descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V Ca 3122/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 16 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Sędzia Aleksandra Łączyńska

Aleksandra Łączyńska

Uzasadnienie

Niniejsza sprawa rozpoznawana jest w trybie art. 505 1 k.p.c. tj. w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 505 13 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku winno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż rozstrzygnięcie w sprawie przed Sądem Okręgowym zapadło na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja strony powodowej jako całkowicie niezasadna podlega oddaleniu.

Sąd Okręgowy podziela w całości i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji nie dopuścił się uchybień w przepisach prawa, a kwestionowany wyrok - oparty na właściwej analizie materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanej następnie trafnej ocenie prawnej - nie może być skutecznie wzruszony na skutek apelacji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. należy wskazać, że był chybiony. Należy mieć na uwadze, że przepis ten przyznaje sądowi swobodę w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zarzut naruszenia tego uprawnienia tylko wtedy może być uznany za usprawiedliwiony, jeżeli przedstawione przez sąd rozumowanie jest sprzeczne z regułami logiki bądź z doświadczeniem życiowym. Jeżeli zaś z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego samego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne.

Podkreślić należy, że dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza twierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając. Co więcej, skuteczne postawienie takiego zarzutu wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, gdyż to jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął sąd, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu. Zwalczanie oceny dowodów nie może polegać tylko na przedstawieniu własnej, korzystnej dla skarżącego wersji ustaleń opartej na jego subiektywnej ocenie, lecz konieczne jest przy posłużeniu się argumentami wyłącznie jurydycznymi wykazanie, że określone w art. 233 § 1 k.p.c. kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wynik sprawy. Tego jednak w uzasadnieniu apelacji nie sposób się doszukać.

Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, wnikliwie ocenił zgromadzony materiał, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący wskazał, na jakich dowodach oparł swoje ustalenia oraz dlaczego odmówił wiary innym dowodom lub twierdzeniom strony powodowej. W szczególności prawidłowo uznał za wiarygodny dowód z dokumentu w postaci pisma Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej z dnia 23 maja 2024 r., z którego wynika, że rejs o numerze (...) nie został zaplanowany przez (...) z siedzibą w W. na dzień 2 czerwca 2022 r. i nie był realizowany w tym dniu. W dniu 2 czerwca 2022 r. o godz. 12:02 UTC organom służb kontroli ruchu lotniczego został przedstawiony plan lotu z datą ważności 3 czerwca 2022 r. na operację lotniczą – rejs (...), realizowany na trasie z H. do W., w którym przewoźnik (...) z siedzibą w W. zadeklarował realizację operacji lotniczej statkiem powietrznym (...) oraz przewidywany czas startu samolotu z lotniska w H. o godz. 02:10 (...) w dniu 3 czerwca 2022 r. i jego lądowania na lotnisku w W. o godz. 06:14 (...). Faktycznie start samolotu nastąpił o godz. 02:16 (...) w dniu 3 czerwca 2022 r., a jego lądowanie na lotnisku w W. odbyło się o godz. 06:18 (...) w dniu 3 czerwca 2022 r.

Dokument w postaci pisma Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej z dnia 23 maja 2024 r. ma charakter urzędowy i został uzyskany na wniosek samej strony powodowej, co dodatkowo przemawia za jego autentycznością i wiarygodnością. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że plan lotu o numerze (...) został złożony przez przewoźnika dopiero na dzień 3 czerwca 2022 r., a faktyczne wykonanie operacji lotniczej nastąpiło w tej właśnie dacie.

