descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V GC 342/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

21 października 2024 r.

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu V Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia Anna Dobosz

Sędzia Anna Dobosz

Uzasadnienie

wyroku z 21 października 2024 r.

Powód (...) Spółka Akcyjna w V. domagał się zasądzenia od pozwanych R. S., B. E. i W. D. solidarnie kwoty 67 105,35 zł tytułem zwrotu subwencji finansowej udzielonej przez powoda wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 28 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu wg norm przepisanych.

Uzasadniając żądanie powód wskazał, że pozwani w ramach spółki cywilnej za pośrednictwem bankowości elektronicznej zawarli z powodem umowę subwencji finansowej, a w ramach jej wykonania na mocy decyzji powód wypłacił pozwanym kwotę 180 000 zł. Podniósł, że pozwani zobowiązani zostali do zwrotu części subwencji w kwocie 67 105,35 zł w terminie 14 dni od daty wezwania, ale środki te nie zostały zwrócone. Na kwotę dochodzoną pozwem składa się kwota 66 429,68 zł subwencji oraz kwota 675,67 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie naliczonych do dnia 27 grudnia 2023 r. poprzedzającego złożenie pozwu w EPU.

Powód zarzucił, że zgodnie z § 3 ust 6 umowy subwencji, w przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji bądź oświadczeń zawartych w umowie, powód może podjąć decyzję o zwrocie przez beneficjenta całości bądź części udzielonej subwencji. Pozwany wnioskując o udzielenie wsparcia na potrzeby określenia swojego statusu, winien był zweryfikować czy zachodzą po jego stronie powiązania w ramach relacji łączących pozwanego z innymi przedsiębiorstwami, czego nie dokonał. Pozwani nie uwzględnili relacji pomiędzy nimi jako osobami fizycznymi prowadzącymi działalność w formie jednoosobowej działalności gospodarczej i jednocześnie jako wspólnik spółki cywilnej. Zatem strona pozwana złożyła nieprawdziwe oświadczenie w zakresie posiadanego statusu przedsiębiorcy.

Dnia 20 maja 2024 r. został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym sąd uwzględnił żądanie pozwu w całości.

Od tego nakazu pozwani skutecznie wnieśli sprzeciw. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu.

Uzasadniając swoje żądanie pozwani wskazali, że zgodnie z przepisami zawartej umowy, o dotację z subwencji mogli ubiegać się beneficjenci będący m.in. wspólnikami spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej pod warunkiem posiadania statusu Mikroprzedsiębiorcy lub MŚP – a więc o tę subwencję mogli również ubiegać się pozwani. W ocenie pozwanych nie zaszły przesłanki, które przemawiałyby za koniecznością zwrotu części otrzymanej subwencji. Pozwani wskazali że fundusz po zawarciu umowy miał zweryfikować na podstawie informacji z ZUS i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez przedsiębiorcę. Następnie podjąć decyzję o wypłacie subwencji lub odmowie jej wypłaty. Z § 2 ust 8 Umowy wynika, że fundusz podejmował decyzję o wypłacie w subwencji, jeśli dane przedstawione we wniosku znalazły potwierdzenie w informacjach uzyskanych z ZUS i Min. Fin. Z § 3 ust. 6 umowy subwencji wynika, że do czasu całkowitego zwrotu subwencji przez przedsiębiorcę fundusz może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń, złożonych w związku z zawarciem umowy. Zdaniem pozwanych nieprawdziwe informacje podane we wniosku mogły polegać na przykład na błędnym wskazaniu liczby pracowników, nieprawidłowym oświadczeniu o prowadzonej działalności gospodarczej, błędnym wskazaniu wysokości spadku przychodów, nieprawidłowym oświadczeniu o kategorii prowadzonej działalności gospodarczej. W każdym przypadku informacje te dotyczyły przedsiębiorstwa posiadającego odrębność na gruncie podatkowym oraz na gruncie przepisów prawa pracy. Zdaniem pozwanych to powód opracował regulamin gdzie zawarł definicję przedsiębiorstw związanych, a w definicji tej nie zawiera się sytuacja odnosząca się do pozwanych.

W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powód zaprzeczył twierdzeniom pozwanego, a w szczególności wskazał, że skoro pozwany nie wskazał we wniosku o przyznanie subwencji wszystkich powiązań pomiędzy jednoosobową działalnością gospodarczą a spółką cywilną, to jednocześnie uchybił warunkom przyznawania subwencji finansowej i wyliczenie nienależnie przyznanej kwoty subwencji okazało się koniecznie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W. D., B. E. i R. S. prowadzą działalność gospodarczą w postaci spółki cywilnej - Firmy (...) S.C.

