descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III RC 1/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 10 kwietnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gorlicach III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie :

Przewodniczący Sędzia Beata Przerwanek

Protokolant Anna Burzacka

Sędzia Beata Przerwanek

Uzasadnienie

wyroku z 10 kwietnia 2025 r.

Pozwem z dnia 2 stycznia 2025 r. D. V. (1) działająca jako przedstawicielka ustawowa małoletniego G. V. (1) domagała się zasądzenia od pozwanego D. V. (2) na rzecz małoletniego alimentów w kwocie po 1 200 zł miesięcznie, płatnych z góry do jej rąk do 10-tego dnia każdego następującego po sobie miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat oraz zwrotu od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego

w taryfowej wysokości.

Uzasadniając żądanie przedstawicielka ustawowa podała, że małoletni liczący obecnie ponad rok pochodzi z nieformalnego związku z pozwanym, nie zamieszkuje z ojcem, pozostaje

w wieku intensywnego wzrostu i rozwoju, potrzebuje zbilansowanej diety, częstej wymiany garderoby oraz odpowiednich artykułów higienicznych. Do miesięcznych kosztów utrzymania małoletniego zostały zaliczone wydatki na : wyżywienie ( w tym kaszki i gotowe dania dla niemowląt ) – 1 000 zł, odzież i obuwie – ok. 300 zł, pampersy – 150 zł, środki do pielęgnacji ( kremy na odparzenia, płyny do mycia, oliwka dla niemowląt, balsamy, ręczniki ) – ok. 100 zł, koce, zabawki dla niemowląt, smoczek – ok. 100 zł, wizyty lekarskie

w przypadku choroby, leki – ok. 90 zł, udział w kosztach utrzymania domu – ok. 400 zł. Przedstawicielka ustawowa podniosła, iż całość w/w kosztów ponosi sama, gdyż pozwany nie bierze udziału w życiu syna, na niej też spoczywa całość obowiązków związanych

z wychowaniem małoletniego, sprawuje nad nim stałą, bieżącą opiekę, usypia go, karmi, przebiera, kąpie itd., zaś pozwany rzadko spotyka się z synem, a ze względu na jego agresywne i wulgarne zachowanie, nadużywanie alkoholu, używanie narkotyków, obawia się wydania mu dziecka na kontakty, co uzasadnia obciążenie go obowiązkiem alimentacyjnym w większym zakresie. W jej ocenie, możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego pozwalają mu na uiszczanie alimentów w żądanej wysokości, gdyż jest osobą młodą, zdrową, zdolną do pracy, pracuje w Niemczech. Odnośnie własnej sytuacji materialnej podała, że jest ona trudna, nie pracuje, otrzymuje 1 000 zł miesięcznie z tytułu rodzinnego kapitału opiekuńczego, na utrzymaniu ma również syna pochodzącego z poprzedniego związku i jest natką samotnie wychowującą dzieci. ( k. 3-4v. )

Uwzględniając częściowo zawarty w pozwie wniosek, postanowieniem z dnia 7 stycznia 2025 r. Sąd udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez zobowiązanie pozwanego D. V. (2) do łożenia na rzecz małoletniego powoda G. V. (1) alimentów w kwocie po 800 złotych miesięcznie, płatnych z góry do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniego do 10-tego dnia każdego kolejnego miesiąca wraz

z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na wypadek uchybienia w płatności którejkolwiek

z rat, począwszy od dnia 2 stycznia 2025 r., a w pozostałym zakresie wniosek o udzielenie zabezpieczenia został oddalony. ( k. 8 )

