Treść orzeczenia
1)Sygn. akt III RC 69/23
1.1.WYROK
W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 6 maja 2025r.
Sąd Rejonowy w Brodnicy Wydział III Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodnicząca: Sędzia Renata Antkowiak
Protokolant: st. sekr. sądowy Milena Jastrzembska
przy udziale Prokuratora Rejonowego w Brodnicy po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. w Brodnicy na rozprawie sprawy z powództwa M. K. (1) przeciwko M. K. (2) i małoletniemu K. K. (1) o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa
1) oddala powództwo,
2) odstępuje od obciążenia stron kosztami wynagrodzenia reprezentanta małoletniego pozwanego K. K. (1) oraz kosztami wynagrodzenia biegłych za wydaną opinię z badań DNA stron, przejmując je na rzecz Skarbu Państwa, natomiast w pozostałym zakresie kosztami sądowymi obciąża powoda,
3) zasądza od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego K. P. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) wraz z należną stawką podatku VAT tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji reprezentanta małoletniego pozwanego K. K. (1),
4) zasądza od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. G. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) wraz z należną stawką podatku VAT tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanej M. K. (2) z urzędu.
Na oryginale właściwe podpisy
Za zgodność
Kierownik sekretariatu
III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich
mgr K. J.
Sygn. akt III RC 69/23
Uzasadnienie
M. K. (1) wystąpił z powództwem przeciwko małoletniemu K. K. (1) i jego matce M. K. (2) o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa małoletniego K. K. (1) urodzonego przez pozwaną M. K. (2) dnia 23 czerwca 2012r. w B., którego powód uznał w dniu 29 czerwca 2012 r. przed Kierownikiem USC w B..
W zaistniałej sytuacji Sąd wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie ustanowienia reprezentanta dla małoletniego pozwanego K. K. (1) - celem jego reprezentowania w tej sprawie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa wobec tego małoletniego. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt III Nsm 580/23. Sąd Rejonowy w Brodnicy postanowieniem z dnia 8 grudnia 2023r., sygn. akt III Nsm 580/23 Sąd postanowił: ustanowić dla małoletniego K. K. (1) ur. (...) w B., s. M. i M. - reprezentanta dziecka w osobie radcy pr. K. P. ( adres dla doręczeń - ul. (...); (...)-(...) B.) - celem jego reprezentowania w sprawie z powództwa M. K. (1) przeciwko M. K. (2) i małoletniemu K. K. (1) o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa tego małoletniego dziecka.
Udział w tej sprawie zgłosił Prokurator Rejonowy w Brodnicy w piśmie z dnia 12 kwietnia 2024r., w którym wskazał, że w interesie małoletniego K. K. (1) leży uregulowanie jego sytuacji prawnej zgodnie ze stanem faktycznym , i dlatego popiera pozew i takie stanowisko Prokurator prezentował w toku całego postępowania w sprawie.
Pozwana M. K. (2) wnosiła o powtórzenie badań DNA, których wynik załączony został do pozwu, a w którym brał udział jedynie jej mąż M. K. (1) i małoletni syn K. K. (1) i oświadczyła, że stanowisko zajmie dopiero po przeprowadzeniu tych badań, ponieważ uważa ona, że mąż M. K. (1) jest ojcem tego małoletniego dziecka. W toku postępowania w sprawie na uzasadniony wniosek pozwanej M. K. (2) Sąd ustanowił dla niej pełnomocnika z urzędu. Pozwana działając już z udziałem pełnomocnika z urzędu konsekwentnie wnosiła o oddalenie powództwa.
Reprezentant małoletniego pozwanego wnosił o oddalenie powództwa.
