descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt I C 407/23

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 5 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Dagmara Kos

Protokolant: Marzanna Krupa

Sygn. akt I C 407/23

Uzasadnienie

W pozwie z dnia 7 września 2017 r. skierowanym do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. wniósł o zasądzenie na jego rzecz solidarnie od pozwanych F. P. (1) i G. P. kwoty 951.175,26 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty, kwoty 13.763,14 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, kwoty 10.210,26 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kwoty 10,67 zł. Jednoczenie wnosił on o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów sądowych w kwocie 12.190,00 zł.

(pozew- k.3-10)

W dniu 17 października 2017 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty, którym nakazał pozwanym aby zapłacili powodowi solidarnie kwotę 951.175,26 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty, kwotę 13.763,14 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, kwotę 10.210,26 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kwotę 10,67 zł oraz kwotę 12.190,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

(nakaz zapłaty- k.12)

W dniu 17 maja 2018 r. pozwani wnieśli sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym zaskarżyli go w całości i wnosili o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

(sprzeciw- k.24-26)

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sieradzu.

(postanowienie- k.118-119)

Na rozprawach w dniach 28 lutego 2020 r. i 11 grudnia 2020 r. w imieniu powoda nikt się nie stawił a pełnomocnicy pozwanych wnosili o oddalenie powództwa.

(protokół rozprawy na płycie CD z dnia 28 lutego 2020 r. 00:07:25 – 00:08:30- koperta k.741, protokół rozprawy na płycie CD z dnia 11 grudnia 2020 r. 00:02:44 – 00:06:07- koperta k.741)

Na rozprawach w dniach 26 lutego 2021 r. i 9 grudnia 2022 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo a pełnomocnicy pozwanych wnosili o oddalenie powództwa.

(protokół rozprawy na płycie CD z dnia 26 lutego 2021 r. 00:06:00 – 00:15:36- koperta k.741, protokół rozprawy na płycie CD z dnia 9 grudnia 2022 r. 00:06:31 – 00:20:46- koperta k.741)

Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie i podjął je z udziałem Syndyka Masy Upadłości (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w L..

(postanowienie- k.621)

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. Sąd uchylił postanowienie z dnia 18 sierpnia 2023 r. oraz stwierdził, że z dniem 3 października 2022 r. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. wstąpił do toczącego się postępowania w miejsce (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L..

(postanowienie- k.671)

Na rozprawie w dniu 22 marca 2024 r. w imieniu powoda nikt się nie stawił a pełnomocnicy pozwanych wnosili o oddalenie powództwa.

(protokół rozprawy na płycie CD z dnia 22 marca 2024 r. 00:04:17 – 00:10:48- koperta k.741)

Na rozprawie w dniu 10 października 2025 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo i wnosił o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego, pełnomocnik pozwanej wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu i oświadczył, że nie zostały one uiszczone ani w całości ani w części a pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(protokół rozprawy na płycie CD z dnia 10 października 2025 r. 00:03:43 – 00:49:15- koperta k.741)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje

Pozwani F. P. (1) i G. P. w dniu 4 grudnia 2009 r. złożyli w (...) Spółka Akcyjna z siedzibą we L. na druku bankowym wniosek o udzielenie im na okres 240 miesięcy kredytu hipotecznego tradycyjnego ze zmiennym oprocentowaniem w kwocie 1.175.000,00 zł spłacanego w ratach równych na cel mieszkaniowy – budowę systemem gospodarczym domu w I. (2) na (...). W czasie składania tego wniosku pozwana zadeklarowała, że osiąga dochody w wysokości 1.486,00 zł miesięcznie a pozwany nie zadeklarował swoich dochodów. W 2010 r. pozwany G. P. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu obwoźnego a pozwana F. P. (1) była emerytką.

(zeznania pozwanego G. P.- protokół rozprawy z dnia 10 października 2025 r. na płycie CD 00:15:50 – 00:33:47 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 11 grudnia 2020 r. na płycie CD 00 :08:21 – 00:35:58- koperta k.741, kserokopia dziennika budowy- k.310-314, wniosek- k.347)

W dniu 17 lutego 2010 r. pozwani złożyli na druku bankowym oświadczenie, że zapoznali się z pojęciem ryzyka stopy procentowej, które oznaczało, że raty spłaty kredytu mogą zmieniać się (zarówno w dół jak i w górę) w zależności od wahań rynkowych stóp procentowych oraz że zostali poinformowani przez (...) S.A. o ryzyku stopy procentowej w przypadku kredytu o zmiennej stopie procentowej i są świadomi faktu, że zmiana wysokości stawek referencyjnych ma bezpośredni wpływ na wysokość oprocentowania kredytu.

(kserokopia oświadczenia- k.315)

W dniu 17 lutego 2010 r. pozwani F. P. (1) i G. P. zawarli z poprzednikiem prawnym powoda (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. – (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. umowę kredytu hipotecznego – (...) nr (...). Zgodnie z § 2 części ogólnej umowy i pkt III części szczególnej umowy bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 963.029,30 zł w tym na budowę systemem gospodarczym 935.000,00 zł, na opłaty okołokredytowe 434,00 zł i na ubezpieczenie tytułu prawnego i wad prawnych nieruchomości 27.959,30 zł. Zgodnie z pkt IV części szczególnej umowy kredyt miał być wypłacony w transzach w walucie PLN i spłacany w tej walucie w ratach równych. Okres kredytowania wynosił 240 miesięcy a okres karencji 12 miesięcy.

(umowa- k.286-290)

W myśl § 3 ust. 1 części ogólnej umowy kredyt miał być uruchomiony bezgotówkowo zgodnie ze złożoną przez kredytobiorców dyspozycją uruchomienia środków. Zgodnie z pkt VI części szczególnej umowy warunkiem uruchomienia kredytu było: podpisanie przez kredytobiorców oświadczenia o ryzyku stopy procentowej na druku banku, podpisanie umowy rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego prowadzonego przez (...) S.A., złożenie poprawnie wypełnionej dyspozycji uruchomienia środków na druku banku, spełnienie warunków określonych w harmonogramie wypłaty transz, brak zaległości w spłacie innych kredytów/pożyczek zawartych przez kredytobiorców z (...) S.A., brak niespełnionych wymagalnych warunków wskazanych w innych umowach zawartych przez kredytobiorców z (...) S.A, w przypadku, jeśli podpisanie umowy kredytu i ustanowienie zabezpieczeń kredytu będzie dokonane przez pełnomocnika kredytobiorców, warunkiem uruchomienia kredytu było złożenie w banku oryginałów stosownego pełnomocnictwa oraz kopii dokumentu tożsamości pełnomocnika, spełnienie innych warunków określonych w Regulaminie, dostarczenie do banku weksla własnego in blanco z deklaracją wekslową wystawionego przez kredytobiorców dla banku (według wzoru otrzymanego z banku wraz z umową), (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) dostarczenie do banku podpisanego przez uprawnionego do nieruchomości oświadczenia o ustanowieniu hipoteki na rzecz banku (według wzoru otrzymanego z banku wraz z umową) z zastrzeżeniem, iż bank nie akceptuje ustanowienia hipoteki w formie aktu notarialnego, (dotyczy nieruchomości I. (4), C. działka nr (...)) dostarczenie do banku polisy ubezpieczeniowej (od ognia i innych zdarzeń losowych) na kwotę nie niższą niż kwota wskazana w części szczególnej umowy wraz z potwierdzeniem opłacenia składki ubezpieczeniowej, (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) zawarcie z bankiem umowy cesji praw z polisy ubezpieczeniowej nieruchomości oraz dostarczenie do banku potwierdzenia z Zakładu Ubezpieczeń o przyjęciu do wiadomości cesji praw z polisy (według wzoru otrzymanego z banku wraz z umową), dostarczenie do banku wypełnionej i podpisanej przez uprawnionego do nieruchomości deklaracji przystąpienia do Grupowego (...) z Tytułu Wad Prawnych Nieruchomości, przedłożenie w banku dowodu opłaty składki z tytułu polisy na życie w TU (...) S.A. ((...)) składka miesięczna w wysokości 1.240,00 zł oraz inicjująca w wysokości 45.000,00 zł wraz z załącznikiem do wniosku o zawarcie polisy wskazującym indywidualny numer rachunku przeznaczony do wpłat, przedłożenie w banku oryginału aktualnego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z podatkami (ważne 3 miesiące) dotyczy pozwanego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU (...) G. P. przy czym bank zastrzegł sobie możliwość weryfikacji przedłożonego dokumentu, po dokonaniu czego miał podjąć decyzję o spełnieniu bądź niespełnieniu warunku. Po uruchomieniu kredytu w myśl pkt VII umowy warunkiem wypłaty kolejnych transz było złożenie poprawnie wypełnionej dyspozycji uruchomienia środków na druku banku, spełnienie warunków określonych w Harmonogramie Wypłaty Transz, spełnienie innych warunków określonych w Regulaminie, brak zaległości w spłacie niniejszego kredytu oraz spłacie innych kredytów/pożyczek zawartych przez kredytobiorców z (...) S.A., brak niespełnionych wymagalnych warunków wskazanych w niniejszej umowie kredytu oraz w innych umowach zawartych przez kredytobiorców z (...) S.A., (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) dostarczenie do banku oryginału odpisu z księgi wieczystej wraz z wpisem hipoteki na rzecz banku na pierwszym i drugim miejscu, niezawierającego obciążeń oraz wzmianek o wnioskach, które nie zostały zaakceptowane przez bank, przy czym wpis powinien być zgodny z postanowieniami umowy kredytu oraz wnioskiem o wpis hipoteki, (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) dostarczenie do banku wraz z wnioskiem o wypłatę kolejnych transz kredytu przeznaczonych na budowę kopii z wypełnionych stron Dziennika Budowy oraz zdjęć dokumentujących wykorzystanie środków wypłaconych w ramach poprzednich transz kredytu, (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) przedłożenie w banku zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjętego przez właściwy urząd w terminie nie dłuższym niż 24 miesiące od dnia uruchomienia I transzy kredytu, (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) przedstawienie w banku w terminie 2 miesięcy od dnia wypłaty ostatniej transzy kredytu dokumentacji fotograficznej potwierdzającej wykonanie wszystkich prac zawartych w Harmonogramie Wypłaty Transz, dostarczenie do banku oryginału certyfikatu potwierdzającego przystąpienie do grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie w Towarzystwie (...) S.A. ((...)) składka miesięczna w wysokości 1.240,00 zł, składka inicjująca w wysokości 45.000,00 zł, zawarcie z bankiem umowy cesji praw z certyfikatu potwierdzającego przystąpienie do grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie w Towarzystwie (...) S.A. ((...)) według wzoru otrzymanego z banku wraz z umową wraz z potwierdzeniem przyjęcia do wiadomości cesji praw z certyfikatu przez Towarzystwo (...) S.A., kredytobiorcy byli zobowiązani do utrzymywania na własny koszt w sposób nieprzerwany w towarzystwie ubezpieczeniowym o dobrej kondycji finansowej ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości, o której mowa w części szczególnej umowy, przez cały okres kredytowania i do każdorazowego cedowania praw z każdej kolejnej umowy ubezpieczenia na rzecz banku aż do całkowitej spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy kredytu.