W odpowiedzi na pozew pozwany D. V. (2) uznał żądanie pozwu do kwoty 600 - 650 zł miesięcznie. Pozwany zakwestionował wskazaną w pozwie wysokość kosztów utrzymania małoletniego, zwłaszcza w zakresie wydatków na wyżywienie, odzież i obuwie, leczenia i w jego ocenie koszty te zostały zdecydowanie zawyżone, tym bardziej że małoletni korzysta z odzieży i obuwia przywiezionych mu przez niego w przeszłości z Niemiec. Jako nieudowodnioną pozwany uznał deklarowaną kwotę partycypacji w kosztach utrzymania domu, podnosząc przy tym, iż w okresie wspólnego zamieszkiwania, sam nakłaniał matkę małoletniego do partycypacji, czego ona nie chciała czynić, a ponadto przed ostatnią zimą przekazał kwotę 5 000 zł na zakup węgla, dokładał się do rachunków za prąd, dokonał zakupu i nasadzeń w ogrodzie, ponadto matka małoletniego korzysta z zakupionego przez niego samochodu osobowego matki L. (...). Podniósł również, iż matka małoletniego uzyskuje wyższe dochody niż wskazane w pozwie, gdyż poza kwotą 1 000 zł, otrzymuje świadczenia wychowawcze na dwoje dzieci po 800 zł, świadczenie rodzinne w wysokości 95 zł, świadczenie jako samotnie wychowująca matka w wysokości 115 zł, alimenty na pierwsze dziecko w kwocie 1 200 zł miesięcznie oraz alimenty przekazywane przez niego na małoletniego w kwocie 600 - 650 zł miesięcznie. Według pozwanego matka małoletniego może podjąć zatrudnienie chociażby na pół etatu, gdyż obowiązek łożenia na utrzymanie dziecka obciąża obojga rodziców. ( k. 21-24 )

Ostatecznie strony pozostały przy swoich dotychczasowych stanowiskach, pozwany uznał powództwo ostatecznie na kwotę po 650 zł miesięcznie. ( k. 37 i 38v. )

Sąd zważył, co następuje

Małoletni G. V. (1) urodzony (...) pochodzi z nieformalnego związku (...). ( dowód: skrócony odpis aktu urodzenia małoletniego G. V. (1) k. 7 )

Rodzice małoletniego do sierpnia 2024 r. pozostawali w związku i wspólnie zamieszkiwali w domu rodzinnym matki małoletniego wraz z jej jedenastoletnim synem

z poprzedniego związku oraz jej matką, która pracuje zawodowo. Na koszty utrzymania domu składają się opłaty za energię elektryczną – ok. 350 zł miesięcznie, opał – węgiel ok. 3 - 4 tys. oraz drewno, wodę – ok. 150 zł na kwartał, odpady komunalne – 150 zł na kwartał za 3 osoby. Matka małoletniego przekazuje swojej matce ok. 200 - 250 zł miesięcznie na opłaty eksploatacyjne, a nadto samodzielnie ponosi opłaty za interent – ok. 30 zł miesięcznie. telewizję – ok. 20 zł miesięcznie oraz telefon wraz z ratą za urządzenie – ok. 80 zł miesięcznie.

Małoletni nie uczęszcza do żłobka, pozostaje pod bezpośrednią opieką matki. Jest dzieckiem ogólnie zdrowym, nie wymaga specjalistycznego leczenia, na stałe nie przyjmuje żadnych leków, poza witaminą D3 w aerozolu, której miesięczny koszt to ok. 15 zł oraz doraźnie leków przeciwbólowych, np. J. w syropie, którego koszt to 12 zł za opakowanie. W razie infekcji, sezonowych chorób i konieczności podania antybiotyku, koszt leczenia wynosi ok. 100 - 150 zł, w ostatnim sezonie zimowym dwukrotnie przyjmował antybiotyk. Małoletni nie ma alergii pokarmowych, spożywa już posiłki przygotowane dla całej rodziny oraz nadal jeszcze mleko modyfikowane A. (...), zużywając miesięcznie ok. cztery opakowania po 500 g, a koszt jednego to ok. 70 zł. Małoletni wymaga stosowania pieluch, korzysta z pampersów Ł. i miesięcznie zużywa ok. trzy paczki, a koszt jednej zawierającej 54 sztuki to ok. 50 zł. Korzysta też z chusteczek nawilżanych i miesięcznie zużywa dwa opakowania po 8 zł za każde. Wymaga również stosowania środków na odparzenia – kremu po kąpieli X., którego koszt to ok. 10 zł za opakowanie i wystarcza na miesiąc oraz pudru O., którego koszt to 30 zł za opakowanie i wystarcza na dwa miesiące, używa także szamponu X., którego koszt to ok. 21 zł za opakowanie