Sąd ustalił, co następuje
Powód M. K. (1) i pozwana M. K. (2), nazwisko rodowe Ł. pozostawali w nieformalnym związku od 2008r. W tym czasie Pani M. wówczas nosząca nazwisko rodowe Ł. urodziła córkę Z. Ł., której ojcem jest inny mężczyzna. W trakcie trwania ich nieformalnego związku (...) zamieszkiwali razem i podejmowali współżycie cielesne. W trakcie trwania ich nieformalnego związku (...) zaszła w ciążę i w dniu (...) urodziła syna W. K.. M. K. (1) uznał ojcostwo tego dziecka i wychowywali go wspólnie. Następnie M. Ł. zaszła w ciążę z kolejnym dzieckiem - kiedy partnerka powoda była w ciąży z tym dzieckiem - to bliskie otoczenie M. K. (1) miało go ostrzegać, że to nie jest jego dziecko. Poza tymi okolicznościami powód w uzasadnieniu pozwu wskazywał również, że w okresie kiedy partnerka zaszła w ciążę, on nocował poza domem. Wyjeżdżał do swojego brata G. K., któremu pomagał w gospodarstwie. Nabrał on pewnych podejrzeń, kiedy po powrocie do domu zastał partnerkę z innym mężczyzną (którego wymienił z imienia i nazwiska) w łóżku stron. „Zaufał jednak partnerce, że dziecko, którego się spodziewa od niego pochodzi.” (k. 3v akt).
W dniu 23 czerwca 2012r. w B. partnerka powoda M. Ł. urodziła syna K. M.. W dniu 29 czerwca 2012r. przed Kierownikiem USC w B. M. K. (1) złożył oświadczenie o uznaniu ojcostwa wobec tego małoletniego dziecka i małoletni nosi nazwisko ojca (...). Od początku oboje rodzice wspólnie wychowywali tego syna i w dalszym ciągu pozostawali w związku nieformalnym. Związek małżeński zawarli oni dopiero w dniu 27 października 2012r.
W innym miejscu w czasie składania wyjaśnień informacyjnych na rozprawie w dniu 19 września 2024r. (k. 53v-54 akt) powód podawał: „ja uznałem ojcostwo wobec małol. K. K. (1). To dziecko urodziło się nam przed ślubem, to był jakby owoc ślubu, urodziło się dziecko, czas się pobrać. Jak uznawałem dziecko bo byłem w 100% przekonany, że to jest moje dziecko. Z biegiem czasu dochodziły słuchy, że po prostu dziecko może nie być moje, chodziło o K.. Te słuchy przychodziły do mnie już po ślubie, z pół roku po ślubie”.
Strony w dalszym ciągu pozostawały w związku małżeńskim i wspólnie wychowywały obu synów oraz starszą córkę pozwanej. Pomiędzy małżonkami dochodziło do nieporozumień i w efekcie rozstali się oni w lutym/marcu 2022r. Dzieci pozostały z matką. Po rozstaniu małżonków K. – M. K. (2) wystąpiła do Sądu Okręgowego w Toruniu z pozwem o rozwód; postępowanie w tej sprawie - zarejestrowane pod sygn. akt I C 1383/22 - zostało zawieszone.
Powód dalej wyjaśniając na rozprawie 19 września 2024r. (k. 53v-54 akt) podał też: „ Po naszym rozstaniu dostałem e-maila, ale nie wiem od kogo, to była skrzynka gdzie tylko otworzyłem wiadomość, że powonieniem porobić testy DNA przede wszystkim na K.. Po powrocie do Polski przedstawiłem sprawę żonie, że chcę testów to powiedziała, że jak robić to na obydwóch synów. Był ustalony termin w G. na maj, ale żona stwierdziła, że nie ma czasu, bo pracowała i nie może się stawić więc te testy nie były wtedy przeprowadzone. Proceder testów był toczony dalej więc zrobione testy były w sierpniu 2022r.” W toku dalszego postępowania w sprawie w trakcie składania zeznań na rozprawie w dniu 27 marca 2025r. powód potwierdzał powyższe, ale podał też: „ Jak wspominałem już wcześniej, to wątpliwości czy jestem ojcem K. były od samego początku czyli od jego urodzenia. To były pogłoski ludzkie i koleżeńskie, że doszło do zdrady, że żona mnie zdradziła tzn. jeszcze wtedy nie była moją żoną. Uznałem K. po paru dniach od jego urodzenia a te pogłoski były po jego uznaniu.”
