Karta Polaka jest dla osób polskiego pochodzenia bez polskiego obywatelstwa. Trzeba wykazać związek z polskością: znajomość języka i tradycji, złożyć deklarację przynależności do Narodu Polskiego oraz udokumentować, że rodzic, dziadek albo dwoje pradziadków byli Polakami — lub przedstawić zaświadczenie o działalności w organizacji polonijnej. Wniosek rozpatruje konsul, a w wybranych przypadkach wojewoda.
Kto może otrzymać Kartę Polaka
Karta Polaka to dokument potwierdzający przynależność do Narodu Polskiego. Nie jest obywatelstwem ani tytułem pobytowym — nie zastępuje wizy ani karty pobytu, ale otwiera drogę do istotnych ułatwień. Może ją otrzymać cudzoziemiec, który spełnia łącznie warunki ustawowe.
- deklaruje przynależność do Narodu Polskiego pisemną deklaracją składaną przed konsulem lub wojewodą
- wykazuje związek z polskością: co najmniej podstawową znajomość języka polskiego oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji i zwyczajów
- wykazuje, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej — albo przedstawia zaświadczenie organizacji polonijnej o aktywnym zaangażowaniu w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości przez co najmniej ostatnie 3 lata
Procedura i dokumenty
Wniosek składa się co do zasady do konsula właściwego dla miejsca zamieszkania; dla obywateli niektórych państw wyznaczono również wojewodów przyjmujących wnioski w Polsce. Podczas rozmowy konsul ocenia znajomość języka i tradycji; postępowanie i wydanie Karty są wolne od opłat konsularnych.
Pochodzenie dokumentuje się np. aktami stanu cywilnego przodków, dawnymi polskimi dokumentami tożsamości, dokumentami o repatriacji lub zaświadczeniami archiwalnymi. Kartę przyznaje się na 10 lat z możliwością przedłużenia; małoletni mogą ją otrzymać na wniosek rodziców.
Co daje Karta Polaka
Posiadacz Karty Polaka może m.in. pracować w Polsce bez zezwolenia na pracę, podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich zasadach jak obywatele polscy, studiować i korzystać ze świadczeń pomocowych przewidzianych ustawą, a o wizę krajową w celu korzystania z uprawnień ubiegać się bez opłat konsularnych.
Najważniejsza jest ścieżka osiedleńcza: posiadacz Karty może wystąpić o zezwolenie na pobyt stały, a po jego uzyskaniu — w skróconym terminie o uznanie za obywatela polskiego. W dniu wydania decyzji o pobycie stałym Karta Polaka z mocy prawa traci ważność, bo jej rolę przejmuje tytuł pobytowy.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.