PROCEDURA · Sprawy cywilne i sądowedla klientadla prawnikaStan prawny na 2026-08-28

Egzekucja komornicza krok po kroku (dla wierzyciela)

Czas trwania: 1–3 miesiące przy znanym rachunku lub pracodawcy; 6–24 miesiące przy poszukiwaniu majątku lub egzekucji z nieruchomości (orientacyjnie)
Obszar: Windykacja
12 kroków: 5 × termin
Zleć sprawę prawnikowi
Skonsultuj z prawnikiem
Na czym polega procedura

Prawomocny wyrok lub nakaz zapłaty to dopiero połowa drogi — pieniądze odzyskuje się w egzekucji. Wierzyciel uzyskuje klauzulę wykonalności, wybiera komornika, składa wniosek i wskazuje majątek: rachunek, wynagrodzenie, ruchomości lub nieruchomość. Poniżej: poszukiwanie majątku, koszty komornicze (10%, 5%, zaliczki), skarga na czynności komornika oraz umorzenie egzekucji bezskutecznej i jej ponowne wszczęcie.

Koszty

Opłata egzekucyjna (ściągana od dłużnika)10% wyegzekwowanego świadczenia (art. 27 ust. 1 u.k.k.); 3%, gdy dłużnik zapłaci komornikowi w miesiąc od zawiadomienia (art. 27 ust. 2 u.k.k.) Kalkulator opłat egzekucyjnych komornika
Opłata przy umorzeniu na wniosek wierzyciela lub z bezczynności5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania — obciąża wierzyciela (art. 29 ust. 1 u.k.k.); 100 zł, gdy wniosek złożono przed zawiadomieniem dłużnika (art. 29 ust. 2 u.k.k.) Kalkulator opłat egzekucyjnych komornika
Opłata przy umorzeniu z innych przyczyn (np. bezskuteczność)150 zł od wierzyciela (art. 29 ust. 4 u.k.k.), z wyjątkami m.in. dla osób fizycznych dochodzących roszczeń pracowniczych i wierzycieli pierwotnych (art. 29 ust. 5 u.k.k.)
Zaliczki na wydatkikorespondencja do 60 zł jednorazowo, biegli, dojazdy, zapytania (art. 6–7 u.k.k.); poszukiwanie majątku na zlecenie — 100 zł (art. 44 u.k.k.)
Skarga na czynności komornika50 zł (art. 25 ust. 1 u.k.s.c.) Kalkulator opłat sądowych
Koszty zastępstwa w egzekucjinie więcej niż stawka minimalna (art. 770 § 4 k.p.c.); wg rozporządzenia MS zwykle 25% stawki za proces — sprawdź w aktualnym brzmieniu Koszty zastępstwa procesowego

Przebieg krok po kroku

  1. Krok 1

    Sprawdź tytuł egzekucyjny i przedawnienie

    Kto: wierzyciel

    Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy: tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (art. 776 k.p.c.). Tytułami egzekucyjnymi są m.in. prawomocny lub natychmiast wykonalny wyrok, nakaz zapłaty i ugoda sądowa (art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c.), orzeczenie referendarza (pkt 1¹) oraz akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji (pkt 4–5). Upewnij się, że orzeczenie jest prawomocne (stwierdzenie prawomocności) i policz odsetki do dnia wniosku. Roszczenie stwierdzone orzeczeniem przedawnia się po 6 latach, a zasądzone odsetki jako świadczenie okresowe — po 3 latach (art. 125 § 1 k.c., art. 118 k.c.); jeżeli z tytułu wynika upływ przedawnienia, do wniosku trzeba dołączyć dokument o jego przerwaniu (art. 797 § 1¹ k.p.c.).