W świetle wypowiedzi powoda M. K. (1) wynika, że wątpliwości co do tego, że może on nie być ojcem małoletniego K. K. (1) pojawiły się u niego, kiedy partnerka była z tym dzieckiem w ciąży, bądź krótko po narodzeniu dziecka a przed jego uznaniem lub dopiero krótko po uznaniu tego dziecka. Gdyby przyjąć wypowiedź powoda, że wątpliwości te zrodziły się u niego przed narodzeniem dziecka bądź po narodzeniu ale przed jego uznaniem - to nasuwa się pytanie dlaczego powód dokonał uznania tego dziecka pomimo istniejących wątpliwości co do jego ojcostwa. Natomiast nawet przyjmując założenie, że wątpliwości te zrodziły się dopiero w krótkim czasie po uznaniu ojcostwa tego dziecka - to aktualne pozostaje pytanie dlaczego wtedy powód nie podjął kroków w celu ustalenia bądź wykluczenia czy faktycznie jest biologicznym ojcem tego dziecka. Powód wskazywał też, że sprawa tych wątpliwości wracała pomiędzy nim a matką małoletniego K. również w obecności kuratora sprawującego nadzór u Pani M. odnośnie jej starszej córki - a małoletni K. K. (1) miał wtedy kilka miesięcy. Powód sam określił swoją postawę odnośnie tej kwestii stwierdzając: „U mnie zaufanie do narzeczonej pogubiło się ze zdrowym rozsądkiem”. Powyższe stwierdzenie powoda nie zmienia faktu, że pomimo wątpliwości istniejących od pierwszych miesięcy życia małoletniego K. K. (1) - dopiero po rozstaniu z żoną, która wystąpiła ze sprawą o rozwód w 2022r. (w której to sprawie rozstrzyga się o alimentach na rzecz małoletnich dzieci stron) - powód zareagował na informację przesłaną jemu droga elektroniczną, że może nie być ojcem małoletniego K.. Nie potrafił powiedzieć od kogo ta informacja pochodziła, ale wtedy dopiero zdecydował się przeprowadzić testy na okoliczność jego ojcostwa wobec K.. Prosił małżonkę, by zgodziła się na ich przeprowadzenie u syna K., ona chciała by zostały przeprowadzone co do obu synów. Odsunęło się to w czasie, bo żona nie mogła w maju 2022r. udać się z dziećmi na te badania. W efekcie 23 sierpnia 2022r. pobrany został od powoda M. K. (1) oraz od małoletniego K. K. (1) i jego starszego brata materiał do badań; jako datę wydania wyniku wskazano 29.08.2022r. W krótkim czasie od uzyskania tego wyniku z badań najpóźniej 31 sierpnia 2022r. został o nim poinformowany powód M. K. (1).
W dniu 22.09.2022r. powód udzielił pełnomocnictwa do wytoczenia wniosku o zaprzeczenie ojcostwa przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Brodnicy profesjonalnemu pełnomocnikowi. Wniosek taki został skierowany do Prokuratora Rejonowego w Brodnicy przez pełnomocnika Pana M. K. (1) w dniu 28 września 2022r. Pismem z dnia 13 marca 2023r. Prokurator Rejonowy w Brodnicy poinformował pełnomocnika Pana M. K. (1) m.in. o tym, że Pan M. K. (1) sam może podjąć stosowne kroki w celu dochodzenia swoich praw w szczególności samodzielnie wystąpić z pozwem o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz, że postępowanie sygn. akt PR Pc 112.2022 zakończono na obecnym etapie, bez podejmowania dalszych kroków prawnych tj. bez występowania ze stosownym pismem procesowym do Sądu.
W dniu 28 marca 2023r. powód M. K. (1) wystąpił do tut. Sądu z powództwem o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa małoletniego K. K. (1) urodzonego przez pozwaną M. K. (2) dnia 23 czerwca 2012r. w B., którego powód uznał w dniu 29 czerwca 2012r. przed Kierownikiem USC w B..
