descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VI C 1571/23 upr

Uzasadnienie

wyroku z dnia 24 stycznia 2024 r.

Pozwem z dnia 22 lutego 2023 r. (data nadania pisma) powód P. J. wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, aby pozwany M. M. (1) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) zapłacił mu kwotę 699,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 01 września 2022 r. do dnia zapłaty. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do wydania nakazu zapłaty wniósł o skierowanie sprawy na posiedzenie jawne. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu. Swoje żądanie powód opierał na prawie do odstąpienia od umowy bez podawania przyczyny zakupionego od pozwanego na podstawie umowy zawartej na odległość (pozew – k. 1-3).

W dniu 29 maja 2023 r. referendarz sądowy Sądu (...) wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, orzekając zgodnie z żądaniem powoda (nakaz zapłaty – k. 18).

W dniu 26 czerwca 2023 r. pozwany M. M. (1), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty zaskarżając go w całości, a ponadto wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że powodowi nie przysługiwało prawo do odstąpienia od umowy z uwagi na fakt, że zakupione przez powoda słuchawki dokanałowe spełniają kryteria produktu, który z uwagi na względy higieniczne nie może być zwracany w przypadku jego odpieczętowania (sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 26-26verte).

Do czasu zamknięcia rozprawy stanowiska procesowe stron nie uległy zmianie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 02 sierpnia 2022 r. P. J. zawarł z M. M. (1) prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) umowę na odległość sprzedaży słuchawek dokanałowych G. G. za kwotę 699,50 zł (fakty bezsporne, a ponadto dowody: potwierdzenie złożenia zamówienia z dnia 02.08.2022 r. – k. 6-6verte i 42-42verte; faktura proforma (...) z dnia 02.08.2022 r. – k. 7 i 43; wydruk z (...) z dnia 14.02.2023 r. – k. 5-5verte i 41-41verte).

M. M. (1) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) prowadził sprzedaż detaliczną za pośrednictwem internetu na podstawie opracowanego przez siebie regulaminu sklepu internetowego A., który klient musiał zaakceptować składając zamówienie. W § 6 ust. 5 lit. f regulaminu wskazano, że prawo odstąpienia od umowy nie przysługuje klientowi w przypadkach określonych w art. 10 ust. 3 ustawy o prawach konsumenta w zakresie produktów dostarczanych w zapieczętowanym opakowaniu, których po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu (np. słuchawki dokanałowe/douszne) (fakt niesporny, a ponadto dowód: regulamin sklepu internetowego – k. 8-9 i 44-45).

Po otrzymaniu produktu P. J. otworzył zapieczętowane opakowanie zawierające słuchawki, po czym używając własnych nakładanych gumek przetestował zakupione słuchawki (fakt niesporny).

Z uwagi na niespełnienie pokładanych w słuchawkach oczekiwań, P. J. postanowił odstąpić od umowy ich sprzedaży. W związku z powyższym w dniu 10 sierpnia 2022 r. złożył M. M. (1) oświadczenie o odstąpieniu od umowy, po czym odesłał produkt. Przed złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy strony prowadziły korespondencję mailową. W e-mailu z dnia 05 sierpnia 2022 r. P. J. przyznał, że nie doczytał regulaminu, podał, że testował słuchawki na swoich tipsach/gumkach i zapytywał, czy w takiej sytuacji jest możliwość ich zwrotu (fakty bezsporne, a ponadto dowody: odstąpienie od umowy – k. 10 i 46; informacja o odstąpieniu – k. 11 i 47; potwierdzenie nadania paczki w dniu 10.08.2022 r. – k. 12 i 48; korespondencja mailowa stron – k. 13-13verte, 49-49verte i 58verte).

M. M. (2) jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) odmówił przyjęcia zwrotu towaru zarzucając P. J. naruszenie § 6 ust. 5 lit. f regulaminu sklepu internetowego. W ocenie sprzedawcy zwrot produktu był niemożliwy z uwagi na względy higieniczne (dowód: korespondencja mailowa – k. 13-13verte, 49-49verte i 58verte).