(umowa- k.286-290)

Zgodnie z § 5 ust. 1 części ogólnej umowy i pkt IV części szczególnej umowy oprocentowanie kredytu stanowiło sumę marży kredytowej wskazanej w części szczególnej umowy i stawki referencyjnej (...). Jak wynikało z § 5 ust. 3 części ogólnej umowy stawka referencyjna ulegała zmianie w okresach rocznych pod warunkiem zmiany o przynajmniej 10 punktów bazowych w stosunku do stawki referencyjnej poprzednio obowiązującej.

(umowa- k.286-290)

Jak wynikało z pkt V części szczególnej umowy zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka zwykła na kwotę 693.029,30 zł oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 674.120,51 zł na pierwszym i drugim miejscu w księdze wieczystej na cały okres kredytu na nieruchomości, którą jest zabudowana (...) położona w I. (2), dla której Sąd Rejonowy w Wieluniu prowadzi (...), cesja praw z polisy ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych (...) nieruchomości w postaci zabudowanej (...) położonej w I. (3) na minimalną sumę ubezpieczenia 1.100.000,00 zł, weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową dla banku (...) z wystawienia kredytobiorców, cesja praw z produktu inwestycyjnego (...) TU (...) ((...) II), składka 1.240,00 zł, częstotliwość miesięczna, umowa na okres 180 miesięcy, składka inicjująca 45.000,00 zł i oświadczenie kredytobiorców o poddaniu się egzekucji do kwoty 1.926.058,60 zł.

(umowa- k.286-290)

Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 części ogólnej umowy spłata wszelkich zobowiązań z tytułu umowy kredytu miała być dokonywana w złotych polskich na rachunek kredytu otworzony w banku.

(umowa- k.286-290)

W myśl § 8 części ogólnej umowy bank mógł wypowiedzieć umowę kredytu w przypadku, gdy kredytobiorcy zalegali w całości lub w części z zapłatą dwóch rat kredytu i pomimo pisemnego wezwania do zapłaty skierowanego do kredytobiorców listem poleconym kredytobiorcy nie spłacili zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

(umowa- k.286-290)

Przed zawarciem umowy pracownik banku dokonał skserowania dowodów osobistych pozwanych.

(kserokopia kserokopii dowodów osobistych- k.344)

Przy zawarciu umowy pozwanym przekazany został harmonogram wypłaty transz kredytu, który został przez nich podpisany. Ponadto przekazana im została Tabela Opłat i Prowizji, której odbiór potwierdzili parafując ją.

(kserokopia harmonogramu- k.316, kserokopia Tabeli Opłat i Prowizji- k.317)

W dniu 28 marca 2011 r. pozwani zawarli z poprzednikiem prawnym powoda aneks do umowy kredytu mający na celu przewalutowanie to jest zmianę określonej w umowie kredytu hipotecznego waluty, w której kredyt został udzielony, w ten sposób, że saldo kredytu począwszy od dnia wejścia w życie aneksu będzie wyrażone nie PLN jak dotychczas lecz kredyt będzie indeksowany do waluty EURO przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu. Ponowne przewalutowanie kredytu z EURO na PLN nastąpić miało automatycznie po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu bez konieczności składania przez kredytobiorców dodatkowych oświadczeń woli w tym zakresie i nie wymagało zawarcia kolejnego aneksu do umowy kredytu. Zgodnie z § 1 ust. 2 tego aneksu kapitał do spłaty z umowy kredytu na dzień sporządzenia aneksu wynosił 963.029,30 PLN przy czym bank w dniu wejścia w życie aneksu miał dokonać kapitalizacji odsetek naliczonych od dnia spłaty poprzedniej raty kredytu do dnia wejścia w życie aneksu, co miało spowodować podwyższenie kwoty kapitału do spłaty o tę kwotę, na co kredytobiorcy wyrazili zgodę. Jak wynikało z § 1 ust. 2 strony aneksu postanowiły, iż w dniu wejścia w życie bank przewalutuje kredyt ze złotych polskich na EURO na warunkach opisanych w aneksie. W § 1 ust. 3 aneksu strony postanowiły, iż ostateczna wysokość kredytu po przewalutowaniu zostanie określona w dniu dokonania przewalutowania z PLN na EURO poprzez przeliczanie bieżącej kwoty kapitału kredytu wyrażonego w PLN na EURO według kursu kupna EURO podanego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” obowiązującej w banku w dniu wejścia w życie aneksu. Zgodnie z § 2 ust. 5 aneksu bank niezwłocznie nie później niż w 14 dni od dnia wejścia w życie aneksu miał powiadomić kredytobiorców listem poleconym o nowych parametrach kredytu, takich jak kwota kapitału kredytu do spłaty wyrażona w walucie EURO i nowym harmonogramie spłat a powyższe wynikało z faktu, iż w dniu podpisania aneksu nie był znany kurs waluty EURO, który obowiązywać będzie w dniu przewalutowania kredytu.

(aneks do umowy- k.355-368)

W myśl pkt VII m i n części szczególnej umowy zmienionej aneksem w terminie 12 miesięcy od dnia podpisania aneksu kredytobiorcy zobowiązani byli dostarczyć do banku odpis księgi wieczystej nieruchomości będącej przedmiotem zabezpieczenia, zawierający prawomocny wpis hipoteki na rzecz banku na miejscu wskazanym w umowie zgodnie z kwotą ustaloną po przewalutowaniu i nie zawierający obciążeń, które nie zostały zaakceptowane przez bank oraz zobowiązani byli dostarczyć do banku w terminie 24 miesięcy od dnia podpisania aneksu podpisanego przez uprawnionego do nieruchomości oświadczenia o zmianie treści hipoteki ustanowionej na rzecz banku – w związku ze zmianą waluty kredytu (według wzoru otrzymanego z banku) pod sankcją podwyższenia oprocentowania kredytu o 2 punkty procentowe, które następuje od następnego dnia po dniu wymagalności warunków. Koszty sądowe wniosku o zmianę hipoteki miał pokrywać bank.

(aneks do umowy- k.355-368)

Jak wynikało z pkt VIII ust. 2 części szczególnej umowy zmienionej aneksem przewalutowanie kredytu z EURO na PLN miało nastąpić automatycznie po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu bez konieczności składania przez kredytobiorców dodatkowych oświadczeń woli w tym zakresie i nie wymagało zawarcia aneksu do umowy kredytu. Zgodnie z pkt VIII ust. 3 aneksu przewalutowanie kredytu z EURO na PLN miało nastąpić po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego obowiązującym w dniu przewalutowania.