Dowód: zeznania powoda M. K. (1) (uprzednio jego wyjaśnienia informacyjne) k. 53v-54; 80-81v i 82-82v; wyjaśnienia informacyjne pozwanej M. K. (2) k. 54-54v, dowód z odpisu zupełnego aktu urodzenia małoletniego pozwanego K. K. (1) k. 7 akt, ponadto dowód z opinii z badań genetycznych stron z dnia 9.12.2024r. wraz z protokołem pobrania materiału biologicznego i stwierdzenia tożsamości z dnia 21.11.2024r. oraz załączonego do nich Oświadczenia z dnia 29.11.2024r. - k.52-55, 56 i 57 akt; ponadto dowód z akt sprawy Prokuratury Rejonowej w Brodnicy PR Pc 112.2022.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania (uprzednio wyjaśnienia informacyjne) powoda M. K. (1) w zakresie w jakim znajdują one odzwierciedlenie w dokonanych powyżej ustaleniach faktycznych, bowiem ten zakres jego zeznań jest przekonujący i układa się w pewną logiczną całość z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W takim samym zakresie Sąd przyjął za wiarygodne wyjaśnienia informacyjne pozwanej M. K. (2) uznając, że jej wyjaśnienia informacyjne w pozostałym zakresie nie są przekonujące i nie znajdują poparcia w ustalonym materiale dowodowym. Opinia z badań genetycznych stron z dnia 9.12.2024r., która została wydana w oparciu o materiał pobrany do badań zarówno od powoda M. K. (1), małoletniego K. K. (1) jak i jego matki M. K. (2) nie budzi wątpliwości stron ani Sądu, stąd nie ma potrzeby odwoływania się do wcześniejszego wyniku z nadań DNA, w których nie uczestniczyła matka małoletniego pozwanego M. K. (2).
Ocena zasadności żądania pozwu jest obowiązkiem Sądu dokonywanym w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz w oparciu o przepisy prawa regulujące kwestie powództwa, z jakim powód wystąpił w tej sprawie.
Sąd zważył co następuje
Zgodnie z obowiązującą obecnie treścią przepisu art. 78 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ( dalej: krio) w brzmieniu ustawy z dnia 16.10.2019r., (Dz. U. z 2019r., poz. 2019), która weszła w życie 30.11.2019r. mężczyzna, który uznał ojcostwo, może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania w terminie roku od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi.
We wcześniejszym stanie prawnym przepis ten brzmiał w ten sposób że mężczyzna, który uznał ojcostwo, może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. Taka była treść przepisu art. 78 § 1 krio w dacie 29 czerwca 2012r. tj. wtedy kiedy M. K. (1) złożył przed Kierownikiem USC w B. oświadczenie o uznaniu ojcostwa wobec małoletniego K. K. (1). Gdyby przyjąć za słuszną taką interpretację, na którą wskazuje też pełnomocnik pozwanej oraz reprezentant małoletniego pozwanego, że przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy należy brać pod uwagę brzmienie tego przepisu z tego okresu - to należałoby uznać, że przysługiwałby powodowi termin sześciu miesięcy na wytoczenie powództwa o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa liczony od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. W takiej sytuacji należałoby przyjąć, że termin ten upłynął powodowi przed dniem złożenia pozwu w tej sprawie i to nawet wtedy, gdyby początek biegu tego terminu został ustalony na początek września 2022r. Z zaświadczenia test (...) Sp. z o.o. sp. k K. z dnia 31 sierpnia 2022r. wynika, że materiał do badań został pobrany 23 sierpnia 2022r. i wynik badania został przekazany zgodnie z dyspozycjami pozostawionymi na formularzu zlecenia badania. Według twierdzeń powoda i załączonej do pozwu dokumentacji dot. sprawozdania z badań DNA w kierunku ustalenia pokrewieństwa biologicznego - wynika, że datą wydania wyniku był dzień 29.08.2022r., w tej dacie a najpóźniej 31.08.2022r. wynik ten był znany powodowi. Pozew o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa wobec małoletniego pozwanego K. K. (1) został wniesiony do Sądu w dniu 28 marca 2023r.
Należy mieć jednak na uwadze treść art. 5.1. Ustawy z dnia 16.10.2019r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i nieletnich oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 2089), który brzmi: „W sprawach o zaprzeczenie macierzyństwa, zaprzeczenie ojcostwa lub ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.” Zgodnie z w/w ustawą – przepis art. 78 §1 krio brzmi: mężczyzna, który uznał ojcostwo, może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania w terminie roku od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi.
