descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 339/22

Wyrok

1 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 listopada 2024 r.

Sąd Rejonowy w Tczewie I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Anna Ściepuro

Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kordecka

Uzasadnienie

PowódS. Ć. w dniu 30.05.2022 r. wniósł pozew przeciwko P. B. o zapłatę kwoty 137,75 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 12.02.2015 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 04.02.2015 r. nabył na podstawie umowy przelewu wierzytelności przysługującą od pozwanego wierzytelność wynikająca z zawartej przez pozwanego za pośrednictwem serwisu internetowego K. umowy pożyczki. Do zapłaty z tego tytułu pozostaje kwota 137,75 zł w tym kapitał 77,75 zł oraz wynagrodzenie pożyczkodawcy 60 zł. W dniu 11.06.2015 r. wysłano na adres pozwanego pocztą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru wezwanie do zapłaty kwoty 137,75 zł, która to przesyłka nie została podjęta przez pozwanego. W związku z powyższym powód wniósł pozew o zapłatę.

Pozwany w toku postępowania nie odbierał korespondencji kierowanej do niego, wobec czego powód został zobowiązany do doręczenia mu pozwu z załącznikami w trybie art. 139(1) § i 2 kpc. Postępowanie zostało zawieszone z uwagi na niewypełnienie tego zobowiązania w terminie postanowieniem z dnia 23.10.2023 r., a następnie podjęte postanowieniem z dnia 07.10.2024 r. Z uwagi na wykazanie przez powoda braku możliwości ustalenia miejsca pobytu pozwanego, został ustanowiony dla niego kurator dla nieobecnego, któremu również nie udało się ustalić miejsca pobytu pozwanego.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 30.05.2022 r. powód złożył do akt sprawy wraz z pozwem: kopię dokumentu z dnia 29.02.2012 r., nazwanego umową o pożyczkę nr (...), z którego wynika, że pierwotny wierzyciel (...)(zwany w tejże umowie: Inwestorem) zawarł z pozwanym P. B. umowę, na mocy której udzielił mu pożyczki w wysokości 100 zł, która to kwota miała zostać spłacona przez pozwanego 36 równych ratach. Wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki przez Inwestora miało wynosić 60%, tj. kwotę 60 zł i miało być spłacane w równych ratach wraz z kapitałem pożyczki. Przedstawiony dokument zawierał również ustalenia umowne odnośnie naliczenia odsetek karnych za brak spłaty zobowiązania w terminie oraz zastrzeżenie, że za zgodą pożyczkobiorcy kwota pożyczki zostanie przelana na wskazany numer konta, po potrąceniu z kwoty pożyczki, kwot na spłatę zaległych zobowiązań pozwanego, jakie posiada w serwisie K. poprzez operatora tego serwisu (...) S.A. Kopia dokumentu nie zawiera podpisów stron. W teści dokumenty występują odwołania do: „ Zasad Zakładania Aukcji: Spłać swoje raty”, „Regulaminu K.”. Dokumenty takie nie zostały załączone do pozwu. Powód przedłożył też do akt umowę cesji wierzytelności z dnia 04.02.2015 r., z której wynika, że zawarł z Inwestorem umowę przelewu wierzytelności, na którą składają się kwoty: 77,75 zł tytułem należności głównej oraz kwota 60 zł tytułem wynagrodzenia za udzielenie pożyczki. Dokument ten został wygenerowany elektronicznie i wedle oświadczenia w nim zwartego i nie został podpisany przez strony. Powód złożył także do kat kopię dokumentu „ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty” z dn. 11.06.2015 r., zaadresowane do pozwanego, wraz z kopią koperty, z której wynika, że wezwanie to powróciło do nadawcy – powoda, niepodjęte w terminie. Ponadto do akt zostały złożone kopie dokumentów „Pisemne potwierdzenie” z dnia 27.11.2021 r. oraz „Potwierdzenie” z dn. 27.11.2021 r., które zostały opatrzone pieczątką (...) S.A. oraz nieczytelnym podpisem. Z treści dokumentów wynika, że pomiędzy Inwestorem a Powodem została zawarta umowa cesji wierzytelności z tytułu umowy pożyczki nr (...), która to została wykonana przez (...) S.A. poprzez przelanie kwoty pożyczki (brak wskazanej kwoty) na konto pożyczkobiorcy. firma (...) potwierdziła również, że pozwany został wezwany do zapłaty kwoty 943,92 zł.

