Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 8 marca 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w
sprawie warunków krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi
do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 listopada 2012 r. w sprawie warunków
krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbrojnych
lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Warunki krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne
- Rozdział 3 - Szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać pojazdy oraz urządzenia transportowe i opakowania mające zastosowanie w przewozie towarów niebezpiecznych
- Rozdział 4 - Warunki i tryb wydawania wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych, a także wzór i sposób jego wypełniania
- Rozdział 5 - Przepisy przejściowe i końcowe
- Załącznik nr 1 - Wzór oraz sposób wypełnienia zaświadczenia o przeprowadzonym dodatkowym badaniu technicznym pojazdu przeznaczonego do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych w ruchu krajowym
- Załącznik nr 2 - Wzór wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 listopada 2012 r. w sprawie warunków
krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbrojnych
lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 listopada 2022 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie warunków krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami
transportu należącymi do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne
są odpowiedzialne .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 listopada 2022 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie warunków krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami
transportu należącymi do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne
są odpowiedzialne , które stanowią:
„
§ 2.
Wojskowe świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych zgodne z wzorem
określonym na podstawie przepisów dotychczasowych i ich wtórniki, wystawione lub przedłużone
przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zachowują ważność przez okres,
na który zostały wystawione lub przedłużone.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 listopada 2012 r. w sprawie warunków krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne
Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
warunki krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi
do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne;
2)
szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać pojazdy oraz urządzenia transportowe
i opakowania mające zastosowanie w przewozie towarów niebezpiecznych;
3)
warunki i tryb wydawania wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych,
a także wzór i sposób jego wypełniania.
Rozdział 2
Warunki krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne
§ 2.
1.
Przewóz drogowy towarów niebezpiecznych, realizowany przez pojazdy sił zbrojnych lub
środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne, zwanymi dalej „środkami
transportu”, wymagający uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, monitorują właściwe jednostki organizacyjne za pomocą teleinformatycznego systemu
monitorowania przemieszczania wojsk.
2.
Monitorowanie przewozu towarów niebezpiecznych w siłach zbrojnych prowadzą jednostki
wojskowe właściwe w sprawach transportu i ruchu wojsk podległe Szefowi Inspektoratu
Wsparcia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
1.
Przewóz drogowy towarów niebezpiecznych należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej niepodlegający obowiązkowi uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy
można wykonywać pojazdami dopuszczonymi do ruchu drogowego, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym , oraz, jeżeli tak stanowi Umowa dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów
niebezpiecznych (ADR), sporządzona w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2023 r.
poz. 891), zwana dalej „ADR”, na podstawie dodatkowych badań technicznych potwierdzonych
przez okręgową stację kontroli pojazdów lub wojskową okręgową stację kontroli pojazdów.
2.
Przewóz drogowy towarów niebezpiecznych należących do sił zbrojnych państw obcych
można wykonywać pojazdami należącymi do sił zbrojnych państw obcych lub pojazdami,
za które te siły są odpowiedzialne, jeżeli pojazdy spełniają warunki techniczne dotyczące
przewozu towarów niebezpiecznych wymagane dla tych pojazdów w państwie, w którym pojazd
jest zarejestrowany.
§ 3a.
W krajowym przewozie towarów niebezpiecznych dopuszcza się stosowanie zbiorników służących
do napędu pojazdów oraz zbiorników przenośnych o pojemności większej niż określona
w 1.1.3.3 (a) ADR.
§ 3b.
1.