Niezależnie od powyższego – w każdym przypadku ustalenia wymaga kwestia, kiedy mężczyzna, który uznał ojcostwo, dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. Przepis art. 78 § 1 krio wprowadza sztywny, roczny termin zawity, który rozpoczyna swój bieg z chwilą uzyskania przez ojca pierwszych wiarygodnych przesłanek pozwalających powziąć uzasadnioną wątpliwość co do swojego ojcostwa wobec danego dziecka. Zdaniem Sądu - w niniejszej sprawie niewątpliwie miały miejsce takie okoliczności już wiele lat przed wniesieniem pozwu. Powód sam wskazywał, że kiedy pozwana była w ciąży z tym dzieckiem docierały do niego pogłoski o jej kontaktach z innym mężczyzną, wskazywał również, że często nocował poza domem, co dodatkowo potęgowało jego wątpliwości. Tym samym już w 2012 roku powód posiadał informacji, które mogły racjonalnie wzbudzić u niego przekonanie, iż dziecko nie pochodzi od niego. Co więcej, jak wynika z uzasadnienia pozwu, powód miał zastać pozwaną w łóżku z innym mężczyzną, co jak sam wskazuje - stało się dla niego źródłem wątpliwości co do tego czy jest on ojcem tego dziecka. Tego rodzaju doświadczenie stanowiło niewątpliwie wyraźny sygnał, mogący w racjonalny sposób podważyć jego przekonanie o byciu biologicznym ojcem tego dziecka. Z wypowiedzi powoda M. K. (1), z których część przytoczono też wyżej w ustaleniach faktycznych, wynika, że wątpliwości co do tego, że może on nie być ojcem małoletniego K. K. (1) pojawiły się u niego, kiedy partnerka była z tym dzieckiem w ciąży, bądź krótko po narodzeniu dziecka a przed jego uznaniem lub dopiero krótko po uznaniu tego dziecka. Gdyby przyjąć wypowiedź powoda, że wątpliwości te zrodziły się u niego przed narodzeniem dziecka bądź po narodzeniu ale przed jego uznaniem - to nasuwa się pytanie dlaczego powód dokonał uznania tego dziecka, pomimo wątpliwości, jakie posiadał co do tego czy faktycznie jest ojcem małoletniego K..
Natomiast nawet przyjmując założenie, że wątpliwości te zrodziły się dopiero w krótkim czasie po uznaniu ojcostwa tego dziecka - to aktualne pozostaje pytanie dlaczego wtedy powód nie podjął kroków w celu ustalenia bądź wykluczenia czy faktycznie jest biologicznym ojcem tego dziecka. Powód wskazywał też, że sprawa tych wątpliwości wracała pomiędzy nim a matką małoletniego K. również w obecności kuratora sprawującego nadzór u Pani M. odnośnie jej starszej córki - a małoletni K. K. (1) miał wtedy kilka miesięcy. Powód sam określił swoją postawę odnośnie tej kwestii stwierdzając: „U mnie zaufanie do narzeczonej pogubiło się ze zdrowym rozsądkiem”. Powyższe stwierdzenie powoda nie zmienia faktu, że pomimo wątpliwości istniejących od pierwszych miesięcy życia małoletniego K. K. (1) - dopiero po rozstaniu z żoną, która wystąpiła ze sprawą o rozwód w 2022r. (w której to sprawie rozstrzyga się o alimentach na rzecz małoletnich dzieci stron) - powód zareagował na informację przesłaną jemu drogą elektroniczną, że może nie być ojcem małoletniego K.. Nie potrafił powiedzieć od kogo ta informacja pochodziła, ale wtedy dopiero zdecydował się przeprowadzić testy na okoliczność jego ojcostwa wobec K.. Wcześniej natomiast - pomimo posiadania tych samych a może nawet bardziej wiarygodnych informacji czy nawet własnych obserwacji - przez wiele lat powód nie podejmował żadnych kroków prawnych w kierunku zakwestionowania ojcostwa, utrzymując z dzieckiem – małoletnim K. tak samo jak i z jego starszym bratem pełne relacje rodzinne i publicznie legitymując się jako jego ojciec. Dopiero po rozstaniu z pozwaną, kiedy wystąpiła ona ze sprawą o rozwód, zdecydował się podjąć działania, które można postrzegać raczej jako motywowane innymi okolicznościami aniżeli rzeczywistym poszukiwaniem prawdy biologicznej. W tych okolicznościach wydaje się, że bieg terminu rocznego, o którym mowa w przepisie art. 78 § 1 krio - został już dawno skutecznie rozpoczęty przez zaistnienie opisanych wyżej faktów. Takie postępowanie powoda, że przez wiele lat poprzedzających złożenie tego pozwu - nie podjął on kroków prawnych w kierunku zakwestionowania ojcostwa wobec małoletniego K. czy też nawet kroków zmierzających do sprawdzenia czy faktycznie jest czy nie jest jego biologicznym ojcem i utrzymując z dzieckiem serdeczne relacje - wskazuje nie tylko na akceptację swojego ojcostwa wobec niego, ale także na brak jakiejkolwiek chęci zakwestionowania tego stanu prawnego przez prawie dziesięć lat. Należy też zauważyć, że powód nie wnosił o przeprowadzenie badania DNA aż do 2022 roku, mimo że od wielu lat posiadał wystarczające przesłanki do podjęcia takich działań. Tego rodzaju bierność przez wiele lat przeczy jego obecnemu wykazywaniu, że dopiero wynik testu z 29 sierpnia 2022r. stanowił dla powoda moment rozpoczęcia biegu terminu zawitego określonego w przepisie art. 78 § 1 krio.
