Czy dziecko urodzone w Polsce automatycznie ma polskie obywatelstwo?

Cudzoziemcy i pobyt · Baza wiedzy Prawnet — odpowiedź na podstawie aktów prawnych

Krótka odpowiedź

Nie. Polskie prawo opiera się na zasadzie krwi (ius sanguinis): dziecko nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, jeżeli co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim — niezależnie od miejsca urodzenia. Samo urodzenie się w Polsce daje obywatelstwo tylko wyjątkowo: gdy rodzice są nieznani, nie mają żadnego obywatelstwa albo ich obywatelstwo jest nieokreślone.

Zasada krwi, nie ziemi

W przeciwieństwie do państw takich jak Stany Zjednoczone, Polska nie stosuje zasady ziemi (ius soli) jako reguły. O obywatelstwie dziecka decyduje obywatelstwo rodziców: dziecko, którego matka lub ojciec jest obywatelem polskim, staje się obywatelem polskim z mocy prawa w chwili urodzenia — bez żadnego wniosku i niezależnie od tego, czy urodziło się w Warszawie, Londynie czy Toronto.

Działa to także w drugą stronę: dziecko dwojga cudzoziemców urodzone w polskim szpitalu nie nabywa przez to polskiego obywatelstwa. Otrzyma polski akt urodzenia, bo urodzenie rejestruje polski urząd stanu cywilnego, ale akt urodzenia to nie obywatelstwo.

Wyjątki: kiedy urodzenie w Polsce daje obywatelstwo

Ustawa o obywatelstwie polskim przewiduje wąskie wyjątki chroniące dzieci przed bezpaństwowością. Dziecko urodzone lub znalezione na terytorium Polski nabywa obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice są nieznani, nie posiadają żadnego obywatelstwa albo ich obywatelstwo jest nieokreślone.

To sytuacje rzadkie — obejmują np. dzieci porzucone o nieustalonej tożsamości rodziców oraz dzieci rodziców będących bezpaństwowcami. Nie dotyczą natomiast typowej sytuacji, w której rodzice mają obywatelstwo innego państwa.

Sytuacja dziecka cudzoziemców urodzonego w Polsce

Dziecko cudzoziemców dziedziczy obywatelstwo rodziców na zasadach prawa ich państwa — zwykle wymaga to zgłoszenia dziecka w konsulacie i wyrobienia mu paszportu. Niezależnie od tego pobyt dziecka w Polsce trzeba zalegalizować: dziecko potrzebuje własnego zezwolenia na pobyt, o które rodzice wnioskują do wojewody.

Ustawa o cudzoziemcach przewiduje udzielenie dziecku zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na pobyt rodzica — sytuacja pobytowa dziecka podąża więc zwykle za sytuacją rodziców. Warto dopilnować formalności wcześnie, bo dziecko bez tytułu pobytowego formalnie przebywa w Polsce nielegalnie, choć nie ponosi za to winy.

Jak dziecko może później zostać obywatelem

Urodzenie i dorastanie w Polsce ułatwia uzyskanie obywatelstwa w przyszłości. Dziecko może zostać objęte wnioskiem rodziców albo — po spełnieniu warunków dotyczących długości i rodzaju pobytu — skorzystać z uznania za obywatela polskiego, o którym decyduje wojewoda. Zawsze dostępna jest też droga nadania obywatelstwa przez Prezydenta RP. W sprawach rodzin mieszanych lub skomplikowanych historii pobytowych warto skonsultować się z prawnikiem imigracyjnym.

Podstawa prawna

Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.