W dniach 13 i 27 września 2022 r. P. J. spłacił kredyt celowy zaciągnięty na zakup słuchawek (dowód: potwierdzenia przelewów z dnia 28.09.2022 r. i z dnia 13.09.2022 r. – k. 15, 16, 51 i 52).

Powyższy stan faktyczny był bezsporny pomiędzy stronami, został ustalony przez Sąd na podstawie wyżej wskazanych dowodów, które nie były kwestionowane przez strony co do ich prawdziwości. Z uwagi na powyższe Sąd ocenił je za w pełni wiarygodne.

Sąd uznał za nieprzydatne do ustalenia stanu faktycznego wydruki dostarczone przez powoda z aukcji internetowych potwierdzających sprzedaż słuchawek po zwrocie (k. 53-56verte). Dowody te nie mogły zostać uznane przez Sąd za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, jako potwierdzenie twierdzeń powoda o możliwości zwrotu słuchawek dousznych/dokanałowych, z uwagi na brak szczegółów w treści tych wydruków co do przyczyn ponownej sprzedaży tego rodzaju towarów oraz brak danych odnośnie okoliczności, czy produkty te zostały zwrócone przez osoby rezygnujące z zakupu w zapieczętowanych, nieotwartych opakowaniach i takowe pozostawały w momencie dostarczania ich kolejnym nabywcom.

Nie mogły zostać również uznane za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, jako potwierdzenie stanowiska powoda, wydruki komunikacji czatu na F. z osobami trzecimi (k. 14 i 50) oraz wydruki korespondencji ze sklepem (...) (k. 57) o możliwości testowania tego rodzaju słuchawek w sklepie stacjonarnym, nie dowodzą bowiem one tego, że słuchawki udostępnione do testowania zostały następnie wprowadzone do obrotu i wysłane do innych klientów, za ich wyraźną zgodą na powyższe.

Sąd uznał również za nieprzydatne artykuły dołączone przez pozwanego o niehigieniczności takich produktów jak słuchawki dokanałowe i douszne (k. 28-31verte). Artykułów tych nie można bowiem uznać za opinie eksperckie, a co za tym idzie nie przedstawiały one wartości dowodowych na gruncie niniejszej sprawy. W ocenie Sądu stanowią one wyłącznie rozwinięcie argumentacji stanowiska procesowego pozwanego w niniejszym procesie.

Sąd zważył co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Osią sporu w niniejszej sprawie była okoliczność, czy słuchawki dokanałowe zakupione przez konsumenta na odległość podlegają zwrotowi, w przypadku ich rozpieczętowania.

Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd zauważył pomyłkę w regulaminie sklepu internetowego, który w § 6 ust. 5 odwołuje się do przypadków określonych w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, który ani w dacie zawarcia umowy ani później nie istniał. Błąd ten prawdopodobnie jest spowodowany nie dostosowaniem regulaminu do zmiany ustaw, albowiem w poprzedniej ustawie dotyczącej praw konsumentów – ustawie z dnia 02 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, ustawodawca właśnie w art. 10 ust. 3 przewidywał podobną ochronę jak w przypadku art. 38 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Mając jednak na uwadze, bardzo szczegółowe określenie w regulaminie przypadków, w których prawo odstąpienia nie przysługuje, należy uznać, że błąd ten nie miał wpływu na ocenę prawną konsumenta w niniejszej sprawie.

Przechodząc do właściwej analizy prawnej należy stwierdzić, że zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.k. konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów. Zasada ta jednak doznaje ograniczenia na mocy art. 38 u.p.k., który stanowi implementację do polskiego systemu art. 16 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 roku w sprawie praw konsumentów (…).

W niniejszej sprawie pozwany zakwestionował prawo odstąpienia od umowy przez powoda z uwagi na art. 38 ust. 1 pkt 5 u.p.k., wskazując, że nie było to możliwe po otwarciu zapieczętowanego opakowania ze względów higienicznych. W dalszej części uzasadnienia Sąd skupi się tylko na tym przypadku.

