Ustawaz dnia 13 grudnia 1957 r.o służbie wojskowej oficerów Sił Zbrojnych
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział I - Przepisy ogólne
- Rozdział II - Stopnie oficerskie
- Rozdział III - Oficerowie w czynnej służbie wojskowej
- Rozdział IV - Oficerowie zawodowi
- Rozdział V - Oficerowie służby okresowej
- Rozdział VI - Oficerowie rezerwy i oficerowie zwolnieni od powszechnego obowiązku wojskowego
- Rozdział VII - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Oficerem Sił Zbrojnych może być obywatel polski, który posiada odpowiednie wartości
moralne i polityczne oraz kwalifikacje fachowe do pełnienia służby wojskowej w stopniu
oficerskim, a ponadto odpowiada warunkom określonym w niniejszej ustawie.
Art. 2.
1.
Oficerowie tworzą korpus oficerski Sił Zbrojnych.
2.
Korpus oficerski Sił Zbrojnych składa się:
1)
z korpusu osobowego generałów i admirałów;
2)
z korpusów osobowych oficerów:
a)
piechoty,
b)
artylerii,
c)
wojsk pancernych,
d)
lotnictwa,
e)
marynarki wojennej,
f)
politycznych,
g)
wojsk inżynieryjnych,
h)
łączności,
i)
wojsk radiotechnicznych,
j)
wojsk chemicznych,
k)
komunikacji,
l)
samochodowych,
ł)
administracji,
m)
duszpasterstwa,
n)
kwatermistrzostwa,
o)
kwaterunkowo-budowlanych,
p)
sprawiedliwości,
r)
topografów,
s)
uzbrojenia,
t)
weterynarii,
u)
wojskowej służby wewnętrznej,
w)
służby zdrowia.
3.
W zależności od potrzeb organizacyjnych Sił Zbrojnych Rada Ministrów może na wniosek
Ministra Obrony Narodowej tworzyć nowe korpusy osobowe oficerów albo znosić istniejące.
4.
Minister Obrony Narodowej może dzielić korpusy osobowe oficerów na grupy: liniową,
techniczną lub inne oraz na specjalności wojskowe.
5.
Minister Obrony Narodowej określi zasady zaliczania oficerów do poszczególnych korpusów
osobowych oraz grup i specjalności wojskowych.
Art. 3.
1.
Oficer może być przeniesiony - przez Ministra Obrony Narodowej lub organy wojskowe
przez niego upoważnione - z jednego korpusu osobowego oficerów do innego lub z jednej
grupy do drugiej w ramach tego samego korpusu, stosownie do posiadanych kwalifikacji:
1)
na własną prośbę;
2)
z urzędu w przypadkach:
a)
zniesienia korpusu osobowego lub grupy albo zmniejszenia etatów,
b)
utworzenia nowego korpusu lub grupy albo potrzeby uzupełnienia istniejących.
2.
Oficer mianowany na stopień generała (admirała) przechodzi do korpusu osobowego generałów
i admirałów. Art. 4. Ze względu na stosunek do służby wojskowej oficer może być:
1)
oficerem zawodowym;
2)
oficerem służby okresowej;
3)
oficerem rezerwy;
4)
oficerem zwolnionym od powszechnego obowiązku wojskowego.
Art. 5.
Obowiązki i prawa oficerów nie uregulowane w drodze ustawy określają przepisy (zarządzenia,
rozkazy, regulaminy i instrukcje) wydawane przez Ministra Obrony Narodowej.
Art. 6.
1.
Zdolność fizyczną i psychiczną oficerów do służby wojskowej ustalają wojskowe komisje
lekarskie.
2.
Zasady badania i oceny stopnia zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej
oraz skład, właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich określa Minister
Obrony Narodowej.
Art. 7.
1.
W wyjątkowych przypadkach mogą być przyjęte do służby w Siłach Zbrojnych w stopniach
oficerskich osoby nie będące obywatelami polskimi.
2.
Warunki przyjmowania do służby, zasady pełnienia tej służby i zwalniania z niej oraz
prawa i obowiązki oficerów wymienionych w ust. 1 określi Rada Ministrów.
Rozdział II
Stopnie oficerskie
Art. 8.
1.
Ustanawia się następujące kolejne stopnie oficerskie:
1)
oficerowie młodsi:
podporucznik, podporucznik marynarki,
porucznik, porucznik marynarki,
kapitan, kapitan marynarki;
2)
oficerowie starsi:
major, komandor podporucznik,
podpułkownik, komandor porucznik,
pułkownik, komandor;
3)
generałowie (admirałowie):
generał brygady, kontradmirał,
generał dywizji, wiceadmirał,
generał broni, admirał.
2.
Ustanawia się stopień Marszałka Polski.
3.
Minister Obrony Narodowej może zarządzić używanie stopni oficerskich z określeniem
przynależności oficerów do poszczególnych korpusów osobowych, grup lub specjalności
wojskowych.
Art. 9.
1.
Stopnie oficerskie nadaje się przez mianowanie.
2.
Przy mianowaniu na każdy stopień oficerski wydaje się oficerowi dokument określający
stopień oraz korpus osobowy oficerów, w którym mianowanie nastąpiło.
Art. 10.
Stopień oficerski jest dożywotni.
Art. 11.
1.
Na pierwszy stopień oficerski (podporucznika, podporucznika marynarki) oraz na stopnie
oficerskie generałów (admirałów) mianuje Rada Państwa na wniosek Ministra Obrony Narodowej.
2.
Na pozostałe stopnie oficerskie mianuje Minister Obrony Narodowej.
3.
Rada Ministrów może na czas wojny nadać określonym organom wojskowym uprawnienia do
mianowania na stopnie oficerskie wymienione w ust. 2.
Art. 12.
Na stopień Marszałka Polski mianuje oficera Rada Państwa za wyjątkowe zasługi dla
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Jej Sił Zbrojnych.
Art. 13.
1.
Warunki mianowania na stopień podporucznika (podporucznika marynarki) są następujące:
1)
ukończenie średniej szkoły ogólnokształcącej lub innej szkoły uprawniającej do studiów
w szkołach wyższych oraz
2)
ukończenie szkoły oficerskiej lub złożenie egzaminu na oficera i
3)
posiadanie odpowiedniej zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej.
2.
Warunkiem mianowania podoficera zawodowego na stopień podporucznika (podporucznika
marynarki) jest ponadto przesłużenie w charakterze podoficera zawodowego co najmniej
3 lat.
3.
Warunkiem mianowania na stopień podporucznika (podporucznika marynarki) w rezerwie
może być ponadto odbycie ćwiczeń wojskowych.
4.
Minister Obrony Narodowej określa warunki dopuszczenia do egzaminu na oficera oraz
zasady i tryb składania egzaminu.
Art. 14.
1.
Mianowanie na wyższe stopnie oficerskie następuje na warunkach określonych w niniejszej
ustawie.
2.
Warunkiem mianowania na wyższy stopień oficerski jest posiadanie bezpośrednio niższego
stopnia. Nie dotyczy to mianowania na stopień Marszałka Polski.
3.
W przypadkach wyjątkowych ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych można mianować żołnierza,
który posiada wybitne kwalifikacje lub umiejętności do pełnienia służby w odpowiednim
stopniu oficerskim - na wyższy stopień oficerski, mimo nieposiadania bezpośrednio
niższego stopnia oficerskiego lub nieposiadania w ogóle stopnia oficerskiego.
