Ustawaz dnia 30 maja 1962 r.o gospodarce paliwowo-energetycznej
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział I - Przepisy ogólne
- Rozdział II - Organizacja gospodarki paliwowo-energetycznej
- Rozdział III - Eksploatacja urządzeń energetycznych
- Rozdział IV - Dostawa i odbiór paliw gazowych i energii
- Rozdział V - Produkcja i użytkowanie urządzeń
- Rozdział VI - Przepisy karne
- Rozdział VII - Odpowiedzialność pieniężna jednostek gospodarki uspołecznionej i ich pracowników
- Rozdział VIII - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Gospodarką paliwowo-energetyczną w rozumieniu niniejszej ustawy jest:
1)
racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych,
2)
wytwarzanie, przetwarzanie, przesyłanie, rozdzielanie, dostawa i użytkowanie paliw
gazowych i energii,
3)
użytkowanie paliw stałych i ciekłych,
4)
eksploatacja urządzeń energetycznych.
2.
Realizacja zadań gospodarki paliwowo-energetycznej obejmuje również:
1)
ustalanie wymagań jakościowych paliw i energii oraz wskaźników ich zużycia,
2)
ustalanie warunków technicznych, którym ze względu na racjonalne i oszczędne użytkowanie
paliw i energii powinny odpowiadać projektowanie i budowa urządzeń energetycznych,
3)
ustalanie kwalifikacji personelu zatrudnionego przy eksploatacji urządzeń energetycznych.
3.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi rodzaje urządzeń energetycznych, których
eksploatacja, projektowanie lub budowa podlegają przepisom niniejszej ustawy.
Art. 2.
1.
Celem gospodarki paliwowo-energetycznej jest racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych
dla zaspokojenia potrzeb gospodarki narodowej i potrzeb ludności.
2.
Podstawą gospodarki paliwowo-energetycznej są roczne i wieloletnie plany gospodarcze,
perspektywiczne plany rozwoju gospodarki narodowej oraz bilanse paliwowo-energetyczne.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa:
1)
o „energii” - należy przez to rozumieć energię elektryczną i cieplną,
2)
o „paliwach” bez bliższego określenia - należy przez to rozumieć paliwa stałe, ciekłe
i gazowe, z wyjątkiem paliw jako materiałów pędnych w transporcie,
3)
o „urządzeniach energetycznych” - należy przez to rozumieć maszyny, aparaty i przewody,
a także ich zespoły przeznaczone do wytwarzania, przesyłania, rozdzielania i użytkowania
energii lub paliw gazowych, przez które w stanie pracy przepływa odpowiedni rodzaj
energii lub paliw,
4)
o „przesyłaniu” - należy przez to rozumieć przesyłanie paliw i energii, z wyłączeniem
transportu drogowego, kolejowego, wodnego i powietrznego.
Rozdział II
Organizacja gospodarki paliwowo-energetycznej
Art. 4.1 orzeczenie
1.
Naczelnym organem administracji państwowej w zakresie gospodarki paliwowo-energetycznej
jest Minister Górnictwa i Energetyki.
2.
Minister Górnictwa i Energetyki wydaje przepisy w zakresie gospodarki paliwowo-energetycznej,
a w szczególności w zakresie:
1)
użytkowania paliw i energii,
2)
eksploatacji urządzeń energetycznych,
3)
rozdzielania i dostawy paliw gazowych i energii,
4)
dysponowania mocą urządzeń energetycznych przyłączonych do wspólnej sieci,
5)
kwalifikacji personelu zatrudnionego przy eksploatacji urządzeń energetycznych,
6)
warunków technicznych, którym ze względu na racjonalne i oszczędne użytkowanie paliw
i energii powinny odpowiadać projektowanie i budowa urządzeń energetycznych.
Art. 5.
1.
Organem Ministra Górnictwa i Energetyki do spraw gospodarki paliwowo-energetycznej
jest Państwowy Inspektorat Gospodarki Paliwowo-Energetycznej.