W przypadku przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do Sił
Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub środkami transportu, za które te Siły są odpowiedzialne
w stanie gotowości obronnej państwa czasu kryzysu lub czasu wojny, określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony
Rzeczypospolitej Polskiej 2)Ustawa utraciła moc na podstawie art. 823 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie
Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r.:
1)
członkowie załogi pojazdu przewożący towary niebezpieczne przechodzą wyłącznie szkolenie
stanowiskowe;
2)
prowadzi się dokumentację przewozową towarów niebezpiecznych w zakresie dokumentów
zdawczo-odbiorczych;
3)
dopuszcza się zwiększenie dopuszczalnej masy netto towarów klasy 1 na pojazd, o której
mowa w 7.5.5.2.1 ADR, przy czym masa brutto przewożonych towarów niebezpiecznych nie
może przekroczyć dopuszczalnej ładowności pojazdu;
4)
dopuszcza się przewóz oraz przejazd sprzętu wojskowego wraz z przysługującymi mu normami
należności stanowiącymi towary niebezpieczne;
5)
nie stosuje się przepisów § 3, § 22, § 23 pkt 4, § 24 i § 25 oraz § 28.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się do przewozu towarów niebezpiecznych w stanie stałej gotowości
obronnej państwa, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony
Rzeczypospolitej Polskiej2)Ustawa utraciła moc na podstawie art. 823 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie
Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r., w przypadku:
1)
zarządzenia kontroli mającej na celu sprawdzenie gotowości jednostki wojskowej (jednostek
wojskowych) do podjęcia działań zgodnie z przeznaczeniem lub
2)
przeprowadzenia szkolenia mającego na celu sprawdzenie gotowości jednostki wojskowej
(jednostek wojskowych) do podjęcia działań zgodnie z przeznaczeniem
- po uzyskaniu przez dowódcę (szefa) jednostki organizacyjnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej zgody Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na przeprowadzenie tej kontroli
lub tego szkolenia.
3.
Zgoda Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, o której mowa w ust. 2, jest wydawana
na wniosek dowódcy (szefa) jednostki organizacyjnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej, który zawiera:
1)
nazwę i adres jednostki wojskowej organizującej przewóz towarów niebezpiecznych;
2)
termin przewozu;
3)
trasę przejazdu;
4)
uzasadnienie wykonania przewozu;
5)
identyfikację przewożonego towaru niebezpiecznego wraz z określeniem jego masy w kilogramach
lub objętości w litrach.
§ 3c.
W przypadku przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił
zbrojnych państw obcych lub środkami transportu, za które te siły zbrojne są odpowiedzialne:
1)
członkowie załogi pojazdu przewożący towary niebezpieczne przechodzą wyłącznie szkolenie
stanowiskowe;
2)
prowadzi się dokumentację przewozową towarów niebezpiecznych w zakresie umożliwiającym
ich identyfikację przez wskazanie:
a)
numeru rozpoznawczego towaru niebezpiecznego (UN), zgodnego z ADR,
b)
prawidłowej nazwy przewozowej,
c)
klasy towaru niebezpiecznego, a w przypadku klasy 1 także kodu klasyfikacyjnego,
d)
wzoru nalepek ostrzegawczych;
3)
dopuszcza się zwiększenie dopuszczalnej masy netto towarów klasy 1 na pojazd, o której
mowa w 7.5.5.2.1 ADR, przy czym masa brutto przewożonych towarów niebezpiecznych nie
może przekroczyć dopuszczalnej ładowności pojazdu;
4)
dopuszcza się przewóz oraz przejazd sprzętu wojskowego wraz z przysługującymi mu normami
należności stanowiącymi towary niebezpieczne.
§ 4.
Nadzór nad przewozem towarów niebezpiecznych realizowanym przez jednostkę wojskową
pod względem legalności i rzetelności sprawuje dowódca tej jednostki.
Rozdział 3
Szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać pojazdy oraz urządzenia transportowe i opakowania mające zastosowanie w przewozie towarów niebezpiecznych
§ 5.
Wojskowy Dozór Techniczny, zwany dalej „WDT”, dokonuje sprawdzenia, na zasadach określonych
w ustawie, urządzeń transportowych należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
w zakresie spełnienia postanowień rozporządzenia oraz sporządza protokoły przeprowadzonego
badania, a w przypadku pozytywnego wyniku badania wydaje decyzję dopuszczającą urządzenie
transportowe do eksploatacji.
§ 6.
Sprawdzenia w zakresie spełniania dodatkowych wymagań technicznych, określonych w
ADR, dotyczących wyposażenia lub przystosowania pojazdów do przewozu towarów niebezpiecznych,
dokonuje uprawniony diagnosta w dodatkowym badaniu technicznym pojazdu przeznaczonego
do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych wykonywanym w okręgowej stacji kontroli
pojazdów lub stacji kontroli pojazdów, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie
art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
§ 7.
