Treść orzeczenia
Sygn. akt I C 697/25 upr
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 23 marca 2026 r.
Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
asesor sądowy P. K. starszy sekretarz sądowy K. K. po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. w T. na rozprawie sprawy z powództwa W. D. przeciwko (...) Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w (...) o zapłatę
I. zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w (...) na rzecz powoda W. D. kwotę 7 108,87 zł (siedem tysięcy sto osiem złotych osiemdziesiąt siedem groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:
- od kwoty 6 778,75 zł od dnia 4 marca 2025 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 330,12 zł od dnia 4 marca 2025 r. do dnia zapłaty;
II. w pozostałej części powództwo oddala;
III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3 898,09 zł (trzy tysiące osiemset dziewięćdziesiąt osiem złotych dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Uzasadnienie
Powód W. D. pozwem z dnia 4 marca 2025 roku (data nadania pisma w placówce operatora pocztowego) wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej w (...) kwoty 6 778,75 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem częściowego odszkodowania za uszkodzenie pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) w zdarzeniu z dnia 26 sierpnia 2024 roku, kwoty 359,46 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku, kwoty 500 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) w zdarzeniu z dnia 26 sierpnia 2024 roku oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Powód zażądał też zobowiązania pozwanego do dostarczenia kompletnej dokumentacji akt szkodowych dotyczących szkody nr (...) z dnia 26 sierpnia 2024 roku powstałej w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...).
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 26 sierpnia 2024 roku powstała szkoda w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki (...) o numerze rejestracyjnym (...). Powód podał, że podmiot odpowiedzialny za to uszkodzenie posiadał ważne dobrowolne ubezpieczenie OC zawarte z pozwanym potwierdzone polisą. Szkoda została zgłoszona pozwanemu i zarejestrowana przez niego pod numerem (...). Pozwany przyjął odpowiedzialność za szkodę i wypłacił na rzecz poszkodowanego odszkodowanie w wysokości 15 643,69 zł. Powód podał, że wypłacona przez pozwanego kwota nie byłą wystarczająca do naprawy pojazdu i nie doprowadziła do wyrównania poniesionej w wyniku zdarzenia szkody. Powód podał, że na podstawie umowy cesji praw do odszkodowania zawartej w dniu 21 stycznia 2025 roku nabył wszelkie prawa do odszkodowania jakie przysługiwały poszkodowanej wobec pozwanego z tytułu opisanej szkody. Powód podał, że z kalkulacji sporządzonej przez (...) spółkę z o.o. wynika, że rzeczywisty koszt naprawy pojazdu wynosi 22 422,44 zł. Powód podał, że z uwagi na to, że pozwany wypłacił dotychczas 15 643,69 zł, do zapłaty pozostało 6 778,75 zł po uwzględnieniu udziału własnego w wysokości 500 zł. Powód podał, że w celu ustalenia rzeczywistego kosztu naprawy pojazdu zlecił wykonanie stosownej kalkulacji naprawy, której koszt wyniósł 500 zł. Powód wskazał też, że pozwany pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia, które powinno być spełnione najpóźniej w dniu 25 września 2024 roku, a od dnia 26 września 2024 roku należą się odsetki ustawowe. Powód wskazał, że odsetki te liczone od kwoty 6 778,75 zł od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku wynoszą 359,46 zł i zostały skapitalizowane. Powód podał też, że na obecnym etapie dochodzi jedynie części należnego odszkodowania, a roszczenie zostanie ostatecznie sprecyzowane po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym dowodu z opinii biegłego (k. 4-6).
Nakazem zapłaty wydanym w dniu 4 kwietnia 2025 roku w postępowaniu upominawczym w sprawie I Nc 314/25 referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w T. orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 28).
Sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty w ustawowym terminie wywiódł pozwany, zaskarżając nakaz zapłaty w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pozwany wniósł także o pominięcie wniosku o zobowiązanie pozwanego do złożenia dokumentów stanowiących akta szkody nr (...) jako bezzasadnego, ponieważ powód powinien samodzielnie uzyskać taką dokumentację. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany zarzucił, że powód nie ma legitymacji procesowej czynnej. Pozwany zarzucił nieważność umowy cesji zawartej przez powoda z poszkodowaną. Pozwany wskazał, że w umowie cesji z dnia 7 czerwca 2023 roku nie wskazano ceny zbycia wierzytelności. Pozwany podniósł także, że stwierdzenie przez sąd rozpoznający sprawę bezskuteczności postanowień umowy cesji, a także ich nieważność powinna skutkować oddaleniem powództwa z uwagi na brak legitymacji czynnej, której istnienie sąd rozpoznający sprawę bierze pod uwagę z urzędu. Pozwany podniósł także, że brak legitymacji procesowej czynnej powoda wynika też z okoliczności zawarcia pozornej umowy cesji, bowiem nawet jeśli cesja wierzytelności dokonana została pod tytułem darmym, to zdaniem pozwanego oświadczenia stron umowy cesji były pozorne. Zdaniem pozwanego oświadczenia stron umowy cesji były pozorne, ponieważ wątpliwości budzi, by poszkodowany świadomie godził się na nieodpłatny przelew wierzytelności. Pozwany wskazał także, że świadczenie odszkodowawcze przysługuje z polisy odpowiedzialności cywilnej działalności gospodarczej, do której nie mają zastosowania regulacje dotyczące ubezpieczeń obowiązkowych. Pozwany wskazał, że w toku postępowania likwidacyjnego prowadzonego pod numerem (...) ustalił, że należne uprawnionemu odszkodowanie pokrywające koszty rzeczywiście możliwej do przeprowadzenia naprawy wynosi 16 143,69 zł. Zgodnie z warunkami polisy (...) w zakresie ubezpieczenia OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, polisa objęta jest franszyzą redukcyjną w wysokości 500 zł, która oznacza udział własny ubezpieczonego przy szkodach nieprzekraczających tej wartości. Pozwany wypłacił świadczenie w wysokości 15 643,69 zł. Pozwany wskazał, że po zarejestrowaniu szkody poinformował poszkodowanego o możliwości zastosowania rabatów i preferencyjnych zasad przy naprawie pojazdu w przesłanej kalkulacji naprawy. Pozwany uważał, że określił koszty naprawy pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) prawidłowo. Pozwany twierdził też, że wypłacone odszkodowanie stanowi kwotę wyliczoną w oparciu o informacje przekazane przez poszkodowanego dotyczące obmiaru szkody, a poszkodowany na żadnym etapie likwidacji nie kwestionował decyzji pozwanego. Pozwany zakwestionował także kosztorys szkody złożony przez powoda wraz z pozwem twierdząc, że został on sporządzony na zlecenie powoda przez podmiot ściśle powiązany kapitałowo z samym powodem, wobec czego nie powinien stanowić dowodu w sprawie, bowiem tworzony jest na zlecenie powoda w celu zwiększenia potencjalnego zysku. Pozwany twierdził też, że kwestionuje żądanie powoda o zasądzenie kosztu związanego ze sporządzeniem prywatnej ekspertyzy. Pozwany wskazał, że zgodnie z postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiada za koszty prywatnych rzeczoznawców lub ekspertów za pisemną zgodą ubezpieczyciela w celu ustalenia okoliczności, przyczyny lub rozmiaru szkody. Powód wskazał, że w zaistniałych okolicznościach ani powód, ani wcześniej poszkodowany czy ubezpieczony nie uzyskali takiej zgody, ani o nią nie wnioskowali. Poza tym zdaniem pozwanego koszt sporządzonej na żądanie powoda prywatnej ekspertyzy nie stanowi szkody, do naprawienia której pozwany jest zobowiązany. Pozwany twierdził, że koszt sporządzenia prywatnej ekspertyzy nie jest kosztem celowym, ekonomicznie uzasadnionym oraz pozostającym w adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym z zaistniałą szkodą. Pozwany zaznaczył również, że do sporządzenia kosztorysu powoda doszło już po zawarciu umowy cesji wierzytelności, wobec czego jej koszt nie mógł być przedmiotem transferu roszczeń. Pozwany zaznaczył też, że potrzeba sięgnięcia po opinię specjalistyczną jest uzasadniona wówczas gdy podmiot ją zlecający nie jest profesjonalistą, a tymczasem powód jest podmiotem trudniącym się profesjonalnie dochodzeniem wierzytelności z tytułu szkód rzeczowych. Pozwany zwrócił też uwagę, że powód posiada 50 % udziałów (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w (...). Nawet adres siedziby spółki jest tożsamy z adresem, pod którym powód prowadzi działalność gospodarczą. Pozwany wskazał, że z powyższego wynika, że powód niejako sam na siebie wystawił fakturę celem uzyskania dodatkowego odszkodowania i w ten sposób chce zwiększyć ewentualny zysk (k. 34-37).
Postanowieniem z dnia 19 maja 2025 roku sąd oddalił wniosek powoda o zobowiązanie pozwanego do dostarczenia kompletnej dokumentacji akt szkodowych dotyczących szkody nr (...) (k. 80).