o pojemności 600 lub 400 ml. Małoletni wymaga sezonowej wymiany odzieży i obawia, którą matka zakupuje m. in. w D., a także w sklepach internetowych. Ostatnio nabyła dla dziecka kurtkę za ok. 60 zł oraz buty za ok. 50 - 60 zł. Na zabawki dla małoletniego wydatkuje również ok. 50 zł miesięcznie.

Miesięczne usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego obejmują wydatki

na : wyżywienie, w tym mleko modyfikowane – ok. 600 zł, odzież i obuwie – ok. 150 zł, środki higieniczne, pielęgnacyjne, czystości ( w tym m. in. pampersy, chusteczki nawilżane, środki na odparzenia, szampon ) – ok. 250 zł, leki – ok. 50 zł, zł, zabawki, rozrywka – ok. 50 zł oraz partycypację w kosztach utrzymania domu – ok. 100 zł. ( dowód : zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego D. V. (1) k. 37-38 )

Matka małoletniego z zawodu jest fryzjerką, obecnie nie pracuje, do września br. pobiera świadczenie z rodzinnego kapitału opiekuńczego w kwocie po 1 000 zł miesięcznie. Od września zamierza podjąć zatrudnienie w żłobku, do którego chciałaby zapisać także małoletniego i do godz. 13.00 żłobek byłby bezpłatny. Na syna z poprzedniego związku otrzymuje alimenty w wysokości po 600 zł miesięcznie. Nie pobiera świadczeń z pomocy społecznej, pobiera świadczenie wychowawcze na dwójkę dzieci. Korzysta z samochodu osobowego otrzymanego od pozwanego. ( dowód : kopia umowy kupna-sprzedaży k. 25, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego D. V. (1) k. 37-38, zeznania pozwanego D. V. (2) k. 38-38v. )

Pozwany obecnie zamieszkuje w I. wraz ze swoją partnerką i dwójką jej małoletnich dzieci. Nie posiada stałego zatrudnienia, podejmuje się wyłącznie prac dorywczych, w marcu br. uzyskał dochód w wysokości ok. 4 500 zł. W przeszłości pracował w Niemczech jako spawacz i zarabiał ok. 6 - 12 tys. zł, podejmował także prace jako kierowca komercyjny. Pozwany nie pozostaje w żadnym leczeniu, odczuwa dolegliwości

z powodu uszkodzonego barku, nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, ani

o niezdolności do pracy. W związku z tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe

z partnerką, na własne utrzymanie – wyżywienie przekazuje jej kwotę 800 zł miesięcznie. Po rozstaniu z matką małoletniego, przekazywał jej na utrzymanie syna miesięcznie 600 - 650 zł. Poza małoletnim obciąża go również obowiązek alimentacyjny na dwójkę małoletnich dzieci ze związku małżeńskiego po 650 zł miesięcznie na każde oraz na dwoje dzieci, w tym jedno pełnoletnie z wcześniejszego związku, po 500 zł miesięcznie na każde. Toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne co do należności alimentacyjnych na rzecz dwójki najstarszych dzieci, posiada też zadłużenie z tego tytułu powstałe w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, co miało miejsce w 2008 r. i wynosi ono ok. 40 tys. zł. Obecnie pozwany obywa karę ograniczenia wolności wobec skazania go za przestępstwo nie alimentacji, wykonując prace społeczne w W. i w związku z tym na czas tych prac wykonywanych przez 3 kolejne dni, wynajmował pokój w O., płacąc za niego 100 zł. Przyjeżdżając, realizuje również kontakty z małoletnim, przywozi mu wówczas drobne upominki ( dowód : wydruki potwierdzeń przelewów k. 19-20, zeznania pozwanego D. V. (2) k. 38-38v., zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego D. V. (1)

k. 37-38 )