(aneks do umowy- k.355-368)

Zgodnie z § 5 ust. 1 części ogólnej umowy zmienionej aneksem oprocentowanie kredytu obowiązujące przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie aneksu stanowiło sumę marży kredytowej i stawki referencyjnej 3M (...) dla waluty kredytu, która jest wskazana w części szczególnej umowy. Zgodnie z § 5 ust. 3 części ogólnej umowy zmienionej aneksem stawka referencyjna 3M (...) ulegać miała zmianie w okresach 3 – miesięcznych pod warunkiem zmiany o przynajmniej 10 punktów bazowych w stosunku do stawki referencyjnej poprzednio obowiązującej dla danej waluty. Nowe stawki miały obowiązywać od 9 dnia najbliższego miesiąca będącego początkiem nowego kwartału rozliczeniowego (kwartały rozliczeniowe nie pokrywają się z kalendarzowymi a zmiana stawki może mieć miejsce w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu). Zgodnie z § 5 ust. 3 części ogólnej umowy zmienionej aneksem oprocentowanie kredytu obowiązujące po 24 miesiącach od dnia wejścia w życie aneksu stanowiło sumę marży kredytu i stawki referencyjnej 3M WIBOR dla waluty kredytu, która jest wskazana w części szczególnej umowy. Zgodnie z § 5 ust. 6 części ogólnej umowy zmienionej aneksem stawka referencyjna WIBOR 3M ulegać miała zmianie w okresach 3 – miesięcznych pod warunkiem zmiany o przynajmniej 10 punktów bazowych w stosunku do stawki referencyjnej poprzednio obowiązującej dla danej waluty. Nowe stawki miały obowiązywać od 9 dnia najbliższego miesiąca będącego początkiem nowego kwartału rozliczeniowego (kwartały rozliczeniowe nie pokrywają się z kalendarzowymi a zmiana stawki może mieć miejsce w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu).

(aneks do umowy- k.355-368)

W myśl § 4 ust. 2 części ogólnej umowy zmienionej aneksem spłata wszelkich zobowiązań z tytułu umowy kredytu miała być dokonywana w złotych polskich na rachunek kredytu. Jak wynikało z § 4 ust. 5 części ogólnej umowy zmienionej aneksem wysokość zobowiązania miała być ustalana jako równowartość kwoty do zapłaty wyrażonej w walucie EUR – po jej przeliczeniu na PLN – według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” z dnia wymagalności tej kwoty. Po 24 miesiącach od dnia wejścia w życie aneksu wysokość zobowiązania pozostającego do spłaty oraz rata kapitałowo – odsetkowa miały być określone w PLN. Zgodnie z § 4 ust. 6 części ogólnej umowy zmienionej aneksem przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu bank miał umożliwić kredytobiorcom spłatę zaciągniętego kredytu w walucie, do której kredyt jest indeksowany pod warunkiem złożenia przez kredytobiorców w banku stosownego pisemnego wniosku w tym zakresie, uiszczenia przez kredytobiorców opłaty w wysokości wskazanej w Tabeli Opłat i Prowizji obowiązującej w banku w dniu dokonania takiej spłaty i zawarcia przez kredytobiorców z bankiem aneksu w tym zakresie. Jak wynikało z § 4 ust. 11 części ogólnej umowy zmienionej aneksem metodę i terminy ustalania kursu wymiany walut w okresie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu, (na podstawie którego wyliczane są raty spłaty i bieżąca wysokość kapitału do spłaty) oraz metodę i warunki aktualizacje harmonogramu spłat określać miał Regulamin.

(aneks do umowy- k.355-368)

W myśl § 8 ust. 1 b części ogólnej umowy zmienionej aneksem bank miał prawo wypowiedzieć umowę kredytu z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorców z zachowaniem 7 – dniowego okresu wypowiedzenia w przypadku niewykonania lub nieterminowego regulowania przez kredytobiorców zobowiązań wobec banku, w szczególności w przypadku, gdy kredytobiorcy zalegają w całości lub części z zapłatą 2 rat kredytu i pomimo wezwania do zapłaty nie spłacą zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania.

(aneks do umowy- k.355-368)

Zgodnie z § 3 aneksu warunkami jego wejścia w życie było podpisanie aneksu przez obie strony w terminie do dnia 22 kwietnia 2011 r. i odesłanie jednego podpisanego egzemplarza do banku, brak zaległości w spłacie kredytu przez kredytobiorców na dzień wejścia w życie aneksu, brak zaległości w spełnianiu warunków po uruchomieniu kredytu przewidzianych w umowie kredytu, podpisanie przez kredytobiorców oświadczenia o ryzyku walutowym i ryzyku stopy procentowej na druku banku, podpisanie przez kredytobiorców oświadczenia o poddaniu się egzekucji z tytułu zabezpieczenia spłaty kredytu po przewalutowaniu według wzoru otrzymanego z banku wraz z aneksem, podpisanie przez uprawnionego do nieruchomości oświadczenia o zmianie treści hipoteki zabezpieczającej spłatę kredytu po przewalutowaniu na rzecz banku według wzoru otrzymanego z banku wraz z aneksem, podpisanie przez kredytobiorców deklaracji wekslowej określającej warunki wypełnienia weksla zabezpieczającego spłatę kredytu po przewalutowaniu według wzoru otrzymanego z banku wraz z aneksem i przedłożenie wypełnionego i podpisanego przez wszystkich kredytobiorców oświadczenia kredytobiorców do ubezpieczenia niskiego wkładu własnego.

(aneks do umowy- k.355-368)

W dniu 23 listopada 2011 r. do (...) Spółka Akcyjna z siedzibą we L. wpłynęło pismo pozwanych, w którym wycofali oni swój wniosek o zwiększenie kwoty kredytu.

(kserokopia pisma- k.309)

W dniu 5 lutego 2013 r. pozwani zawarli z poprzednikiem prawnym powoda aneks do umowy kredytu, na mocy którego zmienili jeden z warunków wypłaty kolejnych transz kredytu.

(aneks do umowy- k.291-292)

W dniu 19 lutego 2013 r. pozwani zawarli z poprzednikiem prawnym powoda aneks do umowy kredytu, na mocy którego przedłużyli okres, w którym kredyt pozostawał indeksowany kursem EURO z 24 miesięcy do 48 miesięcy liczonych od dnia wejścia w życie aneksu z dnia 23 marca 2011 roku. Przewalutowanie kredytu z EURO na PLN miało nastąpić automatycznie po upływie 48 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu z dnia 23 marca 2011 r. bez konieczności składania przez kredytobiorców dodatkowych oświadczeń woli w tym zakresie i nie wymagało zawarcia aneksu do umowy kredytu.

(aneks do umowy- k.293-294)

Zgodnie z treścią pkt III części szczególnej umowy zmienionej aneksem bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 982.596,43 zł w tym na budowę systemem gospodarczym 935.000,00 zł, na opłaty okołokredytowe 434,00 zł, na ubezpieczenie tytułu prawnego i wad prawnych nieruchomości 27.959,30 zł i na prowizję do pobrania za aneks z dnia 19 lutego 2013 r. w kwocie 19.567,13 zł.

(aneks do umowy- k.293-294)

W myśl pkt VII n części szczególnej umowy zmienionej aneksem (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) kredytobiorcy zobowiązani byli dostarczyć do banku w terminie 48 miesięcy od dnia podpisania aneksu z dnia 23 marca 2011 r. podpisanego przez uprawnionego do nieruchomości oświadczenia o zmianie treści hipoteki ustanowionej na rzecz banku w związku ze zmianą waluty kredytu (według wzoru otrzymanego z banku) pod sankcją podwyższenia oprocentowania kredytu o 2 punkty procentowe, które następować miało od następnego dnia po dniu wymagalności warunku. Koszty sądowe wniosku o zmianę hipoteki miał pokrywać bank.

(aneks do umowy- k.293-294)

Zgodnie z pkt VII o części szczególnej umowy zmienionej aneksem (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) kredytobiorcy zobowiązani byli dostarczyć do banku zawiadomienie o dokonaniu zmiany wpisu w księdze wieczystej hipoteki na rzecz banku na pierwszym miejscu po przewalutowaniu, na podstawie którego bank miał zweryfikować poprawność wpisów w księdze wieczystej. Jeżeli weryfikacja wykazałaby obciążenia i wzmianki o wnioskach, które nie zostały zaakceptowane przez bank, kredytobiorcy byli zobowiązani do przedłożenia w banku zarejestrowanych i opłaconych wniosków wieczystoksięgowych w zakresie zmiany/sprostowania treści księgi wieczystej i wykreślenia niezaakceptowanych wpisów oraz dostarczenia odpisu księgi wieczystej zgodnego z postanowieniami umowy kredytu oraz wnioskiem o wpis hipoteki. Dostarczony dokument musiał być oryginałem lub kopią potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez osobę upoważnioną przez bank. Jak wynikało z pkt VII p części szczególnej umowy zmienionej aneksem (dotyczy nieruchomości I. (1), C. działka nr (...)) kredytobiorcy zobowiązani byli do przedłożenia w banku zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjętego przez właściwy urząd.