W dniu 3 czerwca 2025 roku powód wniósł pismo przygotowawczym, w którym oświadczył, że popiera powództwo w całości wraz ze złożonymi wnioskami dowodowymi. Powód wskazał, że zawarta przez niego z poszkodowanym umowa cesji jest ważna. Powód wskazał też, że dokonana przez pozwanego wypłata odszkodowania nie pozwala na przywrócenie pojazdu poszkodowanej do stanu sprzed szkody. Powód twierdził też, że istnieje adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkodą zaistniałą w pojeździe a kosztami sporządzenia prywatnej opinii na zlecenie powoda. Powód twierdził, że jedynym sposobem rzetelnego oszacowania wysokości szkody powstałej w pojeździe było dokonanie stosownych wyliczeń w systemie eksperckim X., którym to systemem powód w przeciwieństwie do (...) spółki z o.o. nie dysponuje. Powód zaznaczył, że aby zweryfikować poprawność szacunków ubezpieczyciela, a co za tym idzie prawidłowość wyliczonego odszkodowania, zdecydował się skorzystać z pomocy fachowców zatrudnionych w (...) spółce z o.o. Powód wskazał też, że to ubezpieczyciel ma obowiązek ustalenia wysokości szkody w toku postępowania likwidacyjnego. Powód wskazał, że tego obowiązku pozwany nie może przerzucać na poszkodowanego bądź nabywcę wierzytelności przysługującej poszkodowanemu (k. 84-89).
Zarządzeniem wydanym na rozprawie w dniu 19 stycznia 2026 roku przewodniczący zarządził wezwać pełnomocnika powoda do usunięcia braków pozwu poprzez dołączenie do niego pełnomocnictwa albo uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa udzielonego adw. P. D. przez powoda (...) (załączony do pozwu odpis pełnomocnictwa z dnia 23 stycznia 2012 roku został uwierzytelniony przez pełnomocnika substytucyjnego) w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania pod rygorem zawieszenia postępowania (k. 175). Powód wraz z pismem procesowym z dnia 4 lutego 2026 roku złożył do akt sprawy uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa udzielonego adw. (...) przez powoda W. D. (k. 178).
Na dalszym etapie postępowania, aż do zamknięcia rozprawy stanowiska stron pozostały bez zmian.
Sąd ustalił, co następuje
W dniu 29 lipca 2024 roku K. H. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) zawarł z (...) Spółką Akcyjną w (...) umowę ubezpieczenia – polisę ubezpieczenia majątkowego (...) nr (...). Umowa stanowiła wznowienie poprzedniej polisy o numerze (...). Działalność gospodarcza, którą K. H. prowadzi w T. przy ul. (...) polega m. in. na prowadzeniu warsztatu pojazdów mechanicznych. W ramach umowy ubezpieczenia (...) Spółka Akcyjna w (...) odpowiadała za szkody powstałe w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną w ramach kodów (...) wskazanych w załączniku do polisy. Okres ubezpieczenia, na który zawarto umowę to okres od 11 sierpnia 2024 roku do 10 sierpnia 2025 roku. Umowa została zawarta w wariancie ryzyka prowadzenia działalności, w tym ryzyka posiadania mienia, ryzyka wadliwości produktu i ryzyka wadliwie wykonanej usługi. Limit odpowiedzialności pozwanego wynosił 100 000 zł na jeden i na wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia. Umowa przewidywała także franszyzę redukcyjną w wysokości 500 zł. Umowa przewidywała także dodatkowe klauzule modyfikujące zasady odpowiedzialności pozwanego za szkody w zależności od charakteru tej szkody. W zakresie klauzuli (...) (dodatek) – rozszerzenie zakresu klauzuli (...) o szkody na pojazdach mechanicznych strony umowy uzgodniły limit odpowiedzialności pozwanego na kwotę 100 000 zł na jeden i na wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia oraz franszyzę redukcyjną w wysokości 10 % odszkodowania, nie mniej jednak niż 1 000 zł. Z kolei w zakresie klauzuli(...) dotyczącej szkód w rzeczach przechowywanych, pod dozorem lub ochroną strony polisy ubezpieczenia majątkowego (...) nr (...) umówiły się na limit odpowiedzialności pozwanego w wysokości 100 000 zł na jeden i na wszystkie wypadku w okresie ubezpieczenia oraz franszyzę redukcyjną w wysokości 1 000 zł. Umowa ubezpieczenia została zawarta na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności o symbolu (...)/21 sporządzonych przez pozwanego.
Zgodnie z § 3 ust. 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności o symbolu (...)/(...) (dalej: OWU), w ramach umowy ubezpieczenia zawartej na podstawie OWU ubezpieczyciel obejmuje ochroną ubezpieczeniową odpowiedzialność cywilną ubezpieczonego za szkody wyrządzone osobom trzecim, powstałe w związku z prowadzeniem działalności wskazanej w umowie ubezpieczenia oraz posiadaniem rzeczy wykorzystywanych w tej działalności. Zgodnie z § 3 ust. 3 OWU, ochrona ubezpieczeniowa obejmuje odpowiedzialność cywilną ubezpieczonego za szkody wyrządzone osobom trzecim, również wskutek rażącego niedbalstwa. Zgodnie z § 3 ust. 4 OWU, przedmiotem ochrony ubezpieczeniowej nie są: a) roszczenia o wykonanie lub należyte wykonanie zobowiązania, roszczenia o zwrot kosztów poniesionych w celu wykonania lub należytego wykonania zobowiązania, roszczenia i koszty związane z zastępczym wykonaniem zobowiązania; b) roszczenia o wykonanie zobowiązań z rękojmi lub gwarancji. Zgodnie z § 6 ust. 1 OWU, ochrona ubezpieczeniowa jest udzielana przez ubezpieczyciela, jeżeli wypadek wystąpił w okresie ubezpieczenia.
W § 2 pkt 4 (...) zdefiniowano franszyzę redukcyjną jako określoną w procentach lub kwotowo wartość, o którą pomniejszane jest świadczenie ubezpieczeniowe z tytułu danego rodzaju szkód w ramach jednego wypadku. Franszyzy redukcyjnej nie stosuje się do szkody na osobie, chyba że w umowie ubezpieczenia wskazano inaczej.
Z kolei zgodnie z § 2 pkt 5 OWU, kosztami pomocy prawnej są:
a) wynagrodzenia rzeczoznawców lub ekspertów powołanych za pisemną zgodą ubezpieczyciela w celu ustalenia okoliczności, przyczyny lub rozmiaru szkody;
b) koszty poniesione za pisemną zgodą ubezpieczyciela w postępowaniu cywilnym w celu prowadzenia obrony ubezpieczonego przed roszczeniem zgłoszonym z tytułu szkody, w szczególności:
– koszty wynagrodzenia adwokatów, radców prawnych lub innych pełnomocników procesowych,
– koszty wynagrodzenia biegłych, rzeczoznawców lub ekspertów,
– koszty i opłaty sądowe,
– koszty niezbędnych tłumaczeń;
c) koszty poniesione przez stronę przeciwną w związku z obroną jej prawnych interesów, o ile ubezpieczony został zobowiązany prawomocnym orzeczeniem sądu do ich poniesienia;
d) koszty obrony prawnych interesów ubezpieczonego poniesione za pisemną zgodą ubezpieczyciela w postępowaniu administracyjnym, karnym lub dyscyplinarnym toczącym się w związku z powstałą szkodą, o ile rozstrzygnięcia poczynione w tych postępowaniach mogą mieć wpływ na ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę na podstawie umowy ubezpieczenia.
Zgodnie z § 5 ust. 2 lit. a OWU, w razie wystąpienia wypadku w okresie ubezpieczenia, na wniosek ubezpieczonego, ubezpieczyciel zwraca koszty pomocy prawnej.
Za koszty pomocy prawnej ubezpieczyciel odpowiada ponad sumę gwarancyjną bądź sublimit odpowiedzialności, jednakże maksymalnie do kwoty stanowiącej 50% wartości sumy gwarancyjnej na jeden wypadek (lub 50% wartości sublimitu na jeden wypadek, o ile ustalony sublimit odpowiedzialności ma zastosowanie do danej szkody), z wyjątkiem sytuacji, gdy suma gwarancyjna określona jest w wysokości większej niż 50 000 000 PLN (lub równowartość tej kwoty w walucie obcej), w przypadku której ubezpieczyciel pokrywa koszty pomocy prawnej wyłącznie w ramach sumy gwarancyjnej (lub sublimitu odpowiedzialności, jeśli ma zastosowanie do danej szkody), a ich wypłata zmniejsza wartość sumy gwarancyjnej (i sublimitu odpowiedzialności, jeśli taki ma zastosowanie do danej szkody) (§ 5 ust. 3 OWU).
Zgodnie z § 9 pkt 2 OWU, ochroną ubezpieczeniową nie jest objęta odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego z tytułu szkód w mieniu w rzeczach ruchomych osób trzecich posiadanych w chwili powstania szkody przez ubezpieczonego na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu, użyczenia lub innego podobnego stosunku prawnego. Zgodnie natomiast z § 9 pkt 4 OWU, ochroną ubezpieczeniową nie jest objęta także odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego z tytułu szkód w mieniu w rzeczach osób trzecich przekazanych ubezpieczonemu w celu przechowania, ochrony, sprawowania dozoru lub w ramach umowy komisu.
Zgodnie z § 10 ust. 1 OWU, w umowie ubezpieczenia ustala się sumę gwarancyjną, która stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela. Sumę gwarancyjną ustala się dla jednego i dla wszystkich wypadków w okresie ubezpieczenia, łącznie dla wszystkich rodzajów szkód objętych ochroną ubezpieczeniową.
