descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 418/23

Uzasadnienie

wyroku z 16 kwietnia 2025 r.

Pozwem wniesionym 11 maja 2023 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) P. C. i A. C. wnieśli o zasądzenie od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. 32 763,96 zł w ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 19 sierpnia 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że 14 lipca 2021 r. na skutek uderzenia pioruna doszło do zniszczenia urządzeń elektrycznych będących częścią systemu inteligentnego domu. Szkoda została zgłoszono stronie pozwanej z którą powodowie mają zawartą umowę ubezpieczenia domu. Strona pozwana odmówiła wypłaty odszkodowania. Powodowie w związku ze szkodą zlecili wykonanie niezbędnych prac w celu przywrócenia funkcjonalności systemu inteligentnego domu.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego stanowiska strona pozwana wskazała, że uszkodzenie instalacji było spowodowane przepięciem, które nie było objęte ubezpieczeniem.

Sąd ustalił:

25 maja 2018 r. P. C. i A. C. zawarli z Towarzystwem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą we W. umowę ubezpieczenia nr (...) dotyczącą nieruchomości położonej w J. przy ul. (...). Budynek został ubezpieczony w zakresie: ubezpieczenia nieruchomości od pożaru i innych zdarzeń losowych, ubezpieczenia ruchomości domowych od pożaru i innych zdarzeń losowych oraz ubezpieczenia ruchomości domowych od kradzieży z włamaniem, ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w związku z posiadaną nieruchomością. Z polisy ubezpieczeniowej wynika, że powód dokonał cesji wierzytelności wynikających z umowy ubezpieczenia na rzecz (...) Bank (...) S.A.

dowód: umowa ubezpieczenia z 25 maja 2018 r. k. 15-17.

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 2 OWU: „Zakres ubezpieczenia nieruchomości wybudowanych wraz z ich stałymi elementami oraz ruchomości domowych obejmuje szkody wyrządzone w sposób nagły, nieprzewidziany i bezpośrednio przez następujące zdarzenia losowe obejmujące uderzenie pioruna”.

Stałe elementy to elementy nieruchomości zamontowane lub wbudowane w sposób trwały oraz uniemożliwiający ich odłączenie bez użycia narzędzi, tj. wyposażenie sieci elektrycznej (§ 2 ust. 28 lit. d) OWU). Uderzenie pioruna to działanie elektryczności atmosferycznej na przedmiot ubezpieczenia (§ 2 ust. 40 OWU).

dowód: OWU k. 20-42.

14 lipca 2021 r. podczas burzy doszło do przepięcia i zniszczenia urządzeń elektrycznych będących częścią systemu inteligentny (...) firmy (...). P. C. i A. C. zlecili naprawę urządzeń firmie (...) Sp. z o.o. Koszt naprawy wniósł 32 763,96 zł.

Szkoda została zgłoszona towarzystwu ubezpieczeń, które prowadziło postępowanie likwidacyjne o nr (...) i odmówiło wypłaty odszkodowania wskazując, że umowa ubezpieczenia nie obejmuje przepięcia, które było bezpośrednią przyczyną zniszczenia urządzeń elektrycznych.

dowód: ekspertyza nr (...) k. 45; faktura nr (...) k. 46; potwierdzenie transakcji k. 47; zawiadomienie towarzystwa ubezpieczeń z 12 sierpnia 2021 r. k. 48; pismo uzupełniające do ekspertyzy k. 49; zeznania P. C. k. 109-110; zeznania A. C. k. 110.

Pismem z 8 września 2021 r. P. C. złożył reklamację na decyzję o odmowie wypłaty odszkodowania i wezwał towarzystwo ubezpieczeń do zapłaty 32 763,96 zł. W odpowiedzi towarzystwo ubezpieczeń podtrzymało stanowisko o odmowie wypłaty odszkodowania.

dowód: reklamacja i odpowiedź na reklamację k. 50-56.

W opinii biegłego sądowego z zakresu elektrotechniki S. K. szkoda polegająca na uszkodzeniu urządzeń elektrycznych systemu inteligentny dom powstała na skutek przepięcia spowodowanego nieprawidłowym układem warstw oplotu rozdzielnicy budynkowej. Stan uszkodzonych urządzeń automatyki budynkowej nie odpowiada typowym skutkom spowodowanym wyładowaniem atmosferycznym. Ujawnione termiczno-prądowe uszkodzenia układów scalonych kontrolerów są typowe dla uszkodzeń powstałych w instalacji elektrycznej budynkowej. Nie zostały ujawnione żadne ślady świadczące o uderzeniu pioruna bezpośrednio w budynek czy też rozdzielnicę budynkową. Podczas oględzin naprawionej rozdzielnicy ustalono, że przewód ochronny jest zamontowany w sposób umożliwiający mu samoczynne odłączenie się, co może doprowadzić do tego, że szybo wyłączniki w instalacji będą działać dowolnie. Biegły sądowy stwierdził także, że brak jest jakichkolwiek protokołów pomiarowych instalacji elektrycznej w budynku co nie pozwala na uznanie jej za bezpieczną.

dowód: opinia k. 124-127; opinia uzupełniająca pisemna k. 177-181; opinia uzupełniająca ustna k. 223-224.