W ocenie Sądu - decydujący jest nie moment podjęcia decyzji o przeprowadzeniu badań DNA powoda i małoletniego pozwanego lecz chwila, w której powód po raz pierwszy powziął uzasadnione wątpliwości co do swojego ojcostwa wobec tego dziecka. W świetle twierdzeń samego powoda nastąpiło to już w 2012 roku.
Zdaniem Sądu - nie bez znaczenia przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie jest również ta okoliczność, że małoletni K. przez około dziesięć lat wychowywał się w przekonaniu, że powód M. K. (1) jest jego ojcem, co stworzyło trwałą i silną więź emocjonalną między nimi.
Sąd podziela również stanowisko przedstawione w toku postępowania w tej sprawie przez reprezentanta małoletniego K. K. (1), który wskazał: „W orzecznictwie przyjmuje się, że uznanie ojcostwa jest zarówno aktem wiedzy ale również a może przede wszystkim aktem woli. Mężczyzna, który dokonuje takiego aktu świadomie wyraża chęć, wolę uznania konkretnego dziecka a przez to przyjęcia odpowiedzialności za bycie dla tego dziecka ojcem. Skoro powód przez około 10 lat wychowywał małoletniego i traktował jak syna to nie sposób uznać, by jakiekolwiek wyniki badań genetycznych spowodowały, że tym ojcem nagle przestanie być. Należy przyjąć, że dobro dziecka wymaga, by pojęcie ojca definiować szerzej aniżeli tylko przez pryzmat relacji biologicznych. Jak to kiedyś napisała pewna poetka: człowiek nie rodzi się z tatą tylko z ojcem, który staje się tatą w setkach tysięcy drobnych chwil. Wydaje się, że takim tatą dla małoletniego jest właśnie powód. W związku z tym nie sposób przyjąć, by powód nie był dla K. ojcem. Nie sposób bowiem przekreślić 10 lat ich relacji. W każdym razie pominięcie tej relacji byłoby naruszeniem dobra małol. pozwanego. Konwencja o prawach dziecka traktuje dobro dziecka jako nadrzędną wartość wymagającą preferencyjnego traktowania dobra dziecka z interesami innych osób. To dobro dziecka nie może być traktowane wybiórczo tylko jako prawo do ustalenia biologicznego pochodzenia. Z tych względów uwzględnienie powództwa prowadziłoby do krzywdy małoletniego a zatem skutków wykraczających poza korzyści prawne wynikające z uwzględnienia powództwa w tej sprawie zwłaszcza, że małoletni K. miał do tej pory jednego ojca i nie zna innego. Jako reprezentant nie mogę zgodzić się na pozbawienie K. ojca, którego emocjonalnie ma a sytuacja K. wydaje się niepewna w kontekście choroby matki K..”
Dodatkowo przytoczyć należy stanowisko wyrażone przez pełnomocnika pozwanej ustanowionego dla niej z urzędu, które Sąd również podziela - przy rozpoznawaniu tej sprawy: „Dziecko uznaje powoda za swojego ojca, nie zna innego ojca i nie jest wiadomo, kto nim jest. Przy zaprzeczeniu ojcostwa, małoletni nie będzie miał wpisanego żadnego ojca. Matka małoletniego poważnie choruje, może się okazać, że małoletni pozostanie bez opieki. Wydaje mi się, że sprawa jest prowadzona, bo w sprawie rozwodowej powód nie chce płacić alimentów. W interesie dziecka jest posiadanie ojca prawnie i emocjonalnie”.
