descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V GC 427/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 11 grudnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu V Wydział Gospodarczy w składzie następującym :

Przewodniczący : Sędzia Marzena Gugała

Protokolant: Janina Szczygieł

Uzasadnienie

wyroku z dnia 11 grudnia 2025r

Pozwem z dnia 29 maja 2024 r. powód Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (...) C. domagał się zasądzenia na jego rzecz od strony pozwanej (...) sp. z o.o. w M. kwoty 22.251,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (pismo z dnia 21 czerwca 2024 r. – k. 51) od dnia 24 lutego 2024 r. do dnia zapłaty, domagał się także kosztów postępowania.

W uzasadnieniu powód wskazał, iż strony zawarły umowę sprzedaży drewna, której warunków pozwana nie dotrzymała, bowiem nie odebrała zamówionego towaru w umówionej ilości, w terminie wynikającym z harmonogramu, w związku z czym naliczona została kara umowna dochodzona w niniejszym postepowaniu. (k.4-5)

W uwzględnieniu żądania pozwu w dniu 9 lipca 2024 r. w sprawie V GNc 884/24 został wydany zapłaty w postępowaniu upominawczym. (k. 53)

W sprzeciwie od powyższego nakazu zapłaty (k. 61 i n.) strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Pozwana przyznała, iż łączyła ją z powodem umowa sprzedaży drewna. Pozwana podniosła zarzut powagi rzeczy osądzonej, bowiem wyrokiem z 3 lipca 2024r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu w sprawie V GC 208/24 za ten okres z tej umowy zasądził od Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (...) C. na rzecz (...) sp. z o.o. kwotę 22.251,58 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 24 stycznia 2024r. – karę umowną, z uwagi na fakt, iż to Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (...) C. nienależycie realizowało umowę.

Pozwana również wskazała, iż powódka jest monopolistą w branży drzewnej. Umowy z powódką są zawierane w wyniku sprzedaży ofertowej. Przetargi odbywają się raz na pól roku. Wzór umowy jest narzucany przez powódkę i zawarcie umowy przez drugą stronę ma charakter adhezyjny. To powód decyduje o tym kiedy i gdzie zostanie przygotowane drewno do odbioru. Druga strona umowy nie ma żadnej możliwości negocjacji zapisów umowy.

Strony łączyła umowa nr (...) zawarta w dniu 1 czerwca 2023r. Była to umowa terminowa od dnia 1 lipca 2023 do dnia 31 grudnia 2023r. Powód nie wykonał należycie umowy nr (...), nie przygotował i nie wydal pozwanej drewna zgodnie z łączącą strony umową. Na powodzie ciążył obowiązek przygotowania drewna i przekazania pozwanej informacji o przygotowaniu drewna, dokładnej lokalizacji, ilości przygotowanego drewna. Powód nie sprostał temu obowiązkowi. Powód nie posiadał drewna w ilości umożliwiającej wywiązanie się przez niego z umowy. W piśmie z 1 grudnia 2023r. powódka przyznała wprost, że nie ma drewna do odbioru wskazując, że „.. jedną z przyczyn niedoboru drewna BK W Standard jest fakt braku pozyskania z powodu nie rozstrzygnięcia przetargu na usługi leśnie w leśnictwie, gdzie miało być pozyskanie głównie drewna BK W Standard”.

Powódka w okresie obowiązywania umowy przygotowała mniej niż 95% umówionej ilości drewna. Pozwana miała otrzymać 1839 m ( 3) drewna, natomiast otrzymała 1176,75 m ( 3).

W piśmie z dnia 11 września 2024 r. (k. 96 i n.) powódka potrzymała żądanie pozwu. Powódka podniosła, iż strony łączyła również umowa z 8 grudnia 2022r. nr (...) w okresie od 1 stycznia 2023r. do 30 czerwca 2023r. Finalnie pozwana nie wykonała tej umowy, co skutkowało nałożeniem kary umownej. Faktycznie pozwana nie potrzebowała drewna, a zatem nie zrealizowała umowy z 8 grudnia 2022r i nie przystąpiła do wykonywania kolejnej umowy (objętej niniejszym postepowaniem).

W piśmie z 14 października 2024r (k. 116 i n.) pozwana podniosła, iż umowa z 8 grudnia 2022r. nr (...) obowiązująca w okresie od 1 stycznia 2023r. do 30 czerwca 2023r, nie jest w ogóle przedmiotem niniejszego postępowania. Skoro powódka nie wywiązała się z umowy będącej przedmiotem sporu, pozwana obciążyła ją karą umowną, co było przedmiotem postepowania w sprawie V GC 208/24. Skoro sąd uznał, iż to powódka nie przygotowała odpowiedniej ilości drewna do odbioru , brak jest odpowiedzialności pozwanej.

Postanowieniem z dnia 28 października 2024r. tut. Sąd zawiesił postepowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy V GC 208/24 Sądu Rejonowego w Nowym Sączu. (k. 166)

Postępowanie zostało podjęte w dniu 25 września 2025r (k. 185)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka jest monopolistą w branży drzewnej. Umowy z powódka są zawierane w wyniku sprzedaży ofertowej na portalu leśno-drzewnym. Przetargi odbywają się raz na pół roku. Wzór umowy jest narzucany przez powódkę i zawarcie umowy przez drugą stronę ma charakter adhezyjny. Druga strona umowy nie ma żadnej możliwości negocjacji zapisów umowy.

