Stempel w paszporcie legalizuje pobyt, ale sam w sobie nie daje prawa do pracy. Pracować w trakcie oczekiwania można tylko wtedy, gdy istnieje odrębny tytuł: ważne zezwolenie na pracę lub oświadczenie, zwolnienie ustawowe z obowiązku zezwolenia albo kontynuacja pracy u tego samego pracodawcy przy wniosku o zezwolenie jednolite.
Stempel legalizuje pobyt, nie pracę
Po złożeniu w terminie kompletnego wniosku o zezwolenie na pobyt wojewoda umieszcza w dokumencie podróży stempel, a pobyt cudzoziemca uważa się za legalny do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. To jednak wyłącznie legalizacja pobytu.
Prawo do pracy trzeba oceniać osobno: cudzoziemiec może pracować w okresie oczekiwania tylko wtedy, gdy ma do tego samodzielny tytuł. Sam fakt oczekiwania na kartę pobytu nie otwiera dostępu do rynku pracy.
Kiedy praca w okresie oczekiwania jest legalna
W praktyce najczęstsze sytuacje, w których praca podczas postępowania pobytowego jest legalna, to:
- ważne zezwolenie na pracę u danego pracodawcy albo zarejestrowane oświadczenie o powierzeniu pracy — dopóki nie upłynie ich okres ważności
- kontynuacja pracy u tego samego pracodawcy i na tych samych warunkach, gdy wniosek o zezwolenie jednolite (pobyt i praca) złożono w terminie, a dotychczasowa praca była legalna
- ustawowe zwolnienie z obowiązku zezwolenia — m.in. studenci studiów stacjonarnych, absolwenci polskich uczelni stacjonarnych, posiadacze Karty Polaka, małżonkowie obywateli polskich z odpowiednim zezwoleniem pobytowym
- status pobytowy, który sam w sobie daje dostęp do rynku pracy — np. pobyt stały lub status rezydenta długoterminowego UE przy wniosku o kolejny dokument
Ryzyko pracy bez tytułu i jak się zabezpieczyć
Praca bez wymaganego zezwolenia jest nielegalna nawet przy legalnym pobycie ze stemplem. Cudzoziemcowi grozi grzywna i ryzyko decyzji o zobowiązaniu do powrotu wraz z zakazem ponownego wjazdu, a pracodawcy — odpowiedzialność wykroczeniowa i utrudnienia w przyszłych postępowaniach.
Przed podjęciem lub kontynuowaniem pracy w okresie oczekiwania warto ustalić na piśmie, z jakiego tytułu praca jest legalna, i zachować dokumenty: kopię wniosku z potwierdzeniem złożenia, zezwolenie lub oświadczenie, umowę. W razie wątpliwości pomocna jest konsultacja z prawnikiem imigracyjnym, bo konsekwencje błędu obciążają obie strony.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.