Podczas wykonywania dodatkowego badania technicznego pojazdu odpowiednio przystosowanego
lub wyposażonego do przewozu towarów niebezpiecznych uprawniony diagnosta stacji kontroli
pojazdów dokonujący badania technicznego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu
i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych
przy tych badaniach 3)Rozporządzenie utraciło moc na podstawie § 10 rozporządzenia Ministra Transportu,
Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu
przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy
tych badaniach (Dz. U. z 2024 r. poz. 141), które weszło w życie z dniem 8 października
2012 r. oraz z rozporządzeniem Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i pojazdów
używanych do celów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z zastrzeżeniem § 28, wystawia zaświadczenie, zgodne ze wzorem stanowiącym załącznik
nr 1 do rozporządzenia, o przeprowadzonym dodatkowym badaniu technicznym.
§ 8.
Zbiorniki cystern do przewozu materiałów ciekłych zapalnych powinny być poddawane
badaniom okresowym, pośrednim oraz doraźnym (nadzwyczajnym).
§ 9.
Badania okresowe należy wykonywać nie rzadziej niż co 6 lat w zakresie: rewizji zewnętrznej,
rewizji wewnętrznej, próby ciśnieniowej i próby szczelności.
§ 10.
1.
Badania pośrednie należy wykonywać jako próbę szczelności i rewizję zewnętrzną, po
każdym badaniu okresowym w terminach nie rzadziej niż co 3 lata.
2.
Badania pośrednie cystern wyłączonych z użytkowania na okres dłuższy niż 12 miesięcy
i poddanych zabiegom konserwacyjnym, potwierdzonym wyciągiem z rozkazu właściwego
dowódcy, przeprowadza się w zakresie rewizji zewnętrznej.
§ 11.
W przypadku gdy stan bezpieczeństwa zbiornika lub jego wyposażenia uległ zmianie na
skutek uszkodzenia, naprawy lub wymiany wyposażenia eksploatacyjnego, przeprowadza
się badanie doraźne (nadzwyczajne) w zakresie określonym przez WDT. Zakres badania
doraźnego (nadzwyczajnego) nie powinien wykraczać poza zakres badania okresowego,
o którym mowa w § 9.
§ 12.
1.
Podczas rewizji zewnętrznej należy wykonać zewnętrzną ocenę wizualną zbiornika cysterny
w miejscach dostępnych, sprawdzić działanie jego osprzętu i automatyki zabezpieczającej,
protokół z pomiarów rezystancji uziemienia oraz oznakowanie i wyposażenie pojazdu,
o którym mowa w § 23.
2.
Eksploatujący zapewnia wykonywanie i dokumentowanie pomiarów rezystancji uziemienia
przed każdym badaniem, o którym mowa w ust. 1, o ile w instrukcji eksploatacji cysterny
nie określono innych terminów.
§ 13.
1.
W trakcie rewizji wewnętrznej należy wykonać wizualną ocenę stanu ścianek zbiornika
cysterny, jego połączeń, wzmocnień oraz wyposażenia.
2.
Rewizję wewnętrzną wykonuje się po wystawieniu zaświadczenia zezwalającego na wejście
do wnętrza zbiornika.
3.
Treść zaświadczenia powinna stwierdzać, że zbiornik jest wolny od gazu, par i innych
pozostałości przewożonych materiałów niebezpiecznych lub stężenie pozostałości materiałów
niebezpiecznych jest mniejsze niż dopuszczalne dla pracy człowieka bez konieczności
użycia sprzętu ochronnego, a zawartość tlenu w atmosferze zbiornika umożliwia bezpieczną
pracę wewnątrz zbiornika.
4.
Zaświadczenie wystawia kierownik jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej za cysternę
lub osoba przez niego upoważniona na podstawie pomiarów wykonanych przez odpowiednio
przeszkoloną osobę wyposażoną w odpowiednie urządzenie kontrolne do określania dopuszczalnego
stężenia i innych parametrów koniecznych do określenia atmosfery wewnątrz zbiornika.
5.
Urządzenie, którym wykonywane są powyższe pomiary, powinno posiadać stosowne dopuszczenia
do ich wykonywania wydane przez odpowiednie organy.
§ 14.
1.
Wartość ciśnienia próbnego podczas przeprowadzania próby ciśnieniowej powinna być
zgodna z dokumentacją techniczną zbiornika cysterny lub specyfikacją techniczną i
określona na tabliczce fabrycznej.
2.