Równocześnie W. D. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą to jest (...) W. D..

Podmioty te mają odrębne numery NIP oraz REGON.

26 maja 2020r. pomiędzy powodem (...) S.A. w V. i pozwanymi W. D., B. E. i R. S., wspólnikami spółki cywilnej, za pośrednictwem bankowości elektronicznej została zawarta umowa udzielenia pozwanym subwencji finansowej.

27 maja 2020 roku powód podjął decyzję o przyznaniu subwencji po pozytywnej weryfikacji spełnienia przez przedsiębiorcę warunków otrzymania subwencji.

Następnie, w oparciu o zawartą umowę, powód wydał decyzję, na podstawie której udzielił pozwanym subwencję w kwocie 180 000 zł. Środki te zostały przekazane na rachunek bankowy pozwanych.

8 września 2021 roku powód podjął decyzję w sprawie zwolnienia pozwanych z obowiązku zwrotu subwencji finansowej. Wskazał, że zwalnia pozwanych z obowiązku zwrotu w całości subwencji w kwocie 180 000 zł.

10 listopada 2023r. powód skierował do pozwanych wezwanie do zapłaty kwoty 66 429,68 zł wskazując, że wspólnicy spółki cywilnej równocześnie prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą, co wskazuje iż są to przedsiębiorstwa powiązane. Powód przeliczył subwencję wypłaconą pozwanym i po uwzględnieniu relacji powiązania stwierdził, że beneficjenci zobowiązani są do zwrotu powodowi powyższej kwoty.

Pozwani nie zaspokoili żądania powoda.

W § 1 ust. 2 umowy pozwani oświadczyli, że na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku tj. 26 maja 2020 r. są mikroprzedsiębiorcą, to jest zatrudniają od 1 do 9 pracowników, a roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza równowartości dwóch milionów euro.

Z § 3 ust. 6 umowy wynika, że do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorcę, (...) może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem niniejszej umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w niniejszej umowie, (...) może podjąć decyzję o zwrocie przez przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stanie się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia przedsiębiorcy informacji o decyzji (...) w sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...).

W § 11 ust. 4 umowy pozwani potwierdzili, że zapoznali się z treścią Regulaminu i zrozumiali oraz zaakceptowali jego treść.

Zgodnie § 10 ust. 2 Regulaminu w Programie o subwencję, mogą ubiegać się beneficjenci, będący m.in. osobami fizycznymi wykonujący działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej, w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, w każdym przypadku pod warunkiem posiadania przez beneficjenta statusu mikroprzedsiębiorcy lub MŚP.

Z kolei § 10 ust. 3 Regulaminu stanowi, że określając status mikroprzedsiębiorcy lub MŚP, beneficjent jest zobowiązany zweryfikować, czy zachodzą po jego stronie powiązania w ramach relacji łączącej go z innymi przedsiębiorstwami, które mogą mieć taki charakter, który wymagałby sumowania danych dotyczących powiązanych przedsiębiorstw.

Ponadto, zgodnie z § 10 ust. 4 Regulaminu powiązania między przedsiębiorstwami mogą zachodzić również za pośrednictwem innych podmiotów, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.

§ 1 ust. 2 Regulaminu (definicje) wyjaśnia pojęcie przedsiębiorstwa powiązanego i przedsiębiorstwa partnerskiego.

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów załączonych przez strony, w szczególności umowy zawartej między stronami i regulaminu udzielania subwencji. Prawdziwość tych dokumentów nie była przez strony kwestionowana – nie wzbudziły one również żadnych wątpliwości sądu do swojej wiarygodności, a zatem mogły być podstawą ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Najpierw wskazać należy że Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” w brzmieniu na 28 maja 2020 roku zawiera definicję przedsiębiorstw powiązanych zgodnie z którą przedsiębiorstwa takie to te, które pozostają w jednym z poniższych związków: przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca – akcjonariusza lub członka, przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego bądź nadzorczego innego przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo m a prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowienie w jego statucie lub umowie spółki, przedsiębiorstwo będące udziałowcem – akcjonariusze\m lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami – w a akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców – akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie, z uwzględnieniem metodologii przyjętej w załączniku nr 1 do rozporządzenia pomocowego.

Wskazać należy, że umowa stron została zawarta 26 maja 2020 roku, a złożony do akt regulamin wszedł w życie 2 dni później. Powód podjął decyzję o wypłacie subwencji finansowej 27 maja 2020r. czyli także przed wejściem w życie Regulaminu.