OWU regulują także zasady dotyczące klauzul dodatkowych. Zgodnie z ust. 1 klauzuli 005, odmiennie niż stanowi § 9 ust. 4 OWU, zakres ochrony ubezpieczeniowej rozszerza się o odpowiedzialność cywilną ubezpieczonego za szkody w mieniu w rzeczach osób trzecich przekazanych ubezpieczonemu w celu przechowania, ochrony, sprawowania dozoru lub na podstawie umowy komisu. Z kolei zgodnie z ust. 2 klauzuli 005, w uzupełnieniu pozostałych wyłączeń odpowiedzialności ubezpieczyciela wskazanych w OWU, zakres ochrony ubezpieczeniowej nie obejmuje dodatkowo odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego za szkody w mieniu:
a) będące konsekwencją podmiany rzeczy, jej zaginięcia lub braków inwentarzowych;
b) w wartościach pieniężnych, papierach wartościowych, dziełach sztuki;
c) w pojazdach mechanicznych lub ich wyposażeniu, bądź rzeczach w nich pozostawionych;
d) w rzeczach użyczonych ubezpieczonemu przez osobę trzecią, wziętych w najem, dzierżawę, leasing lub z których ubezpieczony korzystał na podstawie innego podobnego stosunku prawnego;
e) w rzeczach osób trzecich przekazanych ubezpieczonemu w celu wykonania pracy lub usługi na tych rzeczach (obróbka, naprawa lub podobne czynności) lub za ich pomocą (jednakże niniejsze wyłączenie odpowiedzialności nie ma zastosowania, o ile wykonywane prace lub usługi mają jedynie charakter pomocniczy i są niezbędne do prawidłowego wykonania usługi ochrony, dozoru lub przechowania oraz nie ingerują w samą istotę rzeczy przechowywanej, chronionej lub znajdującej się pod dozorem).
Pozostałe postanowienia OWU wyraźnie niezmienione powyższymi zapisami zachowują swoją moc, w tym mają także zastosowanie do zakresu ochrony ubezpieczeniowej regulowanego w treści niniejszej klauzuli (klauzula (...) ust. (...) OWU).
Fakty bezsporne, a nadto dowód : polisa ubezpieczenia majątkowego (...) nr (...) z dnia 29 lipca 2024 r. wraz z załącznikami – k. 41-44, Ogólne Warunki Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności o symbolu (...)/21 – k. 51-67, informacja o przedsiębiorcy działającym pod firmą (...), ujawniona w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – dostępna powszechnie na stronie internetowej https://(...) (...)/(...)
W dniu 26 sierpnia 2024 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) rok produkcji 2016 należący do poszkodowanej A. S. Zdarzenie miało miejsce na terenie warsztatu samochodowego K. H. przy ulicy (...) w T. Kierujący pojazdem marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) K. H. wykonując manewr cofania wjechał w krzaki, a następnie w drzewo. W pojeździe poszkodowanej A. S. w wyniku zdarzenia uszkodzeniu uległo lusterko zewnętrzne prawe, lusterko lewe, zderzak tylny, pokrywa komory bagażnika, lampa tylna lewa, lampa tylna wewnętrzna prawa, nadkole wnęki koła tylnego prawego, opona koła tylnego prawego, błotnik przedni lewy, lewa strona ramy dachu, poszycie dachu, rama dachu lewa, rama dachu prawa, zderzak przedni, płetwa anteny dachowej, drzwi przednie prawe, drzwi tylne prawe, klamka zewnętrzna drzwi, listwa progowa prawa zewnętrzna, osłona zaczepu holowania i błotnik tylny prawy. Sprawca zdarzenia posiadał ubezpieczenie majątkowe w (...) Towarzystwie (...) Spółce Akcyjnej w (...). Szkoda została zgłoszona pozwanemu ubezpieczycielowi celem jej likwidacji w ramach polisy ubezpieczenia majątkowego (...) nr (...) sprawcy zdarzenia. Szkoda została zarejestrowana przez ubezpieczyciela pod nr (...). Pozwany uznał swoją odpowiedzialność za szkodę co do zasady.
Fakty bezsporne, a nadto dowód : oświadczenie poszkodowanej A. S. z dnia 21 stycznia 2025 r. – k. 11, fotografie dowodu rejestracyjnego pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) - w aktach szkody na płycie CD - k. 90, oświadczenie poszkodowanej z dnia 9 września 2024 r. - w aktach szkody na płycie CD - k. 90, plik: (...), protokół szkody w pojeździe z dnia 30 sierpnia 2024 r. – w aktach szkody na płycie CD – k. 90, oświadczenie dotyczące sposobu wypłaty odszkodowania z dnia 26 sierpnia 2024 r. – w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: (...) (1), odwołanie poszkodowanej od kalkulacji naprawy pojazdu – w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: odwolanie_od_kosztorysu, fotografie uszkodzonego pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) - w aktach szkody na płycie CD - k. 90, pisemna opinia biegłego K. U. z dnia 6 sierpnia 2025 r. - k. 104-115, uzupełniająca opinia biegłego K. U. z dnia 14 października 2025 r. – k. 146-156v
Przed szkodą z dnia 26 sierpnia 2024 roku pojazd marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) był uszkodzony w 2022 roku w wyniku innego zdarzenia drogowego. Po tej szkodzie pojazd przeszedł pozytywnie trzykrotnie okresowe badania techniczne potwierdzające jego sprawność.
Fakty bezsporne, a nadto dowód : informacje szczegółowe o obiekcie nr (...) – k. 124-128, uzupełniająca opinia biegłego K. U. z dnia 14 października 2025 r. – k. 146-156v
Czynności w postępowaniu likwidacyjnym w imieniu (...) Spółki Akcyjnej w (...) wykonywała (...) Spółka Akcyjna w (...). Pismem z dnia 27 sierpnia 2024 roku podmiot ten potwierdził otrzymanie zgłoszenia szkody. (...) Spółka Akcyjna w (...) przeprowadził w imieniu pozwanego postępowanie likwidacyjne zarejestrowane pod numerem (...) w ramach którego sporządził w dniu 2 września 2024 roku kalkulację naprawy, z której wynika, że koszt naprawy uszkodzonego pojazdu (...) numer (...) należącego do poszkodowanej A. S.wynosi 9 042,97 zł. Po obniżeniu kwoty odszkodowania o franszyzę redukcyjną w wysokości 500 zł, pozwany zaproponował i wypłacił poszkodowanej odszkodowanie w kwocie 8 542,97 zł. Odszkodowanie zostało poszkodowanej wypłacone na podstawie decyzji pozwanego z dnia 8 października 2024 roku.
Fakty bezsporne, a nadto dowód : pismo (...) Spółki Akcyjnej w (...) z dnia 27 sierpnia 2024 r. potwierdzające przyjęcie zgłoszenia szkody - w aktach szkody na płycie CD - k. 90, plik: Pismo7Dni_TO20_(...)_24, pismo (...) Spółki Akcyjnej w (...) z dnia 28 sierpnia 2024 r. adresowane do K. H. potwierdzające przyjęcie zgłoszenia szkody - w aktach szkody na płycie CD - k. 90, plik: PismoSprawcaOCWarsztatu_(...)_(...)_24, kalkulacja naprawy nr (...) z dnia 2 września 2024 r. – w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: AG_(...)_(...)_24_(...), informacja o wypłacie odszkodowania z dnia 8 października 2024 r. – w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: (...)_(...)_24u, informacja o przyznaniu odszkodowania z dnia 8 października 2024 r. – k. 39, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: TO20_(...)_(...)
Poszkodowana w reakcji na kosztorys (...) Spółki Akcyjnej w (...) z dnia 2 września 2024 roku wniosła pismo zatytułowane jako odwołanie, wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Poszkodowana wskazała, że niektóre spośród uszkodzeń pojazdu nie zostały uwzględnione w kosztorysie naprawy sporządzonym przez ubezpieczyciela. Poszkodowana zwróciła się do (...) Spółki Akcyjnej w (...) o ponowne przeanalizowanie kosztorysu naprawy i podwyższenie kwoty odszkodowania o koszty naprawy opisanych w odwołaniu uszkodzeń. Wiadomość ta zaowocowała przyznaniem przez pozwanego poszkodowanej uzupełniającej kwoty odszkodowania w kwocie 3 000 zł. Odszkodowanie zostało poszkodowanej wypłacone na podstawie decyzji pozwanego z dnia 13 listopada 2024 roku. Tym samym pismem pozwany poinformował poszkodowaną, że wskazane dodatkowe uszkodzenia zostały uznane, a także że pozwany jest w trakcie wykonywania kosztorysu. Następnie (...) Spółka Akcyjna w (...) sporządziła nową kalkulację naprawy z dnia 17 listopada 2024 roku. Z kalkulacji tej wynikało, że koszt przywrócenia pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) do stanu sprzed szkody z dnia 26 sierpnia 2024 roku wynosi 16 143,69 zł. Po obniżeniu kwoty odszkodowania o franszyzę redukcyjną w wysokości 500 zł, pozwany ustalił wysokość należnego poszkodowanej odszkodowania na kwotę 15 643,69 zł. Decyzją z dnia 11 grudnia 2024 roku pozwany wypłacił poszkodowanej kolejną kwotę odszkodowania w wysokości 4 100,72 zł. Łącznie pozwany wypłacił poszkodowanej kwotę 15 643,69 zł tytułem odszkodowanie za szkodę w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) powstałą w wyniku zdarzenia z dnia 26 sierpnia 2024 roku.