Temperatura czynnika próbnego podczas przeprowadzania próby ciśnieniowej nie powinna
być niższa niż 10 °C i wyższa niż 50 °C, jeżeli w dokumentacji technicznej nie ustalono
innej temperatury.
3.
Próbę ciśnieniową należy wykonywać jako próbę hydrauliczną. W technicznie uzasadnionych
przypadkach, na pisemny wniosek kierownika jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej
za pojazd lub osoby przez niego upoważnionej, za zgodą Szefa WDT, próbę hydrauliczną
można zastąpić inną próbą lub badaniem innego rodzaju, jeżeli metodyka przeprowadzenia
takiej próby lub takiego badania została uzgodniona z Szefem WDT.
4.
Podczas próby ciśnieniowej należy równomiernie podnosić ciśnienie, aż do osiągnięcia
ciśnienia próbnego. Szybkość wzrostu ciśnienia od dopuszczalnego do próbnego nie powinna
przekraczać 1 bar/min, chyba że w dokumentacji technicznej została ustalona inna wartość.
Ciśnienie próbne utrzymuje się przez co najmniej 5 minut, obniża do ciśnienia roboczego,
ponownie podnosi się do ciśnienia próbnego i utrzymuje przez 5 minut, a następnie
obniża do ciśnienia roboczego i dokonuje oględzin urządzenia i osprzętu.
5.
Wynik próby ciśnieniowej uznaje się za pozytywny, jeżeli w czasie próby nie stwierdzono:
1)
nieszczelności połączeń i wyposażenia;
2)
spadku ciśnienia podczas przeprowadzenia próby;
3)
widocznej trwałej deformacji zbiornika lub wyposażenia.
§ 14a.
Na pisemny wniosek kierownika jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej za cysternę
badanie, o którym mowa w § 9 albo 10, może być przeprowadzone w okresie do sześciu
miesięcy wcześniej przed wyznaczonym terminem, pod warunkiem, że termin badania zostanie
uzgodniony z Szefem WDT na co najmniej 14 dni przed nowym terminem badania.
§ 15.
1.
Podczas próby szczelności należy sprawdzić szczelność ścianek zbiornika cysterny i
zamontowanego na nim osprzętu oraz prawidłowość funkcjonowania całego wyposażenia.
2.
Próbie szczelności poddaje się zbiornik wraz z wyposażeniem. W przypadku zbiornika
wielokomorowego próbę szczelności należy wykonywać dla każdej komory oddzielnie.
3.
Próbę szczelności zbiornika należy przeprowadzać, jeżeli nie ma innych wymagań, przy
efektywnym ciśnieniu wewnętrznym równym najwyższemu ciśnieniu roboczemu, lecz nie
mniejszym niż 0,2 bara ciśnienia manometrycznego.
4.
Podczas próby szczelności sprawdza się szczelność zaworów dennych, spustowych i innego
wyposażenia. Otwór na urządzenie wentylacyjne powinien być zaślepiony, a działanie
urządzeń wentylacyjnych należy sprawdzić na stanowisku próbnym.
5.
Próbę szczelności należy przeprowadzać za pomocą czynnika roboczego lub wody albo
wody z użyciem farb wskaźnikowych lub luminoforów ultrafioletowych. Ciśnienie powinno
być podnoszone jednostajnie do wysokości ciśnienia próby szczelności z prędkością
1 bar/min i utrzymywane przez co najmniej 30 minut. W uzasadnionych przypadkach, na
pisemny wniosek kierownika jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej za pojazd lub
osoby przez niego upoważnionej, za zgodą Szefa WDT, próba szczelności może zostać
przeprowadzona w inny sposób, jeżeli metodyka przeprowadzania takiej próby została
uzgodniona z Szefem WDT.
6.
Wynik próby szczelności uznaje się za pomyślny, jeżeli w czasie próby nie stwierdzono:
1)
nieszczelności połączeń i wyposażenia;
2)
spadku ciśnienia podczas przeprowadzenia próby;
3)
widocznej trwałej deformacji zbiornika lub wyposażenia.
7.
Podczas wykonywania próby szczelności instalacja zasilania urządzenia płynem próbnym
powinna być szczelna.
§ 16.
Dokumentacja techniczna cysterny powinna zawierać:
1)
dokumentację odbiorczą;
2)
dokumentację księgi rewizyjnej, którą tworzy zbiór protokołów i decyzji dotyczących
zbiornika cysterny;
3)
inne dokumenty wymienione w 1.8.7.7 ADR, jeżeli jest to wymagane.