Regulamin przyjęty został przez (...) 13 maja 2020r. i powołany w umowie stron jako dostępny dla pozwanych, stąd sąd poddał go analizie jako dokument znany obu stronom i przyjęty przez nie, jako wiążący.

Zmiana regulaminu weszła w życie 28 kwietnia 2021 roku. Wg brzmienia § 10 regulaminu przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa które pozostają w jednym z poniższych związków: przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca – akcjonariusza lub członka, przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowienie w jego statucie lub umowie spółki, przedsiębiorstwo będące udziałowcem – akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami – akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie z uwzględnieniem metodologii przyjętej w załączniku nr 1 rozporządzenia pomocowego.

W § 10 ust. 3 Regulaminu wg brzmienia na 28 maja 2020r. określając status mikro przedsiębiorcy lub MŚP beneficjent jest zobowiązany zweryfikować, czy zachodzą po jego stronie powiązania w ramach przedsiębiorstw powiązanych, a jeśli tak to dane przedsiębiorcy należy zsumować w zakresie liczby pracowników, rocznego obrotu i sumy bilansowej.

Postanowienie to powtórzono w wersji regulaminu na 28 kwietnia 2021r.

Z § 3 ust. 6 Regulaminu wynika, że w razie stwierdzenia, że beneficjent złożył nieprawdziwe oświadczenie bądź podał we wniosku nieprawdziwą informację, powód może podjąć decyzję o zobowiązaniu beneficjenta do zwrotu całości lub części subwencji finansowej.

Powód poddał pozwanych wspólników spółki cywilnej weryfikacji i wydał decyzję o rozliczeniu subwencji i jej umorzeniu (k. 28-30).

Dopiero 10 listopada 2023r. po ponad dwóch latach od pozytywnej weryfikacji pozwanych, powód skierował do pozwanych wezwanie do zapłaty kwoty 66 429,68 zł wskazując że wspólnicy spółki cywilnej równocześnie prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą co wskazuje, iż są to przedsiębiorstwa powiązane.

Analiza powołanych postanowień regulaminu w szczególności w zakresie przedsiębiorstw powiązanych nie odnosi się „sama przez się” do sytuacji wspólników spółki cywilnej i działalności jednoosobowej tych wspólników w ramach odrębnych przedsiębiorstw. Z załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji wspólnoty Europejskiej nr 651/2014 wynika, że przedsiębiorstwo spółki cywilnej posiada odrębny status od jej wspólnika.

Art. 1 w Załączniku nr 1 do Rozporządzenia komisji WE nr 651/2014 z 17.06.2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu (Dz Urz UE L 187 z 26.06.2014r.) za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą. W art. 3 ust. 3 przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa które pozostają w jednym z poniższych związków:

a/ przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b/ przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c/ przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowienie w jego statucie lub umowie spółki;

d/ przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy członków w tym przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.

Spółka cywilna na gruncie prawa podatkowego i prawa pracy jest samodzielnym podmiotem. Sam fakt, iż osoba fizyczna równocześnie prowadzi jednoosobowe przedsiębiorstwo oraz jest wspólnikiem spółki cywilnej nie przesądza o powiązaniu tych firmy w rozumieniu przedstawionych do akt sprawy regulaminów.

To powód powinien był wykazać, że beneficjent miał wpływ na inne przedsiębiorstwa, bo tylko w takim wypadku należałoby łączyć potencjały. Powód zdaje się wyłącznie z faktu, iż W. D. występuje jako wspólnik spółki cywilnej oraz jako jednoosobowy przedsiębiorca gospodarczy – przyjmować założenie o powiązaniu między tymi dwoma podmiotami.

Sąd podkreśla, że o powiązaniu przedsiębiorstw można by mówić tylko w razie, gdyby powód udowodnił, iż zachodzą przesłanki powołane w cytowanych regulaminach. Czyli że beneficjent, a więc wspólnicy spółki cywilnej mieli większość praw głosu w firmie W. D. że wspólnicy spółki mieli wpływ na funkcjonowanie jednoosobowego przedsiębiorstwa, że beneficjent mógł samodzielnie kontrolować przedsiębiorstwo jednoosobowe W. D., czyli że ten ostatni prowadził swoją firmę niejako pod dyktando wszystkich wspólników spółki cywilnej a nie jako odrębny, samodzielny i samozarządzający się podmiot. Ewentualnie że zarówno spółka jak i jednoosobowy przedsiębiorca działali na tym samym lub rynkach pokrewnych.