Fakty bezsporne, a nadto dowód : odwołanie poszkodowanej od kalkulacji naprawy pojazdu – w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: odwolanie_od_kosztorysu, kalkulacja naprawy nr (...) z dnia 17 listopada 2024 r. – k. 45-50, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: AG_II_TO20_(...)_24_(...), informacja o przyznaniu dopłaty do odszkodowania z dnia 13 listopada 2024 r. – k. 38, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: TO20_(...)_24do, informacja o przyznaniu dopłaty do odszkodowania z dnia 11 grudnia 2024 r. – k. 40, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: TO20_(...)_24
W dniu 21 stycznia 2025 roku A. S. jako cedent zawarła z W. D. umowę cesji. A. S. oświadczyła w §(...) umowy, że w dniu 26 sierpnia 2024 roku miało miejsce zdarzenie, w wyniku którego uszkodzeniu jej pojazd marki (...) o numerze rejestracyjnym (...). Sprawca zdarzenia posiadał ważne ubezpieczenie OC zawarte z (...) Towarzystwem (...) Spółką Akcyjną w (...) potwierdzone polisą o numerze (...). Szkoda została zgłoszona u pozwanego, który przyjął za nie odpowiedzialność, zaś szkoda została zarejestrowana pod numerem (...). Poszkodowana oświadczyła też, że nie zrzekła się roszczeń przysługujących jej względem podmiotów odpowiedzialnych za opisaną wyżej szkodę, a także, że wszelkie wierzytelności określone w § 2 są wolne od obciążeń oraz że uprawnienie do ich zbycia na rzecz osób trzecich nie zostało wyłączone. Na podstawie umowy cesji cedentka zbyła na rzecz cesjonariusza prawa do odszkodowania jakie przysługiwały jej od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w (...) oraz sprawcy szkody w związku ze szkodą z dnia 26 sierpnia 2024 roku w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) zarejestrowaną przez (...) Towarzystwo (...) Spółkę Akcyjną w (...) pod numerem (...) (§ 2 umowy cesji). Strony umowy oświadczyły, że podstawą umowy przelewu jest sprzedaż (§ 5 umowy cesji). Umowę przelewu wierzytelności poszkodowana zawarła osobiście, zaś w imieniu powoda uczynił to jego pełnomocnik – M. M. upoważniona do tej czynności na podstawie pełnomocnictwa z dnia 1 września 2020 roku.
Zawarcie umowy cesji poprzedzało zawarcie w dniu 21 stycznia 2025 roku przez A. S. i W. D.umowy, w ramach której poszkodowana zobowiązała się do przelania na rzecz powoda za zapłatą umówionej ceny wszelkich praw do odszkodowania, jakie przysługiwały jej od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej oraz sprawcy szkody w związku ze szkodą z dnia 26 sierpnia 2024 roku w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) z wyłączeniem dotychczas wypłaconej kwoty 15 643,69 zł po potrąceniu franszyzy w wysokości 500 zł (§ 3 umowy). Za przelanie praw do odszkodowania opisanych w § 3 cesjonariusz zapłacił na rzecz poszkodowanej umówioną cenę na podany przez nią rachunek bankowy o numerze (...) (§ (...) ust. (...) i (...) umowy). Strony zgodnie ustaliły, że wierzytelność jest trudna i sporna, a uzgodniona cena odpowiada wartości rynkowej wierzytelności będącej przedmiotem umowy (§ (...) ust. (...) umowy). G. umowę także A. S. podpisała własnoręcznie, zaś w imieniu powoda podpisał ją pełnomocnik – M. M.
Również w dniu 21 stycznia 2025 roku poszkodowana A. S. złożyła oświadczenie, zgodnie z którym dotychczas wypłacona przez (...) Towarzystwo (...) Spółkę Akcyjną w (...) kwota 15 643,69 zł z tytułu szkody z dnia 26 sierpnia 2024 roku w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...), nr szkody (...) jest niewystarczająca do wykonania naprawy pojazdu i tym samym nie doprowadziła do wyrównania poniesionej szkody.
Powód w dniu 22 stycznia 2025 roku przelał na podany w umowie rachunek bankowy prowadzony na rzecz A. S. o numerze (...) kwotę stanowiącą cenę za przelaną wierzytelność odszkodowawczą przysługującą od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej oraz sprawcy szkody w związku ze szkodą z dnia 26 sierpnia 2024 roku w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...).
dowód : umowa cesji z dnia 21 stycznia 2025 r. – k. 9, pełnomocnictwo z dnia 1 stycznia 2020 r. – k. 10, oświadczenie A. S.z dnia 21 stycznia 2025 r. – k. 11, umowa z dnia 21 stycznia 2025 r. – k. 91-93, potwierdzenie przelewu z dnia 22 stycznia 2025 r. – k. 94
Na zlecenie W. D. wykonano w dniu 4 marca 2025 roku kalkulację naprawy nr (...) pojazdu marki (...) nr rejestracyjny (...), która opiewała na kwotę 22 922,44 zł brutto. Za sporządzenie kalkulacji jej autor (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) wystawił w dniu 4 marca 2025 roku powodowi fakturę nr (...) opiewającą na kwotę 615 zł brutto i 500 zł netto.
dowód : kalkulacja naprawy nr (...) - k. 12-19, faktura nr (...) - k. 20
Powód W. D. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...). Jego działalność opiera się m. in. na skupowaniu wierzytelności ubezpieczeniowych od poszkodowanych i dochodzeniu ich od ubezpieczycieli. Powód prowadzi działalność gospodarczą w miejscowości (...), przy ul. (...). (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma swoją siedzibę w miejscowości (...) przy ul. (...). Powód jest wspólnikiem tej spółki dysponującym połową udziałów w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o łącznej wartości 25 000 zł. Drugą połową udziałów dysponuje pełnomocnik powoda w niniejszym postępowaniu – P. D.
Fakty bezsporne, a nadto dowód : informacja o przedsiębiorcy działającym pod firmą (...), ujawniona w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – k. 21-22, a także dostępna powszechnie na stronie internetowej https://aplikacja.(...)/(...)/(...)informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotycząca (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) (numer KRS: (...)) - k. 69-74
Uzasadniony koszt naprawy pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) zgodnej z technologią producenta, umożliwiającej przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody mającej miejsce 26 sierpnia 2024 roku wynosi 23 205,17 zł brutto (18 865,99 zł netto) przy zastosowaniu nowych, oryginalnych części zamiennych z logo producenta pojazdu (O). Przeciętna stawka za 1 roboczogodzinę prac naprawczych wynosi 120 zł netto - stawka ta odpowiada stawkom odpowiadającym przeciętnym stawkom stosowanym przez lokalne serwisy niezależne, spoza sieci (...) w czasie zdarzenia szkodowego (stawki te kształtowały się od 110 do 196 zł netto). Naprawa pojazdu przy użyciu alternatywnych części nie pozwoliłaby na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody. Hipotetyczny koszt naprawy pojazdu z użyciem oryginalnych części zamiennych z logo producenta pojazdu (O) oraz z użyciem alternatywnych części zamiennych (Q) wynosił 21 944,27 zł.
dowód : częściowo kalkulacja naprawy nr (...) - k. 12-19, częściowo kalkulacja naprawy nr (...)/ z dnia 2 września 2024 r. – w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: AG_TO20_(...)_24_(...), częściowo kalkulacja naprawy nr (...)/ z dnia 17 listopada 2024 r. – k. 45-50, a także w aktach szkody na płycie CD – k. 90, plik: AG_II_TO20_(...)_24_(...), pisemna opinia biegłego K. U. z dnia 6 sierpnia 2025 r. - k. 104-115, uzupełniająca opinia biegłego K. U. z dnia 14 października 2025 r. – k. 146-156v
Sąd zważył, co następuje
Stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów dostarczonych przez obydwie strony postępowania, akt szkody oraz dowodu z opinii biegłego.
Sąd w pełni dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu albowiem były kompletne i jasne, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały dokładny stan faktyczny sprawy. Dokumenty przedłożone przez powoda w sposób logiczny korelowały z aktami szkody, które również zostały dostarczone przez powoda, a także dokumentami złożonymi przez pozwanego i wspólnie tworzyły spójny i logiczny materiał dowodowy pozwalający ustalić stan faktyczny. Ich prawdziwość nie budziła, w ocenie Sądu, jakichkolwiek wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy tworzą logiczny ciąg wydarzeń od momentu zawarcia przez sprawcę szkody z dnia 26 sierpnia 2024 roku K. H.umowy ubezpieczenia z pozwanym w dniu 29 lipca 2024 roku, przez szkodę spowodowaną w dniu 26 sierpnia 2024 roku, proces likwidacji szkody aż do momentu zawarcia przez powoda z poszkodowaną umowy cesji oraz sporządzenia na zlecenie powoda kalkulacji naprawy przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) w dniu 4 marca 2025 roku.
Sąd oparł ustalenia faktyczne w sprawie także na informacjach na temat działalności gospodarczej prowadzonej przez K. H. dostępnych w Centralnej Ewndencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Dane w tym rejestrze są objęte domniemaniem prawdziwości (por. art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 60) i sąd uznał je za prawdziwe, jako że żadna ze stron nie obaliła tego domniemania.
Ustalając rozmiar szkody i koszt jej naprawy, Sąd oparł się na opinii biegłego z dziedziny techniki samochodowej K. U. Sąd nie jest związany opinią biegłego i ocenia ją na równi z innymi środkami dowodowymi w ramach swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Ocenę opinii biegłych odróżniają jednak szczególne kryteria. Stanowią je: zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłych, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonej w niej wniosków. Przedmiotem opinii nie jest bowiem przedstawienie faktów, lecz ich ocena na podstawie wiedzy fachowej (wiadomości specjalnych). Nie podlega ona zatem weryfikacji jak dowód na podstawie kryteriów prawdy i fałszu. Nie chodzi tu bowiem o kwestię wiarygodności lecz o pozytywne lub negatywne uznanie wartości zawartego w opinii i jej uzasadnieniu rozumowania. Sąd ocenia dowód z opinii biegłego nie tylko przez pryzmat jej wniosków końcowych, ale również w oparciu o dokumentację, na podstawie której została wydana.