Przepis art. 38 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2023 r. poz. 2759 tekst jedn. ze zm.) (dalej: u.p.k.) stanowi, że prawo odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umowy, w której przedmiotem świadczenia jest towar dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu, którego po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu.

W niniejszej sprawie bezspornym było, że słuchawki dokanałowe zakupione przez P. J. zostały dostarczone w zapieczętowanym opakowaniu oraz, że opakowanie to zostało otwarte przez konsumenta po jego dostarczeniu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że bez znaczenia dla tej regulacji jest okoliczność, czy po otwarciu opakowania produkt przez konsumenta był używany, a tym bardziej w jaki sposób. Przesłanka braku możliwości odstąpienia od umowy zaistnieje bowiem już w chwili otwarcia towaru dostarczonego w zapieczętowanym opakowaniu. Bez znaczenia więc w tym kontekście były podnoszone przez powoda argumenty o zastosowaniu przez siebie środków bezpieczeństwa polegających na nałożeniu na słuchawki własnych tipsów/gumek.

Problem w niniejszej sprawie sprowadza się więc tylko do kwestii czy słuchawki dokanałowe są produktem, który ze względów higienicznych po ich otwarciu nie podlega zwrotowi.

Zarówno w polskim ustawodawstwie jak i w europejskim brak jest definicji sformułowania „ze względów higienicznych”. Oznacza to, że Sąd każdorazowo powinien na gruncie konkretnych okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz rodzaju produktu dokonać wykładni powołanego przepisu.

Pomoc w interpretacji tego przepisu znaleźć można w Wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 marca 2019 r., C-681/17, w sprawie (...) przeciwko S. L.. W orzeczeniu tym Trybunał zgodził się, że prawo do odstąpienia od umowy powinno być wyłączone na podstawie art. 16 lit. e dyrektywy 2011/83 jedynie wtedy gdy po otwarciu zapieczętowanego opakowania towar w ten sposób opakowany znajduje się definitywnie w stanie nienadającym się do ponownej sprzedaży ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, ponieważ z uwagi na charakter danego towaru jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione by przedsiębiorca podjął kroki pozwalające na przywrócenie towaru do sprzedaży bez szkody dla jednego lub drugiego z tych wymogów.

Przenosząc powyższe na rozpatrywany stan faktyczny stwierdzić należy, że słuchawki dokanałowe są specyficznym rodzajem słuchawek, który charakteryzuje się włożeniem części słuchawki w głąb kanału słuchowego. Element, który zostaje włożony w ten sposób do ucha jest co prawda obtoczony wymienną gumką, jednakże nie zmienia to faktu, że cała słuchawka styka się bezpośrednio ze skórą ucha. Nie ulega wątpliwości, że taki sposób aplikacji słuchawek wiąże się z przenikaniem i osadzaniem się na nich wydzieliny znajdującej się w uchu, która może zawierać w sobie mikroorganizmy chorobotwórcze. Faktem powszechnie znanym jest, że nawet w obrębie jednego użytkownika, nie zaleca się używania słuchawek naprzemiennie do uszu lewego i prawego. Wynika to z możliwości zakażenia drugiego ucha. Z tego względu również w przypadku leczenia infekcji usznych zaleca się stosowanie dwóch odrębnych preparatów leczniczych do każdego ucha z osobna, tak by nie doszło do przenoszenia zarazków z jednego ucha na drugie. Powyższe jasno dowodzi, że słuchawki dokanałowe są produktem, który należy uznać za towar należący do kategorii produktów higienicznych w rozumieniu wskazanej ustawy i dyrektywy.

W ocenie Sądu przywrócenie do ponownej sprzedaży zwróconych słuchawek dokanałowych, które zostały otwarte z zapieczętowanego opakowania, wiązałoby się dla przedsiębiorcy co najmniej z nadmiernymi trudnościami, o ile nie należałoby tego uznać za niemożliwe, skoro zapieczętowane opakowanie zostało otwarte, a słuchawki użyte.

