w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;
2)
zmarłego emeryta lub rencisty;
3)
żołnierza zaginionego w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej.
2.
Za członków rodziny zmarłego emeryta lub rencisty uważa się również członków rodziny
żołnierza zmarłego po zwolnieniu ze służby, jeżeli w dniu śmierci spełniał on warunki
wymagane do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej, chociażby jego prawo do zaopatrzenia
nie zostało jeszcze ustalone.
3.
Rentę rodzinną dla rodziny żołnierza zaginionego wymierza się w wysokości i na zasadach
przewidzianych dla rodziny po żołnierzu zmarłym.
Art. 23.
Członkami rodziny uprawnionymi do renty rodzinnej są:
1)
małżonek,
2)
dzieci: własne, przysposobione, drugiego małżonka (pasierbowie), obce wzięte na utrzymanie
i wychowanie,
3)
wnuki,
4)
rodzeństwo,
5)
rodzice, również ojczym i macocha oraz osoby przysposabiające.
Art. 24.3 orzeczenia
1.
Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1)
wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa, uprawnionych do renty
rodzinnej po zmarłym żołnierzu (emerycie, renciście), w wieku do 18 lat, a jeżeli
uczęszczają one do szkoły - w wieku do 20 lat, albo
2)
stała się inwalidką przed śmiercią żołnierza (emeryta, rencisty) lub w ciągu 5 lat
po jego śmierci albo przed ustaniem prawa do renty rodzinnej z tytułu wychowywania
dzieci, wnuków lub rodzeństwa, albo
3)
ukończyła 50 lat życia przed śmiercią żołnierza (emeryta, rencisty) lub w ciągu 5
lat po jego śmierci albo przed ustaniem prawa do renty rodzinnej z tytułu wychowywania
dzieci, wnuków lub rodzeństwa albo z tytułu inwalidztwa.
2.
Wdowiec ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1)
spełnia warunki określone w ust. 1 pkt 1 lub 2 albo ukończył 65 lat życia przed śmiercią
żony lub w czasie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, oraz
2)
pozostawał na utrzymaniu żony w dniu jej śmierci.
3.
Małżonek rozwiedziony albo w dniu śmierci żołnierza (emeryta, rencisty) nie pozostający
z nim we wspólności małżeńskiej ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli spełnia warunki
określone w ust. 1 lub 2 i jeżeli w dniu śmierci żołnierza (emeryta, rencisty) miał
prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.
4.
Osoba, która zawarła związek małżeński z emerytem (rencistą), ma prawo do renty rodzinnej,
jeżeli spełnia warunki określone w ust. 1, a ponadto:
1)
małżeństwo trwało co najmniej 3 lata lub
2)
śmierć emeryta (rencisty) nastąpiła wskutek wypadku albo
3)
z małżeństwa tego lub ze związku istniejącego przed zawarciem małżeństwa urodziło
się dziecko.
Art. 25.2 orzeczenia
1.
Wdowa, która nie spełnia warunków określonych w art. 24 ust. 1, ma prawo do renty
rodzinnej przez okres jednego roku od dnia śmierci męża, jeżeli pozostawała na utrzymaniu
męża w dniu jego śmierci.
2.
Okres, o którym mowa w ust. 1, przedłuża się na czas uczestniczenia wdowy w zorganizowanym
szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej,
nie dłużej jednak niż do 5 lat od dnia śmierci męża.
Art. 26.
1.
Dzieci własne, przysposobione i pasierbowie mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1)
są stanu wolnego,
2)
nie przekroczyły 18 lat życia, a w razie uczęszczania do szkoły - 24 lat, albo stały
się inwalidami I lub II grupy przed ukończeniem 18 lat życia albo w czasie uczęszczania
do szkoły przed ukończeniem 24 lat.
2.
Dzieci obce, wnuki i rodzeństwo mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1)
spełniają warunki określone w ust. 1;
2)
zostały wzięte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na jeden rok przed śmiercią
żołnierza (emeryta, rencisty), chyba że śmierć była następstwem wypadku;
3)
nie mają prawa do renty po rodzicach, a gdy rodzice żyją, jeżeli:
a)
nie mogą zapewnić im utrzymania albo
b)
żołnierz (emeryt, rencista) był ustanowiony przez sąd opiekunem tych dzieci, wnuków
lub rodzeństwa.
3.
Prawo do renty rodzinnej przysługuje osobie wymienionej w ust. 1 lub ust. 2 także
mimo zawarcia związku małżeńskiego, jeżeli osoba ta uczęszcza do szkoły, a związek
małżeński został zawarty z osobą, która w chwili jego zawarcia uczęszczała również
do szkoły.
4.
W razie uczęszczania do szkoły wyższej przedłuża się prawo do renty do ukończenia
25 lat życia, jeżeli ukończenie 24 lat życia przypada na ostatni lub przedostatni
rok studiów.
Art. 27.
Rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli w dniu śmierci żołnierza (emeryta, rencisty)
pozostawali na jego utrzymaniu i spełniają warunki określone w art. 24 ust. 1 lub
ust. 2 pkt 1.
Art. 28.1 orzeczenie
1.
Renta rodzinna wynosi w procentach podstawy wymiaru:
1)
dla rodzin żołnierzy, emerytów i rencistów, których śmierć pozostaje w związku ze
służbą wojskową:
a)
dla jednego członka rodziny - 60%,
b)
dla dwóch członków rodziny - 75%,
c)
dla trzech i więcej członków rodziny - 85%;
2)
dla rodzin żołnierzy, emerytów i rencistów, których śmierć nie pozostaje w związku
ze służbą wojskową:
a)
dla jednego członka rodziny - 40%,
b)
dla dwóch członków rodziny - 50%,
c)
dla trzech i więcej członków rodziny - 60%.
2.
Rentę rodzinną zwiększa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok wysługi emerytalnej
żołnierza (emeryta, rencisty) z tytułu służby wojskowej. Zwiększenie to nie może przekraczać
10% podstawy wymiaru.
3.
Jeżeli uprawnioną do renty rodzinnej jest jedna lub więcej sierot zupełnych, przypadającą
na nie część renty zwiększa się o 10% podstawy wymiaru.
Art. 29.1 orzeczenie
1.
Śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli żołnierz poległ w
walce z wrogiem albo zmarł z przyczyn wymienionych w art. 17 ust. 2, a śmierć emeryta
i rencisty, jeżeli nastąpiła wskutek tych przyczyn. Przepis art. 17 ust. 4 stosuje
się odpowiednio.
2.
Związek śmierci żołnierza, emeryta i rencisty ze służbą wojskową ustala wojskowa komisja
lekarska.
3.
Ministrowie Obrony Narodowej oraz Pracy, Płac i Spraw Socjalnych określą w drodze
rozporządzenia tryb ustalania związku śmierci żołnierzy, emerytów i rencistów ze służbą
wojskową.
Art. 30.
1.
Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna.
2.
W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami renta rodzinna może być podzielona
między członków rodziny uprawnionych do renty.
Art. 31.3 orzeczenia
1.
Prawo do pobierania renty rodzinnej po żołnierzu (emerycie, renciście), którego śmierć
nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, ulega zawieszeniu, na zasadach określonych
w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, na czas
osiągania zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodów z innych źródeł.