    Na co uważać:
    • Dłużnik może żądać umorzenia egzekucji, jeżeli roszczenie z tytułu przedawniło się przed złożeniem wniosku, a wierzyciel nie wykaże przerwania biegu (art. 825 pkt 1¹ k.p.c.).
  2. Krok 2

    Uzyskaj klauzulę wykonalności

    Kto: wierzyciel → sądGdzie: sąd I instancji, który wydał orzeczenie (akt notarialny: sąd rejonowy dłużnika)Termin: 3 dni (instrukcyjny) od złożenia wniosku

    Klauzulę nadaje na wniosek wierzyciela sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczyła, w składzie jednego sędziego lub referendarz (art. 781 § 1–1¹, art. 782 § 1 k.p.c.); innym tytułom, np. aktowi notarialnemu, klauzulę nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika (art. 781 § 2 k.p.c.). Sąd rozpoznaje wniosek niezwłocznie, nie później niż w 3 dni (art. 781¹ k.p.c. — termin instrukcyjny), a klauzulę umieszcza na tytule (art. 783 § 3 k.p.c.). Wniosek o klauzulę dla orzeczenia sądu jest wolny od opłaty; 50 zł pobiera się od klauzuli dla innych tytułów, przeciwko małżonkowi dłużnika lub następcy prawnemu (art. 71 u.k.s.c.). Nakazowi z EPU klauzulę nadaje się z urzędu (art. 782 § 2 k.p.c.). Na postanowienie o klauzuli przysługuje zażalenie (art. 795 k.p.c.).

    podstawa: art. 781¹ k.p.c. · Kalkulator terminów procesowych →

    Wskazówka: Jeżeli zasądzono należność solidarnie od kilku dłużników lub przeciwko spółce osobowej, rozważ klauzulę także przeciwko wspólnikom (art. 778¹ k.p.c.) — pozwoli to egzekwować z ich majątku.

  3. Krok 3

    Ustal, co wiesz o majątku dłużnika

    Kto: wierzyciel

    Egzekucja jest skuteczna na tyle, na ile trafnie wskażesz majątek. Sprawdź: pracodawcę lub źródło dochodu, numer rachunku (z umowy, faktur, przelewów), nieruchomości (elektroniczne księgi wieczyste), pojazdy, udziały w spółkach (KRS), działalność w CEIDG, wierzytelności wobec kontrahentów. Wniosek egzekucyjny umożliwia egzekucję wszystkimi sposobami z wyjątkiem nieruchomości, ale możesz wskazać wybrane sposoby (art. 799 § 1 k.p.c.). Jeżeli majątku nie znasz, komornik ma obowiązek ustalić go z urzędu w dostępnych rejestrach i wezwać dłużnika do złożenia wykazu majątku (art. 801 § 1 k.p.c.).

    Wskazówka: Nawet niepełne dane (nazwa banku, były pracodawca, adres nieruchomości) skracają egzekucję o miesiące — komornik uzyska resztę z zapytań do ZUS, urzędu skarbowego i systemu OGNIVO.

    Czy znasz konkretne składniki majątku dłużnika (rachunek, pracodawcę, nieruchomość)?
  4. Krok 4

    Poszukiwanie majątku, wykaz majątku i wyjawienie majątku

    Kto: komornik na zlecenie wierzyciela; sąd rejonowy (wyjawienie)

    Komornik może żądać informacji o majątku dłużnika od organów administracji, ZUS, urzędów skarbowych, banków, SKOK-ów, ubezpieczycieli, spółdzielni i biur informacji gospodarczej (art. 761 § 1¹ k.p.c.) — koszty zapytań są wydatkami pokrywanymi z zaliczki (art. 6 pkt 7, art. 7 u.k.k.). Dłużnik wezwany do złożenia wykazu majątku składa go pod rygorem odpowiedzialności karnej, a za odmowę komornik może ukarać go grzywną (art. 801¹ § 1–2 k.p.c.). Gdy to nie wystarcza, zlecasz komornikowi poszukiwanie majątku (art. 801² k.p.c.) za opłatą stałą 100 zł (art. 44 u.k.k.); bez zlecenia komornik może odmówić dalszego prowadzenia egzekucji (art. 801 § 4 k.p.c.). Osobną drogą jest wyjawienie majątku przed sądem rejonowym z przyrzeczeniem (art. 913 k.p.c.), za opłatą 200 zł (art. 70 u.k.s.c. — sprawdź w aktualnym brzmieniu).