Bezsporne, nadto fakty znane sądowi urzędowo z innych spraw toczących się pomiędzy tymi samymi stronami

W dniu 1 czerwca 2023 r. strony postepowania zawarły umowę sprzedaży nr (...) na okres 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. , której przedmiotem była sprzedaż drewna w całkowitej ilości 1839m 3 o łącznej wartości 717.547 zł netto (załącznik nr 1). Kupujący zobowiązany był odebrać drewno w terminie zgodnym z harmonogramem (załącznik nr 2). Sprzedający natomiast miał dokonać zrywki i przygotować kupującemu drewno do wydania i poinformować kupującego o przygotowaniu drewna do wydania środkami komunikacji elektronicznej.

Zgodnie z § 4 umowy, nieodebranie przygotowanego do wydania drewna przez kupującego albo nieprzygotowanie drewna do wydania przez sprzedawcę stanowiło niewykonanie zobowiązania z tej umowy. Maksymalna wysokość kary umownej wyliczona w przypadku braku realizacji umowy wynosiła 68.166,97 zł i była wyliczona według wzoru: kara umowna = 0,95 x łączna wartość umowy x 0,1. Naliczenie kary umownej nastąpić miało po zakończeniu okresu obowiązywania umowy. Strona zobowiązana do zapłacenia kary umownej zaś miała ją zapłacić stronie uprawnionej w ciągu dwóch tygodni od otrzymania pisemnego wezwania do zapłaty.

(dowód: umowa sprzedaży z załącznikami k. 12-16)

Pismami z 16 listopada 2023r. i 29 listopada 2023r (...) wzywała powódkę do przygotowania i wydania drewna do odbioru. Pozwana wskazywała, że chce odbierać drewno zgodnie z harmonogramem i nie wyraża zgody aby pod koniec umowy narzucać jej odbiór całego surowca.

Powódka w piśmie z dnia 1 grudnia 2023r. podała, iż jedną z przyczyn niedoboru drewna BK W Standard jest fakt braku pozyskania z powodu nie rozstrzygnięcia przetargu na usługi leśne w leśnictwie, gdzie miało być pozyskanie głównie drewna BK W Standard. Powódka wskazała, ze drewno było w lipcu, sierpniu i wrześniu przygotowane do odbioru.

Pozwana pismem z dnia 14 grudnia 2023r podniosła, iż twierdzenia powódki o dostępności drewna w lipcu - wrześniu 2023r są nieprawdziwe.

Pozwana w dniu 2 stycznia 2024r wystawiła powódce notę księgową na kwotę 22.251,58 zł tytułem kary umownej w związku z niewykonaniem umowy sprzedaży i wzywała do jej zapłaty.

(dowód: pisma pozwanego k. 73-74, pismo powódki k. 75 i k. 17, nota księgowa k. 72, pisma pozwanej k. 78-79)

Powódka w wyniku unieważnienia części postepowania przetargowego nie miała wykonawców na usługi leśne, co powodowało iż zrywka nie była wykonywana w niezbędnym zakresie.

(dowód: informacje o unieważnieniu części postepowań przetargowych k. 80-91)

Powódka w dniu 1 lutego 2024r wystawiła pozwanej notę księgową nr (...) na kwotę 22.251,58 zł tytułem kary umownej w związku z nienależytym niewykonaniem umowy sprzedaży drewna.

(dowód: nota księgowa k. 43)

Przed Sądem Rejonowym w Nowym Sączu w sprawie V GC 208/24 toczyło się postepowanie, w którym (...) sp. z o.o. w M. domagała się zasądzenia od Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa (...) Państwowe (...) C. kwoty 22.251,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 24 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty, oraz kosztów postępowania. Żądana kwota stanowiła karę umową naliczoną przez (...) na podstawie umowy (...) zawartej w dniu 1 czerwca 2023r. Była to umowa terminowa od dnia 1 lipca 2023 do dnia 31 grudnia 2023r.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2024r Sąd Rejonowy w Nowym Sączu w sprawie V GC 208/24 zasądził od strony pozwanej Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (...) C. na rzecz strony powodowej (...) M. spółki z o.o. w M. kwotę 22 251,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych naliczanymi od dnia 24 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty (pkt I wyroku) oraz zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 4 730 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II).

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż strony łączyła umowa sprzedaży drewna nr (...) zawarta w dniu 1 czerwca 2023r. Była to umowa terminowa od dnia 1 lipca 2023 do dnia 31 grudnia 2023r. dowody przedstawione przez stronę pozwaną nie pozwalały uznać za udowodnione, że istniało w lesie drewno przygotowane, gotowe do odbioru dla strony powodowej w ilości wystarczającej do całkowitego wykonania umowy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdziło, że nie przygotowano do odbioru umówionej ilości drewna (mimo rzeczowych monitów ze strony powodowej).

