descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt I C 924/22

Uzasadnienie

wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju

z dnia 23 czerwca 2024r.

Powód M. R. wniósł do tut. Sądu pozew przeciwko (...) S.A V. (...) z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 4.274,29 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie od dnia 15 marca 2022 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Żądanie pozwu dotyczyło odszkodowania z tytułu kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu marki H. (...) o nr rej. (...). W uzasadnieniu powód wskazał, iż do uszkodzenia pojazdu doszło w trakcie korzystania z myjni automatycznej należącej do stacji paliw BP (...) nr 534 położnej w J. przy ul. (...), gdzie samochód został uszkodzony na skutek nieprawidłowego przebiegu procesu mycia.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż uszkodzenia pojazdu powstały wcześniej, na skutek innego zdarzenia, aniżeli mycie pojazdu na myjni, a uszkodzony zderzak został zamocowany w sposób prowizoryczny, co ułatwiło jego oderwanie. Tym samym pozwany wskazał, iż uszkodzenia pojazdu nie powstały

w wyniku bezpośredniego działania myjni. Pozwany wskazał, iż postępowanie likwidacyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny, a tym samym żądanie wypłaty przez powoda odszkodowania nie znajduje uzasadnienia.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód M. R. jest właścicielem pojazdu marki H. (...) o nr rej. (...).

Dowód: okoliczność bezsporna

W dniu 16 lutego 2022 roku powód korzystał z myjni automatycznej należącej do stacji paliw BP (...) nr (...) położonej w J. przy ul. (...). Po uruchomieniu programu mycia maszyna dwukrotnie zatrzymała się i konieczne było jej ponowne uruchomienie. Po zakończeniu procesu mycia pojazdu okazało się, że uszkodzeniu uległ przedni zderzak pojazdu.

Kierownik stacji powiadomił powoda, iż stacja paliw, do której należy myjnia samochodowa jest ubezpieczona w pozwanym Towarzystwie (...).

Dowód: zeznania świadka M. C., k. 50 , przes łuchanie powoda k.205;

Powód dokonał zgłoszenia szkody w pozwanym Towarzystwie (...), wskazując, iż szczotki maszyny doprowadziły do wyrwania przedniej lewej części zderzaka. Dnia 15 marca 2022r. pozwany podjął decyzję w przedmiocie odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu wskazanego zdarzenia, powołując się na art. 435 §1 kodeksu cywilnego, a więc wskazując, iż szkoda nastąpiła wyłącznie z winy poszkodowanego,

a wobec powyższego pozwany nie ponosi odpowiedzialności za powstałą szkodę.

Dowód: zgłoszenie szkody k. 16-17, decyzja o odmowie wypłaty odszkodowania z dnia 15 marca 2022r. k. 26-27, akta szkody na płycie CD, k. 41

Powód w dniu 17 marca 2022 roku wniósł odwołanie od decyzji,

podając, iż decyzja pozwanego została w jego ocenie oparta na błędnych założeniach. Powód wskazał, że szkoda powstała wskutek podejmowania wielokrotnych prób uruchomienia maszyny myjącej przez pracownika stacji benzynowej, a także że kierownik stacji potwierdził fakt wyrwania poprzedniej lewej części zderzaka. Powód podniósł, że zlecił naprawę omawianego pojazdu, a łączny koszt naprawy pojazdu wyniósł 4.274,29 zł.

Dowód: odwołanie od decyzji pozwanego z dnia 17 marca 2022r. k.28, informacje o kosztach naprawy pojazdu k.29, faktura nr (...) z dnia 14 kwietnia 2022r. k. 9.

Kolejne odwołania powoda nie wpłynęły na zmianę stanowiska zakładu ubezpieczeń, który przedłożył opinię rzeczoznawcy, zgodnie z którą oględziny pojazdu wykazały, że nakładka zderzaka przedniego posiadała uszkodzenia o charakterze kolizyjnym wskazujące na kontakt z innymi przeszkodami, aniżeli włosie pracujących szczotek automatu myjącego. Zdaniem rzeczoznawcy zderzak przedni został uszkodzony wskutek najechania na niską sztywną i chropowatą przeszkodę, po czym został prowizorycznie zamocowany m.in. za pomocą kleju.

Dowód: odpowiedź na odwołanie z dnia 07.04.2022r. k.24., wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 29.08.2022r. k. 20-20v; odpowiedź na reklamację z dnia 21.09.2022r. k. 18, prywatna opinia rzeczoznawcy z dnia 05.0.2022r. k.12-15.