(aneks do umowy- k.293-294)

Jak wynikało z § 4 ust. 5 części ogólnej umowy zmienionej aneksem wysokość zobowiązania miała być ustalana jako równowartość kwoty do zapłaty wyrażonej w walucie EUR – po jej przeliczeniu na PLN – według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” z dnia wymagalności tej kwoty. Po 48 miesiącach od dnia wejścia w życie aneksu z dnia 23 marca 2011 r. wysokość zobowiązania pozostającego do spłaty oraz rata kapitałowo – odsetkowa miały być określone w PLN. Zgodnie z § 4 ust. 6 części ogólnej umowy zmienionej aneksem przez okres 48 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu z dnia 23 marca 2011 r. bank miał umożliwić kredytobiorcom spłatę zaciągniętego kredytu w walucie, do której kredyt jest indeksowany pod warunkiem złożenia przez kredytobiorców w banku stosownego pisemnego wniosku w tym zakresie, uiszczenia przez kredytobiorców opłaty w wysokości wskazanej w Tabeli Opłat i Prowizji obowiązującej w banku w dniu dokonania takiej spłaty i zawarcia przez kredytobiorców z bankiem aneksu w tym zakresie. Jak wynikało z § 4 ust. 11 części ogólnej umowy zmienionej aneksem metodę i terminy ustalania kursu wymiany walut w okresie 48 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu z dnia 23 marca 2011 r. (na podstawie którego wyliczane są raty spłaty i bieżąca wysokość kapitału do spłaty) oraz metodę i warunki aktualizacje harmonogramu spłat określać miał Regulamin.

(aneks do umowy- k.293-294)

Zgodnie z § 5 części ogólnej umowy zmienionej aneksem oprocentowanie kredytu obowiązujące przez 48 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu z dnia 23 marca 2011 r. oraz oprocentowanie kredytu obowiązujące po 48 miesiącach od dnia wejścia w życie aneksu z dnia 23 marca 2011 r. po dokonaniu przewalutowania kredytu z EURO na PLN.

(aneks do umowy- k.293-294)

W dniu 26 stycznia 2015 r. pozwani zawarli z poprzednikiem prawnym powoda aneks do umowy kredytu, na mocy którego doliczyli do kapitału kredytu wymagalne wierzytelności w kwocie 2.518,00 EUR i zawiesili spłatę całości raty odsetkowej oraz część raty kapitałowej przez okres 6 miesięcy. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego aneksu kapitał kredytu w wyniku dokonanej kapitalizacji wynosił 231.533,22 EUR co w przeliczeniu według kursu sprzedaży EUR (...) Banku z dnia 26 stycznia 2015 r. stanowiło 1.013.689,74 PLN. W myśl § 1 ust. 2 tego aneksu wymagalne wierzytelności z tytułu odsetek umownych, odsetek karnych, kosztów naliczone od dnia sporządzenia aneksu do dnia spełnienia przez kredytobiorców warunków do wejścia w życie aneksu miały zostać doliczone do kwoty kapitału kredytu. Zgodnie z § 1 ust. 3 tego aneksu bank udzielił kredytobiorcom na okres 6 miesięcy, począwszy od 7 lutego 2015 r. do 7 lipca 2015 r. karencji w spłacie odsetek oraz części raty kapitałowej. W okresie karencji kredytobiorcy zobowiązań byli do zapłaty miesięcznych rat w kwocie stanowiącej równowartość złotych polskich 450,00 EUR każda a spłaty te miały być zaliczane na poczet kapitału kredytu. W myśl § 1 ust. 4 tego aneksu odsetki naliczone w okresie trwania karencji po jej zakończeniu podlegały kapitalizacji i miały zostać doliczone do kapitału kredytu.

(aneks do umowy- k.295-296)

Zgodnie z § 2 ust. 1 aneksu oprocentowanie kredytu było zmienne i w dniu zawarcia aneksu wynosiło 2,53 % w skali roku. W § 2 ust. 2 aneksu kredytobiorcy oświadczyli, że są świadomi ryzyka wynikającego ze zmiennego oprocentowania w całym okresie spłaty kredytu i akceptują to ryzyko. Zmiana stopy procentowej miała mieć wpływ na wartość ekspozycji kredytowej oraz na wysokość rat kapitałowo – odsetkowych lub odsetkowych. Sposób ustalenia oprocentowania określała umowa kredytu. W § 2 ust. 3 aneksu kredytobiorcy oświadczyli, że są świadomi ryzyka walutowego, to jest, że raty spłatę kredytu mogą zmieniać się (zarówno w dół jak i w górę) w zależności od wahań kursu EUR, do której indeksowany jest zaciągnięty przez kredytobiorców kredyt oraz że zmiana kursu waluty będzie miała wpływ na wartość ekspozycji kredytowej.

(aneks do umowy- k.295-296)

Jak wynikało z § 5 ust. 1 aneksu w przypadku braku spłaty części lub całości co najmniej dwóch rat zgodnie z postanowieniem § 1 aneksu bank był uprawniony do wypowiedzenia umowy kredytowej z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia, po uprzednim wezwaniu kredytobiorców do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

(aneks do umowy- k.295-296)

W dniu 30 listopada 2016 r. pozwani zawarli z poprzednikiem prawnym powoda aneks do umowy kredytu, na mocy którego utrzymali obowiązującą ofertę, w której kredyt pozostawał indeksowany kursem EURO na warunkach przewidzianych aneksem z dnia 23 marca 2011 r. zmienionym aneksem z dnia 19 lutego 2013 r. do dnia 7 maja 2017 r. Strony postanowiły też, iż zapisy aneksu z dnia 19 lutego 2013 r. ulegają zmianie w taki sposób, że ilekroć w aneksie z dnia 19 lutego 2013 r. występuje liczba 48, zastępuje się ją liczbą 74. Postanowiły ponadto, że po 7 maja 2017 r. nastąpi automatyczne przewalutowanie kredytu z EUR na PLN na warunkach określonych w aneksie z dnia 23 marca 2011 r., zmienionym aneksem z dnia 19 lutego 2013 r. Na dzień sporządzenia aneksu wymagalne zaległości kredytobiorców w spłacie zobowiązań wynikających z tytułu umowy kredytu wynosiły łącznie 12.025,59 EUR co w przeliczeniu według kursu sprzedaży EUR (...) Bank SA z dnia 9 listopada 2016 r. stanowi 53.586,83 PLN. Kredytobiorcy wyrazili wolę zawarcia aneksu restrukturyzującego do umowy kredytu wprowadzającego doliczenie do kapitału kredytu wymagalnych wierzytelności w wysokości 3.171,07 EUR.

(aneks do umowy- k.298-302)

Na mocy § 1 aneksu strony doliczyły do kapitału kredytu wymagalne wierzytelności w kwocie 3.171,07 EUR. W wyniku dokonanej kapitalizacji kapitał kredytu wynosił 225.832,80 EUR co w przeliczeniu według kursu sprzedaży EUR (...) Bank SA z dnia 9 listopada 2016 r. stanowiło 1.006.401,29 PLN. W myśl § 1 ust. 2 tego aneksu wymagalne wierzytelności z tytułu odsetek umownych, odsetek karnych, kosztów naliczone od dnia sporządzenia aneksu do dnia spełnienia przez kredytobiorców warunków do wejścia w życie aneksu miały zostać doliczone do kwoty kapitału kredytu. Zgodnie z § 1 ust. 3 tego aneksu bank udzielił kredytobiorcom na okres 5 miesięcy, począwszy od 7 grudnia 2016 r. do 7 kwietnia 2017 r. karencji w spłacie kapitału. W okresie karencji kredytobiorcy zobowiązań byli do zapłaty miesięcznych rat odsetkowych. Kwota raty miała zostać określona w harmonogramie spłat, uwzględniającym zmiany dokonane aneksem. Bank miał przesłać kredytobiorcom nowy harmonogram spłat w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie aneksu. W myśl § 1 ust. 4 tego aneksu po upływie karencji bank, uwzględniając wysokość kapitału kredytu pozostającego do spłaty w tym kapitalizację oraz uwzględniając wysokość oprocentowania kredytu miał sporządzić na zasadach określonych umową i wysłać kredytobiorcom zaktualizowany harmonogram spłaty rat.

(aneks do umowy- k.298-302)

Zgodnie z § 2 ust. 1 aneksu oprocentowanie kredytu było zmienne i w dniu zawarcia aneksu wynosiło 2,15 % w skali roku. W § 2 ust. 2 aneksu kredytobiorcy oświadczyli, że są świadomi ryzyka wynikającego ze zmiennego oprocentowania w całym okresie spłaty kredytu i akceptują to ryzyko. Zmiana stopy procentowej miała mieć wpływ na wartość ekspozycji kredytowej oraz na wysokość rat kapitałowo – odsetkowych lub odsetkowych. Sposób ustalenia oprocentowania określała umowa kredytu. W § 2 ust. 3 aneksu kredytobiorcy oświadczyli, że są świadomi ryzyka walutowego, to jest, że raty spłatę kredytu mogą zmieniać się (zarówno w dół jak i w górę) w zależności od wahań kursu EUR, do której indeksowany jest zaciągnięty przez kredytobiorców kredyt oraz że zmiana kursu waluty będzie miała wpływ na wartość ekspozycji kredytowej.