2.
W razie zawarcia przez wdowę (wdowca) uprawnioną do renty rodzinnej związku małżeńskiego,
prawo do pobierania renty rodzinnej ulega zawieszeniu na czas trwania małżeństwa.
Przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli drugi małżonek również pobiera jakąkolwiek
emeryturę lub rentę, a do renty rodzinnej po żołnierzu (emerycie, renciście) nie ma
uprawnionych innych osób.
3.
Prawo do pobierania renty rodzinnej dla dzieci, wnuków i rodzeństwa ulega zawieszeniu
na czas korzystania przez nie ze świadczeń z funduszów publicznych w formie i w rozmiarze
określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich
rodzin.
4.
W razie zawieszenia prawa do pobierania renty tylko niektórym członkom rodziny, pozostałym
ustala się i wypłaca rentę rodzinną w wysokości odpowiadającej ich liczbie.
Rozdział 5
Dodatki do emerytury i rent
Art. 32.
Do emerytury i renty przysługują dodatki:
1)
rodzinny dla:
a)
dzieci, wnuków i rodzeństwa,
b)
żony;
2)
z tytułu odznaczenia orderem lub tytułem honorowym;
3)
dla emerytów będących inwalidami;
4)
z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów.
Art. 33.
1.
Dodatek rodzinny dla dzieci, wnuków i rodzeństwa przysługuje, jeżeli spełniają one
warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, z wyjątkiem warunku przewidzianego
w art. 26 ust. 2 pkt 2.
2.
Dodatek rodzinny dla żony przysługuje do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli
żona:
1)
pozostaje na utrzymaniu emeryta (rencisty) oraz
2)
spełnia jeden z następujących warunków:
a)
wychowuje co najmniej jedno dziecko, na które przysługuje dodatek do emerytury lub
renty, w wieku do 18 lat, a jeżeli uczęszcza ono do szkoły w wieku do 20 lat, albo
b)
ukończyła 50 lat lub
c)
jest inwalidką.
3.
Dodatek rodzinny przysługuje w wysokości dodatku rodzinnego przewidzianego w przepisach
o uposażeniu żołnierzy.
Art. 34.
1.
Osobie uprawnionej do emerytury lub renty, odznaczonej przez władze Polski Ludowej
orderem Budowniczych Polski Ludowej, Odrodzenia Polski, Virtuti Militari, Krzyża Grunwaldu
lub Sztandaru Pracy albo tytułem honorowym wymienionym w przepisach o powszechnym
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, a także odznaczonej w okresie od
dnia 1 września 1939 r. do dnia 13 lutego 1946 r. orderem Virtuti Militari za zasługi
w czasie wojny 1939-1945 r. - przysługuje dodatek w wysokości 25% wypłacanej emerytury
lub renty bez uwzględnienia innych dodatków.
2.
W razie odznaczenia jednego z członków rodziny uprawnionych do renty rodzinnej, przysługujący
mu dodatek oblicza się od kwoty renty, jaka przysługiwałaby, gdyby uprawnioną do tej
renty była jedna osoba.
3.
Z tytułu odznaczenia orderami i tytułami honorowymi przysługuje tylko jeden dodatek.
Art. 35.
1.
Emerytom, którzy są inwalidami, przysługuje dodatek w wysokości 15% podstawy wymiaru
emerytury, jeżeli stali się inwalidami w czasie lub z przyczyn określonych w art.
15 i nie osiągają zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu z innych źródeł w wysokości
przekraczającej minimalne wynagrodzenie za pracę najniżej zarabiających pracowników.
2.
Wysokość emerytury wraz z dodatkiem, o którym mowa w ust. 1, nie może przekraczać
85% podstawy wymiaru emerytury.
Art. 36.
Osobie uprawnionej do emerytury lub renty, zaliczonej do I grupy inwalidów, przysługuje
dodatek w wysokości 400 zł miesięcznie.
Rozdział 6
Inne świadczenia pieniężne
Art. 37.5 orzeczeń
1.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:
1)
emeryta, rencisty i osoby pobierającej rentę rodzinną,
2)
małżonka i rodziców emeryta (rencisty), jeżeli w chwili śmierci pozostawali na jego
utrzymaniu,
3)
dzieci, wnuków i rodzeństwa emeryta (rencisty), dla których przysługiwał dodatek rodzinny
do emerytury (renty).
2.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje również w razie śmierci osoby, która nie miała jeszcze
ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale w dniu śmierci spełniała wszystkie warunki
wymagane do nabycia tego prawa.
Art. 38.
1.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości:
1)
trzykrotnej miesięcznej emerytury albo renty inwalidzkiej lub rodzinnej wraz z dodatkami,
nie licząc dodatku rodzinnego - w razie śmierci osoby pobierającej jedno z tych świadczeń,
2)
dwukrotnej miesięcznej emerytury lub renty inwalidzkiej wraz z dodatkami, bez dodatku
rodzinnego, nie mniej jednak niż 100% podstawy wymiaru emerytury lub renty - w razie
śmierci członka rodziny emeryta (rencisty).
2.
W razie śmierci osoby, która nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, zasiłek
pogrzebowy wynosi trzykrotną kwotę miesięcznej emerytury lub renty, jaka przysługiwałaby
jej wraz z dodatkami, nie licząc dodatku rodzinnego.
3.
W razie śmierci osoby pobierającej rentę rodzinną wypłacaną dla dwóch lub więcej osób,
zasiłek pogrzebowy oblicza się od kwoty renty, jaka przysługiwałaby, gdyby uprawnioną
do tej renty była tylko jedna osoba.
4.
Jeżeli emerytura (renta inwalidzka) podlega ograniczeniu lub zmniejszeniu, zasiłek
pogrzebowy oblicza się od emerytury (renty inwalidzkiej) w wysokości ustalonej przed
zastosowaniem tego ograniczenia lub zmniejszenia.
Art. 39.
1.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.
2.
W razie pokrycia kosztów pogrzebu przez małżonka, dzieci, wnuków, rodzeństwo, rodziców
albo przez inną osobę, która prowadziła ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe, zasiłek
pogrzebowy przysługuje w wysokości określonej w art. 38.
3.
W razie pokrycia kosztów pogrzebu przez inne osoby niż określone w ust. 2, zasiłek
pogrzebowy przysługuje w wysokości faktycznie poniesionych kosztów, najwyżej jednak
w wysokości określonej w art. 38.
4.
W razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego przewidzianego w niniejszej ustawie z
prawem do takiego zasiłku z tytułu zatrudnienia, przysługuje zasiłek wyższy, a jeżeli
uprawniony pobrał zasiłek niższy - odpowiednie wyrównanie.
5.
Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o przyznanie go
w ciągu roku od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje.
Art. 40.1 orzeczenie
W razie śmierci żołnierza, emeryta lub rencisty przysługuje małżonkowi oraz innym
członkom jego rodziny pobierającym rentę rodzinną i w dniu jego śmierci wspólnie z
nim zamieszkałym zwrot kosztów przejazdu i przewozu urządzenia domowego do dowolnie
obranej miejscowości w kraju na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach służbowych
żołnierzy zawodowych.
Rozdział 7
Inne świadczenia i uprawnienia
Art. 41.
1.
Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego i członkom ich rodzin przysługuje
bezpłatna wojskowa pomoc lecznicza albo bezpłatne świadczenia lecznicze i położnicze
zakładów społecznych służby zdrowia.
2.
Bezpłatna wojskowa pomoc lecznicza na zasadach przewidzianych dla żołnierzy zawodowych
i członków ich rodzin przysługuje:
1)
emerytom wojskowym i członkom ich rodzin,
2)
rencistom, których inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową, i członkom
ich rodzin,
3)
uprawnionym do renty rodzinnej członkom rodzin żołnierzy zmarłych, którzy spełniali
warunki wymagane do uzyskania emerytury wojskowej albo których śmierć pozostaje w
związku ze służbą wojskową,
4)
nieuprawnionym do renty rodzinnej wdowom po żołnierzach zmarłych, o których mowa w
pkt 3, jeżeli pozostają w stanie wolnym i wychowują dziecko żołnierza, które nie ukończyło
18 lat.
3.
Członkowie rodzin emerytów i rencistów, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, zachowują
prawo do bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej również po śmierci emeryta lub rencisty,
jeżeli są uprawnieni do renty rodzinnej albo spełniają warunki określone w ust. 2
pkt 4.
4.
Prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych i położniczych zakładów społecznych służby
zdrowia oraz do zaopatrzenia w protezy, przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze,
leki i środki opatrunkowe przysługuje:
1)
rencistom, których inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową i członkom
ich rodzin,
2)
uprawnionym do renty rodzinnej członkom rodzin zmarłych żołnierzy i rencistów nie
wymienionych w ust. 2.
5.
Żołnierz, który doznał uszkodzenia zdrowia w związku ze służbą wojskową, ma prawo
do bezpłatnej pomocy leczniczej zakładów społecznych służby zdrowia oraz do zaopatrzenia
w protezy, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze dla leczenia następstw tego
uszkodzenia, chociażby nie miał prawa do renty inwalidzkiej.
6.
Minister Obrony Narodowej może w drodze rozporządzenia przyznać prawo do bezpłatnej
wojskowej pomocy leczniczej osobom wymienionym w ust. 4, a także nieuprawnionym do
renty rodzinnej wdowom po żołnierzach i rencistach, jeżeli pozostają one w stanie
wolnym i wychowują dziecko zmarłego, które nie ukończyło 18 lat.
7.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej ustala w drodze rozporządzenia szczegółowy zakres
i tryb udzielania świadczeń określonych w ust. 4 i 5.
Art. 42.
1.
Inwalidom, o których mowa w art. 15, zapewnia się pracę odpowiadającą ich sprawności
fizycznej i kwalifikacjom zawodowym.
2.
Właściwy organ prezydium rady narodowej na wniosek inwalidy kieruje go do pracy. Zakład
pracy, do którego inwalida został skierowany, jest obowiązany zatrudnić go stosownie
do sprawności fizycznej i kwalifikacji zawodowych.
3.
Rozwiązanie z inwalidą umowy o pracę przez zakład pracy może nastąpić tylko po uzyskaniu
pisemnej zgody organu, o którym mowa w ust. 2:
1)
bez wypowiedzenia - z przyczyn określonych w przepisach dotyczących rozwiązywania
umów o pracę bez wypowiedzenia,
2)
za wypowiedzeniem - tylko z ważnych przyczyn, a w szczególności gdy inwalida całkowicie
lub w znacznym stopniu utracił zdolność do wykonywania powierzonej mu pracy lub dopuszcza
się naruszenia dyscypliny pracy albo gdy następuje likwidacja zakładu pracy.
4.
Zgoda organu, o którym mowa w ust. 2, nie jest wymagana do rozwiązania umowy o pracę
z pracownikiem na stanowisku kierowniczym, jeżeli umowę z nim zawarła instytucja nadrzędna
nad zakładem pracy.
5.
Zakład pracy może również rozwiązać umowę o pracę bez potrzeby uzyskania zgody właściwego
organu prezydium rady narodowej, jeżeli inwalida spełnia warunki do uzyskania emerytury
w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin lub
do uzyskania pełnej emerytury wojskowej.
6.
W zakresie zachowania ciągłości pracy i zaliczania inwalidom skierowanym do pracy
okresu czynnej służby wojskowej do okresu zatrudnienia stosuje się przepisy art. 62 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych .
Art. 43.
1.
Inwalida może być na swój wniosek poddany specjalnemu leczeniu, przeszkoleniu lub
usprawnieniu w ośrodku rehabilitacji w celu całkowitego lub częściowego przywrócenia
zdolności do pracy albo w celu zapobieżenia pogorszeniu stanu zdrowia.
2.
Inwalidom, którzy w ciągu 12 miesięcy od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej
zgłosili wniosek o poddanie ich leczeniu, przeszkoleniu lub usprawnieniu w ośrodku
rehabilitacji i w ciągu 3 miesięcy od dnia zakończenia tego leczenia, przeszkolenia
lub usprawnienia podjęli pracę, zalicza się okres czynnej służby wojskowej oraz okres
leczenia, przeszkolenia i usprawnienia do czasu zatrudnienia w zakresie wszelkich
uprawnień związanych z tym zatrudnieniem.
Art. 44.
W zakresie zatrudniania inwalidów oraz specjalnego leczenia, przeszkolenia i usprawnienia
stosuje się odpowiednio obowiązujące w tym zakresie przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin .
Art. 45.
Prawo do osobnej kwatery stałej osób uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego określają
przepisy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.
Art. 46.
Emerytom oraz rencistom, których inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową,
zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym ze środków własnych na zasadach przewidzianych
dla żołnierzy zawodowych.
Art. 47.
1.
Osoby uprawnione do zaopatrzenia emerytalnego mogą być na swój wniosek umieszczone
w domu emeryta wojskowego albo w domu rencisty lub w innym zakładzie pomocy społecznej.
2.
Minister Obrony Narodowej określa zasady umieszczania osób uprawnionych do zaopatrzenia
emerytalnego w domu emeryta wojskowego oraz pokrywania kosztów utrzymania w tych domach.
3.
Do pokrywania kosztów utrzymania osób umieszczonych w domu rencisty lub w innym zakładzie
pomocy społecznej albo w zamkniętym zakładzie społecznym służby zdrowia lub w zakładzie
szkolenia inwalidów stosuje się przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
Art. 48.
1.
Jeżeli żołnierz, który nabył prawo do emerytury i do renty inwalidzkiej, pobiera rentę
inwalidzką, przysługują mu również świadczenia niepieniężne i uprawnienia przysługujące
żołnierzom pobierającym emeryturę, a jeżeli pobiera emeryturę - świadczenia niepieniężne
i uprawnienia przysługujące rencistom.
2.
Świadczenia niepieniężne i uprawnienia przewidziane w ustawie przysługują również
osobom pobierającym emeryturę lub rentę na podstawie innych przepisów, jeżeli ustalono
im prawo do emerytury lub renty przewidzianej w niniejszej ustawie.
Rozdział 8
Ustalanie prawa do zaopatrzenia
Art. 49.
1.
Prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego
zaopatrzenia ustala wojskowy organ emerytalny w formie decyzji.
2.
Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się z
urzędu lub na wniosek zainteresowanego.