Art. 15.
Przepisy art. 13 i 14 stosuje się w czasie pokoju. Warunki mianowania na stopnie oficerskie
w czasie wojny określa Rada Ministrów.
Art. 16.
1.
Za dokonanie czynu świadczącego o szczególnym męstwie lub za wyjątkowe zasługi można
mianować oficera na wyższy stopień, a podoficera lub szeregowca na stopień oficerski
- niezależnie od istnienia warunków wymaganych do mianowania.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do oficerów, podoficerów i szeregowców, którzy
zmarli lub utracili zdolność do służby wojskowej wśród okoliczności świadczących o
szczególnym męstwie lub wyjątkowych zasługach.
Art. 17.
Oficera, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne lub przed oficerskim sądem
honorowym, nie można mianować na wyższy stopień do czasu ukończenia postępowania.
Art. 18.
1.
Oficer traci stopień oficerski w przypadkach:
1)
utraty obywatelstwa polskiego;
2)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową utraty praw publicznych lub degradacji;
3)
zatwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej w odniesieniu do wszystkich oficerów
w stopniach do pułkownika (komandora) włącznie, a przez Radę Państwa w odniesieniu
do pozostałych oficerów - wniosku oficerskiego sądu honorowego o pozbawienie stopnia
oficerskiego.
2.
W przypadku pozbawienia oficera stopnia oficerskiego w myśl ust. 1 pkt 3 - osobie
pozbawionej tego stopnia przysługuje stopień szeregowca.
Art. 19.
1.
Za szczególne osiągnięcia w pracy lub zasługi dla Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
można żołnierzowi przywrócić stopień oficerski.
2.
Przywrócenie stopnia oficerskiego w przypadku jego utraty wskutek skazania na karę
dodatkową utraty praw publicznych nie może nastąpić przed upływem czasokresu, na który
wymierzono tę karę.
3.
O przywróceniu wszystkich stopni oficerskich do pułkownika (komandora) włącznie orzeka
Minister Obrony Narodowej, a o przywróceniu pozostałych stopni oficerskich - Rada
Państwa.
Rozdział III
Oficerowie w czynnej służbie wojskowej
Art. 20.
1.
Oficerem w czynnej służbie wojskowej jest:
1)
oficer zawodowy;
2)
oficer służby okresowej - w okresie odbywania tej służby;
3)
oficer rezerwy powołany do odbycia ćwiczeń wojskowych lub przeszkolenia wojskowego
albo do pełnienia służby wojskowej w razie mobilizacji lub w czasie wojny - w okresie
odbywania tej służby;
4)
oficer zwolniony od powszechnego obowiązku wojskowego wskutek osiągnięcia ustalonej
granicy wieku, powołany do pełnienia służby wojskowej w razie mobilizacji lub w czasie
wojny - w okresie odbywania tej służby.
2.
Oficerowie rezerwy oraz oficerowie zwolnieni od powszechnego obowiązku wojskowego
wskutek osiągnięcia ustalonej granicy wieku, którzy przed przeniesieniem do rezerwy
lub zwolnieniem od powszechnego obowiązku wojskowego byli oficerami zawodowymi, w
przypadku powołania ich do czynnej służby wojskowej w razie mobilizacji lub w czasie
wojny - stają się ponownie oficerami zawodowymi.
3.
Do czynnej służby wojskowej można powołać oficera posiadającego zdolność fizyczną
i psychiczną do pełnienia służby wojskowej.
Art. 21.
1.
Oficerów w czynnej służbie wojskowej wyznacza na stanowiska i zwalnia ze stanowisk
Minister Obrony Narodowej lub organy wojskowe przez niego upoważnione.
2.
Rada Ministrów może na czas wojny nadać również innym organom wojskowym uprawnienia
do wyznaczania oficerów na stanowiska służbowe i zwalniania ich ze stanowisk.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do powoływania oficerów na stanowiska w wojskowych
organach wymiaru sprawiedliwości, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej.
Art. 22.
1.
Minister Obrony Narodowej może ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych lub interes obrony
Państwa wyznaczyć w porozumieniu z właściwym ministrem oficerów w czynnej służbie
wojskowej do wykonywania określonych zadań poza wojskiem, na stanowiska ustalone przez
Prezesa Rady Ministrów.
2.
Oficerowie wyznaczeni do wykonywania zadań poza wojskiem pozostają nadal w czynnej
służbie wojskowej. Oficerowie ci mogą być przez Ministra Obrony Narodowej w każdym
czasie odwołani ze służby poza wojskiem.
3.
Zasady i tryb wyznaczania oficerów do wykonywania zadań poza wojskiem oraz ich prawa
i obowiązki związane z wykonywaniem tych zadań określi Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.
Art. 23.
1.
Oficer w czynnej służbie wojskowej podlega służbowemu opiniowaniu.
2.
Oficerowi przysługuje prawo zapoznania się z całością wydanej o nim opinii służbowej.
Jeżeli oficer uważa opinię za krzywdzącą, może w terminie 30 dni od zapoznania się
z tą opinią wnieść zażalenie.
3.
Zasady i sposób opiniowania oficerów, zapoznawania ich z opinią, tryb wnoszenia i
sposób rozpatrywania zażaleń oraz właściwość organów wojskowych w tych sprawach określi
Minister Obrony Narodowej.
Art. 24.
1.
Oficer w czynnej służbie wojskowej jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystkie
sprawy, o których powziął wiadomość bezpośrednio lub pośrednio w związku z wykonywaniem
obowiązków służbowych, jeżeli sprawy te uznano za tajne lub gdy utrzymania ich w tajemnicy
wymaga dobro publiczne albo inne względy służbowe.
2.
Obowiązek zachowania tajemnicy trwa zarówno w czasie pozostawania w czynnej służbie
wojskowej, jak i po zwolnieniu z niej.
3.
Od obowiązku zachowania tajemnicy w określonych przypadkach może zwolnić oficera przełożony
o uprawnieniach co najmniej dowódcy okręgu wojskowego.
Art. 25.
1.
Oficer w czynnej służbie wojskowej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie
porządku i dyscypliny wojskowej, na zasadach określonych w osobnych przepisach.
2.
Oficer podlega w czasie odbywania czynnej służby wojskowej właściwości oficerskich
sądów honorowych za czyny, które naruszają honor i godność oficerską, na zasadach
określonych w osobnych przepisach.
Art. 26.
1.
Tytułem oficera w czynnej służbie wojskowej jest jego stopień oficerski, przy czym
oficerowie do stopnia pułkownika (komandora) włącznie, którzy ukończyli studia w Akademii
Sztabu Generalnego imienia Generała Broni Karola Świerczewskiego lub w zagranicznych
akademiach wojskowych, określonych przez Ministra Obrony Narodowej, mogą używać w
tytule określenia „dyplomowany”.
2.
Warunki i tryb przyznawania uprawnień do używania tytułu oficera dyplomowanego określi
Minister Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.
Art. 27.
Oficerowie pełniący służbę w Marynarce Wojennej, którzy nie zostali zaliczeni do korpusu
osobowego oficerów marynarki wojennej, używają w czasie pełnienia tej służby stopni
oficerskich przewidzianych dla oficerów Marynarki Wojennej.