(aneks do umowy- k.298-302)

Jak wynikało z § 5 ust. 1 aneksu w przypadku braku spłaty części lub całości co najmniej dwóch rat zgodnie z postanowieniem § 1 aneksu bank był uprawniony do wypowiedzenia umowy kredytowej z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia, po uprzednim wezwaniu kredytobiorców do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

(aneks do umowy- k.298-302)

Powodowie złożyli na drukach bankowych dyspozycje wypłaty kredytu w dniach 17 lutego 2010 r., 18 maja 2010 r., 25 czerwca 2010 r., 8 września 2010 r., 5 listopada 2010 r., 5 stycznia 2011 r. i wnioskowali o przelanie transz kredytu na ich konto. W wykonaniu umowy poprzednik prawny powoda wypłacił pozwanym w dniu 24 lutego 2010 r. kwotę 183.862,30 zł, w dniu 20 maja 2010 r. kwotę 155.833,00 zł, w dniu 29 czerwca 2010 r. kwotę 155.833,00 zł, w dniu 9 września 2010 r. kwotę 155.833,00 zł, w dniu 15 listopada 2010 r. kwotę 155.833,00 zł, w dniu 12 stycznia 2011 r. kwotę 155.835,00 zł i w dniu 15 listopada 2011 r. kwotę 155.833,00 zł

(wydruk- k.190-212, kserokopie dyspozycji- k.324, k.326, k.328-329, k.331, k.333, kserokopie poleceń przelewu- k.325, k.327, k.330, k.332, k.334)

Pismami z dnia 18 kwietnia 2017 r. poprzednik prawny powoda w związku z powstaniem zaległości w spłacie kredytu wezwał pozwanych pod rygorem wypowiedzenia umowy do uregulowania w terminie 14 dni roboczych od daty doręczenia wezwania całości zaległości obejmującej następujące kwoty: 1.200,47 EUR tytułem odsetek umownych i 0,94 EUR + 3,14 PLN kosztów i opłat za czynności banku zgodnie z zapisami umownymi oraz Tabelą Opłat i Prowizji. Poinformował ich jednocześnie o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Poinformował ich również, że w przypadku braku spłaty całości należności i nie złożenia wniosku o restrukturyzację w wyżej podanym terminie umowa kredytu zostanie wypowiedziana. Pisma te zostały nadane na poczcie w dniu 19 kwietnia 2017 r.

(wydruk- k.190-212, wezwania do zapłaty- k.369-370, kserokopia książki nadawczej- k.182)

W pismach z dnia 26 maja 2017 r. (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w L. w związku z nieuregulowanym zaległości w spłacie kredytu wypowiedział pozwanym umowę kredytu z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia liczonego od dnia doręczenia wypowiedzenia. Na dzień sporządzenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy zaległości pozwanych obejmowały następujące kwoty: 5.369,00 PLN tytułem należności kapitałowej, 6.753,25 PLN tytułem odsetek umownych, 26,85 tytułem odsetek podwyższonych za opóźnienie w spłacie należności kapitałowej i 7,13 PLN tytułem kosztów i opłat za czynności banku zgodnie z zapisami umownymi oraz Tabelą Opłat i Prowizji. Oświadczenia o wypowiedzeniu umowy zostały doręczone pozwanym w dniu 2 czerwca 2017 r.

(wypowiedzenia- k.304, k.306, zwrotne potwierdzenia odbioru- k.303, k.305)

W pismach z dnia 19 lipca 2017 r. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. w związku z wypowiedzeniem umowy kredytu wezwał pozwanych do zapłaty w terminie 7 dni od doręczenia wezwań całości należności obejmującej na dzień sporządzenia pism następujące kwoty: 951.175,26 PLN tytułem należności kapitałowej, 13.763,14 PLN tytułem odsetek umownych, 698,51 PLN tytułem odsetek podwyższonych za opóźnienie w spłacie należności kapitałowej, 7,13 PLN + 3,54 PLN tytułem kosztów i opłat za czynności banku zgodnie z zapisami umownymi oraz Tabelą Opłat i Prowizji. Pisma te zostały nadane na poczcie w dniu 20 lipca 2017 r.

(ostateczne wezwania do zapłaty- k.307-308, kserokopia książki nadawczej- k.182)

Śledztwo w sprawie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w L. poprzez zawarcie umowy kredytu posługując się podrobionym podpisem pozwanych zostało umorzone postanowieniem Prokuratury Rejonowej dla L. – U. we L. z dnia 13 stycznia 2025 r. wydanym w sprawie (...)-0.Ds.(...).(...) utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2025 r. wydanym w sprawie sygn. akt III Kp 652/25.

( zeznania pozwanego G. P.- protokół rozprawy z dnia 10 października 2025 r. na płycie CD 00:15:50 – 00:33:47 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 11 grudnia 2020 r. na płycie CD 00 :08:21 – 00:35:58- koperta k.741, postanowienie- k.713-714, kserokopia postanowienia- k.719-721)

Decyzją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego nr (...).720.6.2021.256 z dnia 29 września 2022 r. wszczęto wobec powoda przymusową restrukturyzację w formie instytucji pomostowej w ten sposób, że do instytucji pomostowej Banku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. przeniesiono przedsiębiorstwo podmiotu w restrukturyzacji obejmujące ogół praw majątkowych i zobowiązań podmiotu w restrukturyzacji. W dniu 13 października 2022 r. nastąpiła zmiana nazwy instytucji pomostowej z Banku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. na (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L..

(fakty znane sądowi urzędowo, wydruk z KRS- k.571-574)

Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego w tej części, w której podawał on, iż nie zawierał umowy kredytu z (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. ani aneksów do tej umowy. Jego twierdzenia w tym zakresie pozostawały bowiem w sprzeczności z dokumentami umów i aneksów złożonymi do akt. Nie można przy tym nie zauważyć, że pozwany, który kwestionował zawarcie umowy kredytu i aneksów do niej, w sposób niespójny wskazywał w jakich okolicznościach miało dojść do wytworzenia dokumentów i aneksów. Z jednej bowiem strony podawał, iż z powodu choroby przekazał wówczas swój dowód zięciowi, którego upoważnił do jego reprezentowania a z drugiej twierdził, że umowa i aneksy do niej zostały sfałszowane poprzez wykorzystanie do ich sporządzenia czystych kartek z jego podpisami, które przekazał on zięciowi. Twierdzenia pozwanego co do sfałszowania umowy kredytu i aneksów do niej są, zdaniem Sądu, całkowicie nielogiczne. Przede wszystkim na umowie kredytu i aneksach znajdują się nie tylko podpisy pozwanego ale też jego żony – pozwanej w tej sprawie a pozwany nie wskazał nawet z jakiego powodu pozwana miałaby przekazywać zięciowi puste kartki z jej podpisami. Poza tym trudno dać wiarę, by pozwany przekazał puste kartki z podpisami, które akurat byłyby złożone w tych miejscach na pustych stronach, które później pasowałyby do wydruków umowy czy aneksów. Nie można przy tym nie zauważyć, iż poza podpisami pod treścią umowy czy aneksów, umowa i aneksy były też parafowane na każdej stronie przez pozwanych. Jednocześnie jako całkowicie niewiarygodne jawią się twierdzenia pozwanego co do jego motywacji w zakresie przekazywania zięciowi pustych kartek ze swoimi podpisami. Skoro bowiem, jak pozwany podawał, zięć miał od niego pełnomocnictwo do jego reprezentowania, jako jego pełnomocnik mógł podpisywać dokumenty w jego imieniu. Same natomiast twierdzenia pozwanego o jego chorobie w czasie zawierania umowy i aneksów do niej były całkowicie gołosłowne. Nie można też pominąć, że twierdzenia pozwanego co do sfałszowania umowy i aneksów do niej były przedmiotem badania w zainicjowanym przez niego postępowaniu karnym, które zakończyło się umorzeniem postępowania wobec braku znamion czynu zabronionego. Zauważyć przy tym należy, iż pozwany twierdził też, że gdy dowiedział się o przedmiotowej sprawie, nie wyjaśniał z bankiem o co chodzi, co z pewnością uczyniłby, gdyby umowy kredytu nie zawierał i byłaby ona sfałszowana.

Sąd nie dał też wiary zeznaniom pozwanego w tej części, w której podawał on, że kwota kredytu nie została pozwanym udostępniona. Pozostawały one bowiem w sprzeczności z wydrukiem historii kredytu. Z tego samego powodu Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego w tej części, w której twierdził, że kredyt nie był przez niego spłacany.

Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd pominął opinie biegłej z zakresu księgowości P. X., jako że nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd pominął także dowód z zeznań świadków P. P. i G. D. na fakty wskazane przez pełnomocnika pozwanego, jako że nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd pominął również wioski dowodowe pełnomocnika pozwanego o zwrócenie się do banku o udzielenie informacji na jaki rachunek i komu wypłacona została kwota kredytu oraz do bliżej nieokreślonych banków o udzielenie informacji gdzie przelewane były pieniądze z kredytu, gdyż były one złożone jedynie dla przewleczenia postępowania w sprawie a ten ostatni nie miał też znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd pominął też wnioski dowodowe pełnomocnika pozwanych o udzielenie terminu na złożenie dokumentów na fakt, że zięć pozwanego miał kartki in blanco z podpisami pozwanego i o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w Wieluniu o nadesłanie akt sprawy jaka toczyła się w przedmiocie kradzieży przez zięcia pozwanych dokumentów pozwanych i przekazywania mu kartek z podpisami in blanco, gdyż także i one nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia i złożone zostały dla przewleczenia postępowania.