Biegły sądowy z zakresu techniki motoryzacyjnej wskazał na trzy możliwe warianty powstania uszkodzeń samochodu powoda:

1) kontakt lewej szczotki spryskiwacza koła z poszyciem zderzaka przedniego samochodu H. podczas jej ruchu od przodu w kierunku tyłu pojazdu w sytuacji nieprawidłowego zaparkowania pojazdu, tj. poza dopuszczalnym torem jazdy

2) kontakt lewej szczotki spryskiwacza koła z poszyciem zderzaka przedniego samochodu H. podczas jej odsuwania się od pojazdu w sytuacji nieprawidłowego zaparkowania pojazdu, tj. bez zaciągniętego hamulca ręcznego i ustawienia dźwigni zmiany biegów w pozycji neutralnej.

3) kontakt przemieszczającej się od tyłu w kierunku przodu pojazdu lewej szczotki bocznej z odstającym i wadliwie zamocowanym/nieumocowanym poszyciem zderzaka przedniego samochodu H..

Jednocześnie biegły wskazał, że lewa część zderzaka przedniego była zamocowana na błotniku przednim lewym praktycznie jedynie za pomocą kleju, dodatkowo powierzchniami łączonymi tym klejem były: wąski, metalowy, dorabiany wspornik i wewnętrzna powierzchnia zderzaka - takie "mocowanie” nie zapewniało nawet minimalnej wytrzymałości i odporności na oderwanie. Gdyby zderzak przedni samochodu był zamocowany na błotniku przednim lewym prawidłowo i nie odstawałby szczotki myjni nie mogłyby spowodować jego oderwania od nadwozia.

Koszt naprawy uszkodzeń pojazdu marki H. (...) nr rej. (...) przy użyciu dla trzech pozycji części oryginalnych producenta pojazdu (O) oraz dla dwóch pozycji części alternatywnych (P i PJ) oraz z uwzględnieniem faktu, iż poszycie zderzaka przedniego, które uległo uszkodzeniu było elementem niepełnowartościowym wynosił 4.055,08 zł brutto.

Dowód: opinia biegłego sądowego K. M., k. 73-133; opinia uzupełniająca, k. 168-187

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt szkody, dokumentów przedłożonych przez strony postępowania, a przede wszystkim na podstawie dowodu z opinii biegłego sądowego ds. techniki motoryzacyjnej K. M.. Zdaniem Sądu opinia biegłego jest kompletna, została sporządzona w sposób rzetelny, w oparciu o wszechstronną i głęboką analizę wszystkich istotnych okoliczności. Ustalenia biegłego w zakresie określenia przyczyn, okoliczności powstania, jak i wysokości szkody w pojeździe powoda miały walor pełnowartościowego dowodu w sprawie, a wnioski końcowe przedstawione przez biegłego są nie budzą wątpliwości Sądu w świetle zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Zeznania świadka M. C. jak i powoda M. R. oprócz zrelacjonowania zdarzenia nie miały istotnego znaczenia z punktu widzenia ustalenia przyczyn uszkodzenia pojazdu i związku przyczynowego między działaniem myjni automatycznej a szkodą.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Podstawę prawną powództwa stanowią przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c. Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.

Podstawę prawną odpowiedzialność odszkodowawczej ubezpieczonego stanowi art. 435 § 1 k.c., ponieważ warunkiem działania automatycznej myjni samochodowej jest wykorzystywanie sił przyrody, w szczególności energii elektrycznej. Z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że do mycia wykorzystywano szczotki automatyczne.

Kwestią sporną miedzy stronami pozostawało, czy uszkodzenia pojazdu powoda powstały na skutek nieprawidłowości w pracy myjni albowiem strona pozwana podnosiła, że pojazd został poddany myciu już z uszkodzonym wcześniej i prowizorycznie zamocowanym zderzakiem, w związku z czym nie powstała w związku z ruchem ubezpieczonego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 435 kodeksu cywilnego prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Przy określeniu pojęcia "osoby trzeciej, za którą przedsiębiorstwo lub zakład nie odpowiada", należy uwzględnić dwa kryteria: że chodzi o osobę należącą do grona podmiotów, za które prowadzący przedsiębiorstwo (zakład) nie ponosi odpowiedzialności w żadnej formie oraz że chodzi o osobę, która pozostaje poza ruchem przedsiębiorstwa lub zakładu (nie jest w żadnej formie objęta działalnością przedsiębiorstwa lub zakładu). Za dominujące w doktrynie i orzecznictwie należy uznać stanowisko, zgodnie z którym pojęcie wyłącznej winy poszkodowanego należy interpretować na płaszczyźnie kauzalnej, tzn. przyczyny powstania szkody. Innymi słowy, o wyłącznej winie poszkodowanego lub osoby trzeciej jako przesłance egzoneracyjnej można mówić, gdy w ramach adekwatnego związku przyczynowego zachowanie poszkodowanego stanowić będzie wyłączną przyczynę powstania szkody. Zachowanie to oczywiście musi być zawinione, przy czym lege non distinguente wystarczy najlżejszy stopień zawinienia (culpa levissima). Inaczej jeszcze rzecz ujmując, można stwierdzić, że zawinione zachowanie poszkodowanego zwolni prowadzącego przedsiębiorstwo z odpowiedzialności, jeżeli zostanie wykazane, że zachowanie to było przyczyną, która doprowadziła do powstania danej szkody, natomiast ruch przedsiębiorstwa stanowił dla powstania szkody jedynie element stanowiący kontekst szkody, który jednak nie przyczynił się do jej powstania. ( L. Jantowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2024, art. 435).