3.
Od decyzji wojskowego organu emerytalnego w sprawie świadczeń pieniężnych przysługuje
zainteresowanemu skarga do sądu ubezpieczeń społecznych w terminie określonym w prawie
o ustroju sądów ubezpieczeń społecznych.
4.
Jeżeli wydanie decyzji ulega zwłoce z powodu niemożności ustalenia wysokości świadczeń
pieniężnych lub innych okoliczności, przyznaje się osobie uprawnionej stosowne zaliczki.
Art. 50.
Jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń pieniężnych zostaną ujawnione
nowe dowody lub okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość,
które istniały przed ustaleniem prawa do świadczeń, następuje ponowne ustalenie prawa
do świadczeń lub ich wysokości.
Art. 51.
Prawo do świadczeń pieniężnych uzależnionych od inwalidztwa oraz ich wysokość ulega
ponownemu ustaleniu, jeżeli zainteresowany zostanie zaliczony do innej grupy inwalidów
albo nastąpią zmiany w zakresie ustalenia związku inwalidztwa ze służbą wojskową.
Art. 52.1 orzeczenie
1.
W celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość
oraz na wypłatę lub wstrzymanie wypłaty świadczeń pieniężnych wojskowy organ emerytalny
może:
1)
wzywać i przesłuchiwać zainteresowanych, świadków i biegłych oraz zwracać się do sądów
z wnioskami o przesłuchanie tych osób,
2)
żądać od osób zgłaszających wnioski o świadczenia przedkładania dowodów uzasadniających
prawo do świadczeń,
3)
żądać od osób uprawnionych do świadczeń przedkładania dowodów uzasadniających dalsze
istnienie prawa do świadczeń oraz zawiadamianie o okolicznościach określonych w decyzji
w sprawie przyznania zaopatrzenia, mających wpływ na prawo do świadczeń, ich wysokość
lub na wstrzymanie wypłaty świadczeń,
4)
kierować osoby wymienione w pkt 2 i 3 do komisji lekarskich,
5)
badać z urzędu, czy warunki do świadczeń nadal istnieją.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązane są uczynić zadość żądaniu wojskowego organu
emerytalnego przez zgłoszenie się na wezwanie, złożenie zeznań, przedłożenie wymaganych
dowodów lub poddanie się badaniom lekarskim.
Art. 53.
1.
Prawo do świadczeń wygasa:
1)
gdy odpadnie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania świadczeń,
2)
jeżeli osoba pobierająca świadczenia uzależnione od inwalidztwa, mimo skierowania
na badania lekarskie nie poddała się temu badaniu bez uzasadnionych przyczyn,
3)
w razie śmierci osoby uprawnionej.
2.
Prawo emeryta lub rencisty do zaopatrzenia emerytalnego wygasa w razie powołania go
ponownie do zawodowej służby wojskowej albo przyjęcia do służby w Milicji Obywatelskiej.
Po zwolnieniu z tej służby prawo do zaopatrzenia powstaje ponownie.
3.
Prawo do renty rodzinnej po żołnierzu zaginionym wygasa z upływem terminu, w którym
najwcześniej mogło nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego.
4.
W razie wygaśnięcia prawa do renty inwalidzkiej z powodu ustania inwalidztwa, prawo
do tej renty powstaje ponownie, jeżeli ponowne inwalidztwo powstało wskutek pogorszenia
się stanu zdrowia w związku z kalectwem lub chorobą, które uzasadniały poprzednio
prawo do renty.
Art. 54.
Prawa do świadczeń z tytułu zaopatrzenia emerytalnego nie nabywa, a nabyte traci osoba,
która wywołała przestępstwem umyślnym okoliczności uzasadniające powstanie prawa do
świadczeń.
Art. 55.
Organy administracji państwowej i zakłady pracy są obowiązane udzielać wojskowym organom
emerytalnym pomocy i informacji w sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie oraz
wydawać bezpłatnie na ich żądanie lub na wniosek osób zainteresowanych wszelkie dokumenty
potrzebne do ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości.
Art. 56.
W sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie osoby zainteresowane i wojskowe organy
emerytalne są zwolnione od wszelkich opłat.
Art. 57.
Minister Obrony Narodowej określa w drodze rozporządzenia w porozumieniu z Ministrem
Pracy, Płac i Spraw Socjalnych przypadki, w których postępowanie w sprawie ustalenia
prawa do świadczeń wszczyna się z urzędu, tryb postępowania, właściwość wojskowych
organów emerytalnych oraz środki dowodowe służące do ustalania prawa do świadczeń.
Rozdział 9
Wypłata świadczeń
Art. 58.
1.
Emeryturę, rentę i dodatki wypłaca się:
1)
za okres od dnia powstania prawa do zaopatrzenia, jeżeli zostało ono ustalone z urzędu,
2)
za okres od dnia powstania prawa do zaopatrzenia, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące
wstecz od dnia złożenia wniosku, jeżeli prawo do zaopatrzenia zostało ustalone na
wniosek zainteresowanego.
2.
Emerytury lub renty oraz dodatków nie wypłaca się za okres, za który żołnierz otrzymuje
od organu wojskowego uposażenie w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
3.
Emerytury, renty i dodatki wypłaca się z góry w okresach miesięcznych.
4.
Zasiłek pogrzebowy i zwrot kosztów przeniesienia wypłaca się niezwłocznie po ich przyznaniu.
5.
Jeżeli warunkiem przyznania świadczenia jest przedłożenie przez osobę zainteresowaną
dowodu uzasadniającego prawo do tego świadczenia, wypłaca się je za okres nie dłuższy
niż 3 miesiące wstecz od przedłożenia tego dowodu wojskowemu organowi emerytalnemu.
Art. 59.
Świadczenia pieniężne wypłaca właściwy do spraw rent organ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
na podstawie decyzji wydanej przez wojskowy organ emerytalny.
Art. 60.
1.
W razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości przyznane lub podwyższone
świadczenia wypłaca się od dnia, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do
ich podwyższenia, jednakże za okres nie dłuższy:
1)
niż 3 miesiące wstecz od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy lub od
dnia wydania decyzji z urzędu,
2)
niż 3 lata wstecz od dnia złożenia wniosku lub wydania decyzji z urzędu, jeżeli odmowa
przyznania lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu wojskowego organu
emerytalnego.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się również w razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń
lub ich wysokości wskutek rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku sądu, z tym
że okres 3 miesięcy lub 3 lat liczy się od dnia wniesienia podania o założenie rewizji.
Art. 61.
1.
Wypłatę emerytury, renty lub dodatków wstrzymuje się, jeżeli:
1)
prawo do tych świadczeń wygasło albo okaże się, że nie istniało,
2)
zajdą okoliczności powodujące zawieszenie prawa do tych świadczeń,
3)
osoba pobierająca świadczenia albo jej opiekun lub kurator, mimo pouczenia lub żądania
wojskowego organu emerytalnego, nie przedłoży dowodów stwierdzających dalsze istnienie
prawa do świadczeń.
2.
Właściwy do spraw rent organ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wstrzymuje wypłatę świadczeń
pieniężnych, jeżeli nie mogą być one doręczone z przyczyn od niego niezależnych.
Art. 62.
1.