    Na co uważać:
    • Wnioski składane wyłącznie w celu szykanowania dłużnika komornik oddala, a kosztem bezskutecznych czynności może obciążyć wierzyciela (art. 801 § 2–3 k.p.c.).
  5. Krok 5

    Wybierz komornika

    Kto: wierzycielGdzie: kancelaria komornicza w apelacji właściwej dla dłużnika (wykaz na stronie MS)

    Komornik działa w rewirze, czyli obszarze właściwości sądu rejonowego (art. 8 ustawy o komornikach sądowych), ale wierzyciel ma prawo wyboru komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, w którym leży rewir komornika właściwego dla dłużnika (art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych) — z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości i spraw z nią związanych. Wraz z wnioskiem składa się pisemne oświadczenie o skorzystaniu z prawa wyboru (art. 10 ust. 3). Komornik z wyboru odmawia przyjęcia sprawy, gdy ma ponad 6-miesięczne zaległości lub zbyt duży wpływ spraw (art. 10 ust. 4); jego wydatki na czynności poza rewirem (dojazdy, noclegi) obciążają wierzyciela i nie przechodzą na dłużnika (art. 8 u.k.k.).

    Wskazówka: Przy egzekucji z rachunku i wynagrodzenia zajęcia idą elektronicznie, więc lokalizacja kancelarii ma niewielkie znaczenie — liczy się skuteczność i tempo pracy komornika.

  6. Krok 6

    Złóż wniosek o wszczęcie egzekucji

    Kto: wierzyciel (osobiście lub przez pełnomocnika)Gdzie: kancelaria komornicza (dla tytułów z EPU także przez system teleinformatyczny — art. 797 § 2 k.p.c.)Termin: min. 7 dni na zaliczkę od doręczenia wezwania komornika

    Wniosek składa się komornikowi, można na urzędowym formularzu (art. 796 § 1 k.p.c.); wskazujesz w nim świadczenie (należność główna, odsetki, koszty procesu i klauzuli) i dołączasz oryginał tytułu wykonawczego (art. 797 § 1 k.p.c.). Wniosek uprawnia do egzekucji z całego majątku (art. 803 k.p.c.) wszystkimi sposobami oprócz nieruchomości, o którą trzeba wnosić odrębnie (art. 799 § 1 k.p.c.). Dołącz pełnomocnictwo, oświadczenie o wyborze komornika i znane dane o majątku. Komornik wzywa do zaliczki na wydatki w terminie co najmniej 7 dni (art. 7 ust. 3–4 u.k.k.) i po jej wpłacie podejmuje czynności nie później niż w 7 dni (art. 22 ust. 5 u.k.k.).

    podstawa: art. 7 ust. 4 u.k.k. · Kalkulator terminów procesowych →

    Na co uważać:
    • Oczywiście niecelowe wszczęcie egzekucji (np. po zapłacie) lub wskazanie osoby niebędącej dłużnikiem skutkuje opłatą 10% od wierzyciela (art. 30 u.k.k.).
    • Nieuiszczenie zaliczki w terminie oznacza zwrot wniosku bez skutków prawnych (art. 22 ust. 4 u.k.k.).
  7. Krok 7

    Wszczęcie egzekucji i zawiadomienie dłużnika

    Kto: komornikTermin: 1 miesiąc (obniżona opłata 3% przy dobrowolnej wpłacie) od doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu

    Przy pierwszej czynności komornik doręcza dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z treścią tytułu, sposobem egzekucji i pouczeniami, m.in. o skardze, ograniczeniach egzekucji i — przy nakazie zapłaty — o sprzeciwie i przywróceniu terminu (art. 805 § 1–1¹ k.p.c.). Wniosek egzekucyjny przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Jeżeli dłużnik w miesiąc od zawiadomienia wpłaci komornikowi całość lub część, opłata spada do 3% (art. 27 ust. 2 u.k.k.) — wpłata bezpośrednio wierzycielowi nie jest świadczeniem wyegzekwowanym (art. 27 ust. 3 u.k.k.). Komornik stosuje sposób najmniej uciążliwy dla dłużnika (art. 799 § 1 k.p.c.) i w każdym piśmie informuje o aktualnym stanie należności.

    podstawa: art. 27 ust. 2 u.k.k. · Kalkulator terminów procesowych →

  8. Krok 8

    Sposoby egzekucji: rachunek, wynagrodzenie, ruchomości

    Kto: komornik; bank, pracodawca (trzeciodłużnicy)

    Rachunek bankowy: komornik zawiadamia bank o zajęciu do wysokości należności z kosztami, a bank nie może wypłacać środków bez jego zgody (art. 889 § 1 k.p.c.); zajęcie działa też bez znajomości numeru rachunku, a dłużnikowi przysługuje kwota wolna wg art. 54 ustawy — Prawo bankowe (75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie). Wynagrodzenie: komornik zajmuje je u pracodawcy (art. 881 k.p.c.) w granicach Kodeksu pracy (art. 833 § 1 k.p.c.) — potrącenia do połowy wynagrodzenia, przy alimentach do 3/5 (art. 87 § 3 k.p.), z kwotą wolną równą minimalnemu wynagrodzeniu (art. 87¹ k.p.). Ruchomości (samochód, sprzęt) zajmuje komornik właściwości ogólnej dłużnika (art. 844 k.p.c.) i sprzedaje w licytacji. Z sumy uzyskanej najpierw pokrywa się koszty egzekucyjne, potem alimenty i należności pracownicze, a dopiero dalej inne wierzytelności (art. 1025 § 1 k.p.c.).

    Na co uważać:
    • Przy zbiegu egzekucji kilku wierzycieli do tego samego rachunku bank wstrzymuje wypłaty do czasu przekazania spraw jednemu komornikowi (art. 889 § 3 k.p.c.) — im wcześniej zajmiesz, tym lepsza pozycja.
  9. Krok 9

    Egzekucja z nieruchomości (na odrębny wniosek)

    Kto: komornik właściwy wg położenia nieruchomości; sąd (przysądzenie, plan podziału)Gdzie: kancelaria komornika przy sądzie rejonowym położenia nieruchomości

    Egzekucję z nieruchomości prowadzi wyłącznie komornik działający przy sądzie, w którego okręgu leży nieruchomość (art. 921 § 1 k.p.c.) — prawo wyboru komornika tu nie działa — i tylko na wniosek wierzyciela (art. 799 § 1 k.p.c.). Komornik wzywa dłużnika do zapłaty w 2 tygodnie i składa wniosek o wpis wszczęcia egzekucji w księdze wieczystej, następnie sporządza opis i oszacowanie przez biegłego (zaliczka kilka tysięcy złotych). Na pierwszej licytacji cena wywołania wynosi 3/4 sumy oszacowania (art. 965 k.p.c.), na drugiej — 2/3 (art. 983 k.p.c.). Po przybiciu i przysądzeniu własności sąd sporządza plan podziału sumy; hipoteki korzystają z pierwszeństwa (art. 1025 § 1 pkt 5 k.p.c.). Całość trwa zwykle 1–3 lata.

