Treść orzeczenia
Sygn. akt III C 1388/24
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 23 lipca 2026 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie, III Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Tomasz Niewiadomski
Protokolant: Mateusz Borkowski
po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 roku w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa W. G. i P. G.
przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. (KRS (...))
o ustalenie i zapłatę (symbol 049cf)
I. zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powodów W. G. i P. G. łącznie kwotę 103 063,40 zł (sto trzy tysiące sześćdziesiąt trzy złote i czterdzieści groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty;
II. w pozostałym zakresie powództwo oddala;
III. koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi.
Sędzia Tomasz Niewiadomski
Skutki nieważności aneksów przewalutowujących w kredytach złotówkowych w świetle orzecznictwa
Rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie pozostaje zgodne ze spójnym kierunkiem interpretacyjnym wykształconym w orzecznictwie dotyczącym kredytów, w których pierwotnie złotówkowe zobowiązania zostały następnie zmodyfikowane aneksami wprowadzającymi mechanizm indeksacji do franka szwajcarskiego. Zgodnie z nim ustalenie nieważności aneksu przewalutowującego nie prowadzi do nieważności całej umowy kredytowej, lecz skutkuje przywróceniem jej pierwotnej treści – jako kredytu w pełni złotówkowego.
Podstawą tego podejścia jest kwalifikacja aneksu jako czynności modyfikującej istniejący stosunek zobowiązaniowy, a nie jego elementu konstytutywnego. W konsekwencji wadliwość aneksu – wynikająca najczęściej z abuzywności klauzul indeksacyjnych i kursowych – nie rozciąga się automatycznie na całą umowę. Skoro aneks jest nieważny, nie wywołuje skutków prawnych, a więc stosunek stron należy oceniać tak, jakby nigdy nie został zawarty. Prowadzi to do odtworzenia pierwotnych warunków umowy.
Najpełniej stanowisko to wyrażono w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 24 czerwca 2021 roku (sygn. I ACa 35/21, Legalis nr 2607684), w którym mimo stwierdzenia nieważności aneksu – utrzymano w mocy umowę kredytu, wskazując na konieczność powrotu do jej pierwotnego kształtu. Podobnie orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie, akcentując automatyczny powrót do stanu sprzed zawarcia aneksu (wyrok z 8 listopada 2022 roku, sygn. XXVIII C 2633/22, Legalis nr 2930310) oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 2 marca 2026 roku (sygn. akt VI ACa 1162/23). Ponadto Sąd Apelacyjny w Katowicach potwierdził, że eliminacja wadliwej modyfikacji nie powoduje upadku całej umowy (wyrok z 13 lutego 2023 roku, I ACa 126/22, Legalis nr 3050009).
Podejście to pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Sąd Najwyższy oraz standardem TSUE wynikającym z sprawy C-260/18 (D.), zgodnie z którym umowa może nadal obowiązywać po usunięciu klauzul abuzywnych, o ile jest to możliwe. W przypadku kredytów pierwotnie złotówkowych warunek ten jest spełniony, ponieważ mechanizm walutowy stanowi jedynie późniejszą modyfikację, a nie element konieczny dla funkcjonowania umowy.
W efekcie nieważność aneksu prowadzi do usunięcia wadliwej ingerencji w treść stosunku prawnego, bez potrzeby jego eliminowania w całości. Umowa nadal wiąże strony, lecz w swojej pierwotnej, zgodnej z prawem postaci. Takie rozwiązanie zapewnia skuteczną ochronę konsumenta, a jednocześnie respektuje stabilność stosunku zobowiązaniowego i pierwotną wolę stron. Potwierdza to jednoznacznie wyrok
Trybunału Sprawiedliwości
z 30 kwietnia 2026 roku C-246/25 (H.) zgodnie z którym art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, a także zasady skuteczności i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności aneksu do umowy kredytu hipotecznego zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem ze względu na obecność nieuczciwych warunków skutkuje przywróceniem pierwotnych warunków tej umowy, które ten aneks miał zastąpić tymi nieuczciwymi warunkami, pod warunkiem że należycie uwzględniono negatywne konsekwencje dla tego konsumenta i korzyści dla tego sprzedawcy wynikające z takiego przywrócenia pierwotnych warunków, w sposób gwarantujący, że przywrócenie pierwotnych warunków umożliwia osiągnięcie skutecznej równowagi między prawami i obowiązkami stron umowy, a tym samym skuteczną ochronę konsumenta, bez podważania celu odstraszającego realizowanego przez tę dyrektywę.