Art. 28.
1.
Oficerowie posiadający tytuł lub stopień naukowy albo tytuł zawodowy mogą używać go
w sprawach służbowych tylko w publikacjach, korespondencji i przy podpisach.
2.
Sposób używania tytułów i stopni, o których mowa w ust. 1, określa Minister Obrony
Narodowej.
Art. 29.
1.
Oficer w czynnej służbie wojskowej jest obowiązany do noszenia w czasie wykonywania
obowiązków służbowych umundurowania i oznak wojskowych.
2.
Minister Obrony Narodowej może zwolnić niektóre grupy oficerów od obowiązku noszenia
umundurowania i oznak wojskowych w czasie wykonywania obowiązków służbowych.
3.
Wzory umundurowania i oznak wojskowych oraz zasady i sposób noszenia przez oficerów
umundurowania, oznak wojskowych i uzbrojenia ustala Minister Obrony Narodowej.
4.
Minister Obrony Narodowej ustala również zasady i sposób noszenia orderów, odznaczeń
i odznak przez oficerów w czynnej służbie wojskowej.
Art. 30.
1.
Oficerom w czynnej służbie wojskowej nie wolno podejmować się prac zarobkowych poza
wojskiem.
2.
W uzasadnionych przypadkach Minister Obrony Narodowej lub organy wojskowe przez niego
upoważnione mogą zezwolić poszczególnym oficerom lub grupom oficerów na wykonywanie
pracy zarobkowej poza wojskiem.
Art. 31.
1.
Publikacja i inne rozpowszechnianie przez oficera w czynnej służbie wojskowej rezultatów
jego twórczości lub działalności naukowej, literackiej, artystycznej i publicystycznej
nie wymaga zezwolenia organów wojskowych, jeżeli nie obejmuje zagadnień dotyczących
Sił Zbrojnych lub obronności Państwa.
2.
Zasady i tryb udzielania zezwoleń na publikację albo rozpowszechnianie rezultatów
twórczości lub działalności oficera obejmujących zagadnienia dotyczące Sił Zbrojnych
lub obronności Państwa określi Minister Obrony Narodowej.
Art. 32.
Oficer w czynnej służbie wojskowej na wyjazd i pobyt za granicą jest obowiązany uzyskać
zezwolenie Ministra Obrony Narodowej lub organów wojskowych przez niego upoważnionych.
Art. 33.
Oficer w czynnej służbie wojskowej może być poddany na prośbę lub z urzędu badaniom
przez wojskową komisję lekarską w celu ustalenia stanu jego zdrowia oraz stopnia zdolności
fizycznej i psychicznej do służby wojskowej, jak również związku poszczególnych schorzeń
ze służbą wojskową.
Rozdział IV
Oficerowie zawodowi
Art. 34.
Do wojskowej służby zawodowej powołuje oficerów i zwalnia z tej służby Minister Obrony
Narodowej.
Art. 35.
Do wojskowej służby zawodowej powołuje się:
1)
absolwentów oficerskich szkół zawodowych - na ich prośbę wniesioną przed przyjęciem
do szkoły oficerskiej;
2)
słuchaczy akademii wojskowych - na ich prośbę wniesioną przed przyjęciem do akademii
wojskowej;
3)
podoficerów zawodowych - na ich prośbę wniesioną przed dopuszczeniem do egzaminu na
oficera
- mianowanych na stopień podporucznika (podporucznika marynarki).
Art. 36.
1.
Do wojskowej służby zawodowej można powołać również oficerów rezerwy na ich prośbę.
2.
Oficer powołany do wojskowej służby zawodowej zachowuje prawo do ostatnio pobieranego
wynagrodzenia lub uposażenia z zakładu pracy do końca tego miesiąca kalendarzowego,
w którym został skierowany do jednostki wojskowej w celu pełnienia służby.
Art. 37.
1.
Warunkiem powołania oficerów do wojskowej służby zawodowej w korpusach osobowych lub
grupach albo specjalnościach wojskowych wymagających specjalnej wiedzy fachowej jest
ukończenie odpowiedniej szkoły wyższej lub średniej.
2.
Minister Obrony Narodowej określa kierunki studiów i rodzaje szkół, których ukończenie
jest warunkiem powołania do wojskowej służby zawodowej w przypadkach wymienionych
w ust. 1.
Art. 38.
1.
Dokumentem tożsamości oficera zawodowego jest dowód osobisty.
2.
Wojskowym dokumentem osobistym oficera zawodowego stwierdzającym stosunek do służby
wojskowej i posiadany stopień jest legitymacja oficerska.
3.
Zasady i tryb wydawania oficerom zawodowym legitymacji oficerskich oraz organy wojskowe
właściwe do ich wydawania określa Minister Obrony Narodowej.
Art. 39.
1.
Mianowanie oficera zawodowego na kolejny wyższy stopień następuje stosownie do posiadanych
kwalifikacji, w zależności od opinii służbowej i zajmowanego stanowiska służbowego.
2.
Mianowanie oficera na wyższy stopień nie może nastąpić jednak wcześniej niż po przesłużeniu
w stopniu:
podporucznika, podporucznika marynarki - 3 lat
porucznika, porucznika marynarki - 4 lat
kapitana, kapitana marynarki - 5 lat
majora, komandora podporucznika - 4 lat
podpułkownika, komandora porucznika - 4 lat
pułkownika, komandora - 4 lat
generała brygady, kontradmirała - 4 lat
generała dywizji, wiceadmirała - 4 lat
3.
Oficerów, którzy:
1)
ukończyli akademię wojskową lub inne wyższe studia odpowiadające kwalifikacjom fachowym
wymaganym w danym korpusie osobowym lub grupie albo specjalności wojskowej albo
2)
należą do personelu latającego lub wchodzą w skład czynnych załóg okrętów podwodnych
- można mianować na kolejny wyższy stopień po przesłużeniu w posiadanym stopniu czasu
o jeden rok krótszego od określonego w ust. 2.
4.
Oficer może być mianowany na kolejny wyższy stopień w drodze wyróżnienia, jeżeli spełnia
warunki określone w ust. 1.
Art. 40.
1.
Mianowanie oficera zawodowego na kolejny wyższy stopień w poszczególnych korpusach
osobowych lub grupach albo specjalnościach wojskowych może być uzależnione od przesłużenia
odpowiedniego czasokresu na określonym stanowisku.
2.
Warunki określone w ust. 1 ustala Minister Obrony Narodowej.
3.
Warunkiem mianowania oficera na stopień majora (komandora podporucznika) w korpusach
osobowych oficerów lub grupach albo specjalnościach wojskowych określonych przez Ministra
Obrony Narodowej jest ponadto odbycie przeszkolenia w zakresie ustalonym przez Ministra
Obrony Narodowej. Przepis ten nie dotyczy oficerów wymienionych w art. 39 ust. 3 pkt
1.
Art. 41.
1.
Oficerów zawodowych wyznacza się na stanowiska służbowe stosownie do posiadanych kwalifikacji,
w zależności od opinii służbowej oraz w miarę wolnych stanowisk.
2.
Kwalifikacje wymagane do objęcia poszczególnych stanowisk oficerskich ustala Minister
Obrony Narodowej, jeżeli kwalifikacje te nie zostały określone w osobnych przepisach.