    Na co uważać:
    • Jeżeli nieruchomość jest obciążona hipoteką banku wyższą niż jej wartość, wierzyciel niezabezpieczony może nie otrzymać nic mimo poniesionych zaliczek.
  10. Krok 10

    Koszty egzekucji: kto i ile płaci

    Kto: komornik (postanowienie o kosztach)

    Opłatę stosunkową 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia komornik ściąga od dłużnika wraz ze świadczeniem, proporcjonalnie do wpłat (art. 27 ust. 1, art. 21 ust. 1 u.k.k.); podstawą jest należność główna z odsetkami i kosztami (art. 23 u.k.k.). Dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, w tym zaliczki (art. 770 § 1 k.p.c.), a koszty zastępstwa prawnego w egzekucji nie mogą przekroczyć stawki minimalnej (art. 770 § 4 k.p.c.). Wierzyciel tymczasowo kredytuje wydatki: korespondencję (do 60 zł jednorazowo), biegłych, dojazdy (art. 6–7 u.k.k.); przy bezskuteczności komornik pobiera od niego niepokryte wydatki (art. 7 ust. 6 u.k.k.). Zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się na koszty komornicze (art. 45 ust. 1 u.k.k.).

  11. Krok 11

    Skarga na czynności komornika

    Kto: wierzyciel lub dłużnikGdzie: za pośrednictwem komornika → sąd rejonowy siedziby kancelariiTermin: 1 tydzień od dokonania czynności lub zawiadomienia o niej

    Na czynność komornika, a także na zaniechanie czynności, przysługuje skarga do sądu rejonowego, przy którym działa komornik (art. 767 § 1 k.p.c.); może ją wnieść strona lub osoba, której prawa naruszono (art. 767 § 2 k.p.c.). Skargę wnosi się w terminie tygodnia od dokonania czynności, jeśli byłeś przy niej obecny lub o niej zawiadomiony, w innych wypadkach — od zawiadomienia lub dowiedzenia się o czynności (art. 767 § 4 k.p.c.); składa się ją do komornika, który w 3 dni przekazuje ją z uzasadnieniem do sądu (art. 767 § 5 k.p.c.). Skarga może być wniesiona na urzędowym formularzu (art. 767 § 3¹ k.p.c.) i podlega opłacie 50 zł (art. 25 ust. 1 u.k.s.c.). Nie przysługuje na wezwanie do usunięcia braków ani zawiadomienie o terminie czynności (art. 767 § 1¹ k.p.c.).

    podstawa: art. 767 § 4 k.p.c. · Kalkulator terminów procesowych →

    Wskazówka: Skarga nie wstrzymuje egzekucji z mocy prawa — jeżeli zależy Ci na wstrzymaniu, dołącz odrębny wniosek o zawieszenie postępowania.

  12. Krok 12

    Umorzenie egzekucji i ponowne wszczęcie

    Kto: komornik (postanowienie); wierzyciel (ponowny wniosek)Termin: 6 miesięcy bezczynności → umorzenie z urzędu od ostatniej czynności egzekucyjnej lub ustania przyczyny zawieszenia

    Komornik umarza postępowanie z urzędu, gdy jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów (bezskuteczność — art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c.), oraz gdy wierzyciel w ciągu 6 miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia egzekucji ani nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania (art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.; bieg terminu — art. 824 § 1¹ k.p.c.). Umorzenie z bezczynności lub na wniosek wierzyciela (art. 825 pkt 1 k.p.c.) kosztuje go 5% pozostałej należności (art. 29 ust. 1 u.k.k.), chyba że dłużnik zapłacił lub zawarł porozumienie w miesiąc od zawiadomienia; umorzenie z bezskuteczności — 150 zł z wyjątkami (art. 29 ust. 4–5 u.k.k.). Postanowienie o umorzeniu z bezskuteczności nie zamyka drogi: tytuł wykonawczy wraca do wierzyciela, przedawnienie biegnie na nowo (art. 123 § 1 pkt 1, art. 125 § 1 k.c.) i egzekucję można ponowić, gdy dłużnik nabędzie majątek.

    podstawa: art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. · Kalkulator terminów procesowych →

    Na co uważać:
    • Zaniechanie odpowiedzi na wezwania komornika przez pół roku kończy się umorzeniem i opłatą 5% od wierzyciela — pilnuj korespondencji z kancelarii.