Sądowi z urzędu wiadomo – z racji prowadzenia sprawy III Nsm 1/23 w przedmiocie władzy rodzicielskiej pozwanego nad małoletnim, iż strony zawarły ugodę sądową, na mocy której władza rodzicielska pozwanego została ograniczona do prawa współdecydowania

w zakresie leczenia szpitalnego, edukacji i wyjazdów zagranicznych powyżej 1 miesiąca, a w pozostałym zakresie ograniczona do prawa informowania o istotnych sprawach małoletniego. Pozwany wystąpił też z wnioskiem o uregulowanie kontaktów z małoletnim.

Ustalenia stanu faktycznego Sąd oparł na dokumentach, których prawdziwość

i autentyczność nie została zakwestionowana oraz zeznaniach przedstawicielki ustawowej małoletniego D. V. (1) i pozwanego D. V. (2).

Odnosząc się do zeznań przedstawicielki ustawowej małoletniego D. V. (1) to

w części dotyczącej sytuacji życiowej, rodzinnej, zdrowotnej małoletniego i jego matki Sąd dał im wiarę. Natomiast w ocenie Sądu, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, wskazywane wydatki i koszty utrzymania małoletniego należało częściowo uznać za zawyżone, a także nieudowodnione zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 kpc, co zostanie szczegółowo podniesione w poniższej części uzasadnienia. Podnieć przy tym należy, iż pomimo zarzutów pozwanego co do zawyżenia kosztów utrzymania małoletniego, strona powodowa reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie zareagowała i nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Sąd dał także wiarę zeznaniom pozwanego D. V. (2) w części dotyczącej jego sytuacji osobistej, zdrowotnej i materialnej, zwłaszcza że znajdują potwierdzenie

w zeznaniach przedstawicielki ustawowej małoletniego. Pozwany nie przedłożył zaświadczenia o zarobkach i rozliczeń podatkowych, gdyż pracuje „ na czarno ” z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne i okoliczność ta powoduje, iż nie posiada własnego rachunku bankowego, stąd nie przedłożył wyciągu z niego, a powyższą okoliczność potwierdza fakt, iż raty alimentacje dla małoletniego uiszczane są z rachunku bankowego partnerki pozwanego ( k. 19-20 ).

Dołączone do pozwu nagrania na płycie CD ( k. 7 ) – tożsame jak w sprawie dotyczącej władzy rodzicielskiej, a świadczące o występującym między rodzicami małoletniego konflikcie związanym z przyczynami rozpadu ich związku i ich wzajemnych relacjach, nie stanowiły podstawy ustaleń w zakresie potrzeb małoletniego oraz sytuacji materialnej jego rodziców.

Natomiast w pewnym zakresie ustalenia Sądu oparte zostały na zasadach doświadczenia życiowego. Zgodnie z utrwalonym poglądem ustalenia Sądu dotyczące sytuacji majątkowej stron, jeżeli nie odbiega ona od standardowej, mogą zostać poczynione

w oparciu o same zasady doświadczenia życiowego ( por. orzeczenie Sądu Najwyższego

z dnia 29 listopada 1949 r., Wa.C. 167/49 ).

Sąd zważył, co następuje

Powództwo należało uznać za zasadne częściowo.

Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 128 kro w związku z art. 133 § 1 kro. Zgodnie z dyspozycją art. 128 kro obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, natomiast zakres świadczeń alimentacyjnych zgodnie z przepisem art. 135 § 1 kro zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Zatem wysokość świadczenia alimentacyjnego pozostaje zawsze w ścisłej zależności od wagi potrzeb uprawnionego oraz możliwości płatniczych zobowiązanego.