Sąd uznał opinię biegłego za fachową i w pełni wiarygodną. Opinia ta została sporządzona w sposób rzetelny, wyczerpujący, była logiczna, spójna, nie zawierała sprzeczności. Biegły udzielił odpowiedzi na pytanie sformułowane w tezie dowodowej w sposób wyczerpujący, przedstawiając szczegółowo koszty naprawy pojazdu przy użyciu części zamiennych z logo producenta pojazdu O, a także uzasadniając wykonaną kalkulację naprawy pojazdu. Biegły przedstawił również jakie były przeciętne ceny usług naprawczych w regionie w warsztatach niezależnych w dacie szkody. Biegły logicznie wyjaśnił konieczność naprawy pojazdu przy użyciu zamiennych części oryginalnych jakości O oraz to, że naprawa pojazdu z użyciem innych części nie była możliwa, a każde inne rozwiązanie wpływałoby na wartość rynkową i możliwości sprzedaży pojazdu. Biegły posiadał nadto niezbędne kwalifikacje i doświadczenie i z tego względu w ocenie Sądu był osobą kompetentną do sporządzenia opinii w niniejszej sprawie.
Biegły w sposób jasny i precyzyjny określił uzasadniony koszt naprawy pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) który przy zastosowaniu nowych, oryginalnych części zamiennych z logo producenta pojazdu (O), wynosiłby 23 205,17 zł brutto przy zastosowaniu nowych, oryginalnych części zamiennych z logo producenta pojazdu (O). Biegły w sposób przekonujący umotywował swoje stanowisko, w tym także to, że to naprawa pojazdu przy użyciu części oryginalnych przywrócić może pojazd do stanu sprzed szkody. Ponadto za wiarygodnością opinii biegłego dodatkowo przemawia fakt, iż żadna ze stron nie kwestionowała wniosków opinii. Pozwany pismem z dnia 29 sierpnia 2025 roku wniósł o sporządzenie uzupełniającej opinii biegłego wskazując, że w 2022 roku pojazd uległ uszkodzeniu, a naprawa pojazdu po tej szkodzie musiała być wykonana przy zastosowaniu dostępnych części alternatywnych. W związku z tym zdaniem pozwanego kolejna naprawa pojazdu przy zastosowaniu części alternatywnych przywróciłaby pojazd do stanu sprzed szkody. Biegły w opinii uzupełniającej z dnia z dnia 14 października 2025 roku udzielił odpowiedzi na zastrzeżenia pozwanego wskazując, że hipotetyczny koszt naprawy pojazdu przy użyciu części O i Q oraz przeciętnych rynkowych kosztów robocizny wynosił 21 944,27 zł. Biegły zaznaczył jednak, że naprawa pojazdu z użyciem części alternatywnych nie jest w stanie doprowadzić pojazdu do stanu sprzed szkody, zaś naprawa zgodna z technologią naprawy wymaga użycia części oryginalnych „O”. W ocenie Sądu biegły w sposób rzeczowy uargumentował wnioski opinii oraz załączoną do opinii kalkulację naprawy. W związku z tym opinia biegłego stanowiła podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie.
Sąd postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2025 roku oddalił wniosek powoda sformułowany w punkcie 4 pozwu o zobowiązanie pozwanego do dostarczenia kompletnej dokumentacji akt szkodowych (wraz z dokumentacją graficzną) dotyczącą szkody nr (...) z dnia 26 sierpnia 2024 roku. Powód zgodnie z treścią art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1526), zakład ubezpieczeń udostępnia ubezpieczającemu, ubezpieczonemu, osobie występującej z roszczeniem lub uprawnionemu z umowy ubezpieczenia informacje i dokumenty gromadzone w celu ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości odszkodowania lub świadczenia. Osoby te mogą żądać pisemnego potwierdzenia przez zakład ubezpieczeń udostępnionych informacji, a także sporządzenia na swój koszt kserokopii dokumentów i potwierdzenia ich zgodności z oryginałem przez zakład ubezpieczeń. Powód wystąpił z roszczeniem przeciwko pozwanemu będącemu zakładem ubezpieczeń, wobec czego ma prawo samodzielnie pozyskać dokumenty z akt szkody. Nie było potrzeby, by sąd bądź pozwany go w tym wyręczali.
Na gruncie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd uznał powództwo w niniejszej sprawie za zasadne w przeważającej części.
Spór pomiędzy stronami dotyczył kosztu przywrócenia pojazdu poszkodowanej marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) do stanu sprzed szkody oraz legitymacji procesowej powoda. Bezsporne były okoliczności zdarzenia szkodowego z dnia 26 sierpnia 2024 roku, zakres szkody oraz odpowiedzialność pozwanego za zdarzenie szkodowe.
W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestię legitymacji procesowej powoda. Legitymacja czynna powoda nie budziła wątpliwości sądu. Zgodnie z treścią art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Przelew wierzytelności to umowa, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej (cesjonariusza). Zatem przelew wierzytelności z art. 509 k.c. w relacji: dłużnik cedowanej wierzytelności i jej cesjonariusz, powoduje zmianę podmiotu, któremu dłużnik powinien spełnić świadczenie. Dlatego też z chwilą dokonania cesji nabywca wierzytelności uzyskuje status wierzyciela. Przy czym nie można pomijać, że cesjonariusz nabywa w drodze przelewu tylko tyle praw, ile przysługiwało jego poprzednikowi prawnemu - cedentowi. Istotnym jest również, że wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności o zaległe odsetki, jak również, że wierzytelność przechodzi na cesjonariusza w takim stanie, w jakim dotychczas istniała. Zatem zasadniczo cesja nie wpływa na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia. Istotnym jest również, że przejście takie może być albo następstwem umowy albo bezpośrednim skutkiem działania ustawy. Ponadto warunkiem skutecznego zawarcia umowy przelewu i rozporządzenia wierzytelnością jest to, aby była ona zindywidualizowana. Dlatego też winien zostać określony stosunek prawny, z którego ona wynika. Ważne jest także wskazanie stron tego stosunku, świadczenia jak również przedmiotu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 r., III CKN 423/98, LEX nr 38867). Podkreślić należy także, że przedmiotem przelewu co do zasady może być wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać. Konieczne jest jednak wyraźne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność. Skuteczne jest także zbycie wierzytelności nieoznaczonej dokładnie w umowie przelewu, jeżeli można ją jednak określić na podstawie treści stosunku zobowiązaniowego, z którego ona wynika (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku - I Wydział Cywilny z dnia 25 lutego 2021 r., I ACa 252/20, LEX nr 3518065).
Powód był legitymowany czynnie do wzięcia udziału w procesie w związku z nabyciem przez niego od poszkodowanej wierzytelności z tytułu szkody w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 21 stycznia 2025 roku pomiędzy W. D. a A. S. Skuteczność i ważność tej umowy nie zostały skutecznie podważone. Co więcej, powód przedstawił także umowę z dnia 21 stycznia 2025 roku, w której poszkodowana A. S. zobowiązała się do przelania na rzecz powoda wszelkich praw do odszkodowania, jakie przysługiwały jej od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej oraz sprawcy szkody w związku ze szkodą z dnia 26 sierpnia 2024 roku w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) z wyłączeniem dotychczas wypłaconej kwoty 15 643,69 zł po potrąceniu franszyzy w wysokości 500 zł (§ 3 umowy). W tej umowie jej strony dodatkowo wskazały, że za przelanie praw do odszkodowania opisanych w § 3 cesjonariusz zapłacił na rzecz poszkodowanej umówioną cenę na podany przez nią rachunek bankowy (§ 4 ust. 1 i 2 umowy). Strony zgodnie ustaliły, że wierzytelność jest trudna i sporna, a uzgodniona cena odpowiada wartości rynkowej wierzytelności będącej przedmiotem umowy (§ 9 ust. 2 umowy). Powód przedstawił także dowód dokonania w dniu 22 stycznia 2025 roku przelewu na rachunek bankowy podany przez poszkodowaną A. S. ceny sprzedaży wierzytelności sprzedanej mu przez poszkodowaną na mocy umowy z dnia 21 stycznia 2025 roku. Co prawda powód przedstawił dokumenty, w których nie wskazano ceny sprzedaży wierzytelności, których powód dochodził w niniejszym postępowaniu, lecz strony umowy cesji ustaliły, że cena ta odpowiada wartości rynkowej tej wierzytelności. Zgodnie z art. 510 § 2 k.c., jeżeli zawarcie umowy przelewu następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przelewu zależy od istnienia tego zobowiązania. Przywołana regulacja prawna wyraża tzw. zasadę kauzalności przelewu, która uzależnia skuteczność rozporządzenia wierzytelnością od istnienia zobowiązania - wykazania causy - czyli prawnie istotnej przyczyny przysporzenia. W razie jej braku przelew wierzytelności nie dochodzi do skutku, tj. nie powoduje przejścia uprawnień na cesjonariusza. Cedent i cesjonariusz w ramach łączącego ich stosunku prawnego zobowiązani są uzgodnić causę w sposób wyraźny bądź dorozumiany, ale nie muszą jej ujawniać na zewnątrz, zwłaszcza dłużnikowi. Co do zasady więc przelew wierzytelności ma charakter kauzalny, przy tym jednak umowa przelewu nie musi określać podstawy prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt I CSK 181/15, LEX nr 2054083). Odnosząc się więc do zarzutu nieważności przedłożonej umowy przelewu wierzytelności, wskazać należy, że analiza jej treści jednoznacznie wskazuje, że zgodnym zamiarem stron (art. 65 § 2 k.c.), tj. rzeczywistą causę stanowiło umocowanie do dochodzenia świadczenia odszkodowawczego za szkodę z dnia 26 sierpnia 2024 roku w zakresie kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. Z umowy cesji oraz umowy zobowiązującej do jej zawarcia wynika, że przyczyną (causa) jej zawarcia była sprzedaż wierzytelności przez poszkodowaną – poszkodowana uzyskała cenę sprzedaży wierzytelności (causa solvendi). Poszkodowana A. S. sprzedała wierzytelność za kwotę wskazaną w § (...) ust. (...) umowy z dnia 21 stycznia 2025 roku zobowiązującej do zawarcia umowy cesji. Tym samym w ocenie sądu, powód wstąpił w prawa poprzedniego wierzyciela (poszkodowanej), przysługujące wobec strony pozwanej z tytułu przedmiotowej szkody w pojeździe i należnego, a nie wypłaconego jeszcze odszkodowania, na podstawie art. 509 § 1 i 2 k.c. Powód mógł zatem skutecznie realizować uprawnienia poprzedniego wierzyciela również w zakresie dochodzenia należności na drodze sądowej. W ocenie sądu przedłożone przez powoda dowody z dokumentów są w zupełności wystarczające by uznać, że to na pozwanym spoczął ciężar wykazania (art. 6 k.c.), że umowa cesji była nieważna bądź że jej postanowienia miały nieuczciwy charakter względem poszkodowanej będącej w umowie cesji z powodem konsumentem. Pozwany temu ciężarowi dowodu nie sprostał. Pozwany nie wniósł o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów, które mogłyby wykazać słuszność jego stanowiska (np. dowodu z zeznań poszkodowanej bądź jej małżonka, P. S., który w toku postępowania likwidacyjnego kontaktował się z podmiotem likwidującym szkodę ((...) Spółką Akcyjną w (...)) oraz pozwanym). Tym samym twierdzenia pozwanego odnośnie nieważności umowy cesji zawartej przez powoda z poszkodowaną bądź pozornego charakteru tej umowy należało uznać za nieudowodnione, a co za tym idzie niezasadne.