Wstrzymanie wypłaty świadczeń pieniężnych następuje:
1)
od najbliższego terminu płatności przypadającego po upływie miesiąca od dnia wydania
przez wojskowy organ emerytalny decyzji o wygaśnięciu prawa do zaopatrzenia z powodu
ustania inwalidztwa,
2)
od terminu płatności, w którym świadczenie nie zostało doręczone z przyczyn niezależnych
od organu wypłacającego,
3)
od najbliższego terminu płatności przypadającego po dniu wydania decyzji przez wojskowy
organ emerytalny - w innych przypadkach niż określone w pkt 1 i 2.
2.
Jeżeli zajdą okoliczności uzasadniające obniżenie wysokości świadczeń, stosuje się
odpowiednio przepisy ust. 1 pkt 1 lub 3.
3.
Wypłatę świadczeń wznawia się od dnia ustania przyczyn, które spowodowały wstrzymanie
wypłaty, jednak za okres nie dłuższy niż 3 miesiące wstecz od dnia zgłoszenia wniosku
o wznowienie wypłaty.
4.
Jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczeń nastąpiło wskutek błędu wojskowego organu emerytalnego,
wypłatę wznawia się za czas od dnia wstrzymania, jednak za okres nie dłuższy niż 3
lata wstecz od dnia złożenia wniosku o wznowienie wypłaty lub od dnia wydania z urzędu
decyzji o wznowieniu wypłaty.
Art. 63.
W razie zbiegu prawa do emerytury i renty przewidzianych w niniejszej ustawie albo
prawa do tej emerytury lub renty z prawem do emerytury lub do renty przewidzianej
w innych przepisach, wypłaca się jedno z tych świadczeń, a mianowicie świadczenie
wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
Art. 64.
1.
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia pieniężne, świadczenia
należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku
- kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do dalszego
prowadzenia nie ukończonego postępowania w celu ustalenia prawa do świadczeń. Przepisy
art. 30 stosuje się odpowiednio.
2.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się na wniosek:
1)
małżonka lub dzieci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, zamieszkałych z nią
w dniu jej śmierci,
2)
małżonka lub dzieci nie spełniających warunku określonego w pkt 1 albo innych członków
rodziny (ust. 1), jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o
świadczenia, lub jeżeli osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu.
3.
Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 wygasa w razie niewystąpienia o nie w ciągu
roku od dnia śmierci osoby, której świadczenia te przysługiwały.
Art. 65.
1.
Osoby, które pobierały świadczenia pieniężne pomimo istnienia okoliczności powodujących
wygaśnięcie prawa do świadczeń lub zawieszenie prawa do ich pobierania, są obowiązane
do zwrotu pobranych kwot, jeżeli były pouczone przez wojskowy organ emerytalny o okolicznościach,
które powodują wygaśnięcie lub zawieszenie prawa do świadczeń.
2.
Nie można żądać zwrotu nieprawnie pobranych kwot za okres dłuższy niż rok, jeżeli
osoba, o której mowa w ust. 1, zawiadomiła zgodnie z pouczeniem wojskowy organ emerytalny
lub właściwy do spraw rent organ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o okolicznościach
powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, a mimo to świadczenia były
jej nadal omyłkowo wypłacane.
3.
Wojskowy organ emerytalny może odstąpić od żądania zwrotu nieprawnie pobranych kwot
w całości lub w części, jeżeli zachodzą szczególne okoliczności.
4.
Osoba, która korzystała nieprawnie ze świadczeń na podstawie nieprawdziwych zeznań
lub dokumentów, jest obowiązana do zwrotu nieprawnie pobranych kwot.
Art. 66.
1.
Wojskowy organ emerytalny ma prawo potrącić z należnych świadczeń pieniężnych przewidzianych
w ustawie:
1)
zaliczki wypłacone na poczet świadczeń, a w razie zbiegu prawa do dwu lub więcej świadczeń
również świadczenia wypłacone od dnia, w którym nastąpił zbieg prawa do tych świadczeń,
2)
nieprawnie pobrane świadczenia.
2.
Na pokrycie kwot wypłaconych z tytułów wymienionych w ust. 1 wojskowy organ emerytalny
może:
1)
potrącić całą należność z kwoty świadczeń przysługujących za okres od dnia powstania
prawa do świadczeń do dnia wydania ostatecznej decyzji o przyznaniu tych świadczeń,
2)
dokonywać z wypłacanych bieżąco kwot potrąceń w wysokości nie przekraczającej 20%
tych świadczeń.
Art. 67.
Kwoty nieprawnie pobranych świadczeń pieniężnych, które nie mogą być potrącone w trybie
określonym w art. 66, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
Art. 68.
Świadczenia pieniężne przewidziane w ustawie mogą ulec zajęciu tylko:
1)
na zaspokojenie roszczeń alimentacyjnych - w wysokości i na zasadach określonych w
Kodeksie postępowania cywilnego,
2)
na zaspokojenie roszczeń z tytułu nie uiszczonych opłat za zajmowane osobne kwatery
stałe - w wysokości nie przekraczającej 20% emerytury lub renty.
Art. 69.
Minister Obrony Narodowej określa w drodze rozporządzenia w porozumieniu z Ministrem
Pracy, Płac i Spraw Socjalnych tryb wypłaty świadczeń, wstrzymywania i wznawiania
wypłaty świadczeń oraz zasady podziału renty rodzinnej między uprawnionych członków
rodziny.
Rozdział 10
Przepisy przejściowe
Art. 70.
1.
Osobom, którym przyznano renty na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i
nadterminowych oraz ich rodzin , zwanej dalej „ustawą z dnia 13 grudnia 1957 r.”, przyznaje się z urzędu, w ciągu
6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zamiast tych rent i dodatków
do tych rent, emerytury lub odpowiednie renty wraz z dodatkami, określone w niniejszej
ustawie.
2.
Do spraw osób, które nabyły prawo do zaopatrzenia na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia
1957 r., a którym zaopatrzenie to nie zostało przyznane przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z tym że wysługę emerytalną
ustala się oraz świadczenia należne za okres do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy
przyznaje się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r.
3.
Za podstawę wymiaru emerytur i rent przyznanych stosownie do ust. 1 i 2 żołnierzom
zwolnionym ze służby wojskowej przed dniem 1 grudnia 1967 r. oraz członkom rodzin
pozostałym po żołnierzach zmarłych przed tym dniem i po zmarłych emerytach i rencistach,
którzy zostali zwolnieni ze służby wojskowej przed tym dniem - przyjmuje się podstawę
wymiaru określoną w art. 4, obliczoną według stawek obowiązujących w dniu 1 grudnia
1967 r.
4.
Emerytury i renty przyznane stosownie do ust. 1-3 obejmują:
1)
kwoty dodatku określonego w uchwale nr 105 Rady Ministrów z dnia 16 marca 1963 r. w sprawie przyznania dodatku
do rent ,
2)
kwoty podwyższające renty, określone w zarządzeniu Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 18 września 1963 r. w sprawie
podwyższenia rent i dodatków do rent ,
3)
kwoty ekwiwalentu określonego:
a)
w uchwale nr 187 Rady Ministrów z dnia 20 lipca 1965 r. w sprawie wprowadzenia przejściowego
dodatku mieszkaniowego ,
b)
w uchwale nr 188 Rady Ministrów z dnia 20 lipca 1965 r. w sprawie przejściowego dodatku
mieszkaniowego dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej i
Służby Więziennej oraz dla pracujących członków ich rodzin pozostających z nimi we
wspólnym gospodarstwie domowym.