Podstawowym dowodem, na którym Sąd oparł swoje ustalenia faktyczne co do związku przyczynowego pomiędzy działaniem ubezpieczonego, a szkodą doznaną przez powoda była opinia biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej.

Biegły sądowy w opinii z dnia 14 września 2023r. wskazał na możliwe warianty powstania uszkodzeń samochodu w postaci: kontaktu lewej szczotki spryskiwacza koła z poszyciem zderzaka przedniego podczas jej ruchu od przodu w kierunku tyłu pojazdu w sytuacji nieprawidłowego zaparkowania pojazdu, kontaktu lewej szczotki spryskiwacza koła z poszyciem zderzaka przedniego samochodu podczas jej odsuwania się od pojazdu w sytuacji nieprawidłowego zaparkowania pojazdu tj. bez zaciągniętego ręcznego hamulca i ustawienia dźwigni zmiany biegów w pozycji neutralnej oraz kontaktu przemieszczającej się od tyłu w kierunku przodu pojazdu lewej szczotki bocznej z odstającym i wadliwie zamocowanym bądź nie umocowanym poszyciem zderzaka przedniego. Biegły stwierdził, iż dla przedstawionych powyżej trzech wariantów przebiegu zdarzenia do powstania uszkodzeń przyczyniłby się powód, w przypadkach opisanych jako pierwszy i drugi poprzez nieprawidłowe zaparkowanie pojazdu, a w przypadku opisanym jako trzeci poprzez poruszanie się pojazdem z nieprawidłowo i wadliwie zamocowanym zderzakiem przednim.

Sąd doszedł do przekonania, że wyłączną przyczyną powstania szkody było nieprawidłowe mocowanie zderzaka. Powód zaprzeczał by nieprawidłowo zaparkował pojazd, a nadto biegły w opinii uzupełniającej wyjaśnił jaki byłby przebieg zdarzenia w przypadku nieprawidłowego parkowania. Wykluczyć należało zdaniem biegłego pozostawienie pojazdu bez zaciągniętego hamulca ręcznego i z dźwignią zmiany biegów ustawioną w pozycji neutralnej, natomiast pierwszy wariant opisany w opinii zasadniczej skutkowałby brakiem możliwości prawidłowego wycofania się szczotki i wyłączeniem myjni. Biegły wskazał, że gdyby myjnia uległa awarii, to fakt ten zostałby zasygnalizowany jednym z komunikatów błędów pokazanych na zrzutach ekranu, a kolejne mycia również przebiegałyby nieprawidłowo, czego nie odnotowano. Kluczowe dla Sądu było ustalenie przez biegłego, że lewa część zderzaka przedniego była zamocowana na błotniku przednim lewym praktycznie jedynie za pomocą kleju, co nie zapewniało nawet minimalnej wytrzymałości i odporności na oderwanie. Bez znaczenia jest przy tym, czy to powód był bezpośrednio odpowiedzialny za wadliwą naprawę zderzaka, czy też poprzedni właściciel pojazdu. Skoro biegły stanowczo stwierdził, że zderzak zamocowany był nieprawidłowo, zaś szczotki myjni nie mogłyby spowodować jego oderwania gdyby zamocowany był prawidłowo, to oznacza, że szkoda powstała z wyłącznej winy osoby trzeciej, a nie ubezpieczonego przedsiębiorstwa. W tym stanie rzeczy zakład ubezpieczeń nie mógł ponosić odpowiedzialności za szkodę, za którą ubezpieczony nie ponosił odpowiedzialności, dlatego powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

W pkt 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. obciążając nimi powoda jako stronę w całości przegrywającą sprawę. Na poniesione przez stronę pozwaną koszty składa się zaliczka na opinię biegłego w wysokości 500 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 900 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

W pkt 3 wyroku Sąd orzekł o wydatkach poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa stosując przepis art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Dz.U. z 2022r., poz. 1125), w myśl którego kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb państwa wyniosły 1860,76 zł i należało nimi obciążyć powoda jako stronę przegrywającą proces.

J. dnia 19 czerwca 2024r. Sędzia Magdalena Makulska