Stosownie do treści art. 805 § 1 k.c. ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
Jak wynika z art. 822 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (art. 822 § 4 k.c.). Jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela (art. 824 1 § 1 k.c.). Ustalenie odszkodowania z ubezpieczenia OC następuje według ogólnych zasad, określonych w art. 361-363 k.c., z tym jedynie zastrzeżeniem, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest tylko do świadczenia pieniężnego, ograniczonego do wysokości, ustalonej w umowie, sumy gwarancyjnej (art. 822 § 1 k.c.). Roszczenie odszkodowawcze powstaje z chwilą wystąpienia w majątku poszkodowanego pierwszych negatywnych konsekwencji zdarzenia będącego przyczyną szkody. Szkodą bezpośrednią jest uszkodzenie pojazdu. W momencie jej wystąpienia powstaje odpowiedzialność sprawcy i ubezpieczyciela. Granice odpowiedzialności odpowiadają co do zasady niezbędnym i ekonomicznie uzasadnionym kosztom naprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2018 r., II CNP 32/17, LEX nr 2497991). Podkreślić należy, że decyzja o naprawie pojazdu, sposobie naprawy, naprawie prowizorycznej, należy do poszkodowanego.
Sąd w pełni podziela ugruntowane w judykaturze stanowisko, iż poszkodowany ma prawo wyboru zarówno sposobu naprawy jak i warsztatu, w którym jej dokona.
Powód nie dochodził w niniejszej sprawie rzeczywiście poniesionych, ale hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu. W ocenie Sądu powód udowodnił przy tym, że odszkodowanie należne z tytułu szkody powstałej w pojeździe poszkodowanego powinno być przyznane w wysokości żądanej w pozwie, z tym zastrzeżeniem, że odnosi się to jedynie do kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody.
Powód dochodził w przedmiotowej sprawie odszkodowania z tytułu odpowiedzialności ubezpieczyciela za zdarzenie szkodowe z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wynikającej z zawartej ze sprawcą szkody polisy ubezpieczenia majątkowego (...) nr (...).
W sprawie bezspornym było to, że w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewidziana została franszyza redukcyjna w wysokości 500 zł odszkodowania. W tym zakresie należy wyjaśnić, iż zawarcie w umowie postanowienia dotyczącego franszyzy powoduje przerzucenie na ubezpieczającego części poniesionej szkody. Franszyza redukcyjna (inaczej bezwarunkowa), polega na tym, że ubezpieczyciel bez względu na wysokość szkody obniża odszkodowanie o część określoną w pieniądzu (wysokość franszyzy) lub jako procent sumy ubezpieczenia. Innymi słowy franszyza redukcyjna to pewna wysokość szkody, którą ubezpieczony będzie zobowiązany pokryć we własnym zakresie, a pozostałą część pokryje zakład ubezpieczeń. Określana jest też jako udział własny w odszkodowaniu. Oznacza to, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest do naprawienia szkody jedynie częściowo, tzn. należne odszkodowanie może pomniejszyć o franszyzę redukcyjną. W zakresie natomiast niezaspokojonym przez pozwanego odpowiedzialność ponosi sprawca szkody na podstawie ogólnych przepisów o odpowiedzialności za wyrządzoną skodę. Żadna ze stron nie wskazywała, że zastosowanie przy ustalania należnego powodowi (jako następcy prawnej poszkodowanej) na podstawie polisy ubezpieczenia majątkowego (...) nr (...) odszkodowania miała inna franszyza redukcyjna wymieniona w polisie. Obie strony były zgodne, że zastosowanie znajduje franszyza redukcyjna w wysokości 500 zł. Sąd także nie znalazł podstaw, by ustalać wysokość franszyzy redukcyjnej w innej wysokości na podstawie innych postanowień umowy ubezpieczenia łączącej pozwanego ze sprawcą szkody.
Należy podkreślić, iż obowiązek naprawienia szkody powstaje z chwilą szkody i nie jest uzależniony od tego czy poszkodowany dokonał naprawy i czy w ogóle zamierza jej dokonać (wyrok Sądu Najwyższego z 7 sierpnia 2003 r., IV CKN 387/01, LEX nr 141410). Niemniej jednak zakres szkody i wysokość należnego odszkodowania uzależnione są także od zdarzeń, które nastąpiły po wystąpieniu szkody. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 grudnia 2022 r. II CSKP 726/22 (LEX nr 3456189), w razie naprawienia pojazdu we własnym zakresie uprawniony nie może żądać zapłaty odszkodowania obliczonego metodą kosztorysową, tzn. stanowiącego równowartość kosztów restytucji, czyli hipotetycznych koszów naprawy tego pojazdu. Żądanie zapłaty kosztów nieprzeprowadzonej restytucji nie może być uwzględnione, jeśli przywrócenie stanu poprzedniego nie jest możliwe. W takich bowiem przypadkach zgodnie z art. 363 § 1 zd. 2 k.c. roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu, rozumianego jako rekompensata pieniężna obliczana metodą dyferencyjną. Mowa tu w szczególności o dwóch sytuacjach: zbycia uszkodzonego pojazdu, wykluczającego dokonanie jego naprawy przez poszkodowanego, albo samodzielnego naprawienia samochodu, które - wobec dokonania rzeczywistej naprawy pojazdu - nie pozwala na obliczenie odszkodowania w sposób kosztorysowy jako hipotetycznych kosztów przywrócenia stanu poprzedniego, a z pominięciem kosztów rzeczywiście poniesionych (por. wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 4 października 2023 r. VIII Ca 741/23, LEX nr 3628827, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2021 r., IV CNPP 1/21, LEX nr 3191839). Nie można bowiem przyjąć, że obowiązek naprawienia szkody nie jest uzależniony od jakichkolwiek zdarzeń następczych - szkoda ma charakter dynamiczny.
Także w uchwale 7 sędziów z 11 września 2024 r., III CZP 65/23 (LEX nr 3754128), Sąd Najwyższy trafnie przyjął, że jeżeli naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się niemożliwa, w szczególności w razie zbycia lub naprawienia pojazdu, nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy.