5.
Wysokość emerytur i rent wraz z dodatkami, przyznanych na podstawie ust. 1 i 3, nie
może być niższa od rent wraz z dodatkami, przysługujących na podstawie ustawy z dnia
13 grudnia 1957 r.
Art. 71.
1.
Wojskowe organy emerytalne wydają z urzędu w ciągu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy decyzje w sprawie wypłaty emerytur osobom, którym na podstawie art.
16 ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. ograniczono wysokość renty za wysługę lat, a do
których przy zastosowaniu art. 12 niniejszej ustawy ograniczenia tego nie stosuje
się.
2.
Jeżeli dla wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, niezbędne jest przedłożenie odpowiedniego
dowodu przez emeryta, wojskowy organ emerytalny wzywa go do przedłożenia tego dowodu.
Art. 72.
Do osób osiągających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy zarobek z tytułu zatrudnienia
lub dochód z innych źródeł, do których nie miały zastosowania przepisy art. 17 i 32
ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r., zasady określone w art. 13 i 21 niniejszej ustawy
stosuje się po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie.
Art. 73.
Warunek przewidziany w art. 14 ust. 1 pkt 1 nie ma zastosowania do żołnierzy zwolnionych
z zawodowej służby wojskowej przed dniem wejścia w życie ustawy.
Art. 74.
Osobom pobierającym emeryturę lub rentę odznaczonym tytułem honorowym wymienionym
w art. 34 ust. 1 albo zaliczonym do I grupy inwalidów dodatki z tego tytułu przyznaje
się na ich wniosek. Jeżeli orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów zostało już
przedłożone wojskowemu organowi emerytalnemu, dodatek z tego tytułu przyznaje się
z urzędu.
Art. 75.
1.
Prawo do emerytury wojskowej przewidzianej w niniejszej ustawie nabywają również żołnierze
zwolnieni z zawodowej służby wojskowej przed dniem 1 lipca 1954 r., którzy w dniu
zwolnienia z tej służby posiadali wysługę lat określoną w ustawie z dnia 13 grudnia
1957 r.
2.
Emeryturę przyznaje się żołnierzom, o których mowa w ust. 1, na ich wniosek i wypłaca
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jednakże za okres nie dłuższy niż 3 miesiące
wstecz od dnia złożenia wniosku. Za podstawę wymiaru emerytury przyjmuje się podstawę
wymiaru określoną w art. 4, obliczoną według stawek obowiązujących w dniu 1 grudnia
1967 r.
Art. 76.
1.
Zgłoszone po wejściu w życie niniejszej ustawy wnioski o rozpatrzenie spraw załatwionych
odmownie prawomocnymi decyzjami na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. nie
podlegają rozpatrzeniu z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2.
2.
Rozpatrzeniu na podstawie niniejszej ustawy podlegają wnioski zgłoszone przez osoby,
które:
1)
nie odpowiadały warunkom wymaganym do uzyskania świadczeń na podstawie ustawy z dnia
13 grudnia 1957 r., jeżeli osoby te odpowiadają warunkom do uzyskania świadczeń na
podstawie niniejszej ustawy,
2)
przedłożyły nowe dowody mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.
Art. 77.1 orzeczenie
Świadczenia pieniężne przyznane na podstawie art. 70, 71, 74 i 76 wypłaca się:
1)
od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli wysokość ich wojskowy organ emerytalny ustala
z urzędu,
2)
od dnia wejścia w życie ustawy, jednakże za okres nie dłuższy niż 3 miesiące wstecz
od dnia złożenia wniosku lub przedłożenia odpowiedniego dokumentu wojskowemu organowi
emerytalnemu przez zainteresowanego, jeżeli przyznanie lub ustalenie wysokości świadczenia
nie może nastąpić bez złożenia wniosku lub przedłożenia takiego dokumentu.
Rozdział 11
Przepisy końcowe
Art. 78.
1.
Prawo do zaopatrzenia na podstawie niniejszej ustawy nie przysługuje w razie zwolnienia
żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek:
1)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę utraty praw publicznych lub na karę degradacji,
2)
utraty stopnia oficerskiego, stopnia chorążego lub stopnia podoficerskiego.
2.
Żołnierzom, którzy nie nabywają prawa do zaopatrzenia na podstawie niniejszej ustawy,
oraz pozostałym po nich członkom rodzin przysługuje prawo do zaopatrzenia przewidzianego:
1)
w ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych
oraz ich rodzin lub
2)
w ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin albo
3)
w innych ustawach szczególnych
- jeżeli spełniają warunki przewidziane w tych ustawach.
Art. 79.
1.
Żołnierzom oraz członkom rodzin pozostałym po żołnierzach zmarłych, jeżeli osoby te
wskutek szczególnych okoliczności nie nabyły prawa do zaopatrzenia przewidzianego
w ustawie, Minister Obrony Narodowej może przyznać wyjątkowo zaopatrzenie określając
wysokość emerytury lub renty.
2.
Wysokość świadczeń pieniężnych przyznanych na podstawie ust. 1 nie może przekraczać
wysokości, w jakiej przysługiwałyby, gdyby osoby te spełniały warunki przewidziane
w ustawie.
3.
Członkom rodzin pozostałym po osobach, którym przyznano emeryturę wojskową lub wojskową
rentę inwalidzką na podstawie ust. 1, wojskowy organ emerytalny przyznaje wojskową
rentę rodzinną na ich wniosek, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie.
Art. 80.1 orzeczenie
Do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy oraz ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy
o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin dotyczące:
1)
wypłaty i zawieszania wypłaty świadczeń w czasie pobytu za granicą osoby do nich uprawnionej,
2)
określenia przypadków, w jakich uważa się za spełniony warunek pozostawania na utrzymaniu,
wymagany do uzyskania niektórych świadczeń przewidzianych w ustawie,
3)
zmniejszania i wypłacania świadczeń pieniężnych osobom pozbawionym wolności.
Art. 81.1 orzeczenie
1.
Uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przewidziane w art. 11 ust. 2 i art. 79 przysługują
Ministrowi Spraw Wewnętrznych w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w podległych
mu jednostkach i w stosunku do członków ich rodzin.
2.
Przepisy wykonawcze przewidziane w ustawie Minister Obrony Narodowej wydaje w porozumieniu
z Ministrem Spraw Wewnętrznych.
Art. 82.
W art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich
rodzin wyrazy „w art. 10” zastępuje się wyrazami „w art. 9 ust. 2 i art. 10”.
Art. 83.
W ustawie z dnia 6 czerwca 1958 r. o uposażeniu żołnierzy dodaje się art. 17a w brzmieniu:
„
Art. 17a.
1.
W razie śmierci żołnierza zawodowego przysługuje jego rodzinie jednorazowa odprawa
pieniężna w wysokości równej odprawie, jaka przysługiwałaby temu żołnierzowi w razie
zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
2.