Art. 42.
1.
Oficera zawodowego można wyznaczyć na niższe stanowisko służbowe:
1)
w przypadku niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku,
stwierdzonego w opinii służbowej wydanej co najmniej po 12 miesiącach pełnienia służby
na tym stanowisku;
2)
w trybie dyscyplinarnym określonym w przepisach dyscyplinarnych.
2.
Oficera można wyznaczyć ponadto na niższe stanowisko służbowe za jego zgodą:
1)
jeżeli w myśl orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej stan zdrowia uniemożliwia lub
utrudnia mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, albo
2)
w innych przypadkach uzasadnionych potrzebami wojska, a w szczególności w razie likwidacji
zajmowanego przez niego stanowiska służbowego lub obniżenia stopnia etatowego przewidzianego
dla tego stanowiska
- gdy nie ma możliwości wyznaczenia go na inne równorzędne stanowisko służbowe.
3.
Nie można wyznaczyć oficera na niższe stanowisko w przypadkach określonych w ust.
2 pkt 2, jeżeli stopień etatowy przewidziany dla tego stanowiska jest niższy od posiadanego
przez niego stopnia oficerskiego.
4.
Oficera, który nie wyrazi zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe w przypadkach
określonych w ust. 2, można zwolnić z wojskowej służby zawodowej.
5.
W razie wyznaczenia oficera na niższe stanowisko w przypadkach określonych w ust.
2 oficer zachowuje uposażenie zasadnicze pobierane na poprzednio zajmowanym stanowisku
służbowym.
Art. 43.
1.
Oficer zawodowy otrzymuje w czasie pokoju corocznie 30-dniowy urlop wypoczynkowy.
2.
Oficer pełniący funkcję pracownika nauki w akademii wojskowej lub w wyższej szkole
wojskowej o charakterze akademii albo w innej placówce naukowo-badawczej otrzymuje
urlop wypoczynkowy w wymiarze 42 dni rocznie.
3.
Minister Obrony Narodowej określi, którym oficerom ze względu na właściwości lub warunki
służby przysługuje dłuższy urlop wypoczynkowy w wymiarze do 45 dni rocznie.
4.
Jeżeli ważne względy służbowe nie pozwalają na udzielenie oficerowi urlopu wypoczynkowego
w danym roku kalendarzowym, urlopu tego należy mu udzielić w ciągu pierwszych trzech
miesięcy, a w wyjątkowych przypadkach - w ciągu pierwszych sześciu miesięcy następnego
roku kalendarzowego.
5.
Przesunięcie oficerowi urlopu wypoczynkowego w przypadku określonym w ust. 4 wymaga
zgody Ministra Obrony Narodowej lub organów wojskowych przez niego określonych.
Art. 44.
Oficerowi zawodowemu można również udzielić urlopu zdrowotnego lub okolicznościowego
albo urlopu ze względów służbowych lub z innych ważnych przyczyn w wymiarze i na zasadach
określonych przez Ministra Obrony Narodowej.
Art. 45.
Minister Obrony Narodowej określi szczegółowe zasady udzielania urlopów, właściwość
organów wojskowych oraz tryb postępowania w sprawach urlopów.
Art. 46.
Oficer-kobieta korzysta ze szczególnych uprawnień, które przysługują pracownicom według
przepisów prawa pracy.
Art. 47.
Oficer zawodowy może należeć do organizacji lub stowarzyszeń poza wojskiem za wiedzą
przełożonego.
Art. 48.
Oficer zawodowy może pobierać naukę w szkołach poza wojskiem za zezwoleniem Ministra
Obrony Narodowej lub organów wojskowych przez niego upoważnionych.
Art. 49.
1.
Oficer zawodowy otrzymuje uposażenie i inne należności pieniężne określone w przepisach
o uposażeniu żołnierzy.
2.
Na uposażenie oficera składa się:
1)
uposażenie zasadnicze w wysokości zależnej od posiadanego stopnia oficerskiego, zajmowanego
stanowiska służbowego i wysługi lat;
2)
dodatki uzależnione od stanu rodzinnego i warunków miejscowych;
3)
dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby albo kwalifikacjami
oficera.
Art. 50.
1.
Oficer zawodowy otrzymuje umundurowanie, a w przypadkach określonych przez Ministra
Obrony Narodowej również wyżywienie.
2.
Zasady i normy umundurowania oraz wyżywienia oficerów ustala Minister Obrony Narodowej.
3.
Minister Obrony Narodowej może przyznać oficerom w miejsce umundurowania lub wyżywienia
odpowiedni równoważnik pieniężny w wysokości określonej w porozumieniu z Ministrem
Finansów.
Art. 51.
Oficer zawodowy otrzymuje dla siebie i członków rodziny osobną kwaterę stałą w miejscu
pełnienia służby, a w przypadku nieprzydzielenia kwatery - równoważnik pieniężny,
na zasadach i według norm określonych w przepisach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.
Art. 52.
1.
Oficerowi zawodowemu i członkom jego rodziny przysługuje prawo:
1)
do bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej - w zakresie i na warunkach ustalonych przez
Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia;
2)
do ulg przy przejazdach państwowymi środkami komunikacyjnymi w zakresie i na warunkach
ustalonych przez Ministrów Komunikacji oraz Żeglugi i Gospodarki Wodnej w drodze rozporządzenia
wydanego w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.
2.
Za członków rodziny uprawnionych do bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej oraz do
ulg przy przejazdach państwowymi środkami komunikacyjnymi uważa się żonę i dzieci
odpowiadające warunkom, które zostaną określone w rozporządzeniach wydanych na podstawie
ust. 1.
3.
Minister Obrony Narodowej może przyznać prawo do bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej
również innym osobom pozostającym na utrzymaniu oficera.
Art. 53.
1.
Oficerowi zawodowemu oraz jego żonie i dzieciom, które odpowiadają warunkom określonym
przez Ministra Obrony Narodowej na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1, przysługuje prawo
do przejazdu na koszt wojska jeden raz w roku do obranej przez uprawnionego miejscowości
w kraju i z powrotem. Zasady korzystania z tego uprawnienia określają przepisy wojskowe.
2.
Osobom wymienionym w ust. 1 mogą być przyznawane także inne świadczenia socjalne,
których rodzaj i zakres określa Minister Obrony Narodowej.
Art. 54.
1.
Oficer zawodowy nabywa prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat po
15 latach wysługi. Po 30 latach wysługi oficer nabywa prawo do pełnego zaopatrzenia
emerytalnego z tego tytułu.
2.
Oficer, który stał się inwalidą, otrzymuje zaopatrzenie z tytułu inwalidztwa.
3.
W razie śmierci oficera członkowie jego rodziny otrzymują zaopatrzenie z tytułu utraty
żywiciela.
4.
Zasady i tryb przyznawania świadczeń wymienionych w ust. 1-3 normują przepisy o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Art. 55.
1.
Oficera zwalnia się z wojskowej służby zawodowej w przypadkach:
1)
ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do wojskowej służby zawodowej;
2)
osiągnięcia przez oficera w stopniu do pułkownika (komandora) włącznie - 60 lat życia,
w stopniu do generała broni (admirała) włącznie - 65 lat życia, a przez oficera-kobietę
- 50 lat życia;
3)
ukarania karą dyscyplinarną usunięcia z wojskowej służby zawodowej;
4)
utraty stopnia oficerskiego.