W przedmiotowej sprawie żadna ze stron nie przedstawiła jednak żadnych twierdzeń wskazujących na to, że pojazd (...) o numerze rejestracyjnym (...) należący w dacie szkody z dnia 26 sierpnia 2024 roku do poszkodowanej A. S.został naprawiony albo sprzedany po szkodzie. Żadna ze stron nie wniosła także o przeprowadzenie dowodu na te okoliczności. Oznacza to, że zasadne jest ustalanie wysokości odszkodowania jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu metodą kosztorysową. Wysokość odszkodowania w takim wypadku powinna odpowiadać przeciętnym kosztom naprawy na lokalnym rynku, z uwzględnieniem możliwych do uzyskania przez poszkodowanego ulg i rabatów, chyba że skorzystaniu z tych ulg i rabatów sprzeciwia się jego uzasadniony interes. Pozwany w uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty wskazał, że po zarejestrowaniu szkody poinformował osobę uprawnioną o możliwości zastosowania rabatów i preferencyjnych zasad przy naprawie pojazdu w przesłanek kalkulacji naprawy. Z informacji wskazanej w kalkulacji naprawy pojazdu nie wynika jednak żadna informacja wskazująca na możliwość dokonania naprawy pojazdu w warsztacie należącym do sieci naprawczej pozwanego. Poza tym nawet gdyby taka informacja znalazła się w jakimkolwiek dokumencie kierowanym do poszkodowanej w toku postępowania likwidacyjnego nie miałoby to wpływu na wysokość należnego jej odszkodowania. Brak było bowiem podstaw, by uznać, że poszkodowana nie wybierając opcji naprawy w warsztacie naprawczym należącym do sieci naprawczej pozwanego przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody (art. 362 k.c.). Zakłady naprawcze współpracujące na stałe z ubezpieczycielami w ramach tzw. sieci naprawczych z uwagi na zasięg świadczonych usług, ilość napraw, ilość zakupywanych części i materiałów mogą oferować ubezpieczycielom preferencyjne ceny, co przekłada się również na wartość końcową kosztu naprawy. Na tego typu rabaty i upusty nie mogą natomiast liczyć mniejsze zakłady naprawcze. Poza tym to do poszkodowanego należy decyzja o tym gdzie naprawić uszkodzony pojazd i czy w ogóle go naprawić.
Biegły z zakresu techniki samochodowej wyjaśnił zaś, że koszt naprawy uszkodzonego pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) zgodnej z technologią producenta, umożliwiającej przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody mającej miejsce 26 sierpnia 2024 roku wynosi 23 205,17 zł brutto (18 865,99 zł netto) przy zastosowaniu nowych, oryginalnych części zamiennych z logo producenta pojazdu (O). Przeciętna stawka za 1 roboczogodzinę prac naprawczych wynosi 120 zł netto - stawka ta odpowiada stawkom odpowiadającym przeciętnym stawkom stosowanym przez lokalne serwisy niezależne, spoza sieci (...) w czasie zdarzenia szkodowego (stawki te kształtowały się od 110 do 196 zł netto). Naprawa pojazdu przy użyciu alternatywnych części nie pozwoliłaby na pełną kompensatę szkody. Biegły zaznaczył w opinii, że jedynie naprawa pojazdu przy użyciu części oryginalnych, z logo producenta pojazdu przywróci pojazd do stanu sprzed szkody. Sąd podziela ten pogląd. Poza tym pozwany nie wykazał, że w pojeździe w dniu zdarzenia znajdowały się inne części niż oryginalne, ani nie żądał przeprowadzenia dowodów na tę okoliczność. Pojazd był wcześniej, w roku 2022 uszkodzony, ale pozwany nie wykazał, że po tej szkodzie pojazd został naprawiony alternatywnymi częściami zamiennymi. Przeprowadzone przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym czynności także nie wykazały, że w pojeździe powoda znajdowały się nieoryginalne części zamienne. Oprócz tego natomiast, za punkt wyjścia należy przyjąć, że zasadą powinno być ustalanie odszkodowania według części oryginalnych, skoro uszkodzone części były częściami oryginalnymi. Nie budzi wątpliwości, że z założenia wykorzystanie właśnie takich części zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego pod wszystkimi istotnymi względami. W konsekwencji, w sprawie o odszkodowanie za szkodę w pojeździe mechanicznym, gdy w następstwie kolizji uszkodzeniu uległy części oryginalne i zachodzi konieczność ich wymiany na nowe, poszkodowanemu co do zasady powinno przysługiwać prawo do odszkodowania ustalonego według cen części oryginalnych pochodzących bezpośrednio od producenta i opatrzonych jego logo. Uprawnienie to, w ocenie Sądu, jest niezależne od wieku pojazdu, stanu jego wyeksploatowania i faktu, że w obrocie dostępne są również części alternatywne, nie będące częściami oryginalnymi, w tym tzw. części o jakości porównywalnej do oryginalnych (oznaczone symbolem „Q”). Dzięki bowiem naprawie dokonanej z wykorzystaniem części oryginalnych stan pojazdu jest pod względem technicznym, użytkowym i estetycznym najbardziej zbliżony do jego stanu sprzed kolizji, co odpowiada zasadzie pełnego odszkodowania. Stanowisko to jest zbieżne z wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, że "poszkodowany ma prawo oczekiwać, iż otrzyma od ubezpieczyciela kwotę, która obejmuje także wartość nowych części, których zamontowanie jest potrzebne, aby pojazd został przywrócony do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę; obowiązkiem zakładu ubezpieczeń jest ustalenie i wypłacenie odszkodowania w takiej właśnie wysokości". (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., III CZP 80/11, LEX nr 1129783). Prezentując ten pogląd Sąd Najwyższy jednocześnie zaznaczył, że nie jest wykluczona sytuacja, w której montaż części nowych doprowadzi do zwiększenia wartości pojazdu w stosunku do stanu sprzed wystąpienia szkody. Niemniej jednak to na pozwanym spoczywał obowiązek wykazania, że przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody przy użyciu innych części niż oryginalne byłoby możliwe (art. 6 k.c.). Pozwany temu ciężarowi nie sprostał. Pozwany w piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2025 roku wskazał, że w 2022 roku pojazd marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) uległ szkodzie całkowitej, co oznacza, że naprawa pojazdu po szkodzie całkowitej z 2022 roku ze względów ekonomicznych musiała być wykonana przy zastosowaniu dostępnych części alternatywnych. Pozwany nie wykazał jednak tych twierdzeń żadnych dowodem. Twierdzenia te okazały się więc gołosłowne i nieudowodnione. Po pierwsze, po tej szkodzie pojazd przeszedł pozytywnie trzykrotnie okresowe badania techniczne potwierdzające jego sprawność. Wskazuje to, że pojazd po szkodzie z roku 2022 odzyskał sprawność, a brak jest jakichkolwiek podstaw, by sądzić, że został naprawiony częściami innymi, aniżeli oryginalne części zamienne. Po drugie natomiast, jak już wcześniej wskazano, pozwany nie wykazał, że zastosowanie części innych niż oryginalne przywróciłoby pojazd poszkodowanej do stanu sprzed szkody z dnia 26 sierpnia 2024 roku, zaś fakt konieczności wykorzystania części oryginalnych wykazał w swojej opinii biegły. Podsumowując, sąd doszedł do wniosku, że należne od pozwanego odszkodowanie na podstawie polisy ubezpieczenia majątkowego (...) nr (...) łączącej pozwanego ze sprawcą szkody K. H. w związku z uszkodzeniem pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) po zdarzeniu z dnia 26 sierpnia 2024 roku powinno wynosić 22 705,17 zł. Jest to kwota należnego odszkodowania ustalonego w opinii biegłego K. U. w wysokości 23 205,17 zł obniżona o kwotę 500 zł tytułem franszyzy redukcyjnej. Do tej pory pozwany wypłacił odszkodowanie w kwocie 15 643,69 zł, wobec czego do zapłaty pozostaje odszkodowanie w wysokości 7 061,48 zł. Jako, że powód w zakresie kwoty dopłaty do wypłaconego odszkodowania domagał się zasądzenia kwoty 6 778,75 zł, to taką też kwotę należało zasądzić od pozwanego.