Sąd pominął też wniosek o zwrócenie się do banku o nadesłanie Regulaminu udzielania kredytów w 2009 r. bowiem był on złożony jedynie dla przewleczenia postępowania a regulamin obowiązujący w banku w czasie zawierania umowy kredytu przez pozwanych został złożony do akt.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1646 ze zm.), przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W przedmiotowej sprawie pozwani zawarli z poprzednikiem prawnym powoda w dniu 17 lutego 2010 r. umowę kredytu hipotecznego, która to umowa określała obowiązki kredytobiorców.

Powodowie zawarli ważną umowę kredytu złotówkowego. W dniu 28 marca 2011 r. zawarli oni jednak aneks do tej umowy, na mocy którego dokonali przewalutowania kredytu czyli zmiany jego waluty na inną. W § 1 ust. 3 tego aneksu strony przewidziały, że ostateczna wysokość kredytu po przewalutowaniu zostanie określona w dniu dokonania przewalutowania z PLN na EURO poprzez przeliczenie bieżącej kwoty kapitału kredytu wyrażonego w PLN na EURO według kursu kupna EURO podanego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” obowiązującej w banku w dniu wejścia w życie aneksu. Aneks ten przy tym miał wejść w życie po spełnieniu warunków w nim wymienionych.

W chwili zawarcia przez powodów aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu z dnia 12 lutego 2010 r. prawo bankowe nie przewidywało literalnie możliwości udzielania kredytów denominowanych i indeksowanych. Dopiero ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy – prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 165, poz. 984), która weszła w życie w dniu 26 sierpnia 2011 r., dodano w art. 69 ust. 2 pkt 4 a, zgodnie z którym w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, umowa o kredyt powinna określać szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo – odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. Ponadto ustawą tą do art. 69 dodano ust. 3, zgodnie z którym w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, kredytobiorca może dokonywać spłaty rat kapitałowo – odsetkowych oraz dokonać przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie. W tym przypadku w umowie o kredyt określa się także zasady otwarcia i prowadzenia rachunku służącego do gromadzenia środków przeznaczonych na spłatę kredytu oraz zasady dokonywania spłaty za pośrednictwem tego rachunku.

Choć ustawa prawo bankowe w chwili zawarcia aneksu do umowy literalnie nie przewidywała możliwości udzielania kredytów indeksowanych, nie budzi wątpliwości Sądu dopuszczalność konstruowania w tym czasie zarówno umów kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do waluty obcej, w których wysokość kwoty kredytu wyrażonej w złotych jest określana (indeksowana) według kursu danej waluty obcej w dniu wydania, jak i umów kredytu denominowanego w walucie obcej, w których wartość kwoty kredytu jest wyrażona w walucie obcej, ale jest uruchamiana w złotych po przyjętym kursie przeliczeniowym. Zastosowanie bowiem konstrukcji przeliczeń pomiędzy walutą krajową i walutami zagranicznymi w celu ustalenia wysokości świadczeń, do których obowiązany jest kredytobiorca w ramach realizacji obowiązku zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu i zapłaty odsetek nie narusza istoty umowy kredytu. Nadal zachowana jest zasada, zgodnie z którą bank udostępnia kredytobiorcy kapitał kredytu, kredytobiorca go wykorzystuje i zobowiązany jest do zwrotu. Zastosowanie przeliczeń oznacza jedynie modyfikację wysokości świadczeń, do których zobowiązane będą strony, ale nie ingeruje w ogólną konstrukcję umowy. Zabieg taki mieści się w granicach swobody umów (art. 353 1 kc) W przypadku umów kredytu indeksowanego miała miejsce modyfikacja istniejącej umowy nazwanej – umowy kredytu, która doprowadziła do wykształcenia się w obrocie pewnego rodzaju tych umów, cechujących się określonymi zasadami ustalania świadczeń stron. Wykształcenie się w praktyce umów o określonych cechach doprowadziło następnie do ich częściowej regulacji ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy – prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw.

Zgodnie z art. 4 powołanej wyżej ustawy w przypadku kredytów lub pożyczek pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ma zastosowanie art. 69 ust. 2 pkt 4 a w stosunku do tych kredytów lub pożyczek pieniężnych, które nie zostały całkowicie spłacone – do tej części kredytu lub pożyczki, która pozostała do spłacenia. W tym zakresie bank dokonuje bezpłatnie stosownej zmiany umowy kredytowej lub umowy pożyczki. Wskazany przepis wprost potwierdza zatem stosowanie przepisów dodanych ustawą nowelizującą prawo bankowe do umów zawartych przed tą nowelizacją. W tej sytuacji nielogicznym byłoby uznanie, że wyrażona w nim norma nie ma zastosowania, gdyż wcześniej zawarte umowy kredytu indeksowanego czy denominowanego są nieważne jako niedopuszczalne w dacie ich zawierania.

W związku z przewalutowaniem kredytu dokonanym aneksem z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu z dnia 12 lutego 2010 r. należało zbadać czy aneks ten jest ważny.

Zgodnie z art. 385 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Z przepisu tego wynika zatem, że aby uznać postanowienie umowne za niedozwolone powinny zostać spełnione następujące przesłanki:

- postanowienie nie było indywidualnie uzgodnione (nie było negocjowane),

- postanowienie nie dotyczy sformułowanych jednoznacznie głównych świadczeń stron,

- w wyniku zawarcia w umowie tego postanowienia prawa i obowiązki konsumenta zostały ukształtowane w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,

- doszło tym samym do rażącego naruszenia interesów konsumenta.

Zgodnie z art. 385 2 kc oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

Zgodnie z art. 22 1 kc za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż w czasie zawierania aneksu do umowy kredytu pozwana nie prowadziła działalności gospodarczej i zawierając go działała jako konsumentka. Nie ulega też wątpliwości, iż pozwany prowadził wówczas działalność gospodarczą. Nie oznacza to jednak, iż nie mógł on w tym czasie zawierać umów w charakterze konsumenta. W ocenie Sądu zawierając aneks z dnia 28 marca 2011 r. pozwany działał właśnie jako konsument. Kredyt uzyskany przez pozwanych na podstawie umowy z dnia 12 lutego 2010 r. był przeznaczony przez pozwanych na budowę domu a więc na zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych. Wynika to zarówno z wniosku kredytowego jak i z treści samej umowy kredytu. Cel na jaki udzielony został kredyt nie był więc związany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez pozwanego. Skoro zatem obojgu pozwanym przysługiwał status konsumenta przy zawarciu umowy kredytu, umowę można badać pod katem zawierania przez nią niedozwolonych postanowień umownych.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie miał wątpliwości, że kredytobiorcy nie mieli wpływu na kształt na kształt postanowień dotyczących klauzul indeksacyjnych zawartych w § 1 ust. 4 aneksu z dnia 28 marca 2011 r. oraz w § 4 ust. 5 części ogólnej umowy zmienionej aneksem. Od ich decyzji z pewnością zależało czy zawrzeć aneks do umowy lecz pozwany nie wykazał, by kredytobiorcy indywidualnie uzgodnili wyżej wskazane postanowienia dotyczące klauzuli waloryzacyjnej, w tym sposób ustalenia wysokości kursu waluty po jakim miały być przeliczone kredyt po przewalutowaniu oraz wysokość rat. W tym miejscu zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 385 1 § 4 kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

Pojęcie postanowień określających główne świadczenia stron kojarzone jest ze świadczeniami charakteryzującymi daną umowę, określającymi jej istotę, czyli tzw. essentialia negotii, rozumiane jako cechy, według których dokonuje się kwalifikacji konkretnej czynności prawnej do ustawowo wyróżnionych typów czynności. Ocena powinna być dokonywana w odniesieniu do konkretnej umowy z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności.

Zdaniem Sądu, głównego świadczenia stron, w przypadku umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczą również klauzule indeksacyjne określające kurs wymiany waluty obcej w jakiej ustalane jest zobowiązanie kredytobiorcy i przeliczana jest wysokość podlegającej spłacie w PLN raty kredytu. Decydują one bowiem o wysokości głównych świadczeń stron.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że klauzule indeksacyjne zawarte w § 1 ust. 4 aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu z dnia 12 lutego 2010 r. oraz w § 4 ust. 5 części ogólnej umowy zmienionej aneksem dotyczą głównych świadczeń stron umowy. Rozważenia zatem wymagało czy powyższe postanowienia umowne zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co zgodnie z art. 385 1 § 1 kc wykluczałoby ich kontrolę pod kątem nieuczciwego charakteru w obrocie z konsumentami.