2.
Minister Obrony Narodowej może na prośbę lub za zgodą oficera zatrzymać go w wojskowej
służbie zawodowej pomimo osiągnięcia granicy wieku określonej w ust. 1 pkt 2.
Art. 56.
1.
Oficera można zwolnić z wojskowej służby zawodowej:
1)
w przypadku osiągnięcia granicy wieku w stopniu:
podporucznika, podporucznika marynarki - 35 lat
porucznika, porucznika marynarki - 37 lat
kapitana, kapitana marynarki - 40 lat
majora, komandora podporucznika - 45 lat
podpułkownika, komandora porucznika - 50 lat pułkownika, komandora - 55 lat
generała brygady, kontradmirała - 58 lat
generała dywizji, wiceadmirała - 60 lat
generała broni, admirała - 62 lat
-
-jeżeli nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat;
2)
na prośbę oficera, która powinna być rozpatrzona w ciągu 3 miesięcy od jej wniesienia;
3)
na wniosek naczelnych organów władzy lub administracji państwowej albo władz naczelnych
organizacji politycznych lub społecznych, za zgodą oficera - w przypadku powołania
go do innej służby publicznej;
4)
w przypadku niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe (art.
42 ust. 4);
5)
w przypadku otrzymania dwóch kolejnych okresowych opinii stwierdzających niewywiązywanie
się z obowiązków służbowych;
6)
w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności.
2.
Zwolnienie oficera z wojskowej służby zawodowej na jego prośbę nie może nastąpić przed
upływem 6 lat od ukończenia szkoły oficerskiej, a jeżeli odbywał studia w akademii
wojskowej albo w innej szkole wyższej, do której był skierowany przez organy wojskowe
- przed upływem 12 lat od ukończenia studiów.
3.
Oficer, który posiada co najmniej 12 lat służby wojskowej, nie może być zwolniony
z wojskowej służby zawodowej w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5 przed nabyciem
prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat.
Art. 57.
1.
Zwolnienie oficera z wojskowej służby zawodowej w przypadkach określonych w art. 55
ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 56 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 nie może nastąpić w okresie obłożnej
choroby oficera przed upływem 12 miesięcy od dnia zachorowania.
2.
Za obłożną chorobę w rozumieniu ust. 1 uważa się chorobę czyniącą oficera całkowicie,
trwale lub czasowo niezdolnym do wykonywania obowiązków służbowych i pracy zarobkowej.
Art. 58.
1.
Oficerom zwolnionym z wojskowej służby zawodowej w przypadkach określonych w art.
55 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 56 ust. 1, pkt 3-5, jak również członkom ich rodzin
przysługuje - przez okres jednego roku od zwolnienia oficera ze służby - prawo do
bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej (art. 52).
2.
Oficerom zwolnionym ze służby w przypadkach określonych w art. 55 ust. 1 pkt 3 i 4
oraz w art. 56 ust. 1 pkt 2 i 6, jak również członkom ich rodzin przysługuje prawo
do korzystania z pomocy leczniczej zakładów społecznych służby zdrowia na zasadach
przewidzianych dla pracowników, z którymi stosunek pracy został rozwiązany.
Art. 59.
1.
Oficerowie zwolnieni z wojskowej służby zawodowej z wyjątkiem przypadków określonych
w art. 55 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz w art. 56 ust. 1 pkt 6 otrzymują:
1)
odprawę w wysokości trzymiesięcznego uposażenia wraz ze wszystkimi dodatkami o charakterze
stałym pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku;
2)
zwrot kosztów przejazdu do obranego miejsca zamieszkania w kraju dla siebie i członków
rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego;
3)
uposażenie za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy, jeżeli urlopu tego nie wykorzystali
w roku kalendarzowym, w którym następuje zwolnienie ze służby.
2.
Wysokość odprawy określonej w ust. 1 pkt 1 ulega zwiększeniu o 20% uposażenia wraz
z dodatkami za każdy dalszy rok wysługi ponad 5 lat nie przerwanej służby w stopniu
oficerskim lub w charakterze podoficera zawodowego (nadterminowego) - aż do wysokości
pięciomiesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym.
3.
Oficerowie zwolnieni ze służby wskutek ukarania karą dyscyplinarną usunięcia z wojskowej
służby zawodowej (art. 55 ust. 1 pkt 3) otrzymują 50% odprawy wymienionej w ust. 1
pkt 1 i w ust. 2.
4.
Minister Obrony Narodowej może w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie
przyznać oficerowi odprawę w wysokości nie przekraczającej 50% w razie zwolnienia
go ze służby w przypadkach określonych w art. 55 ust. 1 pkt 4 i w art. 56 ust. 1 pkt
6.
5.
Szczegółowe zasady dotyczące obliczania i wypłacania należności określonych w ust.
1-4 normują przepisy o uposażeniu żołnierzy.
Art. 60.
1.
Oficerom zwolnionym z wojskowej służby zawodowej w przypadkach określonych w art.
55 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 56 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 wypłaca się co miesiąc przez
okres jednego roku po zwolnieniu ze służby uposażenie w wysokości uposażenia pobieranego
na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z dodatkami o charakterze stałym.
2.
Na prośbę oficera zwolnionego z wojskowej służby zawodowej uposażenie określone w
ust. 1 wypłaca się jednorazowo za okres 12 miesięcy.
Art. 61.
Jeżeli oficer otrzymuje rentę z tytułu zaopatrzenia emerytalnego, uposażenie określone
w art. 60 zmniejsza się o kwotę otrzymywanej za ten sam okres renty wraz z dodatkami.
Powstała wskutek tego nadpłata uposażenia podlega zarachowaniu na poczet należności
bieżących z tytułu tego uposażenia lub potrąceniu z przyznanej oficerowi renty - na
zasadach przewidzianych przy potrącaniu zaliczek wypłacanych na poczet należnych świadczeń
rentowych.
Art. 62.
1.
Oficerowie zwolnieni z wojskowej służby zawodowej w przypadkach określonych w art.
55 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 56 ust. 1 pkt 1-5 zachowują prawo do osobnej kwatery
stałej lub do mieszkania zastępczego w tej samej miejscowości, w której posiadali
osobną kwaterę stałą, według norm powszechnie obowiązujących. Oficerom, którzy nabyli
prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat, przysługuje osobna kwatera
stała w tej samej miejscowości na zasadach przewidzianych dla oficerów zawodowych.
2.
Minister Obrony Narodowej ułatwi oficerom, o których mowa w ust. 1, na ich prośbę
otrzymanie osobnej kwatery stałej lub mieszkania zastępczego w innych miejscowościach,
jeżeli przed zwolnieniem z wojskowej służby zawodowej zamieszkują w garnizonach określonych
przez Ministra Obrony Narodowej.
Art. 63.
Oficer zawodowy, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat,
może być w związku ze zwolnieniem z wojskowej służby zawodowej mianowany na kolejny
wyższy stopień, jeżeli odpowiada warunkom wymaganym do mianowania, chociażby nie posiadał
czasokresu wysługi przewidzianej w art. 39 ust. 2.
Art. 64.