Odprawa przysługuje małżonkowi, który w dniu śmierci żołnierza pozostawał z nim we
wspólności małżeńskiej, oraz dzieciom, wnukom, rodzeństwu i rodzicom, jeżeli w dniu
śmierci żołnierza spełniali warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, określone
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin.
”
Art. 84.
W ustawie z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 45 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 45.
1.
Żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który nabył prawo do emerytury
wojskowej lub do renty z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową,
przysługuje prawo do osobnej kwatery stałej na zasadach przewidzianych dla żołnierzy
zawodowych.
2.
Prawo do osobnej kwatery stałej przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do
renty rodzinnej:
1)
po żołnierzach zawodowych, którzy spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury
wojskowej albo których śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
2)
po emerytach wojskowych,
3)
po rencistach wojskowych, których inwalidztwo pozostawało w związku ze służbą wojskową.
3.
Wojskowy organ kwaterunkowy przydziela na wniosek osoby wymienionej w ust. 1 lub 2
osobną kwaterę stałą w miejscowości wybranej przez tę osobę, jeżeli dysponuje w tej
miejscowości lokalami mieszkalnymi.
4.
Prawo do osobnej kwatery stałej przysługuje osobom wymienionym w ust. 2 w czasie posiadania
uprawnień do renty rodzinnej. W razie zawarcia związku małżeńskiego przez wdowę po
żołnierzu (emerycie, renciście) prawo to wygasa, chociażby nawet pozostali członkowie
rodziny posiadali uprawnienia do renty rodzinnej.
5.
Przyznanie prawa do zaopatrzenia emerytalnego w trybie przewidzianym w art. 79 ustawy
z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
(Dz. U. Nr 53, poz. 341) osobom, które nie zajmują osobnej kwatery stałej, nie powoduje
przydzielenia takiej kwatery.
”
;
2)
w art. 46 ust. 1 wyraz „żołnierzy” zastępuje się wyrazem „osób”;
3)
w art. 47:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Osobom innym niż wymienione w art. 45 zamiast zajmowanej dotychczas osobnej kwatery
stałej przysługuje lokal zastępczy.
”
,
b)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„
4.
Na wniosek osoby wymienionej w ust. 1, która zajmuje osobną kwaterę stałą, wojskowy
organ kwaterunkowy jest obowiązany wskazać miejscowości, w których dysponuje mieszkaniami
lub posiada możliwości uzyskania przydziału mieszkania, i przydzielić lub uzyskać
przydział mieszkania w jednej z tych miejscowości wybranych przez zainteresowanego.
”
;
4)
art. 48 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 48.
Wojskowe organy kwaterunkowe i organy do spraw lokalowych prezydiów rad narodowych
są obowiązane udzielić pomocy osobom wymienionym w art. 45 i 47 w uzyskaniu mieszkania
spółdzielczego w miejscowości wybranej przez te osoby.
”
;
5)
w art. 52 skreśla się wyrazy „a w szczególności członkom rodzin pozostałym po żołnierzu zawodowym zmarłym w związku
ze służbą wojskową, jeżeli żołnierz ten przed śmiercią nie otrzymał przysługującej
mu kwatery.”
Art. 85.
W ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 9:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i skreśla się pkt 4,
b)
dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Za okresy równorzędne z okresami zatrudnienia uważa się również okresy zawodowej i
nadterminowej służby wojskowej pełnionej w Wojsku Polskim od dnia 1 listopada 1918 r.
oraz okresy służby w Milicji Obywatelskiej i w organach bezpieczeństwa publicznego
od dnia 22 lipca 1944 r. Okresy te zalicza się do I kategorii zatrudnienia. Przy ustalaniu
tych okresów uwzględnia się obliczenie ich w wymiarze korzystniejszym przewidzianym
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin i w przepisach
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin.
”
;
2)
w art. 10 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Okresy służby wojskowej wymienione w ust. 1 pkt 4, 5 i 7, pełnionej w czasie wojny
1939-1945 na froncie oraz w czasie walk z bandami, zalicza się do okresów zatrudnienia
w wymiarze dwukrotnym.
”
;
3)
w art. 48:
a)
w ust. 1 po wyrazach „ich rodzin” dodaje się wyrazy „albo przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin”,
b)
w ust. 2 skreśla się wyrazy „wojennych i wojskowych”.
Art. 86.1 orzeczenie
W ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych
oraz ich rodzin wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 4 pkt 4 skreśla się wyrazy „kształceni w szkołach i na kursach wojskowych”;
2)
art. 7 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 7.6 orzeczeń
1.
W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono lub nie pozostaje w
związku ze służbą wojskową.
2.
Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli powstało wskutek:
1)
zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w walce z wrogiem,
2)
zachorowania na froncie lub w związku z przebywaniem na froncie,
3)
wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej,
4)
chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,
5)
chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,
6)
istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami
lub warunkami służby wojskowej.
3.
Minister Obrony Narodowej ustala w porozumieniu z Ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej
oraz Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wykazy chorób określonych w ust. 2 pkt 5 i 6.
4.
Za pozostający w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej uważa się wypadek,
który nastąpił w okolicznościach określonych w art. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących
w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową , a okoliczności te i przyczyny wypadku zostały stwierdzone w trybie w niej przewidzianym.
5.
Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli:
1)
powstało z innych przyczyn niż określone w ust. 2,
2)
jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione
przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie żołnierza
naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki
odpowiadające tym przepisom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem,
a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i
był należycie przeszkolony w zakresie znajomości tych przepisów,
3)
jest następstwem wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie się żołnierza
spowodowane nadużyciem alkoholu,
4)
zranienie, kontuzja, obrażenie lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza rozmyślnie.
6.
Śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli żołnierz poległ w
walce z wrogiem albo zmarł z przyczyn wymienionych w ust. 2, a śmierć inwalidy, jeżeli
nastąpiła wskutek tych przyczyn. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.
7.
Związek zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób ze służbą wojskową oraz związek
śmierci żołnierza ze służbą wojskową ustala wojskowa komisja lekarska. Wojskowa komisja
lekarska ustala również związek śmierci ze służbą wojskową żołnierza zwolnionego ze
służby, jeżeli śmierć nastąpiła w wojskowym zakładzie leczniczym.
8.
Związek inwalidztwa ze służbą wojskową, związek śmierci ze służbą wojskową żołnierza
zwolnionego ze służby, który zmarł poza wojskowym zakładem leczniczym, oraz związek
śmierci inwalidy ze służbą wojskową ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i
zatrudnienia w oparciu o orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej ustalające związek
ze służbą wojskową zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób.
”
;
3)
w art. 9 ust. 2 po wyrazach „niż określone w ust. 1” dodaje się wyrazy „lub podstawę ich wymiaru”;
4)
w art. 10:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi, który stał się inwalidą:
1)
w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub
2)
w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem
chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania czynnej służby wojskowej,
albo
3)
w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem
wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby
powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.
”
,
b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
W razie ustania prawa do renty inwalidzkiej z powodu braku inwalidztwa, prawo do tej
renty powstaje ponownie, jeżeli ponowne inwalidztwo powstało wskutek pogorszenia się
stanu zdrowia w związku z kalectwem lub chorobą, które uzasadniały poprzednio prawo
do renty.