Natomiast stosownie do art. 133 § 1 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania

i wychowania.

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec ich dzieci stanowi uszczegółowienie ogólnego obowiązku „ troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka ” i należytego przygotowania go, odpowiednio do jego uzdolnień, do pracy zawodowej. Powinność tą jako treść władzy rodzicielskiej w zakresie pieczy nad osobą dziecka art. 96 zd. 2 kro. Obowiązek alimentacyjny obejmuje nie tylko dostarczanie środków utrzymania, ale w miarę potrzeby także środków wychowania.

Dostarczanie środków utrzymania to w powszechnym rozumieniu tego wyrażenia zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków itp. Dostarczanie środków wychowania zaś obejmuje powinność starań

o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy. Środki te służą zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych. Żaden przepis ustawy jednak nie precyzuje

w jakiej postaci mają być spełniane świadczenia alimentacyjne, zarówno te przeznaczone na zaspokojenie potrzeb utrzymania jak i wychowania.

Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci ma zatem dwojaką postać : wyraża się świadczeniami o charakterze materialnym oraz osobistymi staraniami o jego utrzymanie i wychowanie. Zgodnie bowiem z treścią art. 135 § 2 kro wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, może polegać także, w całości lub części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Okoliczności konkretnego stanu faktycznego są podstawą do oceny, czy osobiste starania wyczerpują obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w całości czy tylko w części. Zależeć to będzie w głównej mierze od tego jak dalece dziecko absorbuje wychowawczo jedno z rodziców, co pozostaje w ścisłym związku

z wiekiem i jego stanem zdrowia.

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego ( art. 135 § 1 kro ). Usprawiedliwione potrzeby dziecka powinny być oceniane nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego przypadku. W szczególności usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego, a także od zasady równej stopy życiowej. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustalaniu przez sąd wysokości alimentów. Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, chociażby nawet w tych ramach nie znajdowały pokrycia wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji ( orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1970 r., III CRN 350/69 i orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1972 r. III CRN 470/71 ). Możliwości zarobkowych i majątkowych nie należy przy tym utożsamiać

z wysokością faktycznych zarobków, ale według tego, jakie dochody może osiągnąć zobowiązany do alimentowania przy założeniu, że dokłada wszelkich starań i wykorzystuje wszystkie swoje siły umysłowe i fizyczne.

W niniejszej sprawie Sąd miał na względzie wszystkie przedstawione powyżej wskazania i stwierdzenia. Rozstrzygając w kwestii żądania pozwu objętego niniejszym postępowaniem, Sąd miał zatem na uwadze przede wszystkim usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji G. V. (1) oraz możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego D. V. (2). Sąd ustalając usprawiedliwione wydatki małoletniego oparł się wprawdzie na przesłuchaniu jej matki, jednakże wysokość tych wydatków została zweryfikowana przy uwzględnieniu usprawiedliwionych potrzeb małoletniego, wysokości obecnie obowiązujących cen towarów i usług oraz doświadczenia życiowego.

W ocenie Sądu kwota ok. 600 zł miesięcznie na wyżywienie małoletniego jest wystarczająca i pozwoli na zapewnienie dziecku zbilansowanej diety dostarczającej wartości odżywczych stosownie do jego wieku. Sąd wziął pod uwagę, że małoletni liczy ok. 1,5 roku, nadal spożywa mleko modyfikowane, którego miesięczny koszt wynosi ok. 280 zł ( 4 opakowania x 70 zł ), a pozostałym zakresie wydatki obejmują koszty pozostałych produktów spożywczych, przy czym małoletni spożywa posiłki przygotowane wspólnie dla całej rodziny, co zmniejsza koszty jego wyżywienia, a ponadto nie wymaga specjalistycznej diety. Żądanie przewyższające ustaloną kwotę należało uznać za zawyżone i nieudowodnione.