Poczucie bezpieczeństwa oraz stabilność środowiska rodzinnego są kluczowe dla prawidłowego rozwoju dziecka. Długotrwałe funkcjonowanie w stałym i znanym otoczeniu buduje jego tożsamość oraz poczucie przynależności, które stanowią fundament zdrowego rozwoju emocjonalnego i społecznego. Dobro dziecka powinno stanowić nadrzędny punkt odniesienia przy podejmowaniu decyzji dotyczących spraw rodzinnych. Istotne jest również, aby dziecko nie doświadczało poczucia odrzucenia ani utraty bliskiej osoby, z którą związało się emocjonalnie i psychicznie. W tej konkretnej sprawie K. nie tylko był wychowywany przez powoda, ale także zwracał się do niego per „tato”, co jest wyraźnym dowodem na głęboką więź emocjonalną, której nie można ignorować jedynie ze względu na aspekty biologiczne. Utrzymanie stabilności sytuacji rodzinnej to nie tylko kwestia prawna, lecz także gwarancja prawidłowego rozwoju dziecka, szczególnie w tak ważnym okresie jak dorastanie. Nagła zmiana tych relacji, zwłaszcza zerwanie więzi z osobą, którą uważa za ojca, mogłaby prowadzić do głębokich zaburzeń emocjonalnych, poczucia osamotnienia i utraty stabilności. W świetle powyższego jakiekolwiek działania mogące zakłócić tę stabilizację powinny być rozważane z najwyższą starannością, zawsze z poszanowaniem przede wszystkim dobra dziecka. Istotą tej zasady jest zapewnienie dziecku stabilności emocjonalnej i społecznej, co jest niezbędne dla jego prawidłowego rozwoju i harmonijnego funkcjonowania w społeczeństwie. Długotrwałe, codzienne relacje między dzieckiem a powodem, obejmujące opiekę, wsparcie oraz silną więź emocjonalną, tworzą środowisko oparte na poczuciu bezpieczeństwa i tożsamości dziecka. W związku z powyższym, sąd powinien rozważyć potencjalne skutki zmiany ustalonej sytuacji rodzinnej, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń w sferze emocjonalnej i społecznej małoletniego. W przypadku sprzeczności interesów stron dorosłych i dobra dziecka, wyraźnie podkreśla się, że pierwszeństwo ma właśnie dobro dziecka. W konsekwencji, decyzje dotyczące ojcostwa i ewentualnych zmian w statusie prawnym powinny być podejmowane z najwyższą starannością, z uwzględnieniem możliwych negatywnych konsekwencji dla małoletniego.
Reasumując - ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z przeprowadzonego postępowania dowodowego, na które wskazano wyżej skłoniła Sąd do rozstrzygnięć znajdujących odzwierciedlenie w wyroku. I tak Sąd w punkcie 1) wyroku oddalił powództwo. O powyższym orzeczono ze względów wskazanych szczegółowo wyżej.
Z kolei w punkcie 2/ postanowienia Sąd odstąpił od obciążenia stron kosztami wynagrodzenia reprezentanta małoletniego pozwanego K. K. (1) oraz kosztami wynagrodzenia biegłych za wydaną opinię z badań DNA stron, przejmując je na rzecz Skarbu Państwa; natomiast w pozostałym zakresie Sąd kosztami sądowymi obciążył powoda zgodnie z wynikiem sprawy.
W punkcie 3/ wyroku zasądził od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego K. P. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) wraz z należną stawką podatku VAT tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji reprezentanta małoletniego pozwanego K. K. (1) - o powyższym orzeczono po myśli § 1.1, 2, 3.1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9.03.2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.
W punkcie 4/ zasądził od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. G. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) wraz z należną stawką podatku VAT tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanej M. K. (2) z urzędu – o powyższym orzeczono na podstawie § 10.1.5) i § 4. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.05.2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Na oryginale właściwe podpisy
Za zgodność
Kierownik sekretariatu
III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich
mgr K. J.