Dowodu na powyższe powód nie przedstawił żadnego.

Samo podobieństwo nazw obu przedsiębiorców podobny, a przy tym bardzo szeroki, ale jednak częściowo odmienny przedmiot działalności obydwu podmiotów nie świadczą z automatu o podstawie do zastosowanie do pozwanych definicji przedsiębiorstw powiązanych (vide – k. 90/2 oraz 92,93).

Najpierw należy zauważyć, że pozwani wspólnicy s.c. mieli uprawnienie do wystąpienia o udzielenie im subwencji finansowej. Podstawą prawną niniejszego uprawnienia jest brzmienie § 10 ust. 2 Regulaminu Programu 1.0. stanowiącego, że o wsparcie mogą ubiegać się beneficjenci, będący m.in. osobami fizycznymi wykonujący działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej, w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, ale kluczowym warunkiem jest posiadanie przez beneficjenta statusu mikroprzedsiębiorcy lub MŚP. Jednocześnie, potwierdzenie powyższego wymagania wynika z załącznika nr I do rzeczonego Regulaminu.

Dalej, kluczowe dla rozstrzygnięcia statusu pozwanych jest to, czy podejmowane przez nich działania w ramach spółki cywilnej i dodatkowo przez W. D. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - należało uznać za przedsiębiorstwa powiązane, ponieważ przyjęcie powiązania między tymi działalnościami obligowałoby do zsumowania liczby pracowników i zakwalifikowania pozwanych jako małego i średniego przedsiębiorcę – a tym samym potwierdzałoby fałszywość złożonego oświadczenia w umowie.

W ocenie sądu powód nie udowodnił, aby prowadzone działalności w ramach jednoosobowej firmy i spółki cywilnej nie mogły zostać uznać za odrębne, niepowiązane i niezależne od siebie sfery działalności gospodarczej, a zatem brak podstaw do przyjęcia, że pozwani nie mogli ubiegać się o subwencję jako podmiot samodzielny, niezależny i nie znajdujący się pod wpływem innego przedsiębiorstwa lub wywierający na inne przedsiębiorstwo wpływu (W. D.).

Brzmienie § 10 ust. 3 Regulaminu nakłada na beneficjenta konieczność weryfikacji, czy zachodzą po jego stronie powiązania tego rodzaju, że mogą mieć one taki charakter, który wymagałby sumowania danych dotyczących powiązanych przedsiębiorstw.

Przedsiębiorstwa w ramach których działają pozwani nie wypełniają żadnej z sytuacji wskazanych literalnie w § 10 ust. 3 Regulaminu, ani też nie odpowiadają definicji przedsiębiorstwa powiązanego i partnerskiego zawartej w § 1 ust. 2 Regulaminu, natomiast – jeśli powód twierdzi, że jest inaczej – to na nim, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie.

Po pierwsze z akt sprawy nie wynika rodzaj i stopień powiązania działalności wykonywanych przez pozwanych – nie ma śladu, aby jedna drugiej była w jakikolwiek sposób podporządkowana czy też przedsiębiorstwa te prowadziły zsynchronizowaną i jednolitą działalność nastawioną na realizację wspólnych celów.

Po drugie, w sprawie nie zostały również spełnione przesłanki z § 10 ust. 4 Regulaminu, które pozwalałyby traktować powiązania między przedsiębiorstwami za pośrednictwem innych podmiotów. W toku sprawy nie wskazano, jakie podmioty trzecie mogłyby być łącznikiem pomiędzy prowadzonymi przez pozwanych działalnościami.

Po trzecie, jakiemukolwiek powiązaniu ww. działalności gospodarczych prowadzonych przez pozwanych nie stoją na przeszkodzie przepisy art. 1 załącznika nr I Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Zgodnie z tym przepisem za przedsiębiorstwo należy uznać podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną – ale nie oznacza to, że przepis arbitralnie przesądza o wzajemnym powiązaniu, jeśli są one prowadzone przez tę samą osobę.

Zauważyć należy, że takie rozumienie przepisów prowadziłoby do wykładni sprzecznej z istotą pojęcia „powiązanych przedsiębiorstw”, ponieważ bardzo często zdarza się, że formy działalności gospodarczej prowadzone przez te osoby odbiegają od siebie i różnią się od siebie na tyle, że nie jest możliwe znalezienie żadnego wspólnego elementu je łączącego, a skoro tak – to już samo przez się nie mogą być traktowane jako „powiązane”. Zresztą o wymogu tak rozumianego „powiązania” stanowi art. 3 ust. 3 niniejszego rozporządzenia, a powód nie wykazywał żadnych przesłanek, poza stwierdzeniem że jeden ze wspólników spółki cywilnej prowadzi równocześnie jednoosobową działalność gospodarczą.