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie przywołanych wyżej dowodów. Dowody z dokumentów, jak i z kopii dokumentów, sąd uznał za w pełni wiarygodne, jako że nie były kwestionowane przez strony postępowania, a ich prawdziwość nie budziła wątpliwości sądu. Za wiarygodny dowód Sąd uznał również zeznania powodów. Występowanie burzy w czasie wystąpienia szkody nie było kwestionowane przez strony postępowania i jest to fakt bezsporny. Za w pełni miarodajną sąd uznał opinie biegłego sądowego S. K., jako że były one dokładne, spójne i logiczne, biegły zaś posiada odpowiednie kwalifikacje i wiedzę w zakresie swojej specjalizacji. Wnioski opinii były przejrzyste i stanowcze. Ponadto opinie te zostały sporządzone zgodnie ze zleceniem Sądu i były wyczerpujące.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Bezsporne w sprawie były okoliczności w zakresie skutków zdarzenia, natomiast sporne były przyczyny tego zdarzenia, a w konsekwencji istnienie odpowiedzialności strony pozwanej za powstałą szkodę.

Zgodnie z treścią art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej są: zdarzenie, z którym przepis prawny łączy odpowiedzialność odszkodowawczą, powstanie szkody oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem i szkodą (art. 361 k.c.) W przypadku wystąpienia wymienionych przesłanek naprawienie szkody przez podmiot do tego zobowiązany, powinno polegać na przywróceniu w majątku poszkodowanego stanu rzeczy naruszonego zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może przewyższać jednak wysokości faktycznie poniesionej szkody.

Podstawą skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego jest także wykazanie istnienia pomiędzy określonym zdarzeniem a szkodą normalnego związku przyczynowego (art. 361 § 1 k.c.). Tak rozumiany związek przyczynowy zachodzi wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez szczególnego zbiegu okoliczności, szkoda jest typowym następstwem określonego rodzaju zdarzeń. Ocena, czy skutek jest normalny powinna być oparta na całokształcie okoliczności sprawy oraz wynikać z zasad doświadczenia życiowego i zasad wiedzy naukowej, specjalnej (tak na przykład Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 czerwca 1956 r., III CR 515/56, OSNC 1957, Nr 1, poz. 24).

Na gruncie niniejszej sprawy istotne są przede wszystkim zapisy OWU, a w szczególności § 8 ust. 1 pkt 2 OWU: „Zakres ubezpieczenia nieruchomości wybudowanych wraz z ich stałymi elementami oraz ruchomości domowych obejmuje szkody wyrządzone w sposób nagły, nieprzewidziany i bezpośrednio przez następujące zdarzenia losowe obejmujące uderzenie pioruna”. Przez uderzenie pioruna należało rozumieć działanie elektryczności atmosferycznej na przedmiot ubezpieczenia (por. § 2 ust. 40 OWU).

W opinii biegłego sądowego z zakresu elektrotechniki najbardziej prawdopodobnym powodem uszkodzenia urządzeń elektrycznych systemu inteligentny dom w nieruchomości powodów było przepięcie spowodowane niewłaściwym wykonaniem oplotu rozdzielnicy budynkowej, a dokładnie nieprawidłowym układem warstw oplotu. Jednocześnie biegły całkowicie wykluczył możliwość spowodowania szkody przez wyładowanie atmosferyczne. Zbadane przez biegłego urządzenia nie nosiły znamion zniszczeń spowodowanych uderzeniem pioruna, lecz przepięcia spowodowanego uszkodzeniem instalacji elektrycznej budynku. Świadczy o tym także zakres uszkodzeń, który w przypadku wyładowania atmosferycznego byłby znacznie większy. Wygląd rozdzielnicy budynkowej również nie wskazywał na pośrednie lub bezpośrednie uderzenie pioruna.

Przyjmując ustalenia biegłego sądowego za własne Sąd przyjął, że w przedmiotowej sprawie uszkodzenie urządzeń elektrycznych w nieruchomości powodów powstało na skutek przepięcia spowodowanego niewłaściwym wykonaniem oplotu rozdzielnicy budynkowej. Tym samym brak jest przesłanki, od której zależy odpowiedzialność pozwanego towarzystwa ubezpieczeniowego i możliwość dochodzenia od tego podmiotu naprawienia szkody. Wobec powyższego powództwo należało oddalić.

W punkcie 2. sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. W niniejszej sprawie do niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez stronę pozwaną należy zaliczyć 3 600 zł kosztów zastępstwa procesowego, ustalone zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W punkcie 3. sentencji wyroku Sąd nakazał pobrać solidarnie od powodów na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju 144,75 zł tytułem nieuiszczonych wydatków sądowych związanych z opinią biegłego sądowego na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

J., 05 maja 2025 r. sędzia Aleksandra Wilkos

ZARZĄDZENIE

1. (...);

2. (...)

3. (...)

J., (...)