Oficerowie zwolnieni z wojskowej służby zawodowej, którzy nabyli prawo do zaopatrzenia
emerytalnego z tytułu wysługi lat, są uprawnieni do korzystania z bezpłatnej - wojskowej
pomocy leczniczej na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym
oficerów zawodowych.
Art. 65.
1.
Oficerów, którzy nie nabyli prawa do pełnego zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi
lat albo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu inwalidztwa, a podlegają zwolnieniu
z wojskowej służby zawodowej z wyjątkiem przypadków określonych w art. 55 ust. 1 pkt
4 i w art. 56 ust. 1 pkt 6 - kieruje się za ich zgodą, z chwilą zwolnienia z tej służby,
do pracy w organach administracji państwowej, przedsiębiorstwach, zakładach lub instytucjach.
2.
Szczegółowe zasady i tryb kierowania oficerów do pracy określi Rada Ministrów w drodze
rozporządzenia.
Art. 66.
1.
Oficerom zwolnionym z wojskowej służby zawodowej, którzy w terminie sześciu miesięcy
od zwolnienia z tej służby podejmą pracę, zalicza się okres odbytej przez nich czynnej
służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień uzależnionych od ciągłości
pracy albo od ilości lat pracy w danym zawodzie lub służbie bądź w szczególnych warunkach,
od których zależy nabycie tych uprawnień.
2.
Jeżeli oficer nie może podjąć pracy z powodu choroby stwierdzonej zaświadczeniem lekarza
wojskowego lub lekarza społecznej służby zdrowia, albo z innych ważnych przyczyn stwierdzonych
zaświadczeniem prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej, termin
określony w ust. 1 liczy się od dnia odzyskania zdolności do pracy lub ustania przeszkody.
Art. 67.
1.
Oficer zwolniony z wojskowej służby zawodowej zostaje, w zależności od wieku i zdolności
do służby wojskowej przeniesiony do rezerwy lub zwolniony od powszechnego obowiązku
wojskowego.
2.
Oficer-kobieta zostaje przeniesiona do rezerwy tylko w przypadkach przeznaczenia jej
do służby wojskowej kobiet.
Rozdział V
Oficerowie służby okresowej
Art. 68.
1.
W przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych można powołać z urzędu oficerów
rezerwy do wojskowej służby okresowej, w ilościach określonych corocznie przez Radę
Ministrów.
2.
Powołanie może nastąpić tylko jednorazowo przez cały czas przebywania oficera w rezerwie
na okres nie przekraczający 2 lat.
Art. 69.
1.
W okresie między powołaniem oficera do wojskowej służby okresowej a jej odbyciem stosunek
pracy lub stosunek służbowy nie może być przez zakład pracy wypowiedziany ani rozwiązany.
2.
Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na okres wykonania określonej roboty ulega
jednakże rozwiązaniu z upływem terminu, na który została zawarta.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy zakład pracy uprawniony jest
do rozwiązania umowy o pracę lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia z winy pracownika
lub gdy zakład pracy ulegnie likwidacji. W tych przypadkach rozwiązanie umowy następuje
na zasadach ogólnych.
Art. 70.
1.
Zakład pracy, który zatrudniał oficera w chwili powołania do wojskowej służby okresowej,
obowiązany jest zatrudnić go ponownie na tym samym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym
pod względem rodzaju pracy oraz nie niżej opłacanym, jeżeli zgłosi się nie później
niż w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby.
2.
W razie likwidacji zakładu pracy lub w przypadku gdy oficer nie był zatrudniony przed
powołaniem go do wojskowej służby okresowej, może zgłosić się w terminie określonym
w ust. 1 do prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej z wnioskiem
o zatrudnienie go stosownie do posiadanych kwalifikacji. Prezydium rady narodowej
obowiązane jest skierować oficera do odpowiedniego zakładu pracy, który obowiązany
jest zatrudnić go stosownie do posiadanych kwalifikacji.
Art. 71.
1.
Oficerowi zwolnionemu z wojskowej służby okresowej, który zgłosił się do pracy w terminie
określonym w art. 70, zalicza się okres odbytej wojskowej służby okresowej do okresu
zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień uzależnionych od ciągłości pracy w danym
zawodzie lub służbie bądź w szczególnych warunkach, od których zależy nabycie tych
uprawnień.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i w art. 70, stosuje się odpowiednio przepis
art. 66 ust. 2.
Art. 72.
1.
Oficer służby okresowej otrzymuje na czas odbywania tej służby kwaterę przejściową
na zasadach określonych w przepisach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.
2.
Przez czas odbywania wojskowej służby okresowej oficer zachowuje prawo do mieszkania
zajmowanego przed powołaniem do tej służby.
Art. 73.
1.
Oficera zwalnia się z wojskowej służby okresowej:
1)
po upływie czasu, na który został powołany do tej służby;
2)
w przypadku ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby wojskowej;
3)
w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania;
4)
w przypadku utraty stopnia oficerskiego.
2.
Oficera można zwolnić z wojskowej służby okresowej z innych przyczyn przed upływem
czasu, na który został powołany do tej służby.
Art. 74.
1.
Oficera podlegającego zwolnieniu z wojskowej służby okresowej w przypadkach określonych
w art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 w razie obłożnej choroby zatrzymuje się na
jego prośbę w wojskowej służbie okresowej na czas nie przekraczający 6 miesięcy od
dnia zachorowania. Przepis art. 57 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Oficer zwolniony z wojskowej służby okresowej, któremu nie przysługuje prawo do bezpłatnej
pomocy leczniczej z innego tytułu, korzysta z pomocy leczniczej zakładów społecznych
służby zdrowia, w zakresie i na warunkach przewidzianych dla pracowników, z którymi
stosunek pracy został rozwiązany.
Art. 75.
Oficerowie zwolnieni z wojskowej służby okresowej w przypadkach określonych w art.
73 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 otrzymują:
1)
odprawę w wysokości jednomiesięcznego uposażenia wraz ze wszystkimi dodatkami o charakterze
stałym pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym;
2)
zwrot kosztów przejazdu do stałego miejsca zamieszkania oraz zwrot kosztów przewozu
urządzenia domowego. Art. 76. Do oficerów służby okresowej stosuje się odpowiednio
przepisy art. 34, 36 ust. 2, 38, 39 ust. 1, 40 ust. 3, 41, 42 ust. 1, 43-45, 47-50,
52, 53 i 67 ust. 1.
Art. 77.
1.
Oficer służby okresowej, który stał się inwalidą, otrzymuje zaopatrzenie z tytułu
inwalidztwa.
2.
W razie śmierci oficera służby okresowej członkowie jego rodziny otrzymują zaopatrzenie
z tytułu utraty żywiciela.
3.
Osobom wymienionym w ust. 1 i 2 przysługuje prawo wyboru świadczeń przewidzianych
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub w
przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.
Art. 78.
1.
Oficer służby okresowej może być powołany do wojskowej służby zawodowej, jeżeli wniesie
prośbę o powołanie go do tej służby przed upływem przewidzianego terminu zwolnienia
z wojskowej służby okresowej.
2.
W razie powołania oficera służby okresowej w myśl ust. 1 do wojskowej służby zawodowej
zalicza mu się do tej służby czas odbytej przez niego wojskowej służby okresowej.
