W ruchu bezwizowym można przebywać w Polsce i całej strefie Schengen łącznie do 90 dni w każdym okresie 180 dni. Limit liczy się ruchomo: w danym dniu sprawdza się, ile dni pobytu przypadło na poprzednie 180 dni, a do limitu wlicza się pobyt we wszystkich państwach strefy. Dłuższy pobyt wymaga wizy krajowej albo zezwolenia na pobyt.
Zasada 90/180 — jak działa
Z ruchu bezwizowego korzystają obywatele państw, z którymi Unia Europejska zniosła obowiązek wizowy — w niektórych przypadkach pod warunkiem posiadania paszportu biometrycznego. Limit 90 dni dotyczy całej strefy Schengen łącznie: dni spędzone w Niemczech, Czechach czy Hiszpanii sumują się z dniami spędzonymi w Polsce.
Okres 180 dni nie jest liczony od pierwszego wjazdu ani od początku roku. To okno ruchome — każdego dnia pobytu patrzy się wstecz na 180 dni i sprawdza, czy suma dni pobytu w tym oknie nie przekracza 90.
Jak policzyć swoje dni
Do limitu wlicza się każdy rozpoczęty dzień pobytu, w tym dzień wjazdu i dzień wyjazdu. Nie trzeba wykorzystywać 90 dni jednym ciągiem — można wjeżdżać i wyjeżdżać wielokrotnie, dopóki suma w ruchomym oknie się zgadza.
Przy częstych podróżach łatwo się pomylić, dlatego warto prowadzić własną ewidencję dat wjazdu i wyjazdu albo skorzystać z kalkulatora pobytu krótkoterminowego udostępnianego przez Komisję Europejską. Straż Graniczna liczy dni na podstawie stempli w paszporcie i danych z systemów granicznych.
Jak zostać dłużej niż 90 dni
Wyczerpanie limitu nie przedłuża się samo — po 90 dniach trzeba opuścić strefę Schengen i poczekać, aż w ruchomym oknie zwolnią się kolejne dni. Kto chce pozostać w Polsce dłużej, ma dwie zasadnicze drogi.
- wiza krajowa (typu D) — wydawana przez polskiego konsula na pobyt dłuższy niż dozwolony w ruchu bezwizowym, np. w celu pracy lub studiów
- zezwolenie na pobyt czasowy — wniosek do wojewody złożony jeszcze w trakcie legalnego pobytu bezwizowego; stempel w paszporcie legalizuje pobyt do decyzji
Skutki przekroczenia limitu
Pobyt po wyczerpaniu limitu jest pobytem nielegalnym, nawet o kilka dni. Grozi za to decyzja o zobowiązaniu do powrotu z zakazem ponownego wjazdu do Polski lub całej strefy Schengen na określony czas, a dane osoby mogą trafić do systemu SIS. Przekroczenia są odnotowywane i mogą utrudnić uzyskanie wizy lub zezwolenia w przyszłości, dlatego dni pobytu warto liczyć ostrożnie i z zapasem.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.