2.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi zakres działania i tryb postępowania
Państwowego Inspektoratu Gospodarki Paliwowo-Energetycznej.
3.
Prezes Rady Ministrów nada Państwowemu Inspektoratowi Gospodarki Paliwowo-Energetycznej
statut, który określi jego organizację.
4.
Rada Ministrów może upoważnić inne organy do sprawowania nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem
przepisów określonych w art. 4 ust. 2.
Art. 6.1 orzeczenie
1.
W zakresie ustalonym przez Radę Ministrów w sprawach dotyczących inwestycji w dziedzinie
gospodarki paliwowo-energetycznej ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) oraz
prezydia wojewódzkich (miast wyłączonych z województw) rad narodowych uzgadniają swe
poczynania z Ministrem Górnictwa i Energetyki.
2.
Niezależnie od uprawnień określonych w ust. 1 Minister Górnictwa i Energetyki może
występować z wnioskami o dokonywanie odpowiednich inwestycji i modernizacji potrzebnych
dla realizacji zadań w zakresie gospodarki paliwowo-energetycznej.
Art. 7.7 orzeczeń
1.
Minister Górnictwa i Energetyki określa zasady przyłączania do wspólnej sieci poszczególnych
urządzeń do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania i rozdzielania paliw gazowych
i energii oraz ich odbioru.
2.
Dysponowanie mocą urządzeń energetycznych przyłączonych do wspólnej sieci należy do
Ministra Górnictwa i Energetyki, który może do tego upoważnić organy podległe.
3.
Przez dysponowanie mocą rozumie się w szczególności uprawnienia do:
1)
ustalania i zmiany programów pracy wytwórczych urządzeń energetycznych,
2)
udzielania zezwoleń na przerwanie pracy urządzeń energetycznych wytwórczych, przesyłowych,
rozdzielczych dla celów remontu lub rezerwy,
3)
wydawania odbiorcom przyłączonym do wspólnej sieci poleceń ograniczenia pobieranej
mocy w granicach zatwierdzonego planu ograniczeń,
4)
wydawania odbiorcom przyłączonym do wspólnej sieci, a posiadającym własne urządzenia
wytwórcze elektryczne, cieplne lub gazowe, poleceń ograniczenia pracy tych urządzeń
i zwiększenia pobierania mocy ze wspólnej sieci w granicach określonych umową.
Art. 8.
Dla potrzeb planowej gospodarki paliwowo-energetycznej Rada Ministrów może dokonać
podziału Państwa na okręgi energetyczne.
Rozdział III
Eksploatacja urządzeń energetycznych
Art. 9.
1.
Eksploatacja określonych w trybie art. 1 ust. 3 urządzeń energetycznych może być prowadzona
tylko pod kierownictwem i dozorem osób posiadających odpowiednie kwalifikacje.
2.
Minister Górnictwa i Energetyki określi w drodze rozporządzenia rodzaj kwalifikacji
osób określonych w ust. 1 oraz tryb i zasady stwierdzania tych kwalifikacji.
Art. 10.
1.
Usługi w zakresie konserwacji i naprawy określonych w trybie art. 1 ust. 3 urządzeń
energetycznych wykonywać mogą tylko osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.
2.
Minister Górnictwa i Energetyki w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Drobnej
Wytwórczości określi w drodze rozporządzenia rodzaj kwalifikacji osób określonych
w ust. 1 oraz tryb i zasady stwierdzania tych kwalifikacji.
Art. 11.
1.
Urządzenia energetyczne w przedsiębiorstwach (zakładach) przemysłowych i usługowych
mogą obsługiwać tylko osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.
2.
Minister Górnictwa i Energetyki określi w drodze rozporządzenia wykaz stanowisk, do
których ma zastosowanie przepis ust. 1, rodzaj kwalifikacji oraz tryb i zasady ich
stwierdzenia.