(dowody: kopie umowy po życzki o nr (...) z dn. 29.02.2012 r., - k. 9-11, umowy przelewu wierzytelności z dn. 04.02.2015 r. - k. 6-8, przedsądowego ostatecznego wezwania do zapłaty z dn. 11.06.2015 r. wraz z kopią koperty k. 12-13, pisemne potwierdzenia firmy (...) s.A. – k. 14-15)

S ąd zważył, co następuje

Powództwo podlegało oddaleniu w całości. Ustalenia stanu faktycznego sprowadzają się jedynie do wskazania, jakie dokumenty prywatne zostały przez powoda złożone, niemniej nie wynika z nich ani fakt zawarcia pożyczki, ani fakt braku jej spłaty, ani de facto nie została potwierdzona okoliczność przelania kwoty pożyczki przez portal (...) pozwanemu. W każdym z przedstawionych dokumentów wskazane są inne kwoty, tj.: w umowie pożyczki – wskazana jest kwota 100 zł udzielonej pożyczki i 60 zł wynagrodzenia; w wezwaniu do zapłaty kwota 137,50 zł (77,25 zł z tytułu kapitału i 60 zł tytułem wynagrodzenia), z oświadczenia (...) wynika fakt wezwania pozwanego do zapłaty kwot 943,92 zł (czyli kwoty ok. 9-krotnie wyższej niż wskazywana kwota pożyczki). Potwierdzenia złożone przez (...) S.A. załączone przez pozwanego są kopiami, nie jest możliwym stwierdzenie ani ustalenie, kto w imieniu tego podmiotu wydał potwierdzenia (brak upoważnień, pełnomocnictw) – nie wynika z nich także, jaka kwota pożyczki została przelana pożyczkobiorcy i czy konto wskazane w tym potwierdzeniu w ogóle do niego należy. Treści umowy pożyczki nie sposób zweryfikować, gdyż odwołuje się do dokumentów: „Zasady Zakładania Aukcji: Spłać swoje raty” i „Regulaminu K.”, które nie zostały dołączone. Spłata owej pożyczki w łącznej wysokości 160 zł w 36 ratach sprowadzałaby się do miesięcznej raty w wysokości 4,44 zł, co w ocenie Sądu jest niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (koszty ewentualnego monitorowania spłaty tak drobnej kwoty znacznie przewyższałyby wartość udzielonej pożyczki).

Wszystkie złożone dokumenty to dokumenty prywatne wytworzone przez powoda lub na jego rzecz. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 06 listopada 2002 r. (I CKN 1280/00)wskazał, że z dokumentem prywatnym nie wiąże się domniemanie prawne, iż jego treść przedstawia rzeczywisty stan rzeczy. Dokumenty te z reguły mają dużą wartość dowodową przeciwko osobie, od której pochodzą, natomiast dowód ten ma znacznie mniejszą moc dowodową, jeżeli miałby przemawiać na rzecz strony, która go sporządziła. Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powód przedstawił wyrywkowo prywatne dokumenty, a w zasadzie ich kopie i tylko one mają wykazać zasadność dochodzonego roszczenia. W ocenie Sądu ten materiał dowodowy nie jest wystarczający i rzetelny. Podobnie umowa cesji wierzytelności - potwierdza fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności, jednakże nie stanowi dowodu istnienia i wysokości nabytej wierzytelności.

