Ustawaz dnia 18 października 2024 r.o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawę z dnia 26 lipca 2024 r. o
zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych
innych ustaw.
Treść ustawy
Art. 1.
Ustawa określa zasady i warunki nabywania prawa do świadczenia honorowego z tytułu
ukończenia 100 lat życia, zwanego dalej „świadczeniem honorowym”, oraz zasady jego
wypłaty.
Art. 2.
Świadczenie honorowe przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które ukończyły
100 lat życia i które w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc ukończenia
100 lat życia mają prawo do:
1)
świadczeń, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin ;
2)
świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o których mowa w art. 18 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ;
3)
świadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 1-2 oraz w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ;
4)
świadczeń, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin ;
5)
świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży
Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ;
6)
uposażenia sędziego sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenia rodzinnego, o
których mowa w art. 36a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych ;
7)
emerytur i rent, o których mowa w art. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych ;
8)
uposażenia sędziego w stanie spoczynku i uposażenia rodzinnego, o których mowa w art. 100 § 1 i 2 oraz art. 102 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju
sądów powszechnych ;
9)
rent, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6 i 8 oraz art. 52 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ;
10)
rent, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu
z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach ;
11)
renty socjalnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej ;
12)
świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach
przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych ;
13)
uposażenia prokuratora w stanie spoczynku i uposażenia rodzinnego, o których mowa
w przepisach ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze ;
14)
uposażenia sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, o którym mowa w art. 56 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym ;
15)
rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym ;
16)
świadczenia pieniężnego przysługującego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny
funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą
albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia .
Art. 3.
1.
W przypadku gdy osoba posiadająca obywatelstwo polskie, która ukończyła 100 lat życia,
nie ma prawa do świadczenia, o którym mowa w art. 2, świadczenie honorowe przysługuje
na jej wniosek, jeżeli osoba ta posiada po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów
osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
dane osoby, która ubiega się o świadczenie honorowe:
a)
imię i nazwisko,
b)
datę urodzenia,
c)
numer PESEL albo, jeżeli nie nadano tego numeru, serię i numer dowodu osobistego lub
serię i numer dokumentu paszportowego,
d)
adres miejsca zamieszkania,
e)
adres miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania w przypadku osoby nieposiadającej
adresu miejsca zamieszkania,
f)
adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres miejsca zamieszkania;
2)
żądanie wnioskodawcy o przyznanie prawa do świadczenia honorowego;
3)
wskazanie sposobu wypłaty świadczenia honorowego wraz z podaniem danych niezbędnych
do jego wypłaty;
4)
podpis wnioskodawcy lub jego przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika.
4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się oświadczenie o posiadaniu obywatelstwa
polskiego i posiadaniu po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub
gospodarczych (ośrodka interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat.
5.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
6.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, oraz oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, mogą zostać
złożone za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w postaci dokumentu elektronicznego.
Do wniosku oraz oświadczenia złożonego w tej postaci stosuje się art. 47c, art. 71ab i art. 71ac ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych .
7.
Prawo do świadczenia honorowego ustala się od miesiąca złożenia wniosku, o którym
mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od miesiąca ukończenia 100 lat życia.
8.
Decyzje w sprawie świadczenia honorowego przysługującego osobom, o których mowa w
ust. 1, wydaje i świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych w terminie
płatności wskazanym w decyzji.
Art. 4.
1.
Świadczenie honorowe przysługuje w wysokości 6246,13 zł miesięcznie.
2.
Świadczenie honorowe podlega waloryzacji na zasadach i w terminach dotyczących waloryzacji
świadczeń, o których mowa w art. 88-94 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
3.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym
terminem waloryzacji, kwotę świadczenia honorowego.
Art. 5.
W razie zbiegu u jednej osoby prawa do więcej niż jednego świadczenia, o którym mowa
w art. 2, osobie tej przysługuje tylko jedno świadczenie honorowe.
Art. 6.
1.
Przyznanie świadczenia honorowego przysługującego osobie, o której mowa w art. 2,
następuje z urzędu na podstawie decyzji.
2.
Decyzje w sprawie świadczenia honorowego przysługującego osobie, o której mowa w art.