W świetle powyższego Sąd Rejonowy zasadnie uznał, że nie doszło do potwierdzenia istnienia rezerwacji na lot w dniu 2 czerwca 2022 r., co przesądzało o braku podstaw do przyjęcia, że doszło do opóźnienia lub odwołania lotu w tym dniu. Zarzut apelacyjny, jakoby sąd błędnie ocenił dowody i niezasadnie odmówił mocy dowodowej kopii umowy z biurem podróży, jest jedynie polemiką z prawidłową oceną materiału dowodowego. Umowa z organizatorem imprezy turystycznej mogła potwierdzać jedynie zamiar odbycia lotu przez powodów, natomiast nie stanowiła dowodu, że przewoźnik faktycznie zaplanował rejs w tej konkretnej dacie. Co więcej, sama treść umowy wskazywała, że podane godziny lotu mają charakter orientacyjny i mogą ulec zmianie, co w praktyce wyłącza możliwość traktowania tego dokumentu jako ostatecznego potwierdzenia rezerwacji.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy uznać je za całkowicie niezasadne. Podstawowym zagadnieniem było ustalenie, czy pozwany przewoźnik posiadał status „obsługującego przewoźnika” w rozumieniu art. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 261/2004, a tym samym, czy w ogóle ciążyła na nim odpowiedzialność odszkodowawcza wobec powodów. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że pozwany nie zaplanował lotu oznaczonego numerem (...) w dniu 2 czerwca 2022 r., a więc nie był przewoźnikiem wykonującym lub zamierzającym wykonać lot w tej dacie. Tym samym, w odniesieniu do tego dnia nie można przypisać mu statusu obsługującego przewoźnika.

Stanowisko to pozostaje w pełni zgodne z najnowszym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności z postanowieniem z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie C-607/22, w którym Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że art. 2 lit. b rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, należy interpretować w ten sposób, że przewoźnika lotniczego nie można uznać za „obsługującego przewoźnika" w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji gdy pasażer zawarł z organizatorem wycieczek umowę dotyczącą konkretnego lotu oznaczonego numerem lotu i datą, który to lot miał być obsługiwany przez tego przewoźnika lotniczego, jednak ten ostatni nigdy nie zaplanował lotu o tym numerze i w tym terminie.

Wbrew twierdzeniom apelujących, sama kopia umowy z biurem podróży, jak również informacja o locie, nie mogły stanowić wystarczającego dowodu legitymacji czynnej powodów ani potwierdzenia rezerwacji. Przepisy art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w związku z art. 205b ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo lotnicze nie nakładają obowiązku przedstawienia karty pokładowej jako jedynego dokumentu potwierdzającego rezerwację, jednakże nie zwalniają pasażerów z obowiązku wykazania, że lot, którego dotyczy roszczenie, został faktycznie zaplanowany przez przewoźnika. W niniejszej sprawie taka okoliczność nie została udowodniona.

Bezzasadny jest również zarzut błędnej wykładni art. 3 ust. 5 rozporządzenia. Brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów, aby pozwany działał w imieniu innego przewoźnika lub organizatora wycieczek, z którym pasażerowie zawarli umowę. Nie można zatem przypisać mu odpowiedzialności z tytułu zobowiązań, które nie były przedmiotem jego działalności.

Podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej również nie znajduje uzasadnienia. Zasada lojalnej współpracy nie została w żaden sposób naruszona przez Sąd Rejonowy, który stosował prawo unijne zgodnie z jego treścią i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości.

W konsekwencji Sąd Okręgowy uznaje, że rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego było prawidłowe, a apelacja powodów stanowi jedynie polemikę z jego prawidłowymi i logicznie uzasadnionymi ustaleniami. Brak jest jakichkolwiek podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku. Z tych względów apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania w instancji odwoławczej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k. p. c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zważywszy na oddalenie apelacji, powodowie zobowiązani zostali do zwrotu poniesionych przez pozwanego kosztów zastępstwa procesowego. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie między powodami zachodziło współuczestnictwo formalne, a zatem zasadnym było zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego osobno od każdego z nich. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego przez sądem drugiej instancji należna pozwanemu ustalona została na podstawie § 10 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia apelacji. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono na podstawie 98 § 1 1 k.p.c.

Aleksandra Łączyńska