    Wskazówka: Postanowienie o umorzeniu z bezskuteczności jest dowodem nieściągalności wierzytelności — przedsiębiorca może je wykorzystać do zaliczenia straty w koszty podatkowe i korekty VAT (sprawdź w aktualnym brzmieniu przepisów podatkowych).

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje komornik i kto za niego płaci?

Opłatę egzekucyjną 10% wyegzekwowanej kwoty ściąga się od dłużnika (art. 27 ust. 1 u.k.k.); wierzyciel wpłaca tylko zaliczki na wydatki (korespondencja, zapytania, biegli), które dłużnik mu zwraca (art. 770 § 1 k.p.c.). Wierzyciel płaci sam, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna (150 zł + niepokryte wydatki), gdy sam ją umorzy (5%) albo gdy wszczął ją niecelowo (10%).

Czy mogę wybrać dowolnego komornika?

W granicach apelacji, w której działa komornik właściwy dla dłużnika (art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych) — nie w całym kraju. Wybór nie działa przy egzekucji z nieruchomości (art. 921 k.p.c.), a komornik z dużymi zaległościami musi odmówić przyjęcia sprawy. Koszty dojazdów komornika poza jego rewir obciążają wybierającego wierzyciela (art. 8 u.k.k.).

Co zrobić, gdy nie znam majątku dłużnika?

Komornik z urzędu sprawdza rejestry i wzywa dłużnika do wykazu majątku (art. 801 § 1 k.p.c.), pyta ZUS, urząd skarbowy i banki (art. 761 § 1¹ k.p.c.). Możesz zlecić poszukiwanie majątku za 100 zł (art. 801² k.p.c., art. 44 u.k.k.) lub żądać wyjawienia majątku przed sądem pod przyrzeczeniem (art. 913 k.p.c.).

Egzekucja okazała się bezskuteczna — czy dług przepada?

Nie. Komornik umarza postępowanie (art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c.) i zwraca tytuł wykonawczy; roszczenie stwierdzone orzeczeniem przedawnia się dopiero po 6 latach (art. 125 § 1 k.c.), a każdy wniosek egzekucyjny przerywa ten bieg (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Możesz ponowić egzekucję, gdy dłużnik podejmie pracę lub nabędzie majątek.

Ile komornik może zająć z pensji i konta dłużnika?

Z wynagrodzenia za pracę — do połowy, a przy alimentach do 3/5, z kwotą wolną równą minimalnemu wynagrodzeniu (art. 87 § 3, art. 87¹ k.p.). Na rachunku bankowym dłużnik zachowuje w każdym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia (art. 54 ustawy — Prawo bankowe). Umowy zlecenia i inne dochody powtarzające się objęte są tymi samymi limitami, gdy są jedynym źródłem utrzymania (art. 833 § 2¹ k.p.c.).

Jak zaskarżyć czynność komornika?

Skargą do sądu rejonowego, wnoszoną za pośrednictwem komornika w tygodniu od czynności lub zawiadomienia o niej (art. 767 § 4–5 k.p.c.), za opłatą 50 zł (art. 25 ust. 1 u.k.s.c.). Skarga nie wstrzymuje egzekucji; osobno można wnosić o zawieszenie postępowania.

Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie tekstów jednolitych aktów prawnych (Dz.U.). Procedura ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — terminy i opłaty sprawdź w aktualnym brzmieniu przepisów, a w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.

Źródła: Kodeks postępowania cywilnego · Ustawa o kosztach komorniczych · Ustawa o komornikach sądowych · Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych · Kodeks pracy · Kodeks cywilny · Prawo bankowe · Stan prawny na 2026-08-28.