Art. 79.
Oficerów-kobiet nie powołuje się do wojskowej służby okresowej.
Art. 80.
1.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się w czasie pokoju.
2.
W razie zarządzenia mobilizacji lub ogłoszenia stanu wojennego oficerowie służby okresowej
pozostają nadal w czynnej służbie wojskowej do czasu zwolnienia ich z tej służby.
W tym przypadku do oficerów tych mają zastosowanie wszystkie przepisy dotyczące oficerów
rezerwy powołanych do służby wojskowej w razie mobilizacji i w czasie wojny.
Rozdział VI
Oficerowie rezerwy i oficerowie zwolnieni od powszechnego obowiązku wojskowego
Art. 81.
1.
Służbę wojskową oficerów rezerwy normują przepisy o powszechnym obowiązku wojskowym
oraz przepisy niniejszej ustawy.
2.
Do oficerów zwolnionych od powszechnego obowiązku wojskowego wskutek osiągnięcia ustalonej
granicy wieku, powołanych do czynnej służby wojskowej w razie mobilizacji lub w czasie
wojny, stosuje się przepisy dotyczące oficerów rezerwy powołanych do tej służby, z
zastrzeżeniem wynikającym z art. 20 ust. 2.
Art. 82.
1.
Oficer rezerwy może być mianowany na wyższy stopień również, gdy nie pełni czynnej
służby wojskowej.
2.
Mianowanie oficera rezerwy na wyższy stopień może nastąpić po odbyciu w posiadanym
stopniu dwukrotnie ćwiczeń wojskowych, pod warunkiem posiadania kwalifikacji do objęcia
stanowiska w czynnej służbie wojskowej w stopniu etatowym nie niższym od stopnia,
na który ma być mianowany.
3.
Warunkiem mianowania oficera rezerwy na stopień majora (komandora podporucznika) jest
ponadto odbycie w ramach ćwiczeń wojskowych odpowiedniego przeszkolenia w zakresie
ustalonym przez Ministra Obrony Narodowej.
Art. 83.
1.
Minister Obrony Narodowej w odniesieniu do wszystkich oficerów rezerwy w stopniach
do pułkownika (komandora) włącznie, a Rada Państwa w odniesieniu do pozostałych oficerów
rezerwy może orzec o pozbawieniu stopnia oficerskiego w razie stwierdzenia:
1)
w dwukrotnej wydanej opinii służbowej braku podstawowych kwalifikacji fachowych do
pełnienia służby wojskowej w stopniu oficerskim albo
2)
braku wartości moralnych, a w szczególności w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem
sądu na karę pozbawienia wolności.
2.
W przypadku pozbawienia stopnia oficerskiego organ wymieniony w ust. 1 określa stopień
podoficerski lub szeregowca, jaki przysługuje w rezerwie osobie pozbawionej stopnia
oficerskiego.
3.
Pozbawienie stopnia oficerskiego w myśl ust. 1 nie powoduje utraty prawa do zaopatrzenia
emerytalnego lub inwalidzkiego.
Art. 84.
1.
Oficerowie rezerwy i oficerowie zwolnieni od powszechnego obowiązku wojskowego mogą
używać posiadanych stopni oficerskich w publikacjach, korespondencji i przy podpisach
z równoczesnym oznaczeniem stosunku do służby wojskowej.
2.
Oficerowie zawodowi zwolnieni od powszechnego obowiązku wojskowego mogą - w przypadkach
określonych w ust. 1 - używać posiadanych stopni oficerskich z oznaczeniem „w stanie
spoczynku”.
Art. 85.
1.
Oficerom rezerwy i oficerom zwolnionym od powszechnego obowiązku wojskowego można
udzielić zezwolenia na noszenie umundurowania i oznak wojskowych w przypadkach i na
zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.
2.
Za przewinienia popełnione w czasie noszenia umundurowania wojskowego oficerowie wymienieni
w ust. 1 ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną na zasadach określonych w osobnych
przepisach.
Art. 86.
Oficerowie rezerwy mogą otrzymywać w czasie odbywania ćwiczeń wojskowych urlopy okolicznościowe
w wymiarze i na zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej.
Art. 87.
1.
Oficerowie rezerwy otrzymują w czasie odbywania ćwiczeń wojskowych:
1)
wyżywienie i umundurowanie na zasadach i według norm określonych przez Ministra Obrony
Narodowej;
2)
uposażenie i zakwaterowanie oraz inne należności służbowe przewidziane w osobnych
przepisach.
2.
Oficerom wymienionym w ust. 1 przysługuje w czasie odbywania ćwiczeń wojskowych również
prawo:
1)
do bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej - w zakresie i na warunkach określonych
przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia;
2)
do ulg przy przejazdach państwowymi środkami komunikacyjnymi w zakresie i na warunkach
określonych przez Ministrów Komunikacji oraz Żeglugi i Gospodarki Wodnej w drodze
rozporządzenia wydanego w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.
3.
Prawo oficerów wymienionych w ust. 1 do zaopatrzenia inwalidzkiego oraz członków ich
rodzin do zaopatrzenia z tytułu utraty żywiciela w razie śmierci oficera normują przepisy
o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.
Art. 88.
Oficerom rezerwy i oficerom zwolnionym od powszechnego obowiązku wojskowego wskutek
osiągnięcia ustalonej granicy wieku, w przypadku powołania do czynnej służby wojskowej
w razie mobilizacji i w czasie wojny - przysługują wszystkie uprawnienia przewidziane
dla oficerów zawodowych.
Art. 89.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do oficerów rezerwy-kobiet
obowiązanych do odbywania służby wojskowej kobiet określonej w przepisach o powszechnym
obowiązku wojskowym.
Rozdział VII
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 90.
1.
Minister Obrony Narodowej lub organy wojskowe przez niego upoważnione zaliczą oficerów
do odpowiednich korpusów osobowych określonych w art. 2 ust. 2 w ciągu jednego roku
od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Przy zaliczaniu oficerów zawodowych i służby okresowej do odpowiednich korpusów osobowych
organy wojskowe wydadzą tym oficerom dokumenty określone w art. 9 ust. 2.
Art. 91.
1.
Na okres przejściowy utrzymuje się stopień oficerski chorążego.
2.
Oficerowie zawodowi posiadający stopień chorążego uzyskują z mocy prawa z dniem wejścia
w życie ustawy stopień podporucznika (podporucznika marynarki).
3.
Oficerowie rezerwy posiadający stopień chorążego, którzy odpowiadają warunkom określonym
w art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2, podlegają mianowaniu na stopień podporucznika (podporucznika
marynarki) w ciągu jednego roku od dnia wejścia w życie ustawy.
4.
Oficerowie rezerwy posiadający stopień chorążego, którzy nie odpowiadają warunkom
określonym w art. 13 ust. 1 pkt 1 lub 2, mogą być mianowani na stopień podporucznika
(podporucznika marynarki) po odbyciu ćwiczeń wojskowych i złożeniu egzaminu w zakresie
i trybie ustalonym przez Ministra Obrony Narodowej.
Art. 92.
Absolwentów oficerskich szkół zawodowych, którzy rozpoczęli naukę w tych szkołach
przed dniem wejścia w życie ustawy, mianuje się na stopień podporucznika (podporucznika
marynarki), chociażby nie spełniali warunku określonego w art. 13 ust. 1 pkt 1.
