O zezwolenie na pracę występuje pracodawca, nie pracownik — do wojewody właściwego dla siedziby firmy. Warunkiem jest m.in. wynagrodzenie nie niższe niż u porównywalnych pracowników i praca na warunkach z zezwolenia. Alternatywy to zezwolenie jednolite na pobyt i pracę oraz uproszczone procedury dla obywateli wybranych państw. Obywatele UE zezwolenia nie potrzebują.
Kto potrzebuje zezwolenia, a kto nie
Obowiązek posiadania zezwolenia na pracę dotyczy cudzoziemców spoza Unii Europejskiej, EOG i Szwajcarii. Zwolnieni z niego są m.in. posiadacze zezwolenia na pobyt stały, rezydenci długoterminowi UE, posiadacze Karty Polaka, studenci studiów stacjonarnych w Polsce oraz absolwenci polskich uczelni stacjonarnych, a także osoby objęte ochroną międzynarodową.
Dla obywateli niektórych państw przewidziano procedury uproszczone — pracodawca zamiast zezwolenia rejestruje w urzędzie pracy oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy, co jest szybsze niż postępowanie przed wojewodą.
Rodzaje zezwoleń i warunki ich wydania
Klasyczne zezwolenie na pracę wydaje wojewoda na wniosek pracodawcy. Ustawa o promocji zatrudnienia rozróżnia kilka typów zezwoleń — m.in. dla pracy u polskiego pracodawcy, dla członków zarządów oraz dla pracowników delegowanych przez firmy zagraniczne.
Podstawowe warunki to wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie pracowników wykonujących pracę porównywalnego rodzaju oraz — w części przypadków — tzw. test rynku pracy, czyli informacja starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych lokalnie. Zezwolenie określa konkretnego pracodawcę, stanowisko i warunki pracy; ich istotna zmiana zwykle wymaga nowego zezwolenia lub jego zmiany.
Zezwolenie jednolite i legalność zatrudnienia
Cudzoziemiec, który już przebywa w Polsce legalnie i chce tu mieszkać i pracować, może sam wystąpić do wojewody o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę — tzw. zezwolenie jednolite, które łączy tytuł pobytowy z dostępem do rynku pracy w jednej decyzji.
Praca bez wymaganego zezwolenia jest nielegalna i rodzi konsekwencje dla obu stron: pracodawcy grozi grzywna, a cudzoziemcowi grzywna oraz ryzyko decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Legalność zatrudnienia kontrolują Straż Graniczna i Państwowa Inspekcja Pracy.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.