W kwestii zasadności obciążania ubezpieczyciela kosztami prywatnej kalkulacji naprawy Sąd podzielił stanowisko pozwanego, choć nie w pełni. Zdaniem sądu nie ma racji pozwany wskazując, że ogólne warunki ubezpieczenia stanowiące integralną część umowy ubezpieczenia łączącej sprawce szkody i pozwanego wykluczają uwzględnienie żądania zasądzenia od ubezpieczyciela kosztów prywatnej kalkulacji naprawy. Poszkodowana, a także powód jako jej następca prawny nie byli stroną wspomnianej umowy ubezpieczenia, wobec czego nie wiążą ich postanowienia umowne ograniczające ich prawo do dochodzenia należnego odszkodowania z ubezpieczenia majątkowego. Niewątpliwie zaciągnięcie przez poszkodowanego zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia za sporządzenia kosztorysu może stanowić szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., pozostającą w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym. Sąd nie ma wątpliwości, że poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych może przysługiwać od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, ale tylko wówczas jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2019 r., sygn. akt III CZP 99/18, LEX nr 2714676). To samo w ocenie sądu dotyczy roszczeń odszkodowawczych z tytułu ubezpieczenia majątkowego innego aniżeli obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Argumenty przemawiające za uznaniem, że koszty sporządzenia ekspertyzy zleconej przez poszkodowanego stanowią w określonych okolicznościach składnik szkody odnoszą się bowiem do szkody likwidowanej także w przypadku innego ubezpieczenia – istotne jest bowiem ustalenie czy koszt związany ze sporządzeniem ekspertyzy jest kosztem bezpośrednio związaną ze szkodą oraz że sporządzenie jej było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Obowiązek wykazania takiej konieczności spoczywa na żądającym zwrotu takich kosztów (art. 6 k.c.), a więc w tym przypadku na powodzie. W przedmiotowej sprawie roszczenie o zwrot kosztów związanych z wykonaniem prywatnej ekspertyzy, które stosownie do okoliczności sprawy może być składnikiem odszkodowania, jakie przysługuje poszkodowanemu od zakładu ubezpieczeń z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego łączącej sprawcę szkody z pozwanym, nie zostało przeniesione przez poszkodowaną na rzecz powoda, bowiem w chwili zawarcia umowy cesji wierzytelności nie istniało. To nie poszkodowana poniosła koszty sporządzenia opinii, a nabywca wierzytelności. Tym samym nie są to koszty bezpośrednio związane ze szkodą, lecz koszty, które dobrowolnie wygenerował i poniósł podmiot trzeci na potrzeby dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Sąd miał przy tym na uwadze, iż inaczej należy oceniać działania samego poszkodowanego, który nie ma orientacji w kwestiach dotyczących naprawy samochodu, jest laikiem w tej dziedzinie, a inaczej firmy windykacyjnej lub podmiotu zawodowo zajmującego się oceną ryzyka i szacowaniem strat. Powód nie wykazał, aby koszty te należało rozpatrywać w oderwaniu od całości kosztów jego działalności gospodarczej pokrywanych i rozliczanych w ramach tej działalności. Wniosek, że koszt ten mieści się w granicach prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej jest tym bardziej uprawniony biorąc pod uwagę, że powód zlecił sporządzenie prywatnej kalkulacji (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) – spółce, której siedziba mieści się pod tym samym adresem, pod którym swoją działalność gospodarczą powód. Dodatkowo powód jest wspólnikiem tej spółki, w której dysponuje połową udziałów, zaś drugą połową dysponuje jego pełnomocnik w niniejszym postępowaniu – P. D.. Jako zupełnie niewiarygodne należy ocenić twierdzenie, że koszty poniesione przez powoda na pozyskanie prywatnej kalkulacji naprawy pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z dnia 26 sierpnia 2024 roku nie mieściły się w ramach kosztów prowadzenia przez powoda działalności gospodarczej. Niepozbawiony podstaw jest więc argument pozwanego, że spółka, której powód i jego pełnomocnik są wspólnikami wystawił fakturę nr (...) z dnia 4 marca 2025 roku wyłącznie w celu wygenerowania dodatkowych kosztów i dodatkowego odszkodowania. Nieprzypadkowa w ocenie sądu jest także data sporządzenia kalkulacji naprawy nr (...) i wystawienia faktury za sporządzenia tej kalkulacji powodowi – nastąpiło to w dniu wytoczenia powództwa. Tym samym w ocenie sądu koszt sporządzenia opinii prywatnej kalkulacji naprawy z dnia 4 marca 2025 roku nie jest kosztem pozostającym w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą z dnia 26 sierpnia 2024 roku. Koszt ten mieści się w ramach ryzyka prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej. W rezultacie Sąd nie dostrzegł związku przyczynowego między sporządzeniem prywatnej ekspertyzy na zlecenie W. D. ze zdarzeniem szkodowym z 26 sierpnia 2024 roku. Dlatego też wydatek poniesiony przez powoda na sporządzenie prywatnej opinii nie może być uznany za konieczny i uzasadniony w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę. W tym zakresie powództwo zatem było bezzasadne.
Powód dochodził także od pozwanego kwoty 359,46 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 6 778,75 zł od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku, czyli do dnia poprzedzającego wniesienie pozwu. Zgodnie z art. 817 § 1 k.c., ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Zgodnie z art. 817 § 2 k.c., gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1. Z akt szkody dostarczonych przez powoda wynika, że wiadomość (...) Spółki Akcyjnej w (...) potwierdzająca zgłoszenie przez poszkodowaną szkody została utworzona w dniu 27 sierpnia 2024 roku. Ten dzień jest dniem, w którym podjęte zostały pierwsze czynności w prowadzonym przez pozwanego postępowaniu likwidacyjnym nr (...). W aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego na to, że szkoda została zgłoszona pozwanemu wcześniej aniżeli w dniu 27 sierpnia 2024 roku. Należało zatem przyjąć, że szkoda została zgłoszona nie wcześniej niż w dniu 27 sierpnia 2024 roku. Termin trzydziestu dni od dnia 27 sierpnia 2024 roku upływał z dniem 26 września 2024 roku. W ocenie sądu trzydziestodniowy termin na wypłatę odszkodowania był w zupełności wystarczającym, by wyjaśnić okoliczności konieczne do ustalenia odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela oraz wysokości świadczenia. Pozwany mógł w tym okresie ustalić zakres szkody, koszt jej naprawienia oraz ustalić swoją odpowiedzialność za skutki szkody z dnia 26 sierpnia 2024 roku. Tym samym pozwany pozostawał w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego względem poszkodowanej (a po zawarciu umowy cesji względem powoda) od dnia 27 września 2024 roku. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 481 § 2 k.c., jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Powód skapitalizował odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku. Jak już wskazywano wcześniej, powód nie miał prawa naliczać od dnia 26 września 2024 roku, gdyż w tym dniu upływał termin na spełnienie świadczenia przez pozwanego. Powód mógł zatem dokonać kapitalizacji odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł od dnia 27 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku. Kwota odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty 6 778,75 zł od dnia 27 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku wynosi natomiast 330,12 zł. Taka kwota jest zatem powodowi należna z tytułu skapitalizowanych w pozwie odsetek za opóźnienie naliczonych od kwoty 6 778,75 zł od dnia 27 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku. Na marginesie zresztą nawet gdyby uznać za zasadne żądanie powoda o zasądzenie od pozwanego skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku, to powód i tak błędnie wyliczył tę kwotę. Kwota odsetek za opóźnienie od sumy 6 778,75 zł od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku wynosi bowiem 332,21 zł, a nie 359,46 zł.
Podsumowując, kwoty należne powodowi od pozwanego wynosiły 6 778,75 zł tytułem odszkodowania za szkodę w pojeździe marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) powstałą na skutek zdarzenia z dnia 26 sierpnia 2024 roku, a także 330,12 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł naliczonych od dnia 27 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku. Łącznie roszczenie powoda było zatem uzasadnione w zakresie kwoty 7 108,87 zł stanowiącej sumę kwot 6 778,75 zł i 330,12 zł. Dlatego też w punkcie I wyroku sąd zasądził od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w (...) na rzecz powoda W. D. kwotę 7 108,87 zł.
O odsetkach od kwoty 7 108,87 zł. Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 817 § 1 k.c. Powód skapitalizował odsetki za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł za okres poprzedzający wytoczenie powództwa (do dnia 3 marca 2025 roku). W związku z tym sąd zasądził, zgodnie z żądaniem pozwu odsetki od kwoty 6 778,75 zł od dnia 4 marca 2025 roku (czyli od dnia wytoczenia powództwa) do dnia zapłaty. Powód domagał się także zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. Zgodnie z art. 482 § 1 k.c., od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Jest to tak zwany zakaz anatocyzmu. Powód domagał się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 359,46 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł naliczonych w okresie od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku od dnia 4 marca 2025 roku do dnia zapłaty. Jako, że powód wytoczył w niniejszej sprawie powództwo w dniu 4 marca 2025 roku, jego żądanie zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od należnej mu kwoty skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od tej właśnie daty było uzasadnione. Biorąc to pod uwagę, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe od kwoty 330,12 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie naliczonych od kwoty 6 778,75 zł od dnia 27 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku od dnia 4 marca 2025 roku do dnia zapłaty.
Dlatego też sąd zasądził w punkcie I wyroku od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7 108,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł od dnia 4 marca 2025 r. do dnia zapłaty oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 330,12 zł od dnia 4 marca 2025 r. do dnia zapłaty.
Jako, że Sąd nie uwzględnił roszczenia powoda w zakresie żądania obejmującego zwrot kosztów sporządzenia prywatnego kosztorysu w kwocie 500 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także częściowo w zakresie skapitalizowanych przez powoda w pozwie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 6 778,75 zł od dnia 26 września 2024 roku do dnia 3 marca 2025 roku z odsetkami ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, Sąd oddalił w tym zakresie powództwo jako bezzasadne, o czym orzeczono w punkcie II wyroku.
O kosztach procesu Sąd, w punkcie III wyroku, orzekł na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. Zgodnie z art. 100 k.p.c., w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Cytowany powyżej przepis uzasadnia obciążenie jednej ze stron wszystkimi kosztami procesu, jeżeli jej przeciwnym uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania. Ustalenie czy przeciwnik uległ co do "nieznacznej części żądania" polega przede wszystkim na oparciu się o ułamek odpowiadający części żądania przeciwnika strony, któremu uległ. Przyjąć należy, że sytuacja taka zachodzi, jeżeli przeciwnik przegrał co do żądania w części odpowiadającej do 10% (por. P. Feliga (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Red. nacz. P. Rylski, red. cz. III A. Olaś, Legalis, uwagi do art. 100 k.p.c., teza 87). Powód wygrał sprawę w 93,07 %. Na koszty procesu poniesione przez powoda składały się: 500 złotych tytułem opłaty sądowej od pozwu, 17 złotych tytułem opłaty skarbowej za pełnomocnictwo, 1 800 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego powodowi przez fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, określonych na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (T.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 215) oraz 1 581,09 zł tytułem wykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłego. Łącznie powód poniósł koszty procesu w wysokości 3 898,09 złotych. Mając na uwadze tę okoliczność, jak również fakt, iż powód poniósł znacznie wyższe koszty procesu aniżeli pozwany (koszty procesu poniesione przez pozwanego wyniosły 607,38 zł), Sąd uznał, że powód uległ jedynie co do nieznacznej części żądania i dlatego orzeczono obowiązek zwrotu wszystkich kosztów procesu powoda przez pozwanego. Łącznie zatem sąd w punkcie III wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3 898,09 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Kwota 3 898,09 zł tytułem zwrotu kosztów procesu została zasądzona od pozwanego na rzecz powoda wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z treścią brzmieniem art. 98 § 1 1 k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.