Art. 6 kc stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten formułuje podstawową zasadę rozkładu ciężaru dowodu w sporze cywilnym. Strona, która podnosi w procesie pewne okoliczności lub fakty, powodujące powstanie określonych skutków prawnych, zobowiązana jest te okoliczności lub fakty przed Sądem udowodnić. Odmienna regulacja powodowałaby bowiem powstanie niedopuszczalnej łatwości wywodzenia skutków prawnych z prostego powołania się na fakt bez potrzeby jego udowodnienia (zob. też T. Sokołowski, Komentarz do art. 6 Kodeksu cywilnego [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, Lex 2009).

Jeżeli stronie nie uda się udowodnić okoliczności lub faktów przez nią powołanych, ponosi ona negatywne skutki procesowe, gdyż Sąd nie będzie opierał się na tych okolicznościach lub faktach w swoim rozstrzygnięciu (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2010 r. - IV CSK 25/10; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r. - VI ACa 966/10).

Powód oparł swoje roszczenie względem pozwanego tylko na twierdzeniu, że kupił od innego podmiotu wierzytelność, która ciążyła na pozwanym względem tego podmiotu. Powód nie udowodnił jednak, że ta wierzytelność istnieje iw istocie ma taką wysokość, jak podał powód. W myśl art. 720 kc, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. Roszczenie powoda nie wypwłnia przesłanek z art. 720 kc.

Niezależnie od powyższego, ewentualne roszczenie podlegałoby przedawnieniu.

Zgodnie z art. 118 kc, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.

Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1kc). Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo (art. 124 § 1 kc). W razie przerwania przedawnienia przez czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowania to nie zostanie zakończone (art. 124 § 2 kc).

Istota przedawnienia polega na tym, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, powołując się na upływ tego czasu. Skutek przedawnienia polega więc na tym, że dłużnik uzyskuje prawo zgłoszenia zarzutu wyłączającego możliwość dochodzenia wykonania świadczenia (lub odszkodowania za szkody powstałe wskutek jego niewykonania lub nienależytego wykonania) przed sądem (państwowym lub arbitrażowym). Sytuacja dłużnika, która polega na możności odmowy świadczenia przez podniesienie zarzutu przedawnienia, jest jego prawem podmiotowym. Wynika stąd, że terminy przedawnienia zakreślają granice czasowe, w ramach których może zostać wytoczone powództwo, złożony odpowiedni wniosek lub postawiony zarzut. Jeżeli upłynie termin przedawnienia, a wierzyciel wystąpi do sądu z powództwem opartym na przedawnionym roszczeniu, na wniosek pozwanego dłużnika podnoszącego zarzut przedawnienia, sąd oddali powództwo. Jeżeli zarzut przedawnienia nie zostanie przez dłużnika podniesiony, sąd rozpatrzy powództwo, tak jakby przedawnienie nie nastąpiło (zob. szerz A. Brzozowski, komentarz do art. 117 Kodeksu cywilnego [w:] K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I, Warszawa 2013).

W okolicznościach niniejszej sprawy do zawarcia przez pozwanego umowy pożyczki (o ile została zawarta) doszło w dniu 29.02.2012 r. Powód nie wykazał, aby przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia jego bieg został przerwany. Trzyletni termin przedawnienia upłynął nieprzerwany najwcześniej z dniem 28.02.2015 r., a najpóźniej wraz z dniem 28.02.2018 r. r. Biegu przedawnienia nie mogło zatem przerwać wytoczenie powództwa w dniu 02.06.2022 r.

Biorąc pod uwagę opisane okoliczności, na podstawie art. 720 kc a contrario oraz art. 118 kc, Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.

O kosztach procesu, Sąd rozstrzygnął w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1 kpc. Powód przegrał sprawę w całości, zatem to on winien ponieść koszty procesu. Na koszty te złożyły się opłata od pozwu (30 zł) oraz wynagrodzenie dla kuratora nieobecnego pozwanego w wysokości 60 zł, którą to kwotę Sąd nakazał wypłacić z zaliczki w wysokości 60 zł, którą powód na poczet wynagrodzenia uiścił w toku niniejszego postępowania.