Odnosząc się do wydatków na odzież i obuwie małoletniego wskazać należy, że według Sądu, kwota ok. 150 zł miesięcznie w pełni zaspokoi potrzeby dziecka w tym zakresie, zwłaszcza, że na rynku jest szeroka oferta w tym zakresie i można kupić odzież

i obuwie także markowe, w niskich, często promocyjnych cenach, zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i przez internet. Oczywistym jest, że małoletni znajduje się w okresie wzrostu i wymaga sezonowej wymiany odzieży i obuwia, jednakże nie zostało wykazane, aby matka małoletniego ponosiła comiesięczne wydatki na odzież i obuwie dla dziecka na poziomie 300 zł miesięcznie zwłaszcza, że jak sama podała ( k. 37v. ) nabywa takie artykuły jak kurtka czy buty na dany sezon, a ich koszt ostatnio wyniósł po ok. 60 zł, dlatego żądanie ponad kwotę 150 zł miesięcznie Sąd również uznał za zawyżone i nieudowodnione.

W zakresie wydatków na środki higieniczne, pielęgnacyjne i czystości kwota ok. 250 zł miesięcznie jest adekwatna do potrzeb małoletniego. Znaczną część tych kosztów – ok. 150 zł stanowią pieluchy ( trzy paczki po ok. 50 zł ), a ponadto chusteczki nawilżane – ok. 16 zł

( dwa opakowania po 8 zł ), krem po kąpieli X. – ok. 10 zł, puder O. – ok. 15 zł ( 30 zł na dwa miesiące ), szampon X. – ok. 10 zł ( ok. 21 zł na co najmniej 2 miesiące, niezasadne jest twierdzenie, że opakowanie szamponu o pojemności 600 lub 400 ml wystarcza zaledwie na miesiąc ) oraz pozostałe środki, proszek do prania.

Usprawiedliwione koszty leków to według Sądu kwota ok. 50 zł miesięcznie. Kwota ta jest wystarczająca na zakup witaminy D3 – 15 zł miesięcznie, doraźnie syropu przeciwbólowego – 12 zł, a także uwzględnia wydatki związane z zakupem leków w razie sezonowych chorób i infekcji. Małoletni nie wymaga specjalistycznego leczenia, ani stałego przyjmowania leków, stąd wydatki ponad ustaloną kwotę należało uznać za zawyżone

i nieudowodnione.

Według Sądu uzasadnione wydatki na zakup zabawek i rozrywkę dla małoletniego, uwzględniając aktualne ceny i potrzeby dziecka, to kwota ok. 50 zł miesięcznie.

Usprawiedliwione jest również zaliczenie do kosztów utrzymania dziecka partycypacji

w kosztach utrzymania domu. Do usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniego zalicza się bowiem ryczałtowe koszty zużycia wody, prądu, gazu do gotowania i ogrzania wody. Do kosztów tych nie wlicza się pozostałych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 23 marca 2016 r. I ACa 1755/15 ). Poza tym partycypacja w kosztach utrzymania powinna być proporcjonalna do liczby osób zamieszkujących wraz z nim. Biorąc pod uwagę, iż wysokość poszczególnych opłat eksploatacyjnych nie została szczegółowo wykazana, a w domu poza małoletnim i jego matką, zamieszkują jeszcze drugi jej syn oraz babcia macierzysta małoletniego, zdaniem Sądu, kwota ok. 100 zł miesięcznie jest wystarczająca i uwzględnia ryczałtowe koszty zużycia i ogrzania wody, prądu, liczoną od osoby opłatę za odpady komunalne, tj. ok. 17 zł miesięcznie ( 150 zł na kwartał od trzech osób ). Jako nieudowodnioną i zawyżoną Sąd uznał wskazywaną w pozwie kwotę 400 zł, tym bardziej, że matka małoletniego znała ( k. 37v. ), że przekazuje swojej matce kwotę ok. 200 - 250 zł miesięcznie na opłaty eksploatacyjne i nawet dzieląc tę kwotę na trzy osoby ( małoletniego, jego matkę i jej drugiego syna ), daje to kwotę ok. 83 zł. Podniesienia również wymaga, iż to na rodzicu, któremu powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej spoczywa ciężar zapewnienia sobie takiego mieszkania, które umożliwi pobyt z nim dziecka, co wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów utrzymania i ogrzania mieszkania, w którym zamieszkuje małoletni.