§ 17.
Konstrukcja zbiorników cystern powinna spełniać wymagania określone pod 6.8.2.1 ADR,
z wyłączeniem stosowania norm wymienionych pod 6.8.2.6 ADR.
§ 18.
1.
Zbiorniki cystern przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych o prężności par
nieprzekraczającej 0,11 MPa ciśnienia absolutnego przy temperaturze 50 °C powinny
być wyposażone w urządzenie wentylacyjne i w urządzenie zabezpieczające przed wydostaniem
się zawartości ze zbiornika w razie jego przewrócenia się.
2.
Zbiorniki cystern przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych o prężności par
nieprzekraczającej 0,11 MPa ciśnienia absolutnego przy temperaturze 50 °C, niespełniające
wymagań określonych w ust. 1, muszą spełniać wymagania określone w § 19 lub § 20.
3.
Urządzenia wentylacyjne zbiorników cystern powinny zapewniać właściwą przepustowość
powietrza, oparów, przy napełnianiu lub opróżnianiu zbiornika, oraz zabezpieczyć zbiornik
przed nadmiernym wzrostem ciśnienia par.
§ 19.
1.
Zbiorniki cystern przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych o prężności par
wyższej niż 0,11 MPa, nieprzekraczające 0,175 MPa ciśnienia absolutnego przy temperaturze
50 °C, powinny być wyposażone w zawór bezpieczeństwa ustawiony na ciśnienie manometryczne
co najmniej 0,15 MPa, który powinien całkowicie otwierać się przy ciśnieniu nieprzekraczającym
ciśnienia próbnego.
2.
Zbiorniki cystern przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych o prężności par
wyższej niż 0,11 MPa, nieprzekraczające 0,175 MPa ciśnienia absolutnego przy temperaturze
50 °C, niespełniające wymagań określonych w ust. 1 muszą spełniać wymagania określone
w § 20.
§ 20.
1.
Zbiorniki cystern przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych o prężności par
wyższej niż 0,175 MPa, ale nieprzekraczającej 0,3 MPa ciśnienia absolutnego, przy
temperaturze 50 °C, powinny być wyposażone w zawór bezpieczeństwa ustawiony na ciśnienie
manometryczne co najmniej 0,3 MPa, który powinien całkowicie otwierać się przy ciśnieniu
nieprzekraczającym ciśnienia próbnego.
2.
Zbiorniki cystern przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych o prężności par
wyższej niż 0,175 MPa, ale nieprzekraczającej 0,3 MPa ciśnienia absolutnego, przy
temperaturze 50 °C, niespełniające warunków określonych w ust. 1 powinny być hermetycznie
zamykane.
§ 21.
1.
Każda komora zbiornika cysterny opróżnianego z dołu powinna być wyposażona w trzy
urządzenia zamykające, umieszczone jedno za drugim, niezależnie od siebie, z których
pierwsze powinno stanowić wewnętrzny zawór odcinający, przymocowany bezpośrednio do
zbiornika, drugie urządzenie umieszczone na każdym końcu króćca spustowego oraz trzecie
w postaci gwintowanego korka, zaślepek kołnierzowych lub innych urządzeń o podobnej
skuteczności.
2.
Wewnętrzny zawór odcinający komory zbiorników cysterny może być uruchamiany z góry
i z dołu, jego położenie otwarcia i zamknięcia powinno być możliwe do sprawdzenia
z poziomu ziemi. Urządzenie sterujące zaworem dennym powinno uniemożliwiać niezamierzone,
przypadkowe jego otwarcie. W przypadku uszkodzenia zewnętrznego układu sterowania
zawór denny musi zachować skuteczność. Zawór denny i jego gniazdo powinny być chronione
przed możliwością ich wyrwania pod działaniem zewnętrznych obciążeń lub tak skonstruowane,
aby nie powstała taka możliwość.
3.
Rozmieszczenie i kierunek zamknięcia zaworów zasuwowych zbiornika cysterny powinny
być wyraźnie widoczne.
4.
Urządzenia do napełniania i opróżniania komór zbiornika cysterny, włączając kołnierze
i gwintowane korki oraz kaptury ochronne, jeśli są, powinny być odpowiednio zabezpieczone
przed niezamierzonym otwarciem.