Po stronie powodowej powstała więc wierzytelność o zapłatę kary umownej, o której mowa w § 4 ust. 3 umowy z 1 czerwca 2023 roku. Na skutek wezwania do zapłaty i bezskutecznego upływu terminu wierzytelność ta uzyskała walor wymagalności.

Wyrok uprawomocnił się w dniu 10 czerwca 2025r. na skutek oddalenia apelacji wniesionej przez Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (...) C., przez Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie XII Ga 756/24.

(dowód: dokumenty z akt sprawy V GC 208/24, pozew k. 5-6, wyrok sądu I Instancji k. 158, uzasadnienie k. 161-164, wyrok sądu II instancji k. 248, uzasadnienie k. 251-255)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych, nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary, tym bardziej, że nie były one kwestionowane w zakresie ich mocy dowodowej przez żadną ze stron.

Sąd oparł się także na dokumentach urzędowych – z akt sprawy V GC 208/24.

Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 pkc pominął dowód z zeznań świadków T. R. i J. F., bowiem świadkowie mieli zeznawać na fakty, które zostały już udowodnione zgodnie z twierdzeniem pozwanej.

Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 pkc pominął dowód z zeznań świadka T. B., bowiem świadek miała zeznawać na fakt nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Okoliczności związane z realizacją umowy 8 grudnia 2022r. nr (...) (tj. za pierwsze półrocze 2023r) nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, nie dotyczyły bowiem materii sporu, a jedynie wcześniejszego okresu współpracy pomiędzy stronami.

Przedłożone przez powódkę bilingi nie miały znaczenia dla sprawy, gdyż nie potwierdzają treści rozmów i nie świadczą o informowaniu pozwanej o odbiorze drewna, poza tym zgodnie z umową sprzedawca miał informować kupującego o przygotowaniu drewna do wydania środkami komunikacji elektronicznej (§ 2 pkt 3) a nie telefonicznie.

Sąd zważył, co następuje

W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie powód swoje roszczenie z tytułu kary umownej wywodził z umowy sprzedaży drewna nr (...) na okres 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. , r. wskazując, iż pozwana nie wykonała zobowiązania w zakresie odbioru zamówionego drewna w umówionej wysokości zgodnie z harmonogramem.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny tego, czy zaktualizowały się przesłanki do nałożenia na pozwaną kary umownej.

Zgodnie z art. 483 § 1 k.c. strony mogą zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody (art. 484 § 1 k.c.). Kara umowna jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym wprowadzanym do umowy w ramach swobody kontraktowania, mającym na celu wzmocnienie skuteczności więzi powstałej między stronami w wyniku zawartej przez nie umowy i służy realnemu wykonaniu zobowiązań (wyrok Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2008 r., sygn. V CSK 85/08, LEX nr 457785).

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie obie strony postępowania na podstawie tej samej umowy nałożyły na siebie kary umowne w tej samej wysokości.

Pozwana w dniu 2 stycznia 2024r wystawiła powódce notę księgową na kwotę 22.251,58 zł tytułem kary umownej w związku z niewykonaniem umowy sprzedaży (nie przygotowaniem drewna do odbioru).

Z kolei powódka w dniu 1 lutego 2024r wystawiła pozwanej notę księgową nr (...) na kwotę 22.251,58 zł tytułem kary umownej w związku z nienależytym niewykonaniem umowy sprzedaży drewna (tj. za nie odebranie przygotowanego drewna).

Kwestia zasadności naliczenia kary umownej przez pozwaną i okoliczności związane z brakiem przygotowania drewna do odbioru przez powódkę w okresie obowiązywania przedmiotowej umowy zostały przesądzone w prawomocnym wyroku dnia 3 lipca 2024r przez Sąd Rejonowy w Nowym Sączu w sprawie V GC 208/24.

Ustalenia dokonane przez sąd w niniejszej sprawie również wskazują, iż w okresie trwania umowy powódka nie wywiązała się ze swojego obowiązku umownego. Powódka zgodnie z umową była zobowiązana przygotować kupującemu drewno do wydania i poinformować kupującego o przygotowaniu drewna do wydania środkami komunikacji elektronicznej. Powódka nie wykazała by istniało w zasobach (...) drewno przygotowane, gotowe do odbioru dla strony powodowej w ilości wystarczającej do całkowitego wykonania umowy.

Przedłożone bilingi rozmów w żaden sposób nie potwierdzają by powódka telefoniczne wyzwała pozwaną do obioru drewna, nie zostało wykazane by pozwana mailowo była skutecznie wyzwana do wykonania umowy nr (...).

Przeprowadzone w sprawie dowody wskazują, iż powódka w II półroczu 2023 r. nie posiadała drewna w ilości umożliwiającej wywiązanie się z umowy nr (...). To pozwana bezskutecznie wzywała powódkę do wydania drewna.

Nie ma więc żadnych podstaw do obciążenia pozwanej kara umowną

Po stronie powodowej nie mogła wiec postać wierzytelność o zapłatę kary umownej na podstawie umowy z 1 czerwca 2023 r. roku.

Powyższe skutkowało oddaleniem powództwa.

O kosztach procesu orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c.