Uwzględnione powyżej wydatki na utrzymanie małoletniego są w ocenie Sądu wydatkami podstawowymi i w pełni usprawiedliwionymi wiekiem dziecka, stanem jego zdrowia i rozwoju, a tym samym potrzebnymi dla prawidłowego dalszego rozwoju powoda

i bieżącego życia. Ich zakres jest również uzasadniony w świetle zasad doświadczenia życiowego. Koszty związane z zaspokajaniem potrzeb małoletniego wynikają głównie

z powszechnie znanych cen towarów i usług.

W kwestii rozłożenia obowiązku alimentacyjnego na rodziców małoletniego, trzeba pamiętać, iż obowiązek ten ciąży na obojgu rodzicach i ma dwojaką postać : wyraża się świadczeniami o charakterze materialnym oraz osobistymi staraniami o jego utrzymanie

i wychowanie. Obowiązek finansowy został nałożony przez przepisy tak na ojca dziecka jak

i matkę. Oboje rodzice powinni zatem łożyć na utrzymanie małoletniego. Kryterium rozłożenia obowiązku alimentacyjnego na rodziców małoletniego jest ich sytuacja finansowa i możliwości zarobkowe. Okoliczności konkretnego stanu faktycznego są podstawą do oceny, czy osobiste starania wyczerpują obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w całości czy tylko w części. Bezsporne jest, iż na obecnym etapie rozwoju małoletniego wymaga on znacznego zaangażowania w opiekę i bezpośrednią pieczę, którą na co dzień świadczy jego matka, wypełniając częściowo swój obowiązek alimentacyjnego wobec dziecka, co jednak nie zwolnienia jej od partycypowania w kosztach utrzymania małoletniego w całości.

Matka małoletniego wprawdzie obecnie nie pracuje, ale nie jest pozbawiona możliwości zarobkowych. Aktualnie otrzymuje świadczenie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego w wysokości po 1 000 zł miesięcznie, które będzie podbierała do września br., a następnie zamierza podjąć zatrudnicie, ponadto biorąc pod uwagę jej wyuczony zawód, może świadczyć usługi jako fryzjerka, co podnosił pozwany.

Odnosząc się do możliwości zarobkowych pozwanego, to wprawdzie nie pozostaje

w stałym zatrudnieniu, ale podejmuje się prac dorywczych i w ostatnim miesiącu uzyskał ok. 4 500 zł. Wprawdzie pozwany w przeszłości pracował za granicą, jednak biorąc pod uwagę, iż aktualnie odbywa karę ograniczenia wolności, chce utrzymywać kontakt z małoletnim, brak jest podstaw, aby wymagać od niego podjęcie zarobkowania za granicą. Ma natomiast możliwość, aby zarobkować w kraju i uzyskać wynagrodzenie na poziomie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Poza wydatkami własnymi pozwanego na jego utrzymanie, Sąd uwzględnił, że obciąża go obowiązek alimentacyjny na czwórkę pozostałych dzieci w łącznej wysokości 2 300 zł miesięcznie ( 2 x 650 zł i 2 x 500 zł ). Zaznaczenia wymaga, że pozwany nie prezentuje postawy całkowitego braku zainteresowania sytuacją małoletniego, jego potrzebami i kosztami z nimi związanymi, dotychczas dobrowolnie partycypował w kosztach jego utrzymania kwotą po 600 - 650 zł miesięcznie, realizuje też kontakty z dzieckiem.