5.
Każdy zbiornik cysterny powinien być wyposażony w aparaturę kontrolno-pomiarową dobraną
odpowiednio do towaru niebezpiecznego, warunków przeprowadzania odczytu i parametrów
zbiornika.
6.
Zbiorniki cystern nie powinny być napełniane innymi towarami niebezpiecznymi niż te,
które zostały dopuszczone przez WDT. Czynniki robocze, które mogą reagować ze sobą
niebezpiecznie, mogą być przewożone w sąsiednich komorach tylko wtedy, gdy komory
te są oddzielone przegrodami o grubości ścianek równej lub większej od grubości ścianek
zbiornika oraz gdy napełnione komory są przedzielone pustą przestrzenią lub opróżnioną
komorą.
7.
Podczas napełniania i opróżniania zbiorników komór cysterny powinny być podejmowane
odpowiednie środki zapobiegające wydostawaniu się niebezpiecznych ilości towarów niebezpiecznych
i ich par.
8.
Każdy zbiornik cysterny powinien mieć metalową, odporną na korozję, trwale przymocowaną
i czytelną tabliczkę fabryczną zawierającą co najmniej następujące dane:
1)
numer dopuszczenia typu, jeżeli występuje;
2)
nazwę lub znak wytwórcy;
3)
numer fabryczny;
4)
rok produkcji;
5)
najwyższe ciśnienie robocze - MPa lub bar - lub napis „bezciśnieniowe”;
6)
ciśnienie próbne - MPa lub bar;
7)
pojemność w m3 lub dm3 - dla zbiorników wielokomorowych - pojemność każdej komory, a następnie inne oznaczenia
po spełnieniu wymogów określonych w 6.8.2.5.1 ADR;
8)
materiał zbiornika i wykładziny ochronnej, jeżeli występuje;
9)
datę (miesiąc i rok) odbioru technicznego.
9.
Tabliczka powinna być przymocowana do ścianki zbiornika cysterny lub do wspornika
przymocowanego do tej ścianki. Tabliczka powinna mieć co najmniej dwa nity o średnicy
łba płaskiego nie mniejszej niż 10 mm z oznaczeniem cechy kontroli jakości i inspektora
WDT.
10.
Na ściance zbiornika cysterny w pobliżu tabliczki fabrycznej powinny być wybite lub,
jeżeli może to mieć szkodliwy wpływ na ściankę, naniesione innym sposobem na trwałe
następujące dane:
1)
nazwę lub znak wytwórcy;
2)
numer fabryczny;
3)
rok produkcji;
4)
znak kontroli jakości.
11.
Zbiornik cysterny powinien być oznakowany:
1)
nalepkami ostrzegawczymi i oznaczeniami zgodnie z ADR;
2)
numerem ewidencyjnym nadanym przez WDT;
3)
terminem (miesiąc i rok) następnego badania.
12.
Oznakowanie określone w ust. 11 pkt 2 i 3 powinno być naniesione przez eksploatującego
białym lub czarnym kolorem na tylnej ściance zbiornika cysterny w jego górnej lewej
części. Wysokość liter i cyfr powinna mieścić się w granicach 40-60 mm. W technicznie
uzasadnionych przypadkach, za zgodą WDT, dopuszcza się inne miejsca oznakowania zbiornika.
§ 22.
Środki transportu wojskowego przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane,
wyposażone i oznakowane zgodnie z ADR, RID lub ADN, z zastrzeżeniem § 23 i 28.
§ 23.
Pojazdy cystern do przewozu materiałów ciekłych zapalnych muszą spełniać następujące
wymagania:
1)
tylna część pojazdu powinna być zaopatrzona na całej szerokości w zderzak zabezpieczający
przed uderzeniem z tyłu; odległość pomiędzy tylną ścianą zbiornika cysterny a tylną
częścią zderzaka powinna wynosić co najmniej 100 mm; odległość tę mierzy się od tylnego
punktu ściany zbiornika lub od wystającego osprzętu połączonego z przewożonym towarem
niebezpiecznym;
2)
pojazd powinien być wyposażony w główny wyłącznik akumulatora spełniający wymogi ADR;
3)
pojazd powinien być wyposażony w urządzenia uziemiające zgodnie z PN-S-48011;
4)
pojazd przewożący towar niebezpieczny, a także pojazd ze zbiornikiem próżnym niezneutralizowanym
powinien być oznakowany tablicami barwy pomarańczowej zgodnie z 5.3.2 ADR oraz znakiem
pojazdu specjalnego, zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i pojazdów
używanych do celów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozdział 4
Warunki i tryb wydawania wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych, a także wzór i sposób jego wypełniania
§ 24.