Rozdział IV
Dostawa i odbiór paliw gazowych i energii
Art. 12.1 orzeczenie
Dostawa i odbiór paliw gazowych i energii następuje na podstawie umowy, zgodnie z
przepisami o dostawie i użytkowaniu paliw i energii.
Art. 13.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady, wysokość i sposób obliczania
odszkodowania przysługującego odbiorcy w przypadkach ograniczenia lub przerwy w dostawie
albo pogorszenia parametrów dostarczanych paliw gazowych lub energii.
Art. 14.
1.
Dla nowo inwestowanych urządzeń odbiorczych zamówienie dostawy paliw gazowych lub
energii na przyszłe okresy następuje na podstawie umowy między zamawiającym a dostawcą.
2.
Umowa powinna w szczególności przewidywać wielkość poboru paliw gazowych lub energii
w określonych terminach oraz cywilną odpowiedzialność stron w przypadku niedotrzymania
w całości lub w części warunków umowy, zwłaszcza w przypadku, jeżeli jedna ze stron
dokonała inwestycji urządzeń wytwórczych, przetwórczych, przesyłowych, rozdzielczych
lub odbiorczych, a naruszenie warunków umowy przez drugą stronę, uniemożliwiło pełne
wykorzystanie dokonanych inwestycji.
Art. 15.
Odbiorcy naruszający przepisy o dostawie i użytkowaniu paliw gazowych lub energii
albo nie dotrzymujący warunków umowy, niezależnie od odpowiedzialności cywilnej i
karnej, mogą być odłączeni od sieci. Za szkody i straty mogące wyniknąć z tytułu odłączenia
w tym przypadku od sieci dostawca nie ponosi odpowiedzialności.
Rozdział V
Produkcja i użytkowanie urządzeń
Art. 16.
1.
Urządzenia energetyczne i inne urządzenia służące do użytkowania paliw, a w szczególności
przeznaczone do użytku w gospodarstwach domowych, powinny odpowiadać normom państwowym,
zapewniać ekonomiczne i racjonalne ich użytkowanie oraz pełne bezpieczeństwo obsługi
i otoczenia.
2.
Minister Górnictwa i Energetyki w porozumieniu z ministrem sprawującym nadzór nad
produkcją urządzeń, o których mowa w ust. 1, może uzależnić dopuszczenie do ruchu
lub do obrotu określonego urządzenia od spełnienia oznaczonych warunków technicznych
oraz wprowadzić obowiązek oznaczania przez wytwórcę przy pomocy trwałego znaku dopuszczenia
tego urządzenia do ruchu lub do obrotu.
3.
Prezes Rady Ministrów może zakazać użytkowania określonego urządzenia, które nie spełnia
wymogów określonych w ust. 1.
Rozdział VI
Przepisy karne
Art. 17.
1.
Kto narusza przepisy art. 7 ust. 2 i 3, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1. art. 11 ust.
1, art. 12, art. 16 ust. 2 i 3 albo wykracza przeciw nakazom lub zakazom wydanym na
podstawie tych przepisów przez właściwe organy
-
-podlega karze grzywny do 4.500 zł.
2.
Tej samej karze podlega, kto:
1)
narusza przepisy wydane na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1-5, art. 7 ust. 1 albo wykracza
przeciw nakazom lub zakazom wydanym na podstawie tych przepisów przez właściwe organy,
2)
umyślnie uniemożliwia lub utrudnia sprawowanie nadzoru i kontroli uprawnionym organom
(art. 5 ust. 1 i 4).
3.
Orzekanie w sprawach wymienionych w ust. 1 i 2 następuje w trybie przepisów o orzecznictwie
karno-administracyjnym.
4.
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do pracowników jednostek gospodarki uspołecznionej
w zakresie pracy w tych jednostkach (art. 18 ust. 1).
Rozdział VII
Odpowiedzialność pieniężna jednostek gospodarki uspołecznionej i ich pracowników
Art. 18.
1.