Mając powyższe na uwadze Sąd ustalił, że pozwany winien partycypować w kosztach utrzymania małoletniego powoda kwotą 650 zł miesięcznie począwszy od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 2 stycznia 2025 r., a w pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone jako nieudowodnione, przekraczające usprawiedliwione potrzeby małoletniego oraz możliwości zarobkowe pozwanego, o czym na podstawie powołanych powyżej przepisów orzeczono jak w punktach I i II sentencji wyroku.

Sąd wziął pod uwagę, iż matka małoletniego otrzymuje na małoletniego świadczenie wychowawcze 800+ i nie są to pieniądze na jakiekolwiek wydatki, ale zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczenie to jest przeznaczone na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka,

w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Wprawdzie zgodnie z art. 135 § 3 pkt 3 kro świadczenie wychowawcze nie ma wpływu na zakres świadczeń alimentacyjnych żadnego z rodziców, ani na ich możliwości zarobkowe i majątkowe, a więc nie zwalnia żadnego z rodziców od swojej części uczestniczenia w kosztach utrzymania dziecka, nie wlicza się go do średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego przy ubieganiu się o inną pomoc państwową ( zasiłki z pomocy społecznej, alimenty z Funduszu Alimentacyjnego, dodatki mieszkaniowe, itp. ), jednakże z faktu, iż kwotę 800 zł wypłacaną rodzicowi, pod którego opieką pozostaje dziecko nie zalicza się do dochodu tego rodzica, mającego wpływ na jego zakres świadczenia alimentacyjnego wobec dziecka, nie można wyprowadzić wniosku, że Sąd ustalając obowiązek alimentacyjny pomija fakt otrzymywania przez dziecko powyższej kwoty na jego potrzeby. Małoletni otrzymuje kwotę po 800 zł na częściowe pokrycie wydatków związanych z jej wychowywaniem, w tym opieką

i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Podnieść należy, iż matka małoletniego będzie dysponowała kwotą 1 450 zł miesięcznie ( 650 zł z alimentów i 800 zł świadczenia wychowawczego ) na utrzymanie małoletniego – bez własnego udziału finansowego w tych kosztach i kwota ta zabezpiecza

w całości aktualne usprawiedliwione wydatki na małoletniego.

Wprawdzie ustalona ostatecznie rata alimentacyjna jest niższa niż w ramach udzielonego zabezpieczenia ( 800 zł ), gdyż Sąd uwzględnił wysokość obciążenia alimentacyjnego pozwanego na rzecz pozostałych jego dzieci, o czym powziął wiedzę dopiero w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego. Łączne bieżące raty alimentacyjne na wszystkie dzieci, obciążają pozwanego w kwocie 2 950 zł miesięcznie.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punktach III – V sentencji wyroku i wobec częściowego uznania powództwa oraz częściowego uwzględnienia żądań na podstawie art. 102 kpc Sąd odstąpił od obciążania pozwanego kosztami sądowymi i na podstawie art. 113 ust. 1 i 4 ustawy z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U.

z 2024 r., poz. 959 – t.j. ) nieuiszczone koszty sądowe, od których małoletni korzystał

z ustawowego zwolnienia, przejął na rachunek Skarbu Państwa, a na podstawie art. 100 kpc koszty procesu zostały wzajemnie zniesione.

Na podstawie art. 333 § 1 kpc w punkcie VI sentencji wyroku Sąd nadał wyrokowi

w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności.

Sędzia Beata Przerwanek

ZARZĄDZENIE

I. Odnotować uzasadnienie.

II. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda – r. pr. J. G..

III. Kal. 2 tygodnie.

Gorlice, dnia 29 kwietnia 2025 r. Sędzia Beata Przerwanek