1.
Pojazdy, dla których wymaga się wystawienia wojskowego świadectwa dopuszczenia do
przewozu towarów niebezpiecznych, podlegają sprawdzeniu w zakresie spełnienia dodatkowych
wymagań technicznych określonych w rozporządzeniu lub ADR oraz rozporządzeniu Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i pojazdów
używanych do celów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej dotyczących wyposażenia lub przystosowania tych pojazdów.
2.
Sprawdzenia w zakresie spełniania dodatkowych wymagań technicznych, o których mowa
w ust. 1, dokonuje w drodze badania technicznego uprawniona stacja kontroli pojazdów.
3.
Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 2, dokonuje się po przedstawieniu przez użytkownika
pojazdu aktualnego protokołu wydanego przez WDT, zaświadczającego o pozytywnym wyniku
badania urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu, zainstalowanego na tym pojeździe.
§ 25.
1.
Wojskowe świadectwo dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych wystawia WDT
na pisemny wniosek kierownika jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej za pojazd lub
osoby przez niego upoważnionej złożony w postaci papierowej lub elektronicznej.
2.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, kierownik jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej
za pojazd lub osoba przez niego upoważniona dołącza zaświadczenie o pozytywnym wyniku
przeprowadzonego dodatkowego badania technicznego pojazdu, wydane przez właściwą stację
kontroli pojazdów.
3.
Wojskowe świadectwo dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych wypełnia się
pismem maszynowym w języku polskim.
3a.
Termin ważności wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych
określa się na podstawie dokumentów wystawionych przez WDT oraz stację kontroli pojazdów.
Termin ważności wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych
nie może być dłuższy niż termin następnego badania urządzenia technicznego, określony
w protokole badania przeprowadzonego przez WDT oraz następny termin badania pojazdu,
określony w zaświadczenia o przeprowadzonym dodatkowym badaniu technicznym pojazdu
przeznaczonego do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych.
4.
W przypadku utraty wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych
WDT wydaje wtórnik tego świadectwa na pisemny wniosek kierownika jednostki organizacyjnej
odpowiedzialnej za pojazd lub osoby przez niego upoważnionej, złożony w postaci papierowej
lub elektronicznej.
4a.
W przypadku gdy pojazd został wycofany z eksploatacji lub przekazany innemu eksploatującemu,
albo po upływie terminu ważności wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów
niebezpiecznych oraz w przypadku zmiany istotnych cech konstrukcyjnych pojazdu, świadectwo
lub jego wtórnik zwraca się niezwłocznie jednostce organizacyjnej WDT, która je wystawiła.
5.
Wzór wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych określa
załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 25a.
Nie wystawia się świadectwa, o którym mowa w § 25, dla pojazdów wyłączonych z użytkowania
na okres dłuższy niż 12 miesięcy i poddanych zabiegom konserwacyjnym.
§ 26.
1.
Warunkiem przedłużenia ważności wojskowego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu
towarów niebezpiecznych jest posiadanie aktualnego protokołu przeprowadzonego badania
urządzenia technicznego, wydanego przez WDT oraz przedstawienie aktualnego zaświadczenia
o pozytywnym wyniku przeprowadzonego dodatkowego badania technicznego pojazdu, wydanego
przez stację kontroli pojazdów i oryginału wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu
towarów niebezpiecznych, o którego przedłużenie ważności występuje wnioskodawca.
2.
Do przedłużenia wojskowego świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu towarów niebezpiecznych
mają zastosowanie przepisy § 25 ust. 1 rozporządzenia.
§ 27.
1.
Statki, dla których przepisy ADN wymagają wystawienia odpowiedniego świadectwa dopuszczenia
do przewozu towarów niebezpiecznych, zwanego dalej „świadectwem dopuszczenia statku
ADN”, podlegają sprawdzeniu w zakresie spełnienia dodatkowych wymagań technicznych,
określonych w ustawie, dotyczących wyposażenia lub przystosowania tych statków.