Ponadto, z analizy tych przepisów wynika, że przedsiębiorstwo spółki cywilnej posiada odrębny status od jej wspólnika – a zatem spółka cywilna powinna być traktowana jako zupełnie odrębny podmiot, nieutożsamiany ze wspólnikiem.

Ponadto, skoro powód finalnie wypłacił pozwanym subwencję – to znaczy, że zaaprobował ich oświadczenia w przedmiocie braku powiązania pomiędzy przedsiębiorcami. To samo dotyczy decyzji o braku podstaw do zwrotu subwencji z 2021r.

Należy zauważyć, że zgodnie z § 3 ust. 6 umowy powód mógł w każdym czasie kontrolować prawdziwość danych do czasu całkowitego zwrotu subwencji, a więc tym bardziej mógł kontrolować te dane już po złożeniu wniosku, a przed udzieleniem subwencji. Nie może być tak, że wyłączną odpowiedzialność za ewentualne uchybienia w zakresie złożonego oświadczenia (szczególnie w sytuacji, kiedy pozwany przedstawia konkretne racje na poparcie swojego stanowiska) będą ponosić wyłącznie pozwani – strony powinny w jednakowym stopniu dążyć do stabilizacji zawartego stosunku prawnego i jego pewności, a powód nie może, w dowolnym momencie, nagle i arbitralnie kwestionować oświadczeń, które mógł ocenić odpowiednio wcześnie. Także i z tego względu jego roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Powód nie wskazał literalnie na czym powiazanie miałoby polegać, oparł się li tylko na ustaleniu, że jeden ze wspólników spółki cywilnej będącej beneficjentem, równocześnie prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Już samo to dla powoda stanowiło wystarczającą przesłankę do przyjęcia, że są to przedsiębiorstwa powiązane. Takie podejście nie znajduje żadnego uzasadnienia w umowie stron, regulaminie i źródłowych przepisach unijnych.

Dodatkowo sąd przywołuje art. 385 1 § 1 k.p.c. zgodnie z którym postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W ocenie sądu –postanowienie § 10 regulaminu, określające warunki programowe dotyczące powiązań przedsiębiorstw i nakładające w związku z tym na beneficjenta określone obowiązki skutkujące obowiązkiem sumowania liczby pracowników oraz rocznego obrotu i sumy bilansowej, są nieprecyzyjne i niejasne. W szczególności trudno dopatrzyć się w treści tego postanowienia jasnej regulacji mówiącej o tym, że jako przedsiębiorstwa powiązane należy przyjmować firmy osób fizycznych działających w postaci spółki cywilnej bądź przedsiębiorcy jednoosobowego.

Także z tego tytułu postanowienia te nie powinny wiązać pozwanych jako niejasne i nieprecyzyjne. Postanowienie to nie zostało uzgodnione z nimi indywidualnie, ponieważ znalazło się w regulaminie, który pełnił rolę generalnego wzorca narzuconego odgórnie, wielu podmiotom jednocześnie, a pozwani nie mieli na jego treść rzeczywistego wpływu. Postanowienie to też ukształtowało ich obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami – sprzeczność ta wynika z faktu, że w zasadzie jedynie powodowi dało uprawnienie do wykładni i interpretacji pewnych pojęć (takich jak np. „przedsiębiorstwo powiązane”), a od ich interpretacji zależała przecież nieproporcjonalna sankcja w postaci możliwości wypowiedzenia umowy na skutek stwierdzenia wadliwości w oświadczeniach pozwanych. Skoro zmiana ta naruszyła równowagę stron – nie powinna być uwzględniana w ocenie uprawnień pozwanych beneficjentów.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że powód nie mógł skutecznie wypowiedzieć umowy zawartej z pozwanymi, a tym samym nie jest uprawniony do żądania od pozwanych zwrotu otrzymanej subwencji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a zatem powództwo należało oddalić.

O kosztach procesu orzeczono mając na względzie brzmienie art. 98 k.p.c. – skoro powód przegrał sprawę w całości, to on winien pokryć koszty procesu. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych zwrot kosztów zastępstwa procesowego w stawce minimalnej obliczonej od podanej wartości przedmiotu sporu.