W ocenie Sądu zapisy § 1 ust. 4 aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu stanowiące, że „ostateczna wysokość kredytu po przewalutowaniu zostanie określona w dniu dokonania przewalutowania z PLN na EURO poprzez przeliczenie bieżącej kwoty kapitału kredytu wyrażonego w PLN na EURO według kursu kupna EURO podanego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” obowiązującej w banku w dniu wejścia w życie aneksu oraz § 4 ust. 5 części ogólnej umowy zmienionej aneksem stanowiące, że „wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość kwoty do zapłaty wyrażonej w walucie EUR – po jej przeliczeniu na PLN – według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” z dnia wymagalności tej kwoty. Po 24 miesiącach od dnia wejścia w życie aneksu wysokość zobowiązania pozostającego do spłaty oraz rata kapitałowo – odsetkowa miały być określone w PLN.” są postanowieniami, które naruszają wymóg przejrzystości materialnej umowy co do wyrażonej w walucie EUR wartości udzielonego kredytu po przewalutowniu. Na podstawie tych postanowień aneksu do umowy nie można bowiem określić kwoty pieniężnej odpowiadającej wartości udzielonego kredytu w walucie obcej jako walucie rozliczeniowej. Ustalenie tej kwoty zależało bowiem od obowiązującego w momencie przewalutowania kursu waluty EUR. Kurs ten miała bowiem określać tabela kursowa banku, będąca aktem wewnętrznym, jednostronnym przedsiębiorcy, nieweryfikowalnym jeżeli chodzi o zasady ustalania wysokości kursu EUR. Zgodnie więc z tymi postanowieniami łączącej strony umowy ustalenie salda zadłużenia konsumentów w walucie EUR miało nastąpić dopiero po wejściu w życie aneksu dotyczącego przewalutowania według kursu kupna waluty EUR obowiązującego w dniu dokonania przewalutowania, który nie był znany w momencie zawierania aneksu do umowy. W oparciu o takie zapisy umowy nie sposób jest uznać, że całkowity koszt zmienionego aneksem zaciągniętego przez pozwanych jako konsumentów zobowiązania został określony w sposób jednoznaczny. Także zapisy § 4 ust. 5 części szczególnej zmienionej aneksem stanowiące, że wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość kwoty do zapłaty wyrażonej w walucie EUR – po jej przeliczeniu na PLN – według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” z dnia wymagalności tej kwoty są postanowieniami, które naruszają wymóg przejrzystości materialnej umowy po dokonanej zmianie jej treści. W tym przypadku nie sposób jest określić wysokości świadczeń pozwanych, gdyż zostały one uzależnione od pozostających poza umową tabel kursowych ustalanych przez kredytodawcę w oparciu o niewyjaśnione kryteria. I choć w § 4 ust. 6 części ogólnej umowy zmienionej aneksem wynikało, że przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu bank miał umożliwić kredytobiorcom spłatę zaciągniętego kredytu w walucie, do której kredyt jest indeksowany, to jednak wymagało to spełnienia przez kredytobiorców szeregu warunków wskazanych a w tym przepisie w tym podpisania kolejnego aneksu do umowy.

To te właśnie zapisy nie określają w sposób prosty i zrozumiały głównych świadczeń stron umowy kredytu po zmianie dokonanej aneksem z dnia 28 marca 2011 r.

Reasumując stwierdzić należy, że analiza powyższych zapisów aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu nie pozwala przyjąć, iż zostały one wyrażone prostym i zrozumiałym językiem jak wymaga tego art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG lub, że zgodnie z art. 385 1 § 1 kc zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Nie sposób jest przyjąć, aby w oparciu o nie przeciętny konsument mógł ustalić lub zweryfikować wysokość swojego zobowiązania po przewalutowaniu kredytu, w tym obciążającej go raty spłaty kredytu czyli aby miał pełną świadomość i pełne rozeznanie co do wysokości obciążających go świadczeń. Tym samym klauzule podlegają kontroli w ramach systemu ochrony konsumentów przed stosowaniem nieuczciwych warunków umowy przez przedsiębiorców.

Niejednoznaczność postanowień dotyczących klauzul indeksacyjnych pozwalała badać czy postanowienia te nie były abuzywne. Należało zatem ustalić czy wskazane postanowienia umowne, kształtowały prawa i obowiązki kredytobiorców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich interesy.

Dobre obyczaje to reguły postępowania niesprzeczne z etyką i moralnością. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są: niedoinformowanie drugiej strony umowy, spowodowanie jej dezorientacji, wywołanie u klienta błędnego przekonania, wykorzystanie niewiedzy klienta lub jego naiwności, ukształtowanie stosunku prawnego niezgodnie z zasadą równorzędności stron. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są działania potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające od przyjętych standardów postępowania.

Rażące naruszenie interesów konsumenta ma miejsce wówczas, gdy umowa przewiduje nieusprawiedliwione dysproporcje, na niekorzyść konsumenta, w rozłożeniu umownych praw i obowiązków. Chodzi o zawarcie w umowie postanowień, które szczególnie mocno godzą w interesy majątkowe konsumenta.

W ocenie Sądu wprowadzenie do umowy klauzul zawartych w § 1 ust. 4 aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu oraz w § 4 ust. 5 części ogólnej umowy zmienionej aneksem jest działaniem wbrew dobrym obyczajom. Na podstawie powyższych postanowień kredytodawca przyznał bowiem sobie prawo do przeliczenia zobowiązania pozwanych po przewalutowaniu po arbitralnie określonym przez niego kursie określonym w tabeli kursowej i do jednostronnego regulowania wysokości rat kredytu waloryzowanego walutą EUR poprzez wyznaczenie w tabelach kursowych kursu sprzedaży EUR oraz wartości spreadu walutowego. Przedmiotowe postanowienia dawały kredytodawcy uprawnienie do określenia wysokości kursu sprzedaży i kupna EUR bez jakichkolwiek wytycznych, ram czy ograniczeń. Powód miał więc dowolność w kształtowaniu wysokości zobowiązania pozwanych po przewalutowaniu, których kredyt od tego czasu indeksowany był kursem EUR. Postanowienia dotyczące waloryzacji są niedozwolone również z uwagi na to, że ustalają inną wysokość kursu przyjętego dla przeliczeń kwoty udzielonego kredytu ze złotówek na EUR i inną wysokość kursu przyjętego dla przeliczeń przy ustalaniu wysokości wymaganej spłaty z EUR na złotówki.

Takie ukształtowanie klauzuli waloryzacyjnej, zgodnie z którym bank może w sposób dowolny i niepoddający się weryfikacji ustalać kursy waluty, stanowiące narzędzie indeksacji, a tym samym wpływać na wysokość własnych korzyści i generować dodatkowe i nieprzewidziane umową koszty dla kredytobiorcy, rażąco narusza zasadę równowagi kontraktowej na niekorzyść konsumenta i dobre obyczaje (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2011 r., VI ACa 420/11).

Klauzulą abuzywną jest postanowienie umowne zezwalające stronie (bankowi) na dowolne kształtowanie wysokości świadczenia drugiej strony. Takie postanowienie nie przestaje być niedozwolone tylko dlatego, że zostało wykorzystane ze stosunkowo niewielkim pokrzywdzeniem kontrahenta. Niedozwolony charakter klauzuli i konieczność jej wyeliminowania z umowy wynika bowiem z nieakceptowalnego oddania jednej ze stron uprawnienia do określenia wysokości świadczenia drugiej strony, niezależnie od tego czy strona zastrzegająca korzystne dla siebie świadczenie wykorzystała swą uprzywilejowaną pozycję tylko w umiarkowanym stopniu. W świetle bowiem art. 385 1 kc kontroli podlega treść umowy, a nie sposób jej wykonania czy też sposób ewentualnego wykorzystania badanego postanowienia umownego przez przedsiębiorcę, na którego korzyść postanowienie to zostało zastrzeżone. Postanowienie umowne skutkujące rażącą dysproporcją uprawnień i obowiązków kontraktowych na niekorzyść konsumenta jest abuzywne od chwili zawarcia umowy, bez względu na to czy i jak przedsiębiorca skorzysta z przewidzianych w nim uprawnień. Ocena zgodności postanowień umowy z dobrymi obyczajami dokonywana jest na dzień zawarcia umowy. Oznacza to, że kontroli podlega samo uprawnienie do stosowania danej klauzuli a nie sposób jego wykorzystania. Z tej przyczyny wysokość kursów EUR, jakie bank przyjmował do przeliczenia salda kredytu po przewalutowaniu i ustalenia wysokości rat kredytu, nie miała znaczenia dla oceny abuzywnego charakteru postanowień umowy.

Zapisy zawarte w § 1 ust. 4 aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu oraz w § 4 ust. 5 części szczególnej umowy kredytu, w ocenie Sądu, nie tylko kształtują prawa i obowiązki pozwanych w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ale też rażąco naruszają ich interesy. W ocenie Sądu pozwani po analizie wskazanych postanowień umowy nie mogli uzyskać wiedzy o wysokości ich zobowiązania w walucie EUR po przewalutowaniu, która to wysokość miała się przekładać na wysokość rat kredytu, jakie od momentu przewalutowania zobowiązani byli spłacać.