”
,
c)
ust. 5 skreśla się;
5)
art. 11 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 11.2 orzeczenia
1.
Wysokość renty dla inwalidów, których inwalidztwo powstało wskutek wypadku lub choroby
uprawniającej do świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących
w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową , wynosi miesięcznie:
1)
dla inwalidy zaliczonego do I lub II grupy - 100% podstawy wymiaru renty,
2)
dla inwalidy zaliczonego do III grupy - 65% podstawy wymiaru renty.
2.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru renty określonej w ust. 1 stosuje się przepisy art.
8 ust. 1-5, z tym że zarobki wymienione w ust. 1 i 2 tego artykułu zmniejsza się o
kwoty podatku od wynagrodzeń i składki na fundusz emerytalny.
3.
Kwota renty określonej w ust. 1 wraz z dodatkami, z wyjątkiem dodatków rodzinnych
oraz dodatku z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów, nie może przekraczać podstawy
wymiaru zmniejszonej o kwoty podatku od wynagrodzeń i składki na fundusz emerytalny
w przypadkach, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2. Nie dotyczy to kwot najniższych
rent (art. 9 ust. 1).
4.
Żołnierzowi zaliczonemu do II lub III grupy inwalidów, osiągającemu zarobek z tytułu
zatrudnienia lub dochód z innych źródeł, zmniejsza się rentę określoną w ust. 1 o
taką kwotę, o jaką zarobek lub dochód łącznie z rentą przekraczają wysokość podstawy
wymiaru renty (ust. 2). Renta ta nie może być jednak niższa niż renta inwalidzka przysługująca
na podstawie art. 12 ust. 1 i 2.
5.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady zmniejszania renty
w myśl ust. 4.
”
;
6)
w art. 16:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny po żołnierzu, który:
1)
w chwili śmierci pobierał rentę inwalidzką określoną w ustawie albo
2)
nie pobierał renty, lecz zmarł:
a)
w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub
b)
w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek
chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania czynnej służby wojskowej,
albo
c)
w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku
pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej
w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;
3)
zaginął w czasie pełnienia służby wojskowej.
”
,
b)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Rentę rodzinną dla rodziny żołnierza zaginionego wymierza się w wysokości i na zasadach
przewidzianych dla rodziny po żołnierzu zmarłym. Prawo do tej renty wygasa z upływem
terminu, w którym najwcześniej mogło nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego.
”
;
7)
w art. 18 skreśla się ust. 3;
8)
art. 40 skreśla się;
9)
w art. 41 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Zgłoszone po wejściu w życie ustawy wnioski o rozpatrzenie spraw, które zostały załatwione
odmownie prawomocnymi decyzjami na podstawie dekretu albo których rozpatrzenia odmówiono
na podstawie art. 40 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1972 r. -
nie podlegają rozpatrzeniu, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2 i 3 oraz w
art. 41a.
”
;
10)
po art. 41 dodaje się art. 41a w brzmieniu:
„
Art. 41a.
1.
Renta inwalidzka ze zwiększeniem przewidzianym w art. 12 ust. 3 przysługuje żołnierzom,
którzy zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów wskutek zranienia, kontuzji lub
innych obrażeń doznanych w związku ze służbą wojskową w Wojsku Polskim w okresie od
dnia 1 września 1939 r. do dnia 30 czerwca 1954 r. albo w związku ze służbą w polskich
formacjach wojskowych za granicą, w armiach sojuszniczych lub w oddziałach, które
prowadziły walkę z hitlerowskim okupantem w czasie wojny 1939-1945 r., chociażby nawet
inwalidztwo to powstało po upływie 18 miesięcy od dnia zwolnienia ze służby.
2.
Renta rodzinna ze zwiększeniem przewidzianym w art. 19 ust. 3 przysługuje członkom
rodzin żołnierzy zmarłych w czasie i okolicznościach określonych w ust. 1, jeżeli
nie osiągają zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu z innych źródeł powodującego
zawieszenie prawa do renty, chociażby warunki wymagane do przyznania tej renty powstały
po upływie 5 lat od dnia śmierci żołnierza. Jednakże wdowie po żołnierzu renta przysługuje,
jeżeli nie zawarła powtórnie związku małżeńskiego.
3.
Rentę inwalidzką lub rodzinną przyznaje się na wniosek osób wymienionych w ust. 1
i 2, chociażby nawet:
1)
nie zgłaszały poprzednio wniosku o przyznanie renty,
2)
wniosek o przyznanie renty został załatwiony odmownie lub nie został poddany rozpatrzeniu,
3)
osoby te otrzymały odprawę przewidzianą w art. 50 lub 54 dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin , w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 1958 r.
”
;
11)
art. 64 skreśla się;
12)
art. 66 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 66.
1.
W sprawach nie unormowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy
art. 29, 34, 68, 69, 74-83, 87-89, 91, 92, 113, 116, 117, 119-121 i 124 ustawy z dnia
23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin .
2.
Do zaopatrzenia przewidzianego w niniejszej ustawie stosuje się również przepisy o
powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym dotyczące wypłaty i zawieszania świadczeń w czasie
pobytu za granicą osoby uprawnionej do tych świadczeń.
”
Art. 87.
W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 10 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„
4.
Funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w Milicji Obywatelskiej w razie powołania do
zawodowej służby wojskowej stosownie do ust. 1 i 2 mianuje się na stopnie wojskowe
równorzędne z posiadanymi przez nich stopniami milicyjnymi.
”
;
2)
w art. 46 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Świadczenia, o których mowa w art. 45, mogą być przyznane również osobom uprawnionym
do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy i ich rodzin.
”
;
3)
w art. 51:
a)
dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Żołnierza, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat, można
zwolnić z zawodowej służby wojskowej za jego zgodą, chociażby nie osiągnął wieku określonego
w ust. 1 pkt 1.
”
,
b)
dotychczasowe ust. 2 i 3 otrzymują kolejną numerację 3 i 4;
4)
w art. 55 po wyrazach „w art. 51 ust. 1 pkt 1, 4 i 5” dodaje się wyrazy „i ust. 2”;
5)
w art. 57:
a)
w ust. 1 dodaje się na końcu zdanie:
„
Należności te nie przysługują żołnierzowi, który bezpośrednio po zwolnieniu z zawodowej
służby wojskowej został przyjęty do służby w Milicji Obywatelskiej.
”
,
b)
w ust. 2 po wyrazach „art. 51 ust. 1 pkt 1-5” dodaje się wyrazy „lub ust. 2”;
6)
w art. 62:
a)
w ust. 1 wyrazy „w ciągu 6 miesięcy” zastępuje się wyrazami „w ciągu jednego roku”,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Jeżeli żołnierz nie może podjąć zatrudnienia lub złożyć wniosku o skierowanie do pracy
w terminach określonych w ust. 1 ze względu na chorobę powodującą niezdolność do pracy
lub inwalidztwo, zachowuje on uprawnienia określone w ust. 1 w razie podjęcia zatrudnienia
lub złożenia wniosku w ciągu 3 miesięcy od dnia ustania niezdolności do pracy lub
inwalidztwa.
”
Art. 88.
Traci moc ustawa z dnia 13 grudnia 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i
nadterminowych oraz ich rodzin .
Art. 89.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1973 r.