2.
Sprawdzenia spełnienia przez statki dodatkowych wymagań technicznych, o których mowa
w ust. 1, dokonuje WDT na zasadach określonych w ustawie i wystawia protokół przeprowadzonego
badania.
3.
Statki przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych podlegają inspekcji w zakresie
wyposażenia oraz dokumentów związanych z przewozem towarów niebezpiecznych.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
§ 28.
1.
Pojazdy sił zbrojnych przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych zarejestrowane
po dniu wejścia w życie rozporządzenia muszą spełniać wszystkie wymagania techniczne
dotyczące pojazdów zgodne z umową ADR.
2.
Pojazdy zarejestrowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a niespełniające
wymogów umowy ADR, mogą być wykorzystywane do przewozu towarów niebezpiecznych do
czasu wycofania ich z eksploatacji w siłach zbrojnych, z zastrzeżeniem § 23.
§ 29.
Cysterny sił zbrojnych do przewozu materiałów klasy 3 według ADR wytworzone, eksploatowane
i objęte dozorem technicznym przez WDT, przed dniem wejścia w życie rozporządzenia,
a niespełniające wymogów umowy ADR, mogą być eksploatowane do czasu wycofania ich
z eksploatacji w siłach zbrojnych na zasadach określonych w rozporządzeniu.
§ 30.
Zbiorniki wytworzone do dnia 31 grudnia 1990 r. ze stopu aluminium AlMg2 (PA-2), dla
których minimalna grubość ścianki zbiornika wynosi co najmniej 4,6 mm, uważa się za
spełniające wymagania konstrukcyjne dotyczące minimalnej grubości ścianki zbiornika
określone w 6.8.2.1 ADR.
§ 31.
Cysterny do przewozu materiałów ciekłych zapalnych wytworzone i objęte dozorem technicznym
przed wejściem w życie rozporządzenia powinny spełniać wymagania w zakresie konstrukcji,
wyposażenia, dokumentacji, oznaczeń i badań technicznych określone w § 8-21 i 30.
§ 32.
Opakowania wprowadzone na wyposażenie sił zbrojnych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia,
a niespełniające wymogów umowy ADR, RID i ADN, mogą być eksploatowane do czasu wycofania
ich z eksploatacji w siłach zbrojnych na zasadach określonych w rozporządzeniu.
§ 33.
Wyłączeniu w zakresie certyfikacji oraz oznakowania napisami podlegają opakowania
stosowane do przechowywania oraz przewozu towarów niebezpiecznych klasy 1 oraz klasy
6.1 - środki bojowe, które zostały wyprodukowane do dnia 31 grudnia 2002 r., pod warunkiem
zachowania ich należytego stanu technicznego oraz oznakowania nalepkami ostrzegawczymi,
zgodnie z kryterium klasyfikacyjnym dla danego towaru niebezpiecznego.
§ 34.
Świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR wystawione lub przedłużone przed dniem wejścia
w życie rozporządzenia zachowuje swoją ważność przez okres, na który zostało wystawione
lub przedłużone.
§ 35.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia4)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 5 grudnia 2012 r..
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 919, 1053, 1088, 1123, 1193, 1234, 1394, 1720, 1723 i 2029.
2)
Ustawa utraciła moc na podstawie art. 823 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie
Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r.
3)
Rozporządzenie utraciło moc na podstawie § 10 rozporządzenia Ministra Transportu,
Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu
przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy
tych badaniach (Dz. U. z 2024 r. poz. 141), które weszło w życie z dniem 8 października
2012 r.
4)
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 5 grudnia 2012 r.
Załącznik nr 1 - Wzór oraz sposób wypełnienia zaświadczenia o przeprowadzonym dodatkowym badaniu technicznym pojazdu przeznaczonego do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych w ruchu krajowym
Załącznik nr 2 - Wzór wojskowego świadectwa dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych5)W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 listopada 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbr jnych lub środkami transportu, za które siły zbr jne są odpowiedzialn (Dz. U. po. 2523), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
5)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29
listopada 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków krajowego przewozu
towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbr jnych lub środkami
transportu, za które siły zbr jne są odpowiedzialn (Dz. U. po. 2523), które weszło
w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.