Osoby odpowiedzialne za gospodarkę paliwowo-energetyczną w jednostce gospodarki uspołecznionej
oraz pracownicy tej jednostki dopuszczający się wykroczeń, o których mowa w art. 17
ust. 1 i 2
-
-podlegają karze pieniężnej do 4.500 zł.
2.
Karę pieniężną (ust. 1) nakłada Minister Górnictwa i Energetyki, który może w drodze
rozporządzenia przekazać to uprawnienie Państwowemu Inspektoratowi Gospodarki Paliwowo-Energetycznej
oraz innym organom.
3.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia osoby odpowiedzialne za gospodarkę
paliwowo-energetyczną w rozumieniu ust. 1 oraz zasady i tryb postępowania przy wymierzaniu
i ściąganiu kary pieniężnej.
4.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia ustalić, że kary pieniężne, o których
mowa w ust. 1, będą nakładane w trybie przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym.
Art. 19.
1.
Niezależnie od kar przewidzianych w art. 18 wymierza się jednostce gospodarki uspołecznionej
(przedsiębiorstwu, urzędowi, instytucji lub innemu zakładowi pracy) za naruszenie
przepisów o gospodarce paliwowo-energetycznej karę pieniężną, której wysokość zależna
jest od rodzaju i stopnia naruszenia przepisów oraz poniesionych strat.
2.
Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, nakłada Minister Górnictwa i Energetyki,
który może w drodze rozporządzenia przekazać to uprawnienie Państwowemu Inspektoratowi
Gospodarki Paliwowo-Energetycznej oraz innym organom.
3.
Kara pieniężna może wynosić od 1.000 do 30.000 zł.
4.
Rada Ministrów ustali w drodze rozporządzenia zasady i tryb wymiaru oraz ściągania
kar pieniężnych.
Rozdział VIII
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 20.
Rada Ministrów określi zakres i tryb stosowania przepisów ustawy w jednostkach podległych
Ministrom: Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych, w zakładach karnych podległych Ministrowi
Sprawiedliwości oraz w podległym Ministrowi Komunikacji przedsiębiorstwie „Polskie
Koleje Państwowe”.
Art. 21.
Dotychczasowe przepisy o gospodarce paliwowo-energetycznej pozostają w mocy do czasu
zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy.
Art. 22.
W ustawie z dnia 22 marca 1957 r. o zmianach w organizacji i zakresie działania naczelnych
organów administracji państwowej w niektórych gałęziach przemysłu, budownictwa i komunikacji wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2 skreśla się wyrazy „i gazowniczego oraz inspekcji gazownictwa”,
2)
art. 4 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 4.1 orzeczenie
Do zakresu działania Ministra Górnictwa i Energetyki należą sprawy: przemysłu węglowego,
a w szczególności eksploatacji złóż oraz przeróbki i uszlachetniania węgla, przemysłu
naftowego, a w szczególności eksploatacji złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, przemysłu
gazowniczego, przemysłu energetycznego, realizacji polityki i nadzoru w dziedzinie
użytkowania paliw i energii oraz związanej z tym polityki w dziedzinie produkcji i
użytkowania urządzeń energetycznych, inspekcji paliwowo-energetycznej, produkcji maszyn,
urządzeń i sprzętu górniczego i wiertniczego oraz materiałów podsadzkowych i innych
potrzebnych do eksploatacji złóż węgla oraz - w zakresie określonym szczególnymi przepisami
- prac geologicznych, inwestycji i budownictwa górniczego i energetycznego oraz dozoru
technicznego.
”
.
Art. 23.1 orzeczenie
Tracą moc:
1)
ustawa elektryczna z dnia 21 marca 1922 r. ,
2)
ustawa z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej ,
3)
dekret z dnia 28 stycznia 1953 r. o zabezpieczeniu racjonalnego i oszczędnego użytkowania
energii elektrycznej i cieplnej ,
4)
dekret z dnia 12 maja 1954 r. o Państwowej Inspekcji Gazowniczej .
Art. 24.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.