Z treści umowy po przewalutowaniu wynika, że bank, który udzielił pozwanym kredytu w złotówkach po przewalutowaniu ryzykował stratę jedynie kwoty, która została przewalutowana, co mogło nastąpić w przypadku znacznego spadku wartości waluty wskazanej jako waluta indeksacji. Natomiast w przypadku pozwanych wysokość ich zobowiązania mogła osiągnąć niczym nieograniczoną wysokość (wraz ze spadkiem wartości waluty krajowej w stosunku do waluty indeksacji). Do tego mogło dojść również w czasie wykonywania zobowiązania po kilku lub kilkunastu latach. Ponadto umowa kredytu zmieniona aneksem z dnia 28 marca 2011 r. nie przewidywała instrumentów, które pozwoliłoby pozwanym na zmianę sposobu wykonywania umowy po wystąpieniu niekorzystnego dla nich wzrostu kursu walut.

Z tych też względów wskazane powyżej uregulowania aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu należy uznać za niedozwolone, gdyż mogły doprowadzić do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego niezgodnie z zasadą równorzędności stron, czyli do nierównomiernego rozłożenia praw i obowiązków między stronami. Ponadto naruszyły one dobre obyczaje, ponieważ doszło do wykorzystania przewagi kontraktowej banku, który dokonując wcześniej fachowej oceny ryzyka kursowego zabezpieczył swoje interesy, a nie interesy pozwanych.

W tym miejscu należy wskazać, że bank nie wykonał także swoich obowiązków w zakresie poinformowania pozwanych o ryzyku kursowym. Wprowadzenie do umowy kredytowej zawieranej na wiele lat mechanizmu działania ryzyka kursowego, wymagało szczególnej staranności banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z przewalutowaniem kredytu, tak by pozwani mieli pełną wiedzę co do konsekwencji ekonomicznych takiego przewalutowania. Przedkontraktowy obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego powinien zostać wykonany w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający pozwanym, że przewalutowanie kredytu jest bardzo ryzykowne a efektem może być obowiązek zwrotu kwoty wielokrotnie wyższej od przewalutowanej, mimo dokonywania regularnych spłat. Z poczynionych w sprawie ustaleń nie wynikało, by taki obowiązek informacyjny został przez bank wykonany w sposób ponadstandardowy, dający pozwanym pełne rozeznanie w tym zakresie. Na tę okoliczność pozwany nie przedstawił w zasadzie żadnych dowodów.

Dysproporcja praw i obowiązków stron po przewalutowaniu kredytu na niekorzyść pozwanych jako słabszej strony stosunku zobowiązaniowego jest nieusprawiedliwiona a brak równowagi kontraktowej występuje w stopniu, który rażąco narusza interes majątkowy konsumentów, zobowiązując ich do spłaty zaciągniętego kredytu w wysokości arbitralnie ustalonej przez bank. Jednostronna swoboda kształtowania przez bank sytuacji finansowej pozwanych uniemożliwiała przy tym sprawdzenie zasadności i prawidłowości decyzji banku, co również narusza prawo pozwanych do uzyskania pełnej i rzetelnej informacji o czynnikach kształtujących ich obowiązki. Naruszony jest zatem również ich interes pozamajątkowy w postaci niepewności co do okoliczności wpływających na wysokość ich zobowiązania.

To, że pozwani zdecydowali się na przewalutowanie kredytu nie oznacza bowiem, że wyrazili zgodę na regulowanie w ramach umowy kredytu swoich praw i obowiązków w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami czy też, że wyrazili zgodę na rażące naruszenie ich interesów.

Wobec niejednoznacznych postanowień umowy po zawarciu aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu określających główne świadczenia stron nie sposób jest również przyjąć, że pozwani zawarli ten aneks do umowy kredytu pozostając w pełni świadomi co do wynikających ze zmienionej nim umowy kredytu obciążeń a tym samym, że byli w pełni rozeznani co do ryzyka jakie na siebie przyjmują. Udzielenia pozwanym przed zawarciem aneksu do umowy konkretnych informacji na temat ryzyka kursowego powód nie udowodnił choć zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodowego określoną w art. 6 kc był do tego obowiązany. Brak jest też dowodu na to, by pozwani zostali pouczeni o zasadach konstruowania przez bank tabel kursowych stanowiących podstawę określenia kursu waluty na potrzeby ustalenia wysokości salda kredytu w walucie EUR oraz rat kredytu oraz aby zostali poinformowani o tym jakie będą konsekwencje wysokiego (tj. wykraczającego poza normalne, typowe wahania) wzrostu wartości waluty do jakiej kredyt jest indeksowany, którego to wzrostu, z uwagi na długi okres, na jaki został zaciągnięty kredyt, nie można przecież było wykluczyć.

Powyższe prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw aby przyjąć, iż w chwili zawierania aneksu z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu pozwani mogli mieć pełne rozeznanie co do tego jak duże jest ryzyko zmiany kursu waluty na przyszłość na przestrzeni wielu lat obowiązywania umowy kredytowej i jakie to będzie miało dla nich skutki ekonomiczne.

Przechodząc do oceny skutków uznania postanowień zawartych w umowie za niedozwolone postanowienia umowne, należy mieć na uwadze, że co do zasady uznanie postanowień umowy za niedozwolone nie powinno powodować upadku całej umowy, gdyż jak stanowi art. 385 1 § 2 kc jeżeli postanowienia umowy nie wiążą konsumenta zgodnie z § 1 tego artykułu, strony są umową związane w pozostałym zakresie.

Utrzymanie w mocy umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej nie będzie możliwe zwłaszcza wówczas gdy uznanie zawartych w niej postanowień za klauzule abuzywne doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnicy kursów walutowych, ale również pośrednio do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty. Skoro zaś klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy kredytu, to obiektywna możliwość utrzymania obowiązywania przedmiotowej umowy kredytu w brzmieniu po zmianie dokonanej aneksem z dnia 23 marca 2011 r. wydaje się w tych okolicznościach niepewna.

W ocenie Sądu utrzymanie w mocy umowy w brzmieniu po zmianie dokonanej aneksem z dnia 28 marca 2011 r. bez uznanych za niedozwolone postanowień regulujących mechanizm indeksacji jest niemożliwe.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, iż aneks z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu hipotecznego – (...) nr DK(...) z dnia 12 lutego 2010 r. jest nieważny i nieważna jest w związku z tym treść umowy kredytu w brzmieniu nadanym tym aneksem.

Skoro aneks z dnia 28 marca 2011 r. do umowy kredytu z dnia 12 lutego 2010 r. okazał się nieważny w konsekwencji tego za nieważne musiały być też uznane kolejne aneksy, które przedłużały okres, na jaki kredyt miał pozostawać kredytem indeksowanym kursem EUR.

W myśl § 8 części ogólnej umowy w pierwotnym brzmieniu, która była umową ważną, bank mógł wypowiedzieć umowę kredytu w przypadku, gdy kredytobiorcy zalegali w całości lub w części z zapłatą dwóch rat kredytu i pomimo pisemnego wezwania do zapłaty skierowanego do kredytobiorców listem poleconym kredytobiorcy nie spłacili zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

Poprzednik prawny powoda wystosował do pozwanych pisma z dnia 18 kwietnia 2017 r., w których wezwał ich do uregulowania zaległości w spłacie kredytu. Jeśli chodzi o tę zaległość to jej wysokość wskazał on w walucie EUR. Wobec stwierdzenia nieważności aneksów do umowy odnoszących się do przewalutowania kredytu uznać należało, iż pozwani nie mieli w tym czasie zaległości w spłacie kredytu w walucie EUR i jeśli mieli jakąś zaległość to mogli ją mieć w walucie PLN. Powód nie wykazał jednak, że przy wykonywaniu umowy w pierwotnym brzmieniu pozwani mieli zaległość w spłacie kredytu w wysokości dwóch rat kredytu. Nie wykazał on też jaka byłaby wysokość na czas wysłania wezwań do zapłaty rat kredytu przy wykonywaniu umowy w pierwotnym brzmieniu. W konsekwencji tego nie wykazał on czy istniały wynikające z umowy w pierwotnym brzmieniu przyczyny do wypowiedzenia pozwanym umowy kredytu. Nie udowodnił on także wysokości zobowiązania pozwanych na czas wniesienia pozwu.

Ponieważ zatem powód nie wykazał czy istniały wskazane w wypowiedzeniu umowy kredytu przyczyny wypowiedzenia umowy kredytu i nie wykazał wobec tego istnienia i wysokości swojego zobowiązania, powództwo jako niezasadne należało oddalić.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 kpc kpc kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd zasądził zatem od powoda na rzecz pozwanej kwotę 10.800,00 zł ustaloną stosownie do treści § 4 ust. 1 w zw. z § 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763 ze zm.) podwyższoną w myśl § 4 ust. 3 tego rozporządzenia o należny podatek VAT w kwocie 2.484,00 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej jej z urzędu. Sąd zasądził też od powoda na rzecz pozwanego kwotę 10.800,00 zł, która stanowi wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego ustalone stosownie do treści § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Co do nie pokrytych kosztów procesu w kwocie 4.542,21 zł to Sąd na podstawie 113 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2025, poz. 1228 ze zm.) zasądził je na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Sieradzu od przegrywającego sprawę powoda.