2, wydaje i świadczenie to wypłaca organ wypłacający świadczenie, o którym mowa w
art. 2.
3.
W razie zbiegu u jednej osoby prawa do świadczeń, o których mowa w art. 2, które są
wypłacane przez dwa organy emerytalno-rentowe, decyzje w sprawie świadczenia honorowego
przysługującego osobie, o której mowa w art. 2, wydaje i świadczenie to wypłaca Zakład
Ubezpieczeń Społecznych.
4.
Świadczenie honorowe przysługujące osobie, o której mowa w art. 2, wypłaca się, poczynając
od miesiąca, w którym powstało prawo do tego świadczenia, w terminie wypłaty świadczeń,
o których mowa w art. 2, albo w innym terminie, jeżeli nie jest możliwa wypłata świadczenia
honorowego wraz ze świadczeniem, o którym mowa w art. 2.
Art. 7.
1.
Decyzje w sprawie świadczenia honorowego sporządzone z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego
mogą zamiast podpisu zawierać nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym
osoby upoważnionej do ich wydania.
2.
Od decyzji w sprawie świadczenia honorowego stronie przysługuje prawo do wniesienia
do organu, który wydał decyzję, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach
dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego .
3.
W przypadku decyzji w sprawie świadczenia honorowego wydanych przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych.
Art. 8.
1.
Dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych świadczenie honorowe stanowi świadczenie,
o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2.
Do kwoty świadczenia honorowego stosuje się odpowiednio art. 66 ust. 1 pkt 16, art. 81 ust. 8 pkt 2, art. 83 ust. 1 i art. 85 ust. 9-11 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych .
Art. 9.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy:
1)
ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników;
2)
ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz
ich rodzin, z wyjątkiem art. 46 tej ustawy;
3)
ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby
Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, z wyjątkiem art. 47 tej ustawy;
4)
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych;
5)
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136 tej ustawy;
6)
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych;
7)
ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze;
8)
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.
Art. 10.
1.
Świadczenie honorowe oraz koszty obsługi jego wypłaty są finansowane z budżetu państwa.
2.
Koszty obsługi, o których mowa w ust. 1, wynoszą 0,1 % kwoty wypłaconych świadczeń
honorowych.
Art. 11.
1.
Organy wypłacające świadczenia, o których mowa w art. 2, i organ, o którym mowa w
art. 3 ust. 2, są uprawnione do pozyskiwania i przetwarzania danych osobowych w zakresie
niezbędnym do przyznawania prawa do świadczenia honorowego oraz wypłacania tego świadczenia.
2.
Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez organy wypłacające świadczenia,
o których mowa w art. 2, i organ, o którym mowa w art. 3 ust. 2, polegają co najmniej
na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich poufności.
Art. 12.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w art. 139 w ust. 1 po pkt 2d dodaje się pkt 2e w brzmieniu:
„
2e)
kwoty nienależnie pobranego świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat życia,
o którym mowa w ustawie z dnia 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia
100 lat życia ;
”
.
Art. 13.
W ustawie z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 w pkt 2 w art. 95a w ust. 10 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat życia, o którym mowa w ustawie z dnia 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia
100 lat życia .
”
;
2)
w art. 3 w pkt 2 w art. 33a w ust. 9 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat życia, o którym mowa w ustawie z dnia 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia
100 lat życia .
”
.
Art. 14.
1.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy świadczenie z tytułu ukończenia 100 lat
życia przyznane przed tym dniem staje się z mocy ustawy świadczeniem honorowym, które
jest wypłacane przez organ dotychczasowy i przysługuje w wysokości, o której mowa
w art. 4 ust. 1.
2.
W sprawach o świadczenia z tytułu ukończenia 100 lat życia wszczętych i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Art. 15.
Osobom, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ukończyły 100 lat życia
i na dzień 31 grudnia 2024 r. mają prawo do świadczenia, o którym mowa w art. 2, przyznaje
się z urzędu świadczenie honorowe od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 16.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawę z dnia 26 lipca 2024 r. o
zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych
innych ustaw.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r.
poz. 232, 854, 858, 859, 863, 1572, 1585, 1593, 1615 i 1635.