Art. 93.
Warunki i tryb przyznania uprawnień do używania tytułu oficera dyplomowanego przez
oficerów, którzy ukończyli akademie wojskowe inne niż wymienione w art. 26, byłą Wyższą
Szkołę Wojenną lub byłą Wyższą Szkołę Intendentury, określi Minister Obrony Narodowej
w drodze rozporządzenia.
Art. 94.
1.
Oficerowie zawodowi pełniący w dniu wejścia w życie ustawy wojskową służbę zawodową
stają się z mocy prawa oficerami zawodowymi w rozumieniu niniejszej ustawy.
2.
Minister Obrony Narodowej zwolni w terminie do dnia 31 października 1958 r. z wojskowej
służby zawodowej oficerów rezerwy powołanych do tej służby z urzędu przed dniem 1
stycznia 1957 r. na podstawie dekretu z dnia 19 kwietnia 1951 r. o służbie wojskowej oficerów i generałów Sił Zbrojnych , którzy wniosą prośby o zwolnienie ich z wojskowej służby zawodowej w ciągu trzech
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 95.
Oficerowie powołani do wojskowej służby zawodowej z urzędu po dniu 1 stycznia 1957 r.
na czas oznaczony i pełniący tę służbę w dniu wejścia w życie ustawy stają się z mocy
prawa oficerami służby okresowej w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 96.
Oficerowie wyznaczeni przed dniem wejścia w życie ustawy do służby poza wojskiem z
innych względów niż określone w art. 22 ust. 1 - pozostają w tej służbie, nie dłużej
jednak niż do dnia 31 grudnia 1958 r. Odwołanie tych oficerów ze służby poza wojskiem
przed powyższym terminem może nastąpić w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami.
Art. 97.
Do czasu wydania oficerom zawodowym dowodów osobistych (art. 38) dokumentem tożsamości
tych oficerów jest legitymacja oficerska.
Art. 98.
1.
Oficerowie zawodowi, którzy nie posiadają wykształcenia w zakresie średniej szkoły
ogólnokształcącej lub innej szkoły uprawniającej do studiów w szkołach wyższych, obowiązani
są w terminie do dnia 31 grudnia 1961 r. uzupełnić posiadane wykształcenie. Nie dotyczy
to oficerów, którzy zostaną zwolnieni od tego obowiązku przez Ministra Obrony Narodowej.
2.
Oficerowie, którzy w terminie określonym w ust. 1 nie uzupełnią posiadanego wykształcenia,
mogą być zwolnieni z wojskowej służby zawodowej.
3.
Do oficerów zwalnianych z wojskowej służby zawodowej na podstawie ust. 2 stosuje się
przepisy art. 57-67.
4.
Minister Obrony Narodowej wyda przepisy dotyczące ułatwienia oficerom uzyskania wymaganego
wykształcenia w terminie określonym w ust. 1.
Art. 99.
Prośby o przyjęcie do oficerskich szkół zawodowych i do akademii wojskowych oraz prośby
o przyjęcie do służby wojskowej żołnierzy skierowanych przez organy wojskowe na studia
w szkołach wyższych wniesione przed dniem wejścia w życie ustawy uważa się za równoznaczne
z prośbami o powołanie do wojskowej służby zawodowej.
Art. 100.
Stopnie oficerskie uzyskane po dniu 31 sierpnia 1939 r., które podlegały weryfikacji
w myśl art. 65 dekretu z dnia 3 kwietnia 1948 r. o służbie wojskowej oficerów Wojska Polskiego , a nie zostały przedstawione do weryfikacji lub nie zostały zweryfikowane - mogą
być uznane za stopnie oficerskie przewidziane w niniejszej ustawie na zasadach i w
trybie określonych przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.
Art. 101.
1.
Stopnie oficerskie uzyskane w polskich formacjach wojskowych za granicą lub w armiach
sojuszniczych w okresie do dnia 9 maja 1945 r. przez obywateli polskich zamieszkałych
stale w kraju uznaje się za stopnie oficerskie przewidziane w niniejszej ustawie,
jeżeli osoby te przedstawią właściwym organom wojskowym oryginalne dokumenty lub uwierzytelnione
odpisy stwierdzające fakt nadania stopnia oficerskiego.
2.
Minister Obrony Narodowej lub upoważnione przez niego organy wojskowe mogą na tych
samych zasadach uznać stopnie oficerskie uzyskane w polskich formacjach wojskowych
za granicą po dniu 9 maja 1945 r. lub w armiach państw obcych.
3.
Tryb postępowania w sprawach określonych w ust. 1 i 2 ustali Minister Obrony Narodowej
w drodze rozporządzenia.
Art. 102.
1.
Przewidziane w ustawie uprawnienia Ministra Obrony Narodowej i podległych mu organów
wojskowych przysługują z zastrzeżeniem ust. 2-5 w stosunku do oficerów wojsk wewnętrznych
Ministrowi Spraw Wewnętrznych i podległym mu organom.
2.
Pozostają we właściwości Ministra Obrony Narodowej uprawnienia w zakresie:
1)
określenia zasad badania i oceny stopnia zdolności do służby wojskowej;
2)
mianowania oficerów rezerwy na wyższe stopnie oraz pozbawienia tych oficerów posiadanych
stopni oficerskich;
3)
określenia zasad i sposobu noszenia przez oficerów orderów, odznaczeń i odznak wojskowych;
4)
określenia zasad noszenia umundurowania i oznak wojskowych przez oficerów rezerwy
i oficerów zwolnionych od powszechnego obowiązku wojskowego.
3.
Wzory umundurowania i oznak wojskowych oficerów pełniących służbę w wojskach wewnętrznych
ustalą Ministrowie Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych.
4.
Powołanie oficerów rezerwy do wojskowej służby zawodowej oraz do wojskowej służby
okresowej w wojskach wewnętrznych następuje na podstawie rozkazu Ministra Obrony Narodowej
wydanego na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych.
5.
Dokonywanie podziału korpusów osobowych dla potrzeb wojsk wewnętrznych na grupy i
specjalności wojskowe oraz określenie zakresu przeszkolenia wymaganego do mianowania
oficera pełniącego służbę w wojskach wewnętrznych na stopień majora - należy do właściwości
Ministra Spraw Wewnętrznych, który działa w tych sprawach w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej.
Art. 103.
Z dniem wejścia w życie ustawy nie stosuje się do oficerów przepisów art. 25, 25a ust. 1, 25b i 25c ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o uposażeniu żołnierzy .
Art. 104.
W ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne
i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 6:
a)
po ust. 1 dodaje się nowy ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Oficerom nie wymierza się kary obniżenia stopnia wojskowego.
”
;
b)
dotychczasowy ust. 2 oznacza się jako ust. 3;
2)
w art. 12 dodaje się nowy ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Oficerski sąd honorowy może również wystąpić z wnioskiem o pozbawienie stopnia oficerskiego
”
.
Art. 105.
1.
Tracą moc:
1)
dekret z dnia 19 kwietnia 1951 r. o służbie wojskowej oficerów i generałów Sił Zbrojnych ;
2)
art. 32 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o akademiach wojskowych .
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy zachowują moc
przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
Art. 106.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.