Od decyzji wojewody odmawiającej zezwolenia na pobyt przysługuje odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców — składa się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem wojewody. Jeżeli odmowa zostanie utrzymana, pozostaje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Często można też złożyć nowy, lepiej udokumentowany wniosek, jeśli podstawy pobytu nadal istnieją.
Odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Decyzję odmowną wydaje wojewoda, a organem drugiej instancji jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, ale składa się je do wojewody, który przekazuje sprawę wyżej. Przekroczenie terminu co do zasady zamyka drogę odwoławczą, dlatego datę doręczenia warto odnotować od razu.
W odwołaniu należy wskazać, dlaczego decyzja jest błędna: które okoliczności urząd pominął, jakie dokumenty źle ocenił, czego nie wyjaśnił. Można dołączyć nowe dowody, np. aktualne zaświadczenie o zatrudnieniu czy dokumenty potwierdzające ubezpieczenie zdrowotne. Warto najpierw dokładnie przeczytać uzasadnienie decyzji — z niego wynika, czego zabrakło.
Skarga do sądu administracyjnego
Jeżeli Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzyma odmowę w mocy, można złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia decyzji drugiej instancji. Sąd nie przyznaje karty pobytu — bada legalność decyzji i w razie stwierdzenia naruszeń uchyla ją, a sprawa wraca do ponownego rozpatrzenia.
Postępowanie sądowe wymaga dobrego przygotowania argumentacji prawnej, dlatego na tym etapie szczególnie przydaje się pomoc prawnika imigracyjnego. Trzeba też pamiętać, że wniesienie skargi nie legalizuje samo w sobie dalszego pobytu.
Co z legalnością pobytu po odmowie
Dopóki trwa postępowanie odwoławcze, pobyt rozpoczęty na podstawie stempla w paszporcie pozostaje legalny. Sytuacja zmienia się, gdy decyzja odmowna staje się ostateczna — wtedy cudzoziemiec ma obowiązek opuścić Polskę w terminie 30 dni, chyba że posiada inny tytuł pobytowy. Pozostanie w kraju po tym terminie oznacza pobyt nielegalny i ryzyko decyzji o zobowiązaniu do powrotu wraz z zakazem ponownego wjazdu.
Nowy wniosek zamiast sporu
Odmowa nie przekreśla przyszłych starań o pobyt. Jeżeli przyczyną było np. nieuzupełnienie braków, zbyt niski dochód albo brak dokumentów, często najszybszym rozwiązaniem jest usunięcie problemu i złożenie nowego wniosku — w trakcie legalnego pobytu. Kluczowe jest ustalenie rzeczywistej przyczyny odmowy i zebranie kompletu dowodów, zanim wniosek trafi ponownie do wojewody.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.