Należy zwrócić uwagę, że powyższe polegałoby nie tylko na konieczności wymiany tipsów/gumek nakładanych na słuchawki i obowiązkowej dezynfekcji każdego elementu przy pomocy profesjonalnego urządzenia, ale także na ponownym zapieczętowaniu słuchawek, ale już nie w sposób oryginalny i co najważniejsze na podaniu kolejnym potencjalnym nabywcom informacji, że oferowane do sprzedaży słuchawki były już użyte przez inne osoby.

Sprzedawca by być pewnym, że dany produkt jest już bezpieczny dla kolejnego użytkownika musiałby oddawać każdorazowo produkt do profesjonalnej firmy w celu jej dezynfekcji. Wskazać należy również, że słuchawki są produktem wysokiej technologii zawierającej w sobie różne podzespoły. Brak jest więc możliwości zwyczajnego ich umycia lub spryskania środkiem dezynfekującym. Takie działanie z jednej strony mogłoby uszkodzić urządzenie, a z drugiej być niewystarczające w zakresie jego higieny.

Nie bez znaczenia jest również stosunek konsumentów do słuchawek dokanałowych i dousznych. Bez wątpienia produkty takie nie cieszyłyby się powodzeniem u odbiorców, a co za tym idzie stanowiłoby to dla przedsiębiorcy trudność w ich dalszej sprzedaży. Niewątpliwie testem, który należy przeprowadzić w tego typu sprawach jest zadanie sobie pytania czy będąc konsumentem kupiłbym taki produkt, a jeżeli tak to w jakiej cenie. W ocenie Sądu przedsiębiorca miałby duże trudności w dalszej sprzedaży tego typu produktu. Który potencjalny nabywca chciałby bowiem kupić na rynku pierwotnym rzekomo nowe słuchawki za nieobniżoną cenę, mając świadomość (uczciwy sprzedawca taką informację powinien wyraźnie zaznaczyć w ofercie sprzedaży), że używały ich już inna osoba bądź nawet więcej osób (to w sytuacji gdy słuchawki tego rodzaju byłyby wielokrotnie zwracane w ramach korzystania przez konsumentów z prawa odstąpienia), gdy może on zakupić u tego samego sprzedawcy identyczny towar, ale nowy, nieużywany i w zapieczętowanym oryginalnym opakowaniu? Powstaje również pytanie, czy sam powód zdecydowałby się na zakup tego rodzaju słuchawek, czy też uznałby, że ze względów higienicznych stanowią one dla niego zagrożenie?

Przytoczone przez powoda argumenty dotyczące ogłoszeń na portalu (...) oraz innych nie mają znaczenia, z uwagi na nieudowodnienie w nich jaki był zakres umowy pierwotnej (z której nastąpił zwrot) oraz czy dany produkt końcowo znalazł nowego właściciela.

Z powyższych przyczyn słuchawki dokanałowe stanowią w ocenie Sądu towar, którego po otwarciu z zapieczętowanego opakowania ze względów higienicznych nie można zwrócić w ramach prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość, stosownie do treści art. 38 ust. 1 pkt 5 u.p.k.

Podkreślić należy, że regulamin sklepu internetowego A. zawierał w § 6 pkt 5 lit. f wyraźną informację, że słuchawki dokanałowe/douszne stanowią produkt dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu, których po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względów higienicznych, a powód przyznał w e-mailu z dnia 05.08.2022 r., że nie doczytał w tym zakresie regulaminu.

Mając powyższe na uwadze Sąd powództwo oddalił.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W niniejszej sprawie stroną przegrywającą proces w całości był powód, jest więc on zobowiązany zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu.

Na koszty procesu po stronie pozwanego w łącznej kwocie 287 zł składały się: koszty zastępstwa procesowego w wysokości 270 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 r. tekst jedn. ze zm.) oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Odsetki od kosztów procesu Sąd zasądził na podstawie z art. 98 § 1 1 k.p.c.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

07.02.2024 r.

(...)

ZARZĄDZENIE